Povežite se sa nama

FOKUS

DRŽAVA IZDRŽAVA TAJKUNE: Prijatelji s povlasticom

Objavljeno prije

na

branko-vujovic

Bliži se vrijeme za sumiranje efekata Zakona o otpisu kamata na poreski i carinski dug, koji je Skupština, na prijedlog Vlade, usvojila krajem prošle godine. Zakonom je propisano da se sve neuredne platiše državnih obaveza, bez obzira na visinu duga i njegovu starost, oslobađaju zaračunatih kamata ako dug izmire u roku od 30 dana.

Propis je, dakle, namijenjen onima koji imaju novca ali nijesu htjeli da ga potroše na plaćanje dažbina. Ni država ih na to nije pokušala primorati – postojećim mjerama prinudne naplate. Sada ih miti oprostom dijela duga.

Valja raščistiti nedoumicu: premijer Milo Đukanović ne može imati direktne materijalne koristi od Zakona o otpisu kamata na poreski i carinski dug, za razliku od nekih drugih propisa i vladinih odluka koji su direktno išli naruku njegovim preduzetničkim interesima. Đukanović je, odnosno njegova kompanija Global Montenegro u kojoj je suvlasnik sa kumom Vukom Rajkovićem, nakon dvije godine kašnjena izmirio poreski dug od 22 hiljade eura. Učinio je to dok je Vlada pripremala propis o olakšicama za svoje dužnike, ali tek pošto se informacija o njegovom poreskom dugu pojavila u ovdašnjim medijima.

Koliko će njegov primjer slijediti saradnici i prijatelji iz političko-ekonomske elite biće poznato uskoro. Do tada je izvjesno da će država primjenom novog zakona biti zakinuta za dio potraživanja, dok će poreski obveznici koji uredno izvršavaju obaveze praktično biti kažnjeni za revnost. Ministarstvo finansija je uz podršku parlamenta, neki kažu olako, pokazalo spremnost da se odrekne državnih potraživanja od 98 miliona. Pod uslovom da usvojeni zakon zaživi u punom obimu.

Prema posljednjim podacima Poreska uprava je od neurednih platiša potraživala 330 miliona eura. Prema zvaničnoj listi 200 najvećih poreskih dužnika u Crnoj Gori, od pet najvećih dužnika tri su u stečaju (Duvanski kombinat, Pantomarket i KAP). Zapravo, većina državnih potraživanja sa liste 200 najvećih poreskih dužnika odnosi se na kompanije koje su u međuvremenu pale u stečaj (od njih se potražuje 65,6 miliona) dok su neke već i izbrisane iz Centralnog registra Privrednog suda (od takvih Poreska uprava želi da naplati 8,2 miliona). Prema podacima Poreske uprave, sa njene crne liste aktivno je 129 preduzeća. Država od njih potražuje 61,2 miliona.

Bilo bi dobro, drugo je pitanje koliko je to realno, kada bi recimo Veselin Barović (Eurofond) i Aco Đukanović (Prva banka) riješili višegodišnji sudski spor nastao u momentu kada je Prva, oglušujući se o rješenje Ministarstva finansija, zaplijenila novac Eurofonda namijenjen plaćanju zaostalih poreza. Makar toliko, ako ne i veće čudo je da Barović i njegovi saradnici izmire poreze i doprinose koje duguju kompanije pod njihovom upravom – od ulcinjske Solane, barskog Izbora, do bjelopoljske Bijele Rade. Zanimljivo, BBM, provajder kablovske televizije u kome je Barović manjinski vlasnik, se nalazi na bijeloj listi Poreske uprave kao jedno od preduzeća koje uredno izvršava obaveze prema državi.

Zadrži li se nedavni snijeg makar šest mjeseci ili još bolje – bude li sezona skijanja trajala, bez prestanka, tri naredne godine – obaveze prema državi mogle bi izmiriti i kompanije iz portfolija Zorana Bećirovića, još jednog biznismena iz kruga prve familije.

Ovako, ostaje na snazi rješenje ministra finansija Radoja Žugića kojim je Bećirovićeva kompanija Ski Resorts Kolašin 1450 od države prošle godine potpomognuta sa 350 hiljada eura. Pomoć se ogleda u tome što su porezi i doprinosi Ski rezorta odloženi za sedam godina.

Sličnu pomoć, u vidu odgađanja plaćanja poreza, Vlada je prošle godine udijelila i Rudniku uglja, Radio televiziji CG, Pošti, Duvanskom kombinatu (u stečaju), Opštini Bar… Od privatnih vlasnika, poreske olakšice dobili su zakupci Svetog Stefana (Viktor Restis i društvo), Rokšped, MI-RAI, Cijevna komerc, Bemax, cetinjski Martex, Paganini, barska Primorka, Kvin of Montenegro… sve zvučne firme uticajnih vlasnika.

To je samo djelić priče. Nedavno je ozvaničen i podatak Uprave carine po kome su njihovi dužnici, 1. oktobra prošle godine, državnom budžetu dugovali 38,9 miliona eura. Može biti zanimljivo – preko 95 odsto prijavljenog carinskog duga napravile su tri kompanije u većinskom vlasništvu države (EPCG, Montenegro erlajns i Željeznička infrastruktura) i dva državna mezimca u dominantno privatnoj svojini, oba u stečaju – KAP Olega Deripaske i Vektra Dragana Brkovića.

Ministar Žugić i pored toga pokušava da bude optimista. Tako je u parlamentu saopštio da je carinski dug, ,,iako može djelovati kao visok”, naplativ u iznosu većem od 95 odsto. Ostaje samo da svoj optimizam ministar i njegovi saradnici pretoče u prihod državnog budžeta.

U sjenci Zakona o otpisu kamata koji je promovisan kao način da se makar malo popune rupe u državnim finansijama, promakla je vijest o novom paketu državnih garancija koje je Đukanovićeva Vlada platila novcem poreskih obveznika.

Vlada je jesenas platila pet miliona eura za neotplaćeni kredit nikšićkih Rudnika boksita. Potom su iz državne kase otišla još tri miliona. Ceh su, na ravne časti, podijelile državna Fabrika elektroda Plužine i nikšićka privatna fabrika namještaja MI-RAI – po milion i po.

Sjećate li se kako je, kao novopostavljeni premijer, Igor Lukšić glasno i strasno zahtijevao od Duška Kneževića da državi ustupi/proda akcije Fabrike elektroda pošto su Lukšić i njegovi ,,imali plan”. Sada, kad je ceh te igrarije prispio na naplatu svi ćute. Proći će, vjeruju.

Uglavnom, već se najavljuje da bi budžet mogao ostati kraći za još pet miliona eura kojim je država garantovala vraćanja kredita barske Melgoni-Primorke i bjelopoljske Lenke.

U priči o državnim garancijama padaju u oči dvije stvari. Postalo je pravilo da država plati sve kredite za koje je garantovala, nezavisno od toga da li su garancije date državnim ili privatnim firmama. Drugo, pokazalo se da državne garancije ne znače da je firma zdrava. KAP i Željezara su ekstremni dokazi te tvrdnje, ali se isto (nelikvidnost i stečaj) dešava i manjim kompanijama. Nepristojno je i krajnje nepatriotski postavljati pitanje bilo čije odgovornosti u slučaju pada državnih garancija.

,,Važno je da se obezbijede kriterijumi na osnovu kojih će se davati garancije i Vlada u svakom slučaju to poštuje”, ustvrdio je Zoran Vukčević, poslanik DPS-a. Vukčeviću nije zasmetao prošlogodišnji Izvještaj o reviziji državnih garancija, koji je uradila Državna revizorska institucija (DRI). Taj je dokument pokazao da su nepoštovanje propisa i zanemarivanje rizika bili standardni obrazac ponašanja u svim analiziranim poslovima. DRI je kontrolisao sve Vladine aranžmane teže od 10 miliona (tako se spisak sveo na pet kompanija – KAP, Željezara, Pobjeda, Željeznička Infrastruktura i Željeznički Prevoz – kojima je država garantovala i, uglavnom, već platila pozajmice u ukupnom iznosu od 214,53 miliona eura).

Da bismo razumjeli DPS-ov odnos prema izdavanju i plaćanju državnih garancija, valja se vratiti u 2006. godinu. Budvanske lokalne vlasti su tada garantovale za kredit od 1,5 miliona eura kiparskoj firmi Numerico. Kredit je pao na teret lokalnih poreskih obveznika, a potom su objelodanjena dokumenta po kojima je jedan od suvlasnika ,,renomirane španske kompanije” zapravo Miloš Marović, sin potpredsjednika DPS-a Svetozara Marovića.

Eto traženog modela. Sada postaje jasnija ideja prema kojoj bi pregovarački tim u arbitražnom postupku sa CEAC-om trebalo da predvodi Branko Vujović. Direktor Agencije za nadzor osiguranja imenovan je za predsjednika Radne grupe u arbitražnom postupku. Nikome od nadležnih nije zasmetalo to što je Vujović bio jedan od glavnih aktera u već legendarnim poslovima privatizacije Željezare sa ruskim Midlendom (Rusi su pobjegli iz Crne Gore, a njihova firma se još nalazi na popisu blokiranih preduzeća sa dugom većim od 2,7 miliona) i englesko/holandskim MNSS-om.

Dok su neznani junaci iz MNSS-a pakovali Željezaru za stečaj, Vujović im je omogućio (državnim garancijama) kredit od 23 miliona. Podrazumijeva se, platili smo ga. Potom je država ostala i bez činidbene garancije i depozita teškog 20-ak miliona eura. Tog novca država se odrekla da bi MNSS isplatio dugove Prvoj banci. Nedavno su objavljeni podaci koji ukazuju da je aranžman između MNSS-a i Prve sklopljen mimo propisa, na lijepe oči, zahvaljujući rodbinskim vezama ljudi i žena koji su tada gazdovali Prvom i Željezarom.

Vujović je mjesto u ekonomskim i pravnim udžbenicima zaslužio kada se, sredinom 2009, dogovorio sa predstavnikom većinskog vlasnika Željezare G.H.J. de Haasom. Oni su nakon konstatacije da vlasnik Željezare „nije izvršio svoje investicione obaveze” sklopili pisani sporazum u kome je i obećanje: „Svaka strana je saglasna i garantuje da neće preduzeti bilo kakve pravne radnje protiv druge Strane i druga Strana neće biti ugrožena u vezi prethodnih kršenja ugovora, incidenata prevare, nemara ili bilo kakvih drugih pogrešnih radnji… ” I taj ceh je platila država.

Ko mari. Stari znanci su opet u akciji. Biće troška.

NVO MANS je podnio inicijativu Ustavnom sudu za ocjenu Žugićevog Zakona. ,,Zakon o otpisu kamate na poreske i carinske dugove samo je jedna u nizu sramnih Vladinih odluka koje donosi kako bi pomogla propale biznise domaćih tajkuna ili lica povezanih sa organizovanim kriminalom”, stoji u njihovom saopštenju.

Prozvani ćute.

Prva ljubav zaborava nema

Evo kratke paralele između načina na koji se vodi stečajni postupak u dva, po svemu privilegovana, privatna preduzeća – KAP-u i Vektri.

Od zahtjeva za uvođenje stečaja koji je podnijela Vlada pa do odluke o proglašenju bankrota u Kombinatu prošlo je manje od četiri mjeseca. Uzaludna su bila sva protivljenja CEAC-a . Vladu nije omela ni činjenica da će, pokretanjem stečaja, pasti državne garancije teške više od 110 miliona eura (dio od 30-ak miliona ranije je plaćen). Nije je uzbunilo ni saznanje da će of-šor kojim gazduju Deripaska i njegovi skriveni partneri pokrenuti protiv Crne Gore arbitražni zahtjev težak milijardu eura.

Upravljanje Kombinatom preuzeo je Montenegrobonus, državna kompanija koja se nalazi praktično na svim dužničkim listama u Crnoj Gori i redovan je korisnik državne pomoći. Detalji poslovnog aranžmana između KAP-a, Vlade i Montenegrobonusa brižljivo se kriju od javnosti.

Na drugoj strani, povjerioci predvođeni OTP bankom duže od dvije godine pokušavaju da naplate i makar dio potraživanja od Brkovićevih kompanija u Pljevljima, Podgorici i Herceg Novom. Uzalud. Postupak uvođenja stečaja traje beskonačno, dok djelovi Vlade u isto vrijeme sipaju naš novac u Brkovićeve poslovne bezdanice, o čemu svjedoče i nedavni aranžmani ministra poljoprivrede Petra Ivanovića i Dragana Brkovića.

Đukanoviću, Ivanoviću i njihovim saradnicima iz Vlade ne smeta ni to što Vektra državi na ime neizmirenih poreza, doprinosa, koncesija i carina duguje između pet i deset miliona eura. Da sada ne pominjemo lažna obećanja o pokretanju proizvodnje u Vektra Jakiću u Pljevljima i oživljavanju turističkih kapaciteta HTP Boka, između ostalog i zbog toga što bi procjena štete koju je Vektra na taj način nanijela Crnoj Gori i njenim stanovnicima bila izuzetno obiman posao.

Dragan Brković, ipak, uživa institucionalnu zaštitu zasluženu prije četvrt vijeka, u vremenima kada je, kao ambiciozni prodavac francuskih automobila, našao načina da pridobije naklonost tada najmlađeg premijera u Evropi – Mila Đukanovića. Ruski milijarder Oleg Deripaska nije, izgleda, pokazao tu dozu suptilnosti i senzibiliteta.

Zoran RADULOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

FOKUS

DPS, SDT I NKT U ISTOM STROJU: Ugušiti virus otpora

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nacionalno koordinaciono tijelo i Specijalno državno tužilaštvo  predstavljaju najvidljiviji dio sistema koji se stavio na raspolaganje DPS-u. I šire strah. Neko od virusa, neko od pobune, tek i jedni i drugi daju legitimitet ideji da je otpor bolest koja se najbolje liječi pendrekom

 

Dvije sedmice  nakon što su parlamentarni izbori raspisani za 30. avgust i  nedjelju dana prije početka roka za predaju izbornih lista (od 11. jula), množe se  nepoznanice. Najveća od njih je ona oko  pitanja da li će izbori, uopšte, biti održani u zakazanom terminu. Razlozi za tu dilemu su zdravstveni i politički.

U momentu kada nastaje ovaj tekst u Crnoj Gori je registrovano oko 250 pacijenata zaraženih korona virusom, uz dnevni prirast od 30 – 50 novooboljelih. Ljekari nemaju dilemu da će broj dalje rasti. Izbjegavaju, ipak, da obnovljenu epidemiju stave u kontekst dolazećih izbora. Centar za demokratsku tranziciju (CDT) predložio je Nacionalnom koordinacionom tijelu za zarazne bolesti (NKT) da hitno usvoji pravila i smjernice u vezi sa izborima u uslovima epidemije korona virusa. ,,Vremena za gubljenje nema, a uslovi u kojima se odvija kampanja iz dana u dan su sve neizvjesniji”, saopštio je direktor te NVO Dragan Koprivica. Za sada, nema odgovora iz NKT-a na njihov apel.

Tijelu kojim komanduje potpredsjednik Vlade i ministar poljoprivrede Milutin Simović a koje, neformalno, upravlja Crnom Gorom evo već četvrti mjesec,  bilo je važnije da javno podrži policiju. „NKT izražava punu podršku našoj policiji“, stoji u njihovom saopštenju od 25. juna, nakon što smo bili u prilici da vidimo primjere brutalne zloupotrebe sile od strane maskiranih pripadnika policije koji su u Budvi udarali, šutirali i gazili građane koji im nijesu pružali fizički otpor. Prethodno su slične situacije zabilježene i u Pljevljima, Nikšiću…  Iz NKT-a je, ipak, stigla poruka da „policija profesionalno i efikasno štiti i služi svim građanima i državi, kako je to pokazala i u epidemiji korona virusa. Zato je napad na policiju napad na državu Crnu Goru i na sve građane“.

Da li se takvim izlivima lojalnosti jača povjerenje građana u „instituciju“? Odnosno, da li je odu policijskoj torturi sročila medicinska struka ili politika? Odgovor na to pitanje nijesmo dobili od Bobana Mugoše, direktora Instituta za javno zdravlje (IJZ) i člana NKT-a. “To je zaključak NKT-a“, odgovara Mugoša na pitanje zašto se, navodno stručno, tijelo formirano radi borbe protiv epidemije bavi postupanjem policije. „Mi smo zauzeli jedan stav jer svako grupisanje i dešavanje koje ima veliki broj ljudi koji mogu uticati na epidemiološku situaciju tiče se i NKT-a. U tom smislu sam ja razumio taj stav”, rekao je Mugoša.

Iz  tog odgovora mogli smo razumjeti jedino to  da čovjek koji bi u NKT-u  morao biti jedan od ključnih autoriteta, nije donosio stav/pisao saopštenje. Nego je razumio naređenje. Mugoša nije odgovorio na pitanje zbog čega IJZ, kome je na čelu, ne predloži Ministarstvu zdravlja da ponovo proglasi postojanje epidemije korona virusa. „Ova bolest se širi epidemijski i mogućnost da se proglasi epidemija postoji, ali sami epidemijski tok govori da se to ne mora posebno naglašavati”, objasnio je Mugoša. Zvuči kao da je proglašenje epidemije sporedan posao oko koga ne treba gubiti vrijeme. A ne ključni uslov da u državi – uz zakonodavnu, izvršnu i sudsku – dobijemo i četvrtu granu vlasti oličenu u NKT-u. Koja odlučuje o  slobodi kretanja, radnom vremenu, pravu na zdravstvene usluge i obrazovanje, svadbama i sahranama.

Zoran RADULOVIĆ

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 3. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

FOKUS

DRŽAVNI TEROR  NAD BUDVOM: Pravnim i fizičkim nasiljem do vlasti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Policija je u Budvi uhapsila oko 50 građana među kojima kompletno rukovodstvo Opštine, gradonačelnika i predsjednika Skupštine, direktore opštinskih službi i javnih preduzeća, odbornike, funkcionere Demokrata, DF, SNP… Turistička prestonica Crne Gore je zaključana

 

Skoro mjesec dana lokalna uprava u Budvi ne radi. Građani ne mogu dobiti usluge ni završavati poslove jer je Opština Budva uhapšena, blokirana spolja i iznutra jakim policijskim i parabezbjedonosnim snagama koje je angažovala Demokratska partija socijalista u svom pohodu na preotimanje vlasti i prekrajanje izborne volje građana u najvećoj turističkoj opštini u zemlji, dva mjeseca pred održavanje redovnih izbora.

Jedna od najgledanijih predstava u režiji DPS-a ne odigrava se na sceni budvanskog pozorišnog festivala Grad teatar i nije dio repertoara ovogodišnjeg programa nego realnog političkog života, na alternativnoj sceni ispred gradske kuće Opštine Budva, sa svim elementima drame koja klizi ka tragediji. Tu je dvor na koji se juriša u do sada neviđenom političkom ratu, sa masovnim scenama okupljenih građana koji se suprotstavlja tiraniji vlasti i njenim pretorijanskim gardama, raspoređenim ispred i oko Opštine, po gradskim ulicama i bulevarima, pod punom opremom za razbijanje otpora onih koji brane slobodno izraženu izbornu volju. Publika je u prilici da vidi i pomoćne rekvizite, na desetine policijskih kombija i marica raspoređenih na prilazima grada, u šumicama plaža Kamenovo, Jaz, Ploče… Spremnih da na znak reditelja uskoče na scenu i pohapse okupljene. Tu su i specijalni efekti, pucnji i oblaci dima od suzavca koji se širi gradskim ulicama, šok bombe, biber sprejovi, plač djece….

Vjerovatno ne postoji sličan primjer da jednu lokalnu samoupravu, kojoj Ustav Crne Gore garantuje samostalnost u radu, okupiraju jake policijske snage i ulazak zaposlenima na radna mjesta zabranjuje nečije privatno obezbjeđenje. Nakon prevare sa navodnim pregovorima o traženju kompromisa za izlazak iz nastale situacije, u Opštini su u srijedu, u pratnji policije,  predsjedničke fotelje zauzeli v.d. predsjednici Opštine i SO Vladimir Bulatović i Snežana Kuč, koje je novoformirana većina odbornika DPS – Crnogorska – SD, uz presudan glas nezavisnog odbornika Stevana Džakovića, imenovala na sjednici održanoj u hotelu Slovenska plaža.

Uslijedile su nevjerovante scene u kojima su hodnike Opštine zaposjeli snagatori privatne firme Gardijan iz Nikšića, uz logistiku policije koja je držala stražu ispred opštinske zgrade. Opštinu Budva zauzele su združene snage sa svih strana, bez pravnog osnova, bez ikakve odluke i papira koji objašnjava na bazi koje zakonske norme pripadnici Uprave policije i privatno obezbjeđenje mogu blokirati rad budvanske lokalne samouprave. Tenzije su počele nakon što pomenuto obezbjeđenje nije dozvolilo predsjedniku Opštine Marku Careviću i predsjedniku SO Krstu Radoviću da uđu u zgradu.

Bulatović, funkcioner Crnogorske,  uživio se  ulogu prvog čovjeka grada. Počeo je da pravi spiskove poželjnih zaposlenika koji, po njegovom mišljenju, mogu ući u zgradu. U pitanju je nekoliko opštinskih sekretara i potpredsjednik Opštine Marko Marković, dok je ostalima zabranjen dolazak na  radno mjesto. Politička snaga Bulatovića, koji pristaje da se uz policijsku silu održava u fotelji gradonačelnika,  počiva na  930 glasova koje je Crnogorska osvojila na lokalnim izborima.

On je zabranio i odbornicima DF-a i Demokrata da uđu prostorije SO. Drama je trajala čitav (ne)radni dan, tokom kojeg su predstavnici obezbjeđenja nasrtali na sekretare i ostale zaposlene. Okupljeni građani su iskazali revolt i napali Bulatovića na izlasku iz Opštine, kojeg je kordon policije zaštitio i sklonio u zgradu Odjeljenja bezbjednosti. Štiteći Bulatovića policija je među građane bacila suzavac, kada su pravi sukobi i započeli.

U neredima koji su izbili ispred zgrade, policajci u civilu  maltretirali su i povrijedili mladića Đorđa Đuraševića. Na potresnim snimcima koje obajvljuju društvene mreže i mediji viđena je brutalnost policije, prebijanje ljudi koji ne pružaju  otpor. Suzavac je bačen u dvorište osnovne škole i u salu Sportskog centra u kome su djeca u tom trenutku trenirala košarku. Zvaničnici tvrde kako to navodno nije policija uradila, i da će otkriti ko jeste.

U haosu koji je nastao policija je privela  desetine građana među kojima funkcionere DF-a i Demokrata, predsjednika Opštine Carevića, predsjednika SO Radovića, potpredsjednika Demokrata i odbornika Dragana Krapovića, odbornike  Đorđija Vujovića i Đorđa Pribilovića, odbornka SNP Krsta Rađenovića. Priveden je Dragan Božović, načelnik Službe zaštite i spašavanja. Privedeni su i šef Carevićevog kabineta Nikola Jovanović i gradski menadžer Milo Božović. Ranije su uhapšeni načelnik Komunalne policije Aleksandar Mijatović i nekoliko službenika i jedan od rukovodilaca u JP Vodovod i kanalizacija Igor Đurašević. Vujović je kazao da je u Budvi tom prilikom  uhapšeno oko 50 građana. Mnogi su kasnije pušteni na slobodu, dok je Krapović odveden na saslušanje u Specijalno državno tužilaštvo. Po nalogu specijalnog tužioca privedena je i izvršna direktorica Vodovoda Jasna Dokić.

U narednim satima Budvom su odjekivale policijska sirene, dok su grupe policajaca pomognute jedinicama specijalne policije krenule u lov na građane po gradskim ulicama, kada je uhapšen poznati bokser Nikola Sjekloća. Iz sopstvenog automobila izvučen je i priveden Ninoslav Kaluđerović, šef Službe za naplatu komunalija, koji je ranije ispred Opštine rekao da je trebalo opkoliti opštinu 2010. kada su iz nje ukradeni milioni, u čemu su učestvovali i oni koji su sada u zgradi.

Budvanska premijera predstave na temu nasilne promjene vlasti, organizovana na pragu turističke sezone, imala je ogroman broj  sponzora, bila je to sinhronizovana akcija pomoći svih grana vlasti, državnih institucija koje nisu štedjele ni sredstva ni ljudstvo za uspjeh ovog autorskog djela DPS-a.

Prvi je u pomoć pritekao ministar finansija Darko Radunović, koji je uoči zasijedanja budvanskog parlamenta 29. maja, na kojem je planirana smjena predsjednika Opštine Marka Carevića i predsjednika SO Krsta Radovića, izdao nalog za blokadu svih opštinskih računa u bankama, kako legalna vlast ne bi mogla isplatiti plate zaposlenima.

U igru se uključuje i pravosuđe, pa Privredni sud ekspresno, ne poštujući rok za žalbu, izdaje nalog za blokiranje računa Opštine radi naplate kredita za izgradnju kolektora otpadnih voda u iznosu od 29,3 miliona eura, za koje je garancije izdala Vlada. Time je Budva prvo finansijski blokirana. Nisu pomogle intervencije predsjednika Carevića da se računi odblokiraju.

Da su namjere ministra Radunovića bile sračunate na davanje doprinosa rušenju vlasti u Budvi,  vidjelo se kada je primio novoinstalirane v.d. predstavnike opštinske vlasti Snežanu Kuč i Vladimira Bulatovića, sa kojima je razgovarao o deblokadi računa,  kako bi podjelom plata zaradili nezaslužene poene.

Na scenu zatim stupa Ministarstvo javne uprave koje svojim saopštenjima sugeriše nezakonitost u radu 33. i 34. sjednice SO Budva i time daje šlagvort novoj većini za sazivanje sopstvene sjednice u hotelskoj sali. Da bi kasnije ministarka MJU Suzana Pribilović, članica GO DPS u Budvi, revidirala stav rekavši kako rješenje političke situacije u Budvi nije u nadležnost resora kojim rukovodi. I pored jasno izrečenog stava o nenadležnosti, izvedena je operacija sa Upravnom inspekcijom u kojoj su nenadležni inspektori njenog ministarstva donijeli rješenje o postavljenju  opštinskih funkcionera imenovanih na hotelskoj sjednici.

Lanac nezakonitih radnji se nastavlja. Ključno sponzorstvo tragičnoj predstavi u Budvi stiže od direktora Službenog lista, istaknutog funkcionera DPS-a, Momčila Vujoševića, koji na poziv partije pomaže akciju u Budvi, uvažava rješenje nenadležne upravne inspekcije i pristaje da u Službenom listu objavi nepotpisane i nepečatirane odluke o razrješenju Carevića i Radovića i imenovanju drugih. Time je  praktično obavio  nezakonitu smjenu vlasti u Budvi. Brzina i površnost ove akcije, uz nepoštovanje zakona i pravnih propisa, ogledala se i u tome što su podnosioci zahtjeva Kuč i Bulatović krivotvorili djelovodni broj u opštinskom registru, pa su u Službenom listu bili prinuđeni da brojeve naknadno prepravljaju.

Krivičnu prijavu protiv Vujoševića podnijeli su sekretarka za lokalnu samoupravu Milijana Vukotić Jelušić (URA) i predsjednik SO Radović, jer je „objavio nezakonite, nepečatirane i nepotpisane Odluke čime je grubo kršeći zakonske propise, drsko, bezobzirno, neprofesionalno i politički pristrasno u korist grupe odbornika predvođene DPS-om, objavio ove odluke u cilju legalizacije političke i pravne hajdučije i smjene legalno izabranih predstavnika vlasti i uspostavi vlast suprotno čl. 2 Ustava CG“.

Budvanska politička saga ne bi bila potpuna bez uloge Specijalnog državnog tužilaštva,  prisutnog i  pristrasnog.  Specijalni istražitelji svakog dana na saslušanje privode nekog od budvanskih funkcionera. Nema izvještaja o istrazi političke korupcije koja je izazvala nemire u Budvi i nezapamćenu represiju policije prema predstavnicima lokalne vlasti i građanima. Ali se sa posebnim darom za tajming otvaraju predmeti po ranijim  prijavama protiv pojedinaca koji ne pristaju na „demokratsku“ predaju vlasti. Na udaru će biti, po svemu sudeći, Carević i poslovanje njegove privatne firme tokom predsjedničkog mandata.

Dok velike afere odmaraju u fiokama SDT,  Milivoje Katnić ispituje i predsjednika Radovića, na okolnost da li je bilo krivičnog djela prilikom sazivanja i vođenja 33. i 34. sjednice SO Budva. Otkrivena je i nova OKG u Vodovodu i Komunalnoj policiji, čiji su članovi organizovali blokadu zgrade Opštine i glavne raskrsnice, tokom policijske intervencije. S tim u vezi Katnić ispituje i Dragana Krapovića.

„U politički obračun u Budvi uključilo se SDT koje u fioci drži sve krivične prijave MANS-a protiv vrha režima i pokreće postupke samo po političkom diktatu. Najgora pravda je selektivna pravda. Hitnim postupanjem u ovom trenutku Katnić se preporučuje kao kandidat za novi mandat partijskog tužioca“, navodi se u saopštenju MANS-a povodom događaja u Budvi.

Odlučujući doprinos političkoj predstavi u Budvi stigao je od Ministarstva unutrašnjih poslova i Uprave policije, po čijoj nepisanoj naredbi policija danima drži Opštinu u blokadi. Nema dgovora koji je zakonski osnov po kojem policija ima pravo da zatvori Opštinu i proglasi neradne dane u jednom gradu.

U Savjetu za građansku kontrolu policije nisu imali odgovor na to pitanje, nego su i sami pitali isto direktora Uprave policije Veselina Veljovića, u dopisu na koji nisu dobili odgovor.

Objašenjenje je dao premijer Duško Marković koji je na premijerskom satu u Skupštini poručio „da će u Budvi važiti zakoni ove države, a ne zakon organizovane rulje, a ako ne bude mjesta razumu, država će to riješiti za 15 minuta“.

Protesti povodom dešavanja u Budvi prenijeli su se i u ostale gradove u Crnoj Gori u kojima su se građani okupljali ispred policijskih stanica u Podgorici, Nikšiću, Bijelom Polju, Beranama, Baru. Bio je to mirni otpor protiv brutalne sile  prema građanima, bacanja suzavca i polIcijskog terora, očiglednog bezakonja u prekrajanju izborne volje, selektivne pravde i upotrebe državnih resursa  za ciljeve jedne partije (vidi box).

Nakon burne policijske oluje i haosa diljem Crne Gore, u Budvi je osvanuo miran sunčan dan. Opština Budva zaključana je do daljnjeg, policija čuva prilaze upravnoj zgradi poznate turističke opštine u kojoj je zbog bezobzirne borbe za prevlast, usred ljeta život nasilno zaustavljen.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

FOKUS

MRŽNJA U GLOBALNOM SELU: Otpor, ili ćemo ostati bez daha

Objavljeno prije

na

Objavio:

Smrt Džordža Flojda pokrenula je  široke proteste van SAD-a, osobito u Evropi, zato što tamošnja  dešavanja otvaraju ovdašnje rane

 

Riječi Afroamerikanca Džorđa Flojda: ,,Ne mogu da dišem”, prije nego što je ubijen, pošto mu je bijeli policajac klečao na vratu dok ga je sa kolegama hapsio 25. maja, odjekuju svijetom.

Hiljade ljudi u Velikoj Britaniji, Francuskoj, Njemačkoj, Španiji, Belgiji, Holandiji, Slovačkoj, Grčkoj, Irskoj, Poljskoj, Švedskoj, Crnoj Gori i ostalim zemljama bivše Jugoslavije,  izašli su na  antirasističke proteste. To je znak solidarnosti sa demonstrantima u Sjedinjenim Američkim Državama, ali i odjek poziva na okončanje rasnih,  nacionalnih,  vjerskih i socijalnih   nepravdi i brutalnosti policije globalno.

,,Smrt Džordža Flojda odjeknula je u Evropi, jer je povezana sa pokretima i aktivizmom protiv policijskog nasilja u tim društvima”, izjavio je Žan Biman, profesor sociologije na Kalifornijskom univerzitetu u Santa Barbari.

Treba se sjetiti. U Londonu se protestovalo 2011. godine kada su policajaci upucali Marka Dagana, Britanca crne boje kože. U Francuskoj su počeli masovni protesti i neredi zbog toga što su dvojica tinejdžera poginula od strujnog udara, pošto su pobjegli od policije u trafostanicu. Treći mladić je preživio, ali je zadobio teške povrede. Iste godine Ouri Džaloh iz Sijera Leonea izgorio je zavezan za krevet u policijskoj ćeliji u Desauu, u njemačkoj pokrajini Saksoniji Anhalt. Prema nalazima vještaka, on je prije smrti teško zlostavljan.

Uglavnom, smrt Džordža Flojda pokrenula je  široke proteste van SAD-a, zato što tamošnja  dešavanja otvaraju ovdašnje rane.

Zapadna društva se bitno ne razliku u doživljavanju onoga šta znači biti crn. Njihove predstave o tome najvećim dijelom određuju dva istorijska fenomena: robovlasništvo i kolonijalizam.

Američka antirasistička prosvetiteljka Pegi Mekintoš tvrdi da bjelaštvo pruža „nevidljivi ranac“ nenapisanih privilegija koje bijeli ljudi često uzimaju  zdravo za gotovo. To su osnovne stvari poput: odlaska u kupovinu, a da ne budete praćeni ili uznemiravani; nikad se ne traži da govorite u ime svih bijelaca;  ne morate vaspitavati svoju djecu da budu svjesna sistemskog rasizma radi vlastite svakodnevne fizičke bezbjednosti.

Kritičari ukazuju kako nije ni vrijeme ni mjesto da Evropljani tvrde kako je situacija kod njih bolja nego u SAD-u.  Prst se upire na Grčku i mnoge druge zemlje kada je u pitanju njihov  odnos prema izbjeglicama. Mađarsku, Slovačku, Češku i Rumuniju, članice Evropske unije, kada su u pitanju Romi. Evropska mreža protiv rasizma saopštila je da su etničke manjine tokom pandemije korone posebno pogođene zbog rasnog ocrtavanja i policijskog nasilja.

Nedostatak javne svijesti o rasizmu u evrpskim zemljama je za autore Afrikance frapantan.  A,  opet,  teško je steći jasnu sliku o tome koliko rasna diskriminacija utiče na ljude crne boje kože, jer se podaci o tome, izuzev u Velikoj Britaniji, ne prikupljaju.

Masovni protesti poslije ubistva Džordža Flojda mogu se posmatrati kao simptom dublje socijalne patologije koja je u prvi plan izbila pandemijom korona virusa i lošim  odgovorom Donalda Trampa na krizu izazvanu KOVID-19. Nigerijski romanopisac i pjesnik Ben Okri kazao je za Bi-Bi-Si: „Sama po sebi, pandemija se tiče  disanja. Mislim da je to pomoglo da emocije ljudi budu podstaknute”.

Profesor filozofije sa univerziteta Harvard i aktivista Kornel Vest rekao je da su rasne zdravstvene razlike koje otkriva KOVID dokaz američkog neuspjelog društvenog eksperimenta. Ove nejednakosti izazivaju pitanja o  sposobnosti SAD-a da zaštiti  građane.

 Može se reći da protesti naglašavaju presjek dvije pandemije: KOVID-19 i rasizma. Širom SAD-a, pa do Australije i Novog Zelanda poruka je jasna: KOVID-19 ističe propuste tamošnjih društava tamo gde se ukrštaju javno zdravlje i socijalna pravda. To što su crnačka, latinoamerička, domorodačka, imigrantska i manjinske zajednice nesrazmjerno pogođene KOVID-19 u velikoj mjeri je posljedica  nasljeđa strukturnog rasizma – prakse i politike koja sistematski koristi bijelcima a šteti drugim rasama i manjinama.

Podaci iz američke istraživačke laboratorije APM pokazuju da su, u prosjeku, crni Amerikanci umirali od korona virusa gotovo tri puta više od stope bijelih Amerikanaca.  U Vašingtonu, smrtnost među crncima je šest puta veća nego kod bijelih stanovnika. U Velikoj Britaniji, prema Kancelariji za nacionalnu statistiku, crnci imaju četiri puta veću vjerovatnoću da će umrijeti od KOVID-19 u odnosu na bijelce.

Stare forme  diskriminacije uključivale su  „crvene linije“ (redlining), praksu kojom zajmodavci odbijaju hipoteke kvalifikovanim kupcima, zbog njihove rase. Crncima i ljudima drugih rasa uskraćivano je  pravo vlasništva nad kućom i pogodnosti u kojima uživaju i milioni bijelaca. „Crvene linije“su  zabranjene.   Naslijedila ih je urbana džentrifikacija, gdje bijelci srednje klase ulaze u gradska područja i raseljavaju crnce koji tu  žive. I  džentrifikacija kao i „crvene linije“ produbljuje siromaštvo u zajednicama nebjelačkih rasa.

Kao da nejednakosti   nijesu dovoljno tlačiteljske, tu je policijska brutalnost koja prečesto oduzima živote pripadnika najranjivijih grupa.  Tako se u svim segmentima društva neprestano devalvira  život obojenih, radnika,  migranata, izbjeglica, ljudi sa specijalnim potrebama.

Mržnja u globalnom selu raste.  Kritički  intelektualci je povezuju sa krizom poznog kapitalizma, koji razara supstancu svijeta. Ne tako davno bilo je teško zamisliti da neko poput  Donalda Trapma može pobijediti  na izborima i  upravljati Amerikom. Isto tako  da će ekstremno desničasrske snage biti zastupljene  u vladi Austrije i Italije. Da će pokret koji gaji  sentimente prema nacističkoj prošlosti Njemačke sa velikim procentom ući u Bundestag.  Da će Mari le Pen jedva gubiti  predsjedničke izbore u Francuskoj, kad se svi udruže protiv nje. Da će neskriveni koncept  o bjelačkoj i hrišćanskoj nadmoći, Viktora Orbana, biti u EU prihvaćen kao  retorički zanos.

Fašizam u Evropi nije priča o prošlosti. ,,Nije neočekivano da noseće ideje fašističkih ideologija nijesu nestale s vojnim porazom sila Osovine. One su bile potisnute ali danas, kad se obilježava 75 godina pobjede nad fašizmom, čini se da se imunitet koji je svijet stekao poslije 1945, „prebolijevanjem“ fašizma, zabrinjavajuće smanjio”, upozorio je istaknuti zagrebački intelektualac, građanski aktivista, Zoran Pusić, na nedavnoj  Međunarodnoj  konferenciji  Fašizam i antifašizam u Europi danas.

Evropa ne liči na sebe iz druge plovine dvadesetog vijeka. Na tu Evropu  još manje liče  države nastale nakon krvavog raspada Jugoslavije. Sada se bolje vidi,  da je tok ratova i ishod, u zemljama bivše Jugoslavije, bio u dobroj mjeri i simptom bolesti Zapada. Prvi znaci  da će postati ovo što postaje danas. Splet društava, neotpornih na infekciju ideologijama mržnje i predrasuda prema drugima. U bogatim zapadnim državama koje su najodgovornije za poplavu migranata sve su moćnije društvene grupe koje ih tretiraju kao – podljude.

U zemljama bivše Jugoslavije, suočavanje  sa prošlošću je  izostalo. Proces kontralustracije je uspješno priveden kraju. U parlamentima dominaraju postfašističke stranke, i nekadašnje ratne vođe, sa adaptiranom retorikom. Kojima se nije teško vratiti na stare traćnice. Sve to važi i za Crnu Goru. ( Vidi box). Koja ne kažnjavajući  svoje ratne zločine, njeguje  laž, kako je bila prva Miloševićeva žrtva.

I poslije protesta ostaje jasno: svijet još nema globalni zajednički odgovor, na prijeteće ideologije koje, svoje ciljeve mogu ostvariti jedino zločinima.  Masovnijim i krvavijim nego ikad u istoriji ljudskog roda.

Lijepo je bilo vidjeti  proteste u Podgorici povodom  rasističkog zločina u SAD-u.  Ali,  mržnja, predrasude  i konfuzija, plamte ovom  zemljom, i dan poslije.  U Crnoj Gori, kao i svuda,  izbor je isti: otpor,  ili će nam ugušiti dah.

 

Njemačke kočnice  

Kada se u najmoćnijoj evropskoj državi Nemačkoj razgovara o rasizmu, neizbježno se dođe do vremena nacionalsocijalizma. Neki stručnjaci smatraju da je nesposobnost da se rasizam u javnoj raspravi u Nemačkoj sagledava u skladu s važnošću te teme, nasljeđe nacista i njihovih rasnih teorija.

Postoji i nemačko kolonijalno nasljeđe. Njemci su prvi genocid 20. veka počinili nad narodima Herero i Nama u tadašnjoj koloniji „Nemačka Jugozapadna Afrika“, današnja Namibija. Zvaničnog izvinjenja njemačke države nema do danas, a u mnogim njemačkim gradovima ulice i trgovi nose imena tadašnjih kolonijalnih vladara i učesnika u genocidu. Ima mišljenja da koncentracija na period nacionalsocijalizma sprječava bolje suočavanje s periodom kolonijalizma koje je potisnuto u pozadini.

„Nemci jesu shvatili da je rasizam tema, ali još  gaje rezerve kad je u pitanju prihvatanje određenih grupa ljudi u svoju okolinu“, kazao je Sebastijan Bikerih, portparol Ureda za antidiskriminaciju.

 

Naša kuća, naša mržnja

Dvadeset i nešto godina, većinska Crna Gora hvali se nacionalnim i vjerskim skladom kao najjačim adutom za napredak u EU integracijama. Većinu onih koji sebe vide kao građansku Crnu Goru predvodi čovjek koji je, svojevremeno, zbog (hrvatske) šahovnice omrznuo šah. Predsjednik Milo Đukanović.

Nebojša Medojević, jedan od njegovih antiratnih oponenata danas veliča uzlete  Viktora Orbana, postavlja lažne postove protiv migranata, atakuje na nevjernike, sorošoide i sataniste koji se protive ponovnom objedinjavanju ,,pravoslavne većine” u ,,hrišćanskoj Crnoj Gori”.

„Demokratski front stoji na braniku tradicionalne i hrišćanske Crne Gore koja se ugnjetava interesima koji su joj suprotstavljeni”, kaže poslanik DF-a Milutin Đukanović.  Ni riječi o konkretnom doprinosu: medijskom, propagandnom, finansijskom ili onom najkonkretnijem – sa oružjem u ruci – koji su danas zavađeni predstavnici ,,pravoslavne većine” zajednički dali ratovima u Hrvatskoj, Bosni, na Kosovu. I ,,domaćim” zločinima koji su ih pratili od  Morinja i Dubrovnika do Bukovice, Štrbaca ili Kaluđerskog laza. Ti zločini,  ukučujući  zločin Deprotacija BiH izbjeglica, koji je naložila Vlada tadašnjeg premijera Đukanovića, ostali su mahom nekažnjeni. Između ostalog i zbog podudaranja stavova o ratnoj politici vlasti,  značajnog dijela  opozcije, koja se nikad nije sasvim odrekla Miloševića.

Nema nekadašnjeg Liberalnog saveza da ih pospremi na pravo mjesto. Neki njegovi bivši  funkcioneri  oglašavaju se kao predani  sljedbenici vlasti.  Glasnogovornici udruženih sijača mržnje koji su od huškanja napravili profitabilan biznis.

,,Ne vjeruj onima koji svoju nedosljednost skupo naplaćuju”, poručivao je Danilo Kiš u Savjetima mladom piscu. Ko da je slikao današnjicu.

Romi su naši crnci, pokazala je i tek završena epidemija korone. Iz NKT-a su našli za shodno da prvom (jednom od samo dvojice) pacijentu sa Vrela Ribničkih obznane nacionalnu pripadnost i u karantin stave cijelo naselje. Koliko je korona pozitivnih pacijenata registrovano u Siti kvartu? I šta su oni po nacionalnosti – ta pitanja nijesu bila na dnevnom redu NKT-a.

Milan BOŠKOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo