Povežite se sa nama

DRUŠTVO

DUBIOZE NIKŠIĆKE OPŠTINE: Dug na dug

Objavljeno prije

na

Otkako je prije dvije godine preuzeo kontrolu nad gradom, Veselin Grbović, gradonačelnik Nikšića, uspio je jedno: da se javnosti predstavi kao izbavitelj grada od nedomaćinskog upravljanja nikšićkom kasom njegovog prethodnika, Nebojše Radojičića.

,,Teško je, ali ćemo se izvući”, ,,Dug je manji za deset miliona”, ,,Ovo je godina finansijske konsolidacije”, samo su neke od gradonačelnikovih samohvala u medijima u posljednje vrijeme. U kreiranju slike uspješnog gradonačelnika , sposobnog s parama , pripomogli su i režimski mediji.

,,Jedan od primjera kako treba rješavati tešku naslijeđenu situaciju je Opština Nikšić, koja je za vrijeme trajanja mandata nove uprave vratila ukupno 10 miliona eura duga. Ipak, Nikšić i dalje duguje više od 30 miliona eura i sve teže servisira obaveze”, konstatuje portal Analitika početkom aprila ove godine.

Stvarnost je malko drugačija. Grbović je, pokazuju odluke lokalnog parlamenta i finansijska dokumenta, samo još jedan depeesovac na čelu grada koji kao i prethodnik uz odobrenje Vlade podiže milionske kredite kako bi pokrivao troškove ogromne administracije.

Po dolasku na mjesto gradonačelnika, Grbović je naslijedio desetinu miliona eura duga. Nije sigurno o kolikom se iznosu precizno radilo, ali je prema zvaničnim saopštenjima Opština tada dugovala preko 40 miliona eura. Grbović se sada hvali da je dug Opštine smanjen na oko 30 miliona eura. Naravno, usput zaboravi napomenuti da je prethodni gradonačelnik njegov partijski kolega koji se, kao ni on, nije mogao zaduživati bez odobrenja Vlade. Zaboravi se reći i da je dug Nikšića u januaru 2004. recimo, kada je gradom upravljala opozicija, prema podacima Državne revizorske institucije (DRI) iznosio – 97.947 eura.

,,Brojnim aktivnostima popravili smo prilično loše naslijeđeno stanje i ostvarili više od planiranog. Redovno isplaćujemo lične dohotke, uplaćujemo doprinose, a smanjili smo i brojna dugovanja, posebno komercijalnih kredita, koja su sa deset miliona eura svedena na duplo manji iznos”, objašnjavao je gradonačelnik.

Prema internom dokumentu Opštine, Odluci okreditnom zaduženju , za poreze i doprinose Opšina Nikšić sada duguje 7.236.370, dok je njen dug prema javnim preduzećima preko 17.700.000 eura. Plus dug prema bankama, oko 30 miliona. Iako po Grboviću , a Vlada podržava tu medijsku sliku, ispada da je on svojom umješnoću smanjio dug sa 40 na 30 miliona eura, podaci govore da su za deset miliona smanjena u stvari poreska zaduženja, najvjerovatnije kroz Vladin reprogram tog duga, koji je sa 17 miliona, koliko je iznosio u doba Radojićića, sada ,,spušten” na oko sedam miliona.

U informaciji Vlade iz decembra 2014. godine, navodi se da se pojedine opštine, među kojima je i Nikšić, nalaze u ozbiljnim finansijskim problemima, te da nijesu izmirivale obaveze vezane za poreski dug, po reprogramu, odnosno „finansijskom restruktuiranju”, dogovorenom sa Vladom još iz 2010. godine. Prema tom dokumentu iz decembra 2014. Nikšić za poreze duguje 17.705.806 eura. Iz informacije je jasno i da pokušaj reporogramiranja dugova opština koje su tokom proteklih deset godina dugovanja povećala i za deset puta nije od juče.

Od 2009. do 2011. godine Opština Nikšić se zadužila blizu deset miliona eura samo kod komercijalnih banaka. Od toga skoro sedam miliona uzela je u decembru 2010. godine.

,,Ako je tačno da je dug smanjen, postavlja se pitanje kako, iz koje privrede i prihoda?”, pitali su nedavno gradonačelnika iz opozicionog Pokreta za promjene, dodajući da ,,javnost ne smije da zaboravi da je u prošloj godini lokalna vlast jedva uspjela da namiri pedesetak procenata od planiranih sredstava u budžetu”

Pri tom, Grbović je kao i njegov prethodnik nastavio da se zadužuje.

Odlukom koju je u martu donio lokalni parlament gradonačelnik je ovlašćen da uzme kredit od 5, 3 miliona eura kako bi vraćao dug Opštine koji kod banaka sada iznosi 4,3 miliona eura. Iako Grbović i Vlada govore o domaćinskom poslovanju, to znači da će Opština biti kod banaka zaduženija za million. Samo će mjesečna rata kredita biti manja, pa će umjesto 190 hiljada eura iznositi 105 hiljada eura. Naravno, otplaćivaće se duže.

Kao hipoteka za kredit, navodi se u odluci, biće date: zgrada autobuske stanice, zgrada pozorišta i zgrada komunalne policije .

Vlada je u februaru ove godine dala saglasnost Opštini Nikšić i da preuzme dug AD Mehanizacija i programat Nikšić prema Prvoj banci u iznosu od 250 hiljada eura i zaključi aranžman sa tom bankom radi poravnanja duga Opštine prema Mehanizaciji. Tako će Grbović vratiti 250 hiljada eura od ukupno 17 miliona eura duga opštine prema lokalnim preduzećima. Huh, da bar porodica premijera ne pati zbog ,,nedomaćinskog poslovanja” koje je premijer aminovao.

Milion eura od novih zaduženja opštinska vlast planira da izdvoji za otpremnine u pokušaju da smanji naraslu lokalnu administraciju.

,,Višak zaposlenih u opštinskim preduzećima i javnim ustanovama je oko 300 radnika. Opština je odlučila da na bazi dobrovoljnog odlaska sa otpremninama reguliše status 100 radnika sa otpremninama”, kazao je ovog mjeseca Grbović.

Opštine zapošljavaju blizu 12.000 radnika, a dužne su 285 miliona eura. Pri tom, lokalne samouprave i lokalna preduzeća čiji su osnivači opštine, zaposlili su krajem prošle godine čak 11.778 radnika, što je za 448 više nego u istom periodu prošle godine, pisali su mediji. Najviše zaposlenih ima Opština Podgorica 2.698, Nikšić 1099, Budva 1095, Pljevlja 833, Bar 822, Berane 609, a Andrijevica 103. Istovremeno, za posmatrani period Opština Ulcinj je zaposlila 175 radnika, a Berane čak 118.

Prema sporazumu o reprogramu, opštine će biti obavezne da traže saglasnost Ministarstva finansija da bi zaposlile novog radnika. To će biti velika promjena. Kao da su do sada zapošljavali bez znanja vrha partije.

U odnosu na doba bivšeg gradonačelnika, vrh će, ako nekad dođe u rodni grad da odmori, imati gdje da se okupa. Malo iz opštinske kase, malo iz svog džepa, džepa misterioznih privrednika, i eto bazen.

Sa srećom.

Milena PEROVIĆ-KORAĆ

Komentari

DRUŠTVO

MMF O NAJAVAMA PROGRAMA EVROPA SAD 2: Visokorizično i inflatorno

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dok iz Vlade ponavljaju šta sve neće (zaduženja, povećanje PDV-a), nikako da saznamo šta namjeravaju uraditi kako bi, nakon obećanog povećanja minimalnih i prosječnih zarada, državne finansije ostale održive. To je razlog više da upozorenjima iz MMF-a posvetimo dužnu pažnju

 

Vladin program Evropa sad 2 i dalje je tajna. Ipak, klub onih koji upozoravaju na neželjene posljedice najavljenog povećanja zarada na račun smanjenja ili potpunog ukidanja doprinosa za penziono osiguranje, dobio je još jednog člana. Međunarodni monetarni fond (MMF).

Značajan dio nedavnog izvještaja MMF-a za Crnu Goru odnosi se na izborna obećanja pokreta Evropa sad Milojka Spajića „koja nijesu sadržana u prijedlogu budžeta za 2024. godinu ili u srednjoročnim projekcijama vlasti, uključuju i djelimično ili potpuno ukidanje penzijskih doprinosa“. Prije svega, iz MMF-a su u fokus svoje analize stavili najavljeno povećanje minimalne plate sa  sadašnjih 450 na 700 eura, i prosječne zarade  sa februarskih 820 na 1.000 eura mjesečno.

Ni analitičarima MMF-a nijesu poznati detalji „reforme“ koju Spajić i njegovi najbliži saradnici najavljuju za kraj ove ili početak naredne godine. Ali su i oni, poput većine ovdašnjih analitičara, došli do zaključka da se tajna najavljenog povećanja minimalne i prosječne zarade krije u prevođenju bruto u neto platu. Čime bi državna kasa ostala bez, još uvijek nepoznatog, dijela prihode koji je ove godine planiran na 560 miliona. „To bi dovelo do značajnog pogoršanja fiskalne pozicije (države Crne Gore – prim. Monitora)“, navodi se u Izvještaju. Uz konstataciju: „Povećanje plata takođe bi dovelo do veće inflacije“.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

POLITIKA U LOKALU: Novi izbori, stari principi   

Objavljeno prije

na

Objavio:

Funkcionerske kampanje, prljavi obračuni na društvenim mrežama, kršenje koalicionih sporazuma, ostavke, krize, nepoštovanje ženskih kvota – samo su neki od detalja političke scene u lokalu. Sve u svemu – ništa novo. U odnosu na vrijeme DPS-a, razlika je tek – hiperpordukcija partija

 

Bliže se izbori u dvije crnogorske opštine, Budvi i Andrijevici. Izbori u Budvi održaće se 26. maja, a oni u Andrijevici  2. juna.  I bez izbora, Ulcinj je promijenio vlast. Dok u Šavniku izbori i dalje traju. Gotovo dvije godine.

Funkcionerske kampanje, prljavi obračuni na društvenim mrežama, kršenje koalicionih sporazuma, ostavke, krize, nepoštovanje ženskih kvota – samo su neki od detalja trenutne političke scene u lokalu. Sve u svemu – ništa novo. U odnosu na vrijeme DPS-a, razlika je tek – hiperpordukcija partija.

U Budvi će građani te primorske opštine moći da glasaju za devet lista. Analitičari ne očekuju da bi neka od izbornih lista sama mogla osvojiti vlast, koja će se u tom slučaju morati organizovati kroz postizborne koalicije.

Da pobjeda jedne liste ne garantuje stabilnost, u Budvi smo već imali prilike da vidimo. Iako je na prethodnim lokalnim izborima apsolutnu pobjedu u tom gradu odnio bivši Demokratski front, njihov mandat protekao je u svađama i konačnom raskolu, što je Budvu dovelo do hronične krize. Plus hapšenje bivšeg gradonačelnika Mila Božovića, koji je dugo ključna gradska pitanja rešavao iz Spuža.

Bivši DF ovog put ide u dvije kolone.  Na jednoj strani je široka koalicija nekadašnjih članica tog političkog saveza. Lista nosi naziv Za budućnost Budve – Budva otvoreni grad, a čine je – NSD, PzP, DNP, SNP, Ujedinjena Crna Gora, Prava Crna Gora, Slobodna Crna Gora i Demos.  S druge strane je Grupa građana Budva naš grad  koju predvodi aktuelni predsjednik Skupštine opštine Nikola Jovanović. Svađe dojučerašnjih saboraca, kako iz lokala izvještvaju mediji, nastavile su se u predizborno doba i pretvorile u prljavu kampanju u kojima se rivalima spočitava  seksualna orijentacija ili porijeklo.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

SEZONSKI RADNICI U TURIZMU: Manjak ,,goriva” u motoru crnogorske privrede

Objavljeno prije

na

Objavio:

Priča o hroničnom manjku radnika u turizmu zatiče nas i pred ovogodišnju sezonu. Iako crnogorska ekonomija zavisi od turističke sezone, prosječna plata u turizmu iznosi 760 eura i niža je od prosječne na državnom nivou

 

I ove, kao i svake godine, očekuje se rekordna turistička sezona. A najave protiču uz upozorenja o hroničnom nedostatku radne snage.

I dalje nema zvaničnih podataka koliko nedostaje sezonaca. Umjesto toga imamo procjene koje govore da će ih nedostajati više nego prošle godine i da ta brojka prelazi 30.000.

Iz Zavoda za zapošljavanje najavljuju da će izdati oko 20.000 radnih dozvola za strance, a očekuje se da će strancima za sezonski rad u  turizmu biti izdato oko 5.000 dozvola. Iz MUP-a stižu informacije da je ovogodišnja kvota dozvola za privremeni boravak i rad stranaca 29.000, od čega je za sezonsko zapošljavanje planirano samo 2,5 hiljada dozvola.

Tokom prošle godine izdato je 2.710 sezonskih radnih dozvola. Najviše za državljanje Srbije 1.603, BiH 283, Kosova 234, Sjeverne Makedonije 152, a ispod sto za državljanje Turske, Rusije, Albanije, Indije, Meksika, Argentine.

Iako je broj nezaposlenih u Crnoj Gori krajem aprila bio preko 36.000, dovoljan da podmiri sve potrebe za radnom snagom, podsticaji za nezaposlene da rade sezonski se nijesu bitno promijenili u odnosu na prethodnu godinu.

Posebno za mlade, Hrvatska je atraktivnija za sezonske poslove u odnosu na Crnu Goru. U 2023. godini u Hrvatskoj je izdato 1.488 dozvola za boravak i rad crnogorskim državljanima, a u prava dva mjeseca 2024. godine 194 dozvole, navodi Forbes Crna Gora.

U Hrvatskoj kuvari/ce zarađuju od 1.400 do 2.500 eura, pica i roštilj majstori zarađuju oko 1.500 eura, pomoćni radnici u kuhinji od 1.000 do 1.300 eura, sobarice 1.200 eura, a zarada konobara/ca kreće se od 1.000 eura plus bakšiš.

Većina oglasa na sajtu Zavoda za zapošljavanje Crne Gore nema u opisu visinu plate. Oglasi u kojima se zainteresovanima daje uvid u platu govore od tome da su one niže od onih u Hrvatskoj. Tako u oglasima Zavoda za zapošljavanje sobaricama se nude plate od 450 do 600 eura, kuvarima od  450, 950 i 1.200, šankerima 600, perač suđa 600, noćni recepcionar 600, pomoćni radnik u kuhinji 1.000, pomoćna kuvari/ica od 700 do 850, poslastičarka 700…

Prema podacima Monstata plate u turizmu u prvom kvartalu ove godine su iznosile 760 eura i niže su od prosječne na državnom nivou koja iznosi 821 euro. Državni službenici, na primjer, imaju veće prosječne plate od turističkih djelatnika iako crnogorska ekonomija zavisi od turizma. Prema podacima Centralne banke, prošla turistička sezona je bila rekordna, ostvaren je prihod od 1,5 milijardi eura. Ukupno učešće turizma u bruto domaćem proizvodu Crne Gore je najveće u Evropi, prošle godine je iznosilo 22 odsto. Zato, turistički poslenici i ističu da je turizam motor crnogorske privrede, koji generiše saobraćaj, trgovinu, poljopriivredu i ostale usluge.

Pored većih zarada, sezonci iz Crne Gore i regiona više idu u Hrvatsku jer tamo sezona duže traje, pa su često angažovani šest i više mjeseci. Tokom mjeseci kada se ne radi, u Hrvatskoj država ovim radnicima plaća dio plate da bi se oni i sljedeće sezone vratili. O ovoj ideji i uvođenju kategorije ,,stalni sezonski radnik“ u Zakonu o radu govoreno je i prethodne godine.

Iz Privredne komore Crne Gore su istakli da  bi se uvođenjem ove kategorije ublažio problem nedostatka sezonskih radnika, jer bi se nezaposlene osobe motivisale da se prekvalifikuju i imaju sigurno stalno sezonsko zaposlenje i primanja tokom cijele godine u skladu sa pozitivnim iskustvima zemalja EU. Prema tom konceptu rješenje je da sezonski radnik radi pola godine, dok bi dio plate preostalih šest mjeseci plaćala država. U prevodu imali bi osiguranje, sigurnost radnog mjesta, mogli nešto da planiraju, da dignu kredit…

Nade da će ovo rješenje zaživjeti tokom ove sezone izjalovile su se, a ministarka rada i socijalnog staranja Naida Nišić najavila je da bi ovaj model mogao biti spreman za uvođenje tek sljedeće godine. Slijede analize, promjene Zakona o radu i drugih zakona, pa dokle se stigne.

Nedavno je iz Odbora Udruženja za turizam i ugostiteljstvo Privredne komore (PKCG) navedeno da je i pored rekordnih prihoda, prethodne sezone zabilježen rast troškova u dijelu zarada, nedostatka radne snage i nabavke, zbog čega poslovni rezultati nijesu bili na očekivanom nivou, ali da su turistički poslenici, uprkos svemu, zadovoljni.

Poslodavci svake godine i pored hroničnog manjka radnika apostrofiraju troškove zarada. Česta su i čuđenja kako i zašto niko neće da radi iako su plate koje oni nude ,,astronomske”. Novina je da su, uprkos svemu, zadovoljni i svojim profitom.

Zbog nemanja snijega, zimske turističke sezone skoro da nije bilo. U prvih par mjeseci zabilježena je manja posjeta nego protekle godine. Iz Ministarstva turizma tvrde da je razlog tome i veći odlazak Rusa i Ukrajinaca iz Crne Gore.

Predsjednik Odbora Udruženja za turizam i ugostiteljstvo Privredne komore (PKCG) Ranko Jovović najavaljuje da bi predstojeća ljetnja turistička sezona, prema bukingu i rezervacijama hotelskih kapaciteta, trebalo da nadmaši prošlogodišnju. Optimistična očekivanja, prema njegovim riječima, potvrđuju saobraćajne gužve i izletničke ture u predsezoni, kao i dobar buking hotelskih kapaciteta i najave za glavnu sezonu. Ova predviđana je potvrdila i dobra posjećenost za prvomajske praznike.

Da bi preduprijedili rizike, kao i protekle godine kada su na primorju pred sezonu podigli cijene usluga za 15 odsto, rast cijena ponavlja se i ove godine. Zvanični podaci govore da je u prvom kvartalu ove godine u odnosu na isti period prošle u segmentu smještaja i ishrane rast cijena bio 13,5 odsto. Kako se sezona približava rast će biti veći.

 

Šta sezonci traže

Hrvatski mediji su nedavno izvjestili da je prema podacima prikupljenim istraživanjem koje je MojPosao sproveo na temu sezonskog zapošljavanja, u kojem je učestvovalo više od 500 ispitanika, tri četvrtine Hrvata (76 odsto) je barem jednom tokom svoje karijere radilo u sezoni.

Prema istraživanju, najveće prednosti sezonskog posla su sticanje novih znanja i vještina (68 odsto ispitanika), upoznavanje novih ljudi (61 odsto). Tek na trećem mjestu je plata, koja je po pravilu osjetno viša nego u slučaju cjelogodišnjeg zaposlenja (54 odsto). Tu su još boravak na moru (45 odsto) te zanimljivost i atraktivnost posla (44 odsto), a svega šest odsto ljudi smatra da sezonski posao nema prednosti.

Kad je riječ o plati u prosjeku, očekivana mjesečna neto plata za sezonski posao iznosi 1307 eura, što je šest odsto više u odnosu na prošlu godinu.

Očekivanja govore da konobari u prosjeku očekuju mjesečnu platu od 1.408 eura, kuvari bi za svoj rad htjeli minimalno 1.482 eura, sobari mjesečno u prosjeku očekuju minimalno 1.145 eura, recepcionari smatraju da bi za svoj rad trebalo da dobiju minimalno 1.259 eura, prodavci u prosjeku očekuju platu od 1.105 eura, skladištari u sezoni očekuju 1.050 eura, a pomoćni radnik u kuhinji očekuje 1.322 eura.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo