Povežite se sa nama

OKO NAS

CETINJE POSLIJE POSTAVLJANJA SOLARNE RASVJETE: Štedi se, al’ para nema

Objavljeno prije

na

„Sve je na Cetinje sjajno, pa i rasvjeta… Naizgled spušteni plafoni a rade ka’ Obod… Odnos rasvjete i Cetinjana je na zavidnom nivou, pola Cetinjana radi, pola ne radi, isto ka sa rasvjetama”, komentariše u aprilsko predveče, Bojan Kaluđerović, kog’ smo sreli na cetinjskim ulicama.

Radovi na projektu instalacije javne rasvjete na solarni pogon na Cetinju gotovo su pri kraju. Instalacija javne rasvjete na solarni pogon počela je u ljeto 2014. godine najprije u Kotoru, a zatim i na Cetinju. Početkom septembra 2015. godine, ovaj je projekat ponovo bio aktuelizovan postavljenjem solarnih panela na Bulevaru crnogorskih junaka na Cetinju.

Prema saopštenju Opštine Cetinje postavljanje solarne rasvjete odmah se osjetilo u gradskom budžetu. Prema njihovim podacima, poslije postavljanja solarnih panela mjesečni troškovi potrošnje električne energije za oktobar iznosili su svega dvadeset eura. Primjera radi, u avgustu 2015. potrošnja električne energije na Bulevaru iznosila je trista pedeset eura.

„Ideja je dobra. Ali da li mi se dopadaju – pa i ne baš. Narušavaju izgled stubova, ali i grada. Djeluju nekako futuristički, odudaraju od Cetinja i njegove atmosfere, ruže je. A i svjetlo im je nekako prejako, bijelo, kao neonsko. Pri tom, negdje rade, negdje ne rade”, kaže profesorica ruskog jezika.

Izgledom rasvjete nije prezadovoljna ni sljedeća prolaznica, starija gospođa, ali je, kaže, svjesna koristi: „Ipak, štede a to je najvažnije u ovo vrijeme. Svi smo prezaduženi pa i opštine. Ako se ovako bar malo rasteretimo od poreza i plaćanja Elektrodistribuciji, biće dobro.” Jedan od prolaznika kroz šalu primjećuje ,,Da zarobiti luču i pretvoriti je u javnu rasvjetu – je pošlo za rukom samo Cetinjanima i nikome više”.

Prema riječima portparola prijestonice Cetinje Miloša Prelevića, do kraja godine su trebala biti postavljena 444 stuba. On objašnjava da paneli imaju dovoljno kapaciteta za rad i u slučaju da nema bilo kakvog izvora svjetlosti. „Pri tom, kako su paneli pod garancijom, u narednih deset godina neće biti troškova za njihovo održavanje”. Kaže da im je jedina mana to što u nedostatku sunčeve svjetlosti, paneli mogu da napajaju rasvjetu najviše dva dana, a ne pet kako se na početku mislilo.

Prelević podsjeća da je ovaj projekat finansirala NR Kina i to sa skoro četiri miliona eura, koja treba da budu raspoređena između Cetinja i Kotora.

Savjetnik za održavanje i izgradnju elektroinstalacija u Direkciji za uređenje i izgradnju Kotora Budimir Cupara objašnjava: „Ono što je bitno za ovu vrstu rasvjete je to što nema potrebe za raskopavanjem ulica i polaganjem električnih kablova. Montaža i održavanje su jednostavni, a rasvjeta ulice nije ugrožena prilikom pada napona ili nestanka struje”.

Glavni izvođač radova na ovom projektu bila je Čajna solar lajting (China solar lighting) iz Kine. Podizvođač radova za Opštinu Kotor je bila firma Spinel, takođe iz Kotora. Predstavnik ove firme, inženjer Žarko Klikovac, kaže da rasvjeta dobro funkcioniše, ali i da je neophodno redovno održavanje, te da su svu opremu za montažu dobili iz Kine.

„Panel sunčanu energiju pretvara u električnu koja se, tokom dana akumulira u akumulatore, a tokom noći tako akumulisana električna energija stiže do LED svjetiljki i pretvara se u svjetlost. Proces kontrolišu elektronski kontroleri i potpuno je automatizovan”, objašnjava on.

Prelević kaže da su u Opštini i te kako zadovoljni uštedom koja je ostvarena: ,,Naime, mjesečni izdaci koje smo u posljednjem periodu imali po tom osnovu, za čitavo gradsko područje, uključujući i dio grada koji nije ‘pokriven’ solarnom rasvjetom, smanjeni su za gotovo 50 odsto. A ukoliko govorimo isključivo o ulicama u kojima je instalirana solarna javna rasvjeta, onda taj procenat iznosi i do 80 odsto”.

Paneli štede, al’ je cetinjska kasa i dalje u minusu.

Aleksandra DRAGOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo