Povežite se sa nama

OKO NAS

CRNOGORSKI TURIZAM I GRAĐEVINSKA MAFIJA: Olako zgrtanje miliona

Objavljeno prije

na

,,Sva priča o našem turizmu praktično se svela na priču o investicijama. Gotovo niko ne govori o gostima, njihovim željama, potrebama, preferencijama. Zato više kod nas turizam nije mukotrpan posao i zanat, već sektor da se nešto ugrabi. Preovladala je švercerska logika i ona ubija ovu privrednu djelatnost”, kaže za Monitor poznati turistički radnik Džaudet-Džo Abazović.

Sličnog je mišljenja dekan Fakulteta za biznis i turizam dr Rade Ratković. ,,Ispada da je najvažnije da gradimo, pa da neko dođe i kupi stan”, navodi on.

Oni s boljim pamćenjem sjetiće se da su prije samo šest godina, u vrijeme investicionog ludovanja, neki preduzetnici s Primorja govorili da će se ispuniti ,,crnogorski san”. Uvjeravali su puk da će ,,brzo doći vrijeme kada će svaki Crnogorac primati hiljadu eura mjesečno, a da ništa neće raditi”.

Taj način razmišljanja, ta nakaradna logika i štetočinska praksa dovela je do poražavajućih rezultata na cijelom Crnogorskom primorju, što se najbolje može vidjeti u Budvi. U tzv. metropoli crnogorskog turizma građevinska euforija ne jenjava. Prema podacima s posljednjeg popisa Budva je grad u kojem ima pet hiljada stanova više nego stanovnika. Opštinski Sekretarijat za privredu i finansije u Budvi kroz turističku taksu legalizovao je u vikend stanovima oko 35 hiljada ležajeva, što je skoro tri puta više nego u hotelskom smještaju na području te lokalne samouprave. U nekim dokumentima crnogorske Vlade čak se navodi da je Budva prostor u kojem više nema mjesta za hotele.

Vlasnik turističke agencije Ekskluzivturs i dugogodišnji predstavnik turističke privrede u Njemačkoj još iz one velike Jugoslavije, Vukašin Ćulafić tvrdi da su vikend stanovi pojeli čitavu budvansku regiju, a Budva je betonirana. ,,Građevinska mafija je definitivno uništila turizam. Imate kvadratni metar stambenog prostora, koji se sa svom novom tehnikom i mehanizacijom može izgraditi za 500 do 600 eura, a prodaje pet puta skuplje. Ako napravite jednu zgradu, već ste milioner. Na taj način zarađuju se milioni, umjesto da se grade hoteli”, kaže on.

Slična je situacija i u Ulcinju. Hoteli učestvuju u ukupnom broju smještajnih kapaciteta sa oko tri odsto. I pored toga, gradnja apartmana i vila za tržište ne prestaje. Istovremeno, na teritoriji te opštine preko dva miliona kvadratnih metara izgrađenih površina nije oporezovano. Samo po tom osnovu opština godišnje gubi oko dva miliona eura, što predstavlja 40 odsto opštinskog budžeta.

Inače, ukupni dugovi ulcinjske privrede i građana prema lokalnoj upravi za neplaćene poreze i komunalije prelaze šest miliona eura, koliko su i dugovi te opštine. Dug opštine Budva čak 11 puta je veći.

Dakle, rezultati ovakvog odnosa prema turizmu i prostoru veoma su mjerljivi. Sve je postavljeno naglavačke: sistem funkcioniše u interesu pojedinaca, a ne opšteg dobra, države i turizma.

Kome je u takvom sistemu onda stalo do razvoja te privredne grane koja je veoma osjetljiva, a uz to ima malu profitnu stopu? Ili ga muči činjenica što je ova zemlja sve manje mediteranska? Ne treba se čuditi što su duž čitavog Crnogorskog primorja iznikla naselja duhova, u kojima tokom zime, i pored stotina kuća, nema žive duše. Ili što se polovina turističke ekonomije odvija u sivoj zoni. Na taj način ruše se kvalitet usluga i cijene, a ljubaznost postaje sve izraženiji problem. Sve se više polazi od fraze ‘ionako ga više neću viđeti’, što je, kada bi se tražio neki izgovor, možda uslovljeno izuzetno kratkom sezonom. Sve se u našem turizmu radi užurbano i kampanjski, a u sezonu se ulazi sa nervozom. Nije onda čudo što se često dešavaju nesporazumi i incidenti, i što blijedi zlatno pravilo turizma i ugostiteljstva da je ,,gost vazda u pravu”. Posebno se to dešava u slučajevima kada te poslove ne rade školovani turistički radnici i ugostitelji. Vrlo često i nerezidenti. Tu su i činjenice da su prosječne plate u turizmu na nivou zemlje najniže, te da iz godine u godinu imamo sve više radnika s ugovorom na određeno vrijeme. Poslodavci gledaju da uštede, jer im se ne isplati plaćati zapošljene tokom cijele godine. ,,Ako se ovakav trend nastavi, u crnogorskom turizmu će raditi samo sezonci, što će svakako imati za posljedicu kvalitet radne snage u grani đe je čovjek nezamjenljiv”, navodi funkcioner Saveza samostalnih sindikata Crne Gore Šefkija-Keko Ljamović.

,,Crveno svjetlo” već je upaljeno. Jedno nedavno istraživanje pokazalo je da je Crna Gora na dnu ljestvice i po ljubaznosti u regionu. Tajni kupci agencije Heraklea obraćali su pažnju na pet osnovnih elemenata dobre usluge: pozdrav, utvrđivanje želja kupaca, predstavljanje proizvoda, nuđenje dodatnog proizvoda i zahvaljivanje na posjeti. Na prvom mjestu bila je Hrvatska, Slovenija na drugom, na trećem Srbija, iza nje Makedonija, pa Bosna i Hercegovina, i tek na posljednjem Crna Gora.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

AZBESTNE CIJEVI I DALJE U VODOVODIMA: Prosipanje vode i vremena

Objavljeno prije

na

Objavio:

Azbestno-cementne cijevi jedan su od razloga što vodovodi u Crnoj Gori u svojim sistemima bilježe prosječne gubitke od blizu 70 odsto. Voda otiče mimo cijevi, kao i vrijeme da se šteta i rizici po zdravlje preduprijede. Projekat zamjene ovih cijevi, za koji je potrebno oko 150 miliona eura zastao je – ne samo zbog para, već i politike

 

Zbog zdravstvene zaštite i ogromnih tehničkih gubitaka u vodovodnim mrežama već godinama se upozorava na neophodnost zamjene azbestno-cementnih cijevi. U Crnoj Gori imamo vodovodnu mrežu od preko 600 kilometara cijevi napravljenih smješom azbesnih vlakana i cementa, materijala koji su izbačeni iz upotrebe u Evropskoj uniji još 2005. godine. U Crnoj Gori zabrana stavljanja u promet i upotrebu azbesta uvedena je Zakonom o životnoj sredini iz 2016.

Privilegiju da ne piju vodu iz azbestno-cementnih cijevi trenutno imaju samo stanovnici Plužina i Petnjice. Drugi mogu jedino da se tješe kako ne postoje pouzdani dokazi o štetnom uticaju unošenja azbestnih vlakana u organizam – ako se piju. Ako se ta vlakna udišu, dokazano su kancerogena. Iz Instituta za javno zdravlje su ranije objasnili da nijesu dovoljno razjašnjeni svi detalji u pogledu zdravstvenih efekata unošenja azbesta putem vode za piće koja prolazi kroz azbestno-cementne cijevi. Ipak se smatra da je ovakav unos daleko manje značajan sa zdravstvenog aspekta od udisanja čestica azbesta. Svjetska zdravstvena organizacija do sada nije utvrdila kancerogenost azbesta unijetog gutanjem tečnosti, pa zbog toga i ne postoje smjernice o dozvoljenoj količini u vodi. Prepoznat je rizik za radnike koji rade na uklanjanju azbestnih cijevi, jer mogu udahnuti čestice ovog materijala.

Ono što se sa sigurnošću zna je da cijevi imaju nedostatak zbog velikog gubitka vode koja protiče kroz njih – do dvije trećine.

U rješavanje ovog problema krenulo se 2019. godine, ali se nije daleko odmaklo. NVO Udruženje za unaprijeđenje vodosnadbijevanja, tretman i odlaganje otpadnih voda Crne Gore uz finansijsku podršku UNDP-a, od 9.050 eura, realizovalo je projekat Zamjena azbestnih cijevi u vodovodnim mrežama Crne Gore. Urađeni su projektni zadaci za 21 opštinu i prikupljeni podaci o ukupnoj dužini azbestnih cijevi u gradskim vodovodima koja iznosi 614,21 kilometar.

Iz Ministarstva ekologije, prostornog planiranja i urbanizma za Monitor objašnjavaju da ,,naredni korak koji je trebao da uslijedi jeste izrada Glavnog projekta zamjene azbestno-cementnih cijevi u vodovodnim mrežama i obezbjeđivanje finansijskih sredstava za implementaciju projekta. Izrada Glavnih projekata rekonstrukcije azbestno-cementnih cijevi je aktivnost koja je definisana i Akcionim planom za ispunjavanje završnih mjerila za Poglavlje 27- životna sredina i klimatske promjene. Nosilac aktivnosti je Udruženje za unapređenje vodosnabdijevanja, tretman i odvođenje otpadnih voda Crne Gore”.

NVO Udruženje vodovoda i Zajednica opština obratili su se Eko-fondu sa zahtjevom za uključivanje u projekat i finansijsku podršku. ,,Imajući u vidu da je prema procjenama Udruženja potrebno oko 150 miliona eura za realizaciju projekta i ograničena finansijska sredstva kojima raspolaže Eko-fond, dogovoreno je da Eko-fond može pružiti finansijsku podršku samo za izradu Glavnog projekta zamjene azbestno-cementnih cijevi”, kazao je za Monitor Draško Boljević, izvršni direktor Eko-fonda.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 20. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ČEREČENJE SOLANE I ULCINJSKIH PREDUZEĆA: Grad stečaj

Objavljeno prije

na

Objavio:

Stečaj je jedna od najneomiljenijih riječi u Ulcinju. Stečajem su redovno urnisana sva nekadašnja uspješna ovdašnja  preduzeća, počevši od Agroulcinja preko građevinske firme Primorje i Hotelsko-turističkog preduzeća Ulcinjska rivijera pa sve do Solane. Zato se očekuje da će specijalni tužilac otvoriti istrage i u ovim slučajevima

 

Slučaj ulcinjske Solane pokazuje šta su pohlepa i gramzivost, uz asistenciju države u stanju da devastiraju u kratkom roku. Agonija najstarije ulcinjske kompanije kreće 2004. godine kada Eurofond, koji je kontrolisao biznismen Veselin Barović, postaje većinski vlasnik Solane Bajo Sekulić u stečaju, za oko 800.000 eura. Godinu kasnije pokreće se postupak ,,programiranog stečaja” zbog duga za struju od 13.000 eura, a u međuvremenu, Eurofond podiže kredite zalažući imovinu Solane i emitujući akcije. Banke istovremeno stavljaju pod hipoteku milione kvadratnih metara zemljišta u neposrednom zaleđu Velike plaže.

Nekadašnji rukovodilac finansija u Solani Veselin Saša Mitrović kaže da je najteži udarac ta kompanija doživjela 2010. godine kada je, kako tvrdi, ukradeno 20 hiljada tona soli i milion eura iz blagajne. „Tada je i stavljena tačka na rad Solane, a radnici opljačkani. Kasnije i izbačeni na ulicu, a da niko nije odgovarao za to. I danas kada pitate te ljude iz Privrednog suda oni govore da su radili sve po zakonu!? Zato ih mi radnici i zovemo stečajna mafija“, naglašava Mitrović.

Konačno, 2011. godine uveden je u ovu firmu klasični stečaj rješenjem Privrednog suda. Od tada kontrola nad čitavom Solanom, ostacima ostataka njene pokretne i nepokretne imovine, kao i finansijskim sredstvima, prelazi kompletno u Podgoricu.

U posljednjih deset godina organizovano  je 15 neuspješnih pokušaja prodaje imovine Solane iako je bilo sporno da li Eurofond ima pravo na korišćenje ili svojine nad zemljištem. Ovi javni oglasi služili su da  bi se kupovalo vrijeme dok se ne završi posao definitivnog uništenja Solane.

Već deveta je godina da na Solani nema berbe soli, koja je preduslov da se očuva njen biodiverzitet, te da ona i dalje bude raj za ptice, što je čini staništem koje je važno u svjetskim okvirima. Zato se ona posebno navodi u svim godišnjim izvještajima Evropske komisije za Crnu Goru.

Stečajni postupak još traje, a u toku je procedura kojom se cjelokupna imovina Solane nastoji uknjižiti kao državna svojina, dok bi Vlada Crne Gore bila označena kao nosilac prava raspolaganja. Stečajni upravnik Solane, Žarko Ostojić, najavio je čak da će podnijeti tužbe Upravnom i Privrednom sudu, zbog odluke Savjeta za privatizaciju da ne pretvori pravo korišćenja u pravo svojine, odnosno da je imovina Solane državna svojina.

Mustafa CANKA
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 20. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NACIONALNI PARK PROKLETIJE ŽRTVA BESPRAVNE GRADNJE: Uništavanje šume na privatnom posjedu zakon ne prepoznaje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Gusinjanin Đ.V. u potpunosti je uništio planinarsku stazu ka Volušnici u zaštićenom području Nacionalnog parka (NP) Prokletije – dolini Grebaje, kada je odlučio da postojeći putić proširi i produži kako bi došao do svog posjeda. Reakcija nadležnih službi je zakasnila

 

Planinarska staza ka Volušnici u zaštićenom području Nacionalnog parka (NP) Prokletije – dolini Grebaje u potpunosti je uništena kada je Gusinjanin Đ.V, uz pomoć građevinskih mašina odlučio da postojeći putić proširi i produži kako bi došao do svog posjeda. Reakcija nadležnih službi je zakasnila. Prilikom probijanja puta dužine kilometar, oko 300 stabala oboreno je, srušeno, polomljeno ili iščupano, a zemljište isprevrtano.

Radovi su trajali dva dana, 6. i 7. maja. Prema riječima direktora NP Prokletije Marinka Bajraktarovića, nadzornik tog terena je drugog dana radova čuo mašine i zaustavio ih. Uprava nacionalnog parka o tome je obavijestila Upravu za inspekcijske poslove i Komunalnu inspekciju Opštine Gusinje dva dana kasnije – 9. maja. Inspekcija je na lice mjesta izašla sjutradan, a nadzoru su prisustvovali direktor i radnik službe zaštite NP Prokletije i Đ.V. Tada je konstatovano da su radovi sprovedeni na zemljištu u vlasništvu Gusinjanina. Oko 400 metara staze, širine tri metra, vlasnik je proširio, i taj se dio nalazi u trećoj zoni zaštite NP Prokletije. Ostalih 600 metara je u potpunosti novoizgrađen put, i to u drugoj zoni zaštite parka.

,,Nijesmo dali saglasnost za izvođenje radova u zaštićenom području Prokletija. U toku je proces u kome su preduzete mjere u saradnji sa Upravom za inspekcijske poslove i lokalnom upravom u Gusinju. Obiđen je teren, sačinjen izvještaj, a radovi su stopirani u istom trenutku kada ih je nadzornik uočio, i ne stoje tvrdnje da su se nelegalne radnje vršile naočigled zaposlenih u NP Prokletije, već su sve radnje učinjene po važećim zakonskim procedurama”, naveli su iz Nacionalnih parkova Crne Gore (NPCG) u saopštenju.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 20. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo