Povežite se sa nama

INTERVJU

DR MARIJA OBRADOVIĆ, POLITIKOLOŠKINJA: Opet proizvode suvišne ljude

Objavljeno prije

na

MONITOR: U Srbiji je u pripremi i novi zakon o privatizaciji. Šta se može očekivati, hoće li se nastaviti sa privatizacijom javnih preduzeća ili možda i djelova javnih sektora, na primjer zdravstva ili obrazovanja? OBRADOVIĆ: Radna verzija Nacrta novog zakona o privatizaciji koja je objavljena na sajtu Ministarstva privrede Republike Srbije, 27. oktobra 2013. godine, ali još nije došla u Skupštinu RS, u osnovi predviđa privatizaciju društvenog kapitala, akumuliranog radom mnogih generacija, kroz prodaju stečajnih dužnika. Ovim Nacrtom predviđa se da se privatizacija društvenog i državnog kapitala ima okončati do kraja 2014. Očito je da u tako kratkom roku nije moguće organizovati ozbiljno restrukturiranje društvenih preduzeća, pa čak ni dobro priprepremljene tendere ili aukcije. Zanimljivo je da se ovim Nacrtom faktički odustaje od tendera kao metoda privatizacije, putem koga su privatizovana najveća i najznačajnija preduzeća u Srbiji dosada, odnosno primenom važećeg, izmenjenog i dopunjenog Zakona o privatizaciji.

Nacrtom je predviđeno da se prodaja kapitala, odnosno imovine subjekta privatizacije sprovodi putem javnog nadmetanja (aukcije) uz prethodno javno prikupljanje ponuda. Najviša cena iz pisanih ponuda predstavlja početnu cenu za javno nadmetanje. Minimalna prihvatljiva cena iznosi 70% procenjene vrednosti kapitala. Tako aukcija postaje najznačajniji metod prodaje kapitala, a pored nje se, kao nove metode prodaje kapitala u odnosu na postojeći Zakon o privatizaciji, predviđaju: dokapitalizacija, zajedničko ulaganje, poveravanje upravljanja subjekta privatizacije i opcija kupovine kapitala.

MONITOR: Ima još novina?
OBRADOVIĆ: Najznačajnija novina odnosi se na uspostavljanje institucije zastupnika kapitala kojeg imenuje Agencija za privatizaciju. Zastupnik kapitala postoji i u važećem Zakonu o privatizaciji. Međutim, njegova funkcija svodi se na privremeno zastupanje interesa društvenog kapitala nakon raskida ugovora o prodaji a do naredne prodaje ili do pokretanja postupka stečaja. Nacrtom se uvodi nov način upravljanja društvenim kapitalom, bez obzira da li predstoji privatizacija ili je ugovor o prodaji raskinut. Ovim se faktički suspenduju dosadašnji organi upravljanja subjekata privatizacije… U osnovi radi se o jednom obliku podržavljenja društvenog kapitala u kome sadašnja garnitura tranzicione nomenklature u Srbiji vrši uzurpaciju društvenog kapitala i u potpunosti isključuje radničku klasu i iz upravljanja i iz procesa prodaje društvenog kapitala. Faktički Agencija za privatizaciju postaje opšti vlasnik društvene imovine u Srbiji. Ovim se način privatizacije društvenog kapitala u Srbiji približava načinu privatizacije u fašističkoj Nemačkoj 1933. godine i stvaraju preduslovi za fašizaciju društva u Srbiji. Pauperizovana, dezorganizovana i dezorijentisana radnička klasa u Srbiji koja se zadovoljava isplatama minimalne cene rada i povezivanjem radnog staža, ne može biti brana ovom društvenom procesu. S druge strane, fašističke parole postaju sve učestalije na beogradskim ulicama.

MONITOR: Kakva je investiciona politika vlade Dačić-Vučić i kolika je njena cijena?
OBRADOVIĆ: U osnovi tu se radi o procesu povezivanja međunarodnog finansijkog kapitala sa tranzicionim nomenklaturama perifernih ekonomija kao modela širenja svetskog kapitalističkog sistema. Takvo širenje uslovljeno je opadanjem prosečnih profitnih stopa u savremenoj globalnoj kapitalističkoj ekonomiji, pa finansijski kapital nastoji da plasiranjem kapitala u njenjim rubnim delovima ostvari veće profitne stope od prosečnih, enormnom eksploatacijom radničke klase i resursa ovih rubnih ekonomija. O tome najbolje svedoči tzv. „uspešna” skorašnja privatizacija JAT-a u kojoj je država preuzela na sebe sve dugove ovog preduzeća i socijalni program. Odnosno sve troškove ove privatizacije platiće pauperizovana radnička klasa Srbije kroz PDV i smanjenje zarada u javnom sektoru. U Srbiji monopolostičke firme, kakva je i JAT, ne plaćaju corporation tax, i time im se stvaraju mogućnosti za ostvarivanja enormnih profita na račun radničke klase. Ovakva ulaganja nemaju razvojnu funkciju za nacionalnu ekonomiju jer ona samo postavljaju izvozno orijentisane proizvodne platforme sa kojih se vrši repatrijacija profita u zemlju porekla kapitala. Praktično, motiv stranih ulaganja je iskorišćavanje jeftinih resursa i radne snage rubnih ekonomija i neplaćanje realnih poreza na profit kako je to regulisano u zemljama centra sa organizovanom i klasno svesnom radničkom klasom.

MONITOR: Dio javnosti u Srbiji koji sebe smatra lijevo orijentisanim prihvatio je privatizaciju koja je omogućila da radnici dobiju tzv. besplatne akcije.Vi smatrate da su radnici, u stvari, prevareni?
OBRADOVIĆ: Privatizacija u Srbiji odvijala se u uslovima surovog rata na prostoru bivše Jugoslavije koji je bio i preduslov privatizacije. Zbog razvijenosti sistema društvene svojine, samupravljanja i delegatskog sistema u Jugoslaviji, privatizacija u kojoj je država prodavac društvenog kapitala, a tranziciona nomenklatura njegov kupac, praktično bez rata nije bila moguća. Osamdesete godine 20. veka u Jugoslaviji su bile obeležene masovnim, učestalim i organizovanim štrajkovima. Stoga su kontrarevolucionarne društvene snage u Jugoslaviji, među kojima su se posebno isticale klijentelističke grupe komunističke nomenklature iz vojske, policije i tajnih službi, finansijski i politički podržavane od strane brojnih institucija međunarodnog finansijskog kapitala, organizovale agresivnu nacionalističku propagandu usmerenu ka dezorijentaciji klasne svesti radničke klase, a zatim i bratoubilački rat između naroda Jugoslavije. Radnička klasa Jugoslavije nije imala dovoljno snage da se organizovano suprotstavi kontrarevoluciji. Zbog toga je u godinama rata razbijena, ideološki dezorijentisana i pauperizovana radnička klasa pristala da se zadovolji tzv. otpremninama i rezignirano odustajući od odbrane društvene svojine potkopavajući na taj način vlastitu egzistenciju.

MONITOR: U akcionom planu Vlade Srbije predviđeno je nekoliko faza za postupanje sa tzv. preduzećima u restrukturiranju koje su u tom stanju već desetak godina i čijim radnicima država obezbjeđuje minimalne zarade iz budžeta. Očekuje se da će više od pedeset hiljada ljudi, samo u tom procesu, ostati bez posla. Gdje oni mogu da odu ?
OBRADOVIĆ: Oni nemaju gde da odu. Njih očekuje tragična sudbina suvišnih ljudi. Ukoliko radnička klasa Srbije ne uspe u doglednom periodu da se sindikalno i politički organizuje i suprotstavi eksploatatorskoj politici dominacije sadašnje tranzicione nomenklature, nju očekuje dalja pauperizacija, konstantan pad nadnica, nemogućnost lečenja, obrazovanja, zadovoljavanja kulturnih potreba i pogoršanje uslova stanovanja.

Iluzornost populizma

MONITOR: Neko je krajem 90-ih primijetio da se „samoupravljači” ne ponašaju kao radnici već kao „Srbi”, masovno organizovani u podršku Slobodanu Miloševiću. Da li je moguće da se ponovo stvori moćan populistički front u Srbiji, oko jedne stranke i jednog lidera – „izbavitelja”?
OBRADOVIĆ: Pauperizacija i slabljenje sindikalne i političke organizovanosti radničke klase dovodi do pada njene klasne svesti i otvaranja prostora za razne populističke političke projekte, pa i fašističke. Naime, slabi racionalna svest da se radnička klasa mora sama svojom organizacijom, sindikalnom i političkom, izboriti za svoj dostojanstven položaj u procesu proizvodnje, a jača iracionalno uverenje da će joj neki mesija doneti spas. Međutim, praksa je pokazala svu iluzornost populističkih projekata kao instrumenata društvenog razvoja. Oni mogu doneti samo opšte siromaštvo, propadanje nacionalne ekonomije i društva u celini, zdravstva, obrazovanja, nauke i kulture, uz bogaćenje kriminalnih društvenih grupa.

Mislim da je danas potpuno jasno da samo sindikalno i političko mobilizovanje i organizovanje radničke klase u Srbiji, odnosno jačanje radničkog pokreta može dovesti do formulisanja racionalne i održive strategije razvoja i uključivanja Srbije u moderne evropske tokove.

Zaustaviti privatizacije

MONITOR: Zagovornica ste zaustavljanja privatizacije?
OBRADOVIĆ: Stav o neophodnosti zaustavljanja privatizacije društvenog kapitala u Srbiji zasnivam na mojim naučnim istraživanjima procesa privatizacije. U ekonomsko-istorijskom smislu ovaj proces nije samo doveo do promene svojinske strukture društva, već je razorio tehnološko-produkcionu osnovu društva u Srbiji i doveo do sloma njene privrede, opadanja privrednog rasta, produktivnosti i zaposlenosti. Posledice ovog istorijskog procesa nisu se ogledale samo u deindustrijalizaciji privrede, već i u padu poljoprivredne proizvodnje, opadanju realnih nadnica, rastu nezaposlenosti, pauperizaciji radničke klase, te opštoj primitivizaciji društva, jačanju odnosa eksploatacije, dominacije i alijenacije u društvu što je svoj poseban izraz dobilo u atomizaciji i anomiji društva, potpunoj dezorganizaciji radničke klase i njenoj ideološkoj dezorijentaciji. Privatizaciju uvek prati inflacija da bi se smanjila prodajna cena društvenog kapitala, a troškovi prodaje (npr. tzv. socijalni program) prebacili na teret radničke klase, spoljno trgovinski i budžetski deficit i stalni porast zaduživanja u inostranstvu. Tokom skoro četvrtine veka sprovođenja privatizacije društvenog kapitala, Srbija ne samo da nikada nije uspela da dostigne nivo privrednog rasta, nacionalnog dohotka i zaposlenosti iz vremena socijalističke ekonomije zasnovane na društvenoj svojini i samoupravljanju (poslednja godina privrednog rasta od 1% u Srbiji bila je 1990), već ni tehnološki nivo proizvodnih snaga i sinergije proizvodnih sistema.

U sve većem broju evropskih zemalja centra sve su izraženije tendencije deprivatizacije, npr. električne energije u Nemačkoj. To je nesumnjivo rezultat nivoa organizovanosti i klasne svesti radničke klase tih zemalja, ali takođe i potpune ekonomske neefikasnosti velikih sistema u privatnoj svojini čije funkcionisanje zahteva velika ulaganja i od kojih zavisi nacionalna ekonomija u celini.

Nastasja RADOVIĆ

Komentari

INTERVJU

MIORAG VUJOVIĆ, ORGANIZACIJA KOD: Stvaraju se preduslovi za raspodjelu nacionalnih resursa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Sve ukazuje na to da se stvaraju preduslovi za rasprodaju nacionalnih resursa kako bi se pokrivale fiskalne avanture i velika zaduženja bez realnog osnova u privrednom rastu

 

 

MONITOR: Kako komentarišete najavu izmjena Zakona o državnoj imovini ?

VUJOVIĆ: Ne možete pravdati izbjegavanje poštovanja procedura i zaobilaženje zakona time da želite brže donositi odluke. Javne finansije i državna imovina su zaštićene upravo tim procedurama i tim zakonima. To nisu privatne finansije niti privatna imovina da bi sa njom raspolagali na taj način. U privatnom biznisu stvari stoje drugačije, ali u onome što je opšti interes, uz mehanizme kontrole i provjere, a uz podrazumijevanu strategiju djelovanja, što je moguće dužu, vi smanjujete mogućnost greške. Zašto je to važno? Pa svaka greška na tom polju košta mnogo i nekada su potrebne decenije za ispravku. Ujedno, korupcija je tada lakše moguća, jer kada potisnete osigurače koje štite opšte dobro, tada je i rizik od te pojave veći. Procedura i transparentnost se uvode da bi se uz pomoć javnosti državna imovina  zaštitila od bilo kakve mogućnosti njenog umanjenja ili devastiranja.

MONITOR: Aktuelni zakon obavezuje Vladu da traži dozvolu od parlamenta za valorizaciju imovine vrijedne do 150 miliona. Izmjenama bi se ta vrijednost podigla na 300 miliona eura. Šta bi to značilo?

VUJOVIĆ: Razumijem da se desila inflacija, ali ne vidim zašto bi Vlada bježala od toga da se u Skupštini javno pretrese svaka odluka kojom se raspolaže državna imovina, dakle imovina građana. Zar ona ne bi trebala da bude okrenuta ka tome da sa parlamentom podijeli odgovornost u donošenju takvih odluka. Priča da treba brže djelovati ne stoji, jer i parlament može brzo reagovati ako se radi o stvarima koje mogu biti na dobrobit građana u smislu da vi nekoj imovini dajete dodatu vrijednost. Sve ukazuje na to da se stvaraju preduslovi za rasprodaju nacionalnih resursa kako bi se pokrivale fiskalne avanture i velika zaduženja bez realnog osnova u privrednom rastu.

Dopuštanje ovakve odluke bi u praksi značilo da Vlada ima dodatnu koncentraciju moći na polju ekonomije i fiskalne politike uopšte, da je manje kontrolisana i da uticaj ekstremno krupnog kapitala kroz takve odluke može da poraste do neviđenih proporcija, jer možete tada prodavati ili zalagati državnu imovinu za sve i svašta.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 21. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

INTERVJU

DR RADE  VELJANOVSKI, POLITIČKI I MEDIJSKI ANALITIČAR, PROFESOR FPN U BEOGRADU U PENZIJI: Najveća opasnost po region bilo bi Vučićevo potpuno okretanje ka Istoku

Objavljeno prije

na

Objavio:

Brisel i Vašington imaju bojazan da napetosti u regionu ne eskaliraju-a oni znaju koliko je u tome Srbija važna, pa im je bitnije da se održi stabilnost nego da se promijeni vlast. Od ovih centara moći se može očekivati diskretno ohrabrivanje opozicije da izvede promjene, ali ne i da oni urade posao umjesto nje

 

 

 

MONITOR:. Jedno vrijeme ste bili aktivni u srpskoj politici. Da li ste  iznenađeni prilično oštrom podjelom u koaliciji Srbija protiv nasilja i kakva bi bila Vaša odluka?

VELJANOVSKI: Nisam iznenađen podelom u koaliciji Srbija protiv nasilja, zapravo je to sasvim logično. Tu koaliciju je okupljalo iskreno odupiranje nasilju i zajednička želja da se promeni vlast, ali to nije dovoljno za političko delovanje. Ne mogu istim putem oni koji su za Evropsku uniju i oni koji su protiv, oni koji smatraju da je u Srebrenici bio genocid i oni koji to negiraju i čak slave zločince iz srpskog naroda, stranke koje se zalažu za stvarne demokratske vrednosti i imaju svest o realnosti kosovskog problema i one koje veličaju mitove prošlosti i traže da se na Kosovu proglasi okupacija. Ja i dok sam bio više u politici nisam imao nikakav uticaj, ali bih se zalagao za jasno profilisanje svake partrije i zajedničko delovanje isključivo po programskim ciljevima.

MONITOR: Na izborima je,  prvi put, učestvovao i „narodni tribun“ Savo Manojlović i osvojio značajan broj glasova. On je, po završetku izbora, pozvao na neku vrstu postizbornog bojkota republičke skupštine i dijela lokalnih parlamenata. Kako ocjenjujete njegov iznenadni ulazak u institucionalizovanu politiku i očigledan pokušaj da bude i tu proaktivan?

VELJANOVSKI: Savo Manojlović je samo još jedan dokaz nezrelosti opozicione scene u Srbiji. Inače, u politiku se i može ući samo institucionalizovano, sve ostalo je amaterizam ili NGO građanski aktivizam, što ima dodirnih tačaka sa politikom, ali nema mnogo izgleda da se poentira. Izlaskom na izbore, a zatim pozivom na bojkot odnosno izlazak iz lokalnih parlamenata, Manojlović je doprineo konfuziji koja je već postojala, a što obeshrabruje birače i dovodi do apatije. Respektabilan broj glasova koje je ova opcija dobila tu i tamo, takođe dokazuje da je građanima potrebno nešto novo, što odavno očekuju, ali čega nema.

Nastasja RADOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 21. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

INTERVJU

JOVANA MAROVIĆ, SAVJETODAVNA GRUPA BALKAN U EVROPI: Predstoji nam ogroman posao

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dobijanjem IBAR-a ne zatvaramo ni jedno pitanje i ni jednu oblast „na duže staze“, u smislu da smo napravili toliki iskorak i postigli velike rezultate i da se time ne moramo više baviti. I ona poglavlja koja su spremna za zatvaranje zatvaramo samo privremeno, predstoji nam ogroman posao na svim poljima

 

 

MONITOR:  Momenat kada ćemo znati da li smo dobili IBAR približava se. Je li IBAR izvjestan?

MAROVIĆ: Da, dobijanje IBAR-a je izvjesno i ne bi tu  trebalo da bude nikakvih iznenađenja. S jedne strane, proces evropske integracije je zasnovan na principu zasluga (merit-based) i u okviru njega Evropska komisija utvrđuje politiku uslovljavanja, definiše mjerila koja treba ispuniti, prati njihovu realizaciju i daje svoju (pr)ocjenu o postignutom napretku. Zbog toga bi trebalo da je od presudnog značaja izvještaj koji je Evropska komisija već izradila i njime dala zeleno svjetlo da pređemo u završnu fazu pregovora. S druge strane, proces je i politički, države imaju pravo veta i mogu da blokiraju kandidatkinju za članstvo bez obzira na rezultate. U ovoj fazi, nema najave blokiranja i zato očekujem da ćemo krajem juna i formalno imati čemu se da se radujemo.

MONITOR: Slažete li se sa onima koji smatraju da je usvajanje IBAR zakona pokazalo da se reforma jedne od najvažnjih oblasti svela na  štrikiranje zadataka?

MAROVIĆ: Uzimajući u obzir preostala prelazna mjerila, njih 31, koje je ova Vlada „preuzela“ od prethodnih i krenula u njihovo ispunjavanje, a zbog specifičnih političkih prilika u državi, do sada su se pokazali kao najzahtjevniji politički uslovi koji su se odnosili na imenovanja u pravosuđu, a za koja je potrebna 2/3 ili 3/5 većina u Skupštini. Kada je ovo postignuto u parlamentu, „prozor i šansa“, koji se ukazali zbog geopolitičke situacije, su se još više odrškrinuli, a skroz otvorili zbog izbora za Evropski parlament na kojim su države članice željele da se pohvale i određenim rezultatima na Zapadnom Balkanu. Otuda smo imali intenzivnu komunikaciju institucija sa Evropskom komisijom, brze reakcije sa obje strane, konstruktivnu saradnju koja je u svakom trenutku imala jasan cilj – IBAR. Naravno, bilo je i lakše doći do tog cilja utoliko što smo još  na nivou ispunjavanja tehničkih uslova i tek predstoji da se usvojeno i sprovede u praksi. Zbog brzine su  napravljeni određeni propusti, koji nisu beznačajni, a odnose na često neadekvatno uključivanje zainteresovane javnosti, zanemarivanje konstruktivnih predloga, usvajanje problematičnih rješenja i sveukupno utisak je  da ćemo vrlo brzo morati dodatno da unaprjeđujemo ove zakone. IBAR jeste tehnički izvještaj i on do sada u procesu pregovora nije ni postojao, već su postojala samo mjerila za otvaranje i zatvaranje poglavlja, pa je zbog toga Evropskoj komisiji i bilo lakše da zažmuri na određene propuste. Iz „IBAR epizode“ treba izvući pouke za dalji tok pregovora: zadržati posvećen odnos s obje strane, a otkloniti nedostatke, i tehničke i suštinske.

MONITOR:  Kako vidite odnose na relaciji ministar pravde Andrej Milović i premijer Milojko Spajić, te najavu Milovićevog razrešenja?

MAROVIČ: Loša je poruka koju premijer šalje predlogom za razrješenje ministra pravde nekoliko dana nakon što su usvojeni zakoni potrebni za IBAR, a koje je pripremilo  Ministarstvo pravde na čijem čelu je Milović. Iako je taj predlog očigledan rezultat političkih razmimoilaženja, trebalo je da se desi kada je Milović isključen iz PES-a, a ne sada kada bi premijer trebalo da bude zahvalan zbog ostvarenih rezultata. Isto tako, nejasan je i potez Milovića kojim on umjesto da podnese ostavku ako se ne slaže sa politikom premijera i Vlade, upućuje na svoje razrješenje. U oba slučaja je riječ o neodgovornim potezima nekoliko sedmica prije očekivanog dobijanja IBAR-a, čime pada u vodu priča da je IBAR iznad svega. Iako je, kao što sam već rekla, EK dala zeleno svjetlo za IBAR, ovakav razvoj događaja pokazuje da IBAR, ipak, nije iznad političkih razmirica i partijskih interesa. Sve češće turbulencije u PES-u, ali i između koalicionih partnera, nisu ohrabrujuće za političku situaciju u zemlji koja mora biti stabilna da bismo se mogli posvetiti reformama.

MONITOR:  Kako komentarišete odluku Vlade da zbog prihvaćenog amandmana u Skupštini, Milović ne prisustvuje sjednici parlamenta, odnosno Spajićevo obavezujuće uputstvo ministrima da o svakom amandmanskom djelovanju na IBAR zakone moraju obavijestiti najprije Vladu?

MAROVIĆ: Logično objašnjenje za „uputstvo“ da Vlada mora da da zeleno svjetlo za amandmane na IBAR zakone je to da je ona u komunikaciji sa Evropskom komisijom i da se nije željelo rizikovati s eventualnim odstupanjima. Međutim, ministar pravde predstavlja Vladu, zakoni su iz njegove nadležnosti i ne vidim šta je moglo da pođe „po zlu“ i zašto je Vlada morala da ga povlači „navrat- nanos“ iz Skupštine. Ukratko, na ovom primjeru smo konkretno vidjeli paradoks da Vlada ne vjeruje svom ministru i da ne vrednuje njegov rad.

MONITOR: Predsjednik države Jakov Milatović odbio je da potpiše dva IBAR zakona. Može li to uticati na proces dobijanja IBAR-a?

MAROVIĆ:Evropska komisija je dala pozitivnu procjenu ispunjenosti mjerila i prije nego što su svi potrebni zakoni za IBAR bili usvojeni u Skupštini. Smatram da se niko na političkom nivou u EU neće baviti formalnim stvarima, posebno što, iako su primjedbe Predsjednika opravdane, zakoni nakon drugog glasanja moraju biti potpisani.

MONITOR: Kako vidite konstataciju premijera o “koordinisanoj opstrukciji Andreja Milovića i Jakova Milatovića” evropskog puta CG?

MAROVIĆ: PES je u više navrata, otkad je u situaciji da vodi proces evropske integracije Crne Gore, stavljao do znanja da svi koji su protiv njih su protiv našeg evropskog puta, pa, čak, kao što je to često slučaj, kad taj neko štiti zakon. U stvari je riječ o čuvanju pozicije i političkim sukobljavanjima.

MONITOR: Kako komentarišete prisustvo predsjednika Parlamenta Andrije Mandića na Svesrpskom saboru u Beogradu?

MAROVIĆ: Andrija Mandić je bio na „saboru Srbije i Srpske“ . Nije mu tamo bilo mjesto kao predstavniku Crne Gore i samim tim to nije ni mogao biti, već ili kao običan posmatrač, što je nedopustivo budući da je predsjednik Skupštine Crne Gore, ili, što je izvjesnije, dužnik višegodišnjeg političkog saveznika i ideološkog vođe Aleksandra Vučića. Takva pozicija bi bila kompromitujuća i ponižavajuća za svakoga, osim za Andriju Mandića, koji tako ne poštuje sopstvenu državu i omalovažava jednu od najviših funkcija u njoj.

MONITOR: U otvorenom pismu premijeru, kritikovali ste njegov stav da “IBAR nije postojao prije PES-a”, kako ste kazali, ali i ocijenili da nam sa ovom parlamentarnom većinom IBAR ništa neće značiti?

MAROVIĆ: I prije i poslije političkih promjena u državi, svi koji su na bilo koji način učestvovali u procesu su se zalagali za određene olakšice, promjenu politike uslovljavanja i ispunjavanje mjerila po prioritetima, intenzivniji monitoring Evropske komisije… Premijer, reakcijom da niko prije 44. Vlade nije pominjao IBAR, kao da je želio da izbriše sve prethodne napore, umjesto da sopstveni uspjeh učini još većim isticanjem da se do njega došlo zajedničkim trudom i radom.

Crna Gora treba da uđe u EU kao građanska država u kojoj se jednako garantuju prava svima i teško mi je zamisliti da se to može desiti uz većinu u čijem su sastavu oni koji negiraju crnogorsku naciju i ne priznaju državu koju treba da predstavljaju u institucijama Unije. To je paradoks i utoliko je i čudna pozicija EU, koja se i sama suočava sa jačanjem desničarskih partija i populista, i koja godinama nije blagonaklono gledala na takvu koaliciju u Crnoj Gori, a sada je zove „evropskom“.

MONITOR:  Kako vidite ovdašnje reakcije na glas Vlade za usvajanje Rezolucije UN o Srebrenici, te Rezoluciju o Jasenovcu koja je u parlamentu?

MAROVIĆ: Reakcije su različite i bespotrebno ispolitizovane i one su skrenule pažnju sa suštine: ovdje se ne radi o većem ili manjem značaju rezolucija, ovdje je riječ o tome da je Rezolucija o Srebrenici bila na dnevnom redu GS UN-a, da smo se kao članica morali izjasniti, a da je naš stav o tom pitanju odavno utvrđen, zasnovan na presudama međunarodnih sudova i civilizacijskoj obavezi. Ponoviću: najmanje što možemo da učinimo za žrtve genocida u Srebrenici je da ih se sjetimo 11. jula, a Rezolucija je važna i zbog toga što se sam genocid u javnosti često negira. Rezolucija o Jasenovcu koja bi bila usvojena u Skupštini Crne Gore ne bi suštinski ništa promijenila, jer se 22. april već obilježava kao dan proboja zarobljenih iz jasenovačkog logora i komemoraciji svake godine prisustvuje državni vrh Hrvatske, a, takođe, u javnosti niko nikada ne negira Jasenovac. Rezolucijom o Jasenovcu možemo pogoršati odnose sa Hrvatskom koja je dobar susjed i pruža nam podršku na svim poljima u procesu demokratizacije, a pogrešan je i motiv usvajanja Rezolucije da bi određena politička grupacija ostala na vlasti i to je nepoštovanje samih žrtava.

MONITOR: Šta nas čeka poslije IBAR-a?

MAROVIĆ: Dobijanjem IBAR-a ne zatvaramo ni jedno pitanje i ni jednu oblast „na duže staze“, u smislu da smo napravili toliki iskorak i postigli velike rezultate i da se time ne moramo više baviti, a samim tim što i ona poglavlja koja su spremna za zatvaranje zatvaramo samo privremeno, predstoji nam ogroman posao na svim poljima. Najzahtjevniji će, opet, biti rad na vladavini prava, odnosno jačanju institucija, borbi protiv organizovanog kriminala i korupcije, neselektivnoj primjeni zakona u svim oblastima. Pregovori u poglavljima 23 i 24 će ubuduće biti usmjereni na ispunjavanje završnih mjerila, a koje ćemo dobiti u Zajedničkoj poziciji. Od presudne je važnosti da napravimo jasnu mapu puta, prioritete po godinama u trogodišnjem periodu, te da oko tih prioriteta gradimo konsenzus.

Glasanje za IBAR zakone je pokazalo da, iako vlast ne radi na toj sponi sa opozicijom, prvi put smo imali jasnu poruku opozicije da ne želi da blokira EU put. Da li je to bilo zbog „signala“ iz EU da ćemo IBAR dobiti bez obzira na sve, pa niko nije htio da političkim protivnicima pruži priliku da u njih upiru prstom, ili je rezultat, konačnog shvatanja da je EU cilj svih nas i da svi moramo učestvovati u njegovom ostvarivanju, ostaje da se vidi, ali je jasan putokaz u kom pravcu se mora ići.

Milena PEROVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo