Povežite se sa nama

OKO NAS

BOLEST HARA MOJKOVAČKIM PČELINJACIMA: Opustošene košnice

Objavljeno prije

na

Mojkovački pčelari tokom minulog mjeseca pretrpjeli su štetu, koja je, prema dosadašnjim podacima, već dostigla polovinu one izazvane kvrgavošću kože krava. Oko 400 košnica na području te opštine uništila je bolest, koja još zvanično nije identifikovana, ali se, na osnovu prvih laboratorijskih analiza, pretpostavlja da je riječ o parazitskom oboljenju nozema cerana.

Kako kaže Ranko Medojević, predsjednik jednog od dva tamošnja udruženja pčelara, šteta sada iznosi između 40.000 i 50.000 eura, ali pčelari strahuju da taj broj nije konačan.

„Na području Potarja, k manastiru Dobrilovina, s lijeve i desne strane Tare, skoro da nema zdravog pčelinjaka. Najviše su pogođena pčelinja društva u Prošćenju, Gojakovićima, Bistrici, Lepencu… Prve laboratorijske analize pokazuju da je riječ o nozemi cerana. Još od početka smo sumnjali da je upravo o tom oboljenju riječ. Imamo informacije i da su u drugim djelovima opštine primijećeni gubici pčela. Iz drugog udruženja nas, takođe, obavještavaju da i njihovi članovi već imaju znatne gubitke”, kaže Medojević.

Prema njegovim riječima, neki pčelari su ostali i bez 20 do 40 pčelinjih društava, što je ogromna šteta i dodatni atak na ionako oslabljenu poljoprivredu sjevera. Medojević kaže da se bolest manifestuje masovnim napuštanjem košnica, pčele su dezorijentisane i ne vraćaju se, kako bi uginule van košnica. Medojević objašnjava da se bolest otkriva onda kada bude kasno da se bilo šta učini. On naglašava „da bolest još nije izučena, te da ne postoji mogućnost da se u našoj državi precizno utvrdi o kojoj je vrsti nozeme riječ, jer se to postiže tek mikromolekularnim analizama”.

„Bolest se vrlo teško može uočiti, jer oboljele pčele ne ostavljaju nikakve tragove u košnici, kao što je slučaj kod nekih drugih oboljenja. Ove godine smo primijetili da matica slabijim intenzitetom zaliježe i da se smanjuje broj pčela u košnici, da bi na kraju naišli na pravu pustoš. Tek tada pčelari uvide da je u košnici ostala matica s malim brojem jedinki ili, moguće, osa”, kaže predsjednik udružnja Potarje.

On isključuje ljudski faktor, odnosno neadekvatnu brigu pčelara, kao eventaulni uzrok uginuća pčelinjih društava. Prema njegovim riječima, o tome bi se moglo govoriti jedino kada bi u pitanju bili pojedinačni slučajevi, ali ne i u situaciji masovnog uništenja pčelinjaka.

„Nestanak pčela iz košnica primijećen je sredinom prošlog mjeseca, ali se masovan pomor desio tokom protekle dvije sedmice. Direktna šteta je već sada ogromna, a posljedice će se osjetiti i u voćarstvu. Ta bolest je posljednjih godina evidentirana u Srbiji, a prije nekoliko godina i u Njemačkoj je opustošila pčelinjake”, kaže Medojević.

U Veterinarskoj ustanovi Đurović kažu da se njima tokom minule dvije sedmice javilo tek nekoliko pčelara koji su tvrdili da su im pčele nestale iz košnica. Kako kaže dr Tanja Simović, mišljenja veterinara i većine pčelara oko nestanka pčela iz košnica ne podudaraju se, a prema dosadašnjim analizama kao uzrok nestanka pčelinjih društava isključuje se američka kuga.

„Razogovarala sam, međutim, s jednim mojkovačkim pčelarom koji ima oko 500 košnica i moje i njegovo mišljenje se podudaruju. Složili smo se da bi uzrok, najvjerovatnije, mogla biti, varoa. Godina je išla na ruku toj bolesti, to jest, pogodovao joj je dug vlažni period. Godina nije bila ‘medonosna’, pa je pčele bilo neophodno prihranjivati. U tako oslabljenim leglima ta bolest, koja napada i jaka legla, uzela je, pretpostavljam, danak”, kaže dr Tanja Simović.

Ona tvrdi da će se više znati nakon što zvanični rezultati analize poslatih uzoraka stignu iz Podgorice i podsjeća da je slična pojava uzela danak i na jugu Srbije, pa se čekaju rezultati analiza i iz te države. Simovićeva napominje da je od pojedinih pčelara čula da su pčele napustile košnice nakon prihranjivanja određenim sirupom, kupljenim u Danilovgradu.

,,Varoa je naš uobičajeni problem, radi se o krpelju koji je konstantno prisustan kod pčela. On može da bude faktor, jer pospješuje ostale virusne ili parazitske bolesti. Međutim, sasvim je pouzdano utvrđeno da je u ovom slučaju riječ o nozemi, a o tome sam obaviješten iz nadležnih ustanova koje su već obavile analize”, kaže predsjednik Udruženja pčelara Potarje.

Iako je slična pojava registrovana i na području kolašinske opštine, to je, kako kaže tamošnji ugledni pčelar Velibor Šćepanović, u daleko manjem opsegu.

„Kod dva pčelara u Trebaljevu i Mioskoj primijećen je nestanak određenog broja pčela, ali to je daleko manji problem nego u Mojkovcu. Zaista je čudna situacija, kakve ranije nije bilo. Normalno je uginuće pet do 10 odsto legla godišnje, ali to što se sada dešava alarmantno je i zahtijeva brzu reakciju svih nadležnih”, kaže Šćepanović.

On se pribojava da u narednom periodu ni kolašinski pčelari neće biti pošteđeni muka koje imaju u Mojkovcu, s obzirom na blizinu te dvije opštine. I kolašinski pčelar isključuje da bi uzrok mogao biti nedovoljno brige pčelara o leglima, to jest, nedovoljno ili neadekvatno prihranjivanje.

Mojkovački pčelari očekuju hitnu intervenciju s lokalnog i državnog nivoa, prije svega kad je riječ o evidentiranju dosadašnje štete i stanja, ali i pokušaju sprječavanja širenja bolesti. Takođe nadaju se i da će država naći način da im, bar dijelom, nadoknadi štetu.

„Mi smo, čim smo uočili problem, obavijestili Savez pčelarskih organizacija, Veterinarsku upravu, lokanu veterinrsku ordinaciju, Ministarstvo poljoprivrede. Očekujemo da će Savez u saradnji s resornim Ministarstvom i Veterinsrkom upravom formirati stručnu komisiju koja će na licu mjesta evidentirati stanje u pčelinjacima, kako bi preduzeli dalje mjere za suzbijanje bolesti a nadamo se i nadoknadi štete”, rekao je Medojević.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo