Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Isključeni grad

Objavljeno prije

na

Najpoznatija turistička opština u Crnoj Gori preživljava teške trenutke. Gradska kasa Budve sablasno je prazna, grad je kreditno zadužen skoro sto miliona eura, a račun opštine ponovo je blokiran zbog duga od 1,5 milion eura. Uporedo s finansijskim propadanjem u turističkoj prijestonici sistematski se zatiru preostale kulturne institucije.

Protekle sedmice u Budvi zatvorena je gradska biblioteka. Prvi put u njenoj tradiciji dugoj 145 godina, s izuzetkom pauze tokom Drugog svjetskog rata.

Prvi pisani tragovi o postojanju javne čitaonice u Budvi, pojavljuju se 1864, kada se pominje kao pretplatnik na Srpsko-dalmatinski magazin! Prva čitaonica u Budvi otvorena je u kući poznatog Budvanina Toma Luketića, čije se ime do današnjih dana na razne načine vezuje za ovu biblioteku.

KNJIGE U KUTIJE: Najstarija institucija kulture u Budvi posljednjih tridesetak godina bila je smještena u zgradi Zeta filma u centru grada, nekadašnjem Domu kulture Gojko Krapović, koji je bio centar svih gradskih kulturnih i društvenih dešavanja. U njemu je bila smještena prva bioskopska i pozorišna sala i jedina crnogorska filmska distributerska kuća Zeta film.

Nakon obnove oštećene zgrade u zemljotresu 1979. godine i namjenske dogradnje novog prostora za biblioteku, Zeta film se kao vlasnik knjiži na cijelu zgradu, a biblioteka postaje podstanar u sopstvenom prostoru.

Tokom 2004. Zeta film je privatizovana, a novi vlasnik, poznati biznismen, imao je druge poslovne planove. Prodajom Zeta filma Budva je izgubila instituciju za koju se vezuju počeci filmske industrije u Crnoj Gori, salu bioskopa i pozorišta, koja je pretvorena u blještavu diskoteku.

Sada je došao red i na biblioteku. Bogati knjižni fond od 80.000 knjiga s oko 34.000 naslova, pakovan je mukotrpno od februara ove godine u kutije za koje se ne zna gdje će i na koji način završiti.

Na dan kada je biblioteka zatvorila vrata za čitaoce, ispred njenih prostorija oko dvadesetak građana i par istaknutih intelektualaca potpisivali su peticiju za Skupštinu opštine sa zahtjevom da „u roku odmah” gradska biblioteka počne da radi u nekom drugom prostoru. Protest je bio nevješto organizovan, čime se može objasniti odsustvo većeg broja građana, učenika i studenata koji žive u Budvi.

Protestu nijesu prisustvovali i peticiju potpisali zaposleni u ustanovama kulture, pa ni direktorica JU Muzeji, galerija i biblioteka Biljana Pajković, koja je najavila preseljenje biblioteke u novootvorenu zgradu Univerziteta, gdje će početi da radi u septembru ove godine.

BEZ PODRŠKE OPŠTINE: Zatvaranju biblioteke prethodila je smjena dotadašnje rukovoditeljice Mile Baljević, koja je posljednjih dvadeset godina vodila jednu od najbolje opremljenih javnih biblioteka u zemlji. Mila Baljević je dobila rješenje o razrješenju dužnosti i premještaju na mjesto bibliotekara iznenada i bez i jedne riječi objašnjenja.

„Ja sam se ovih 20 godina borila za biblioteku kao za svoju kuću, često i u teškim uslovima i bez podrške opštine. Uvjerena sam da je biblioteka bila samostalna, da bi mi danas imali svoj prostor,” kaže ona, naglašavajući da su svi predsjednici opštine od 1990. do danas obećavali da će izgraditi zgradu biblioteke planiranu i projektovanu na lokaciji u neposrednoj blizini gradskog parka, koju je Tomo Luketić u vidu legata poklonio opštini.

Kako se saznaje, ova izuzetno atraktivna parcela, između kafea Hemingvej i Palma, ostavljena za biblioteku, rezervisana je za neke druge sadržaje i vlasnike.

Posljednje tri godine građani su uvjeravani da je prostor za biblioteku i bioskop obezbijeđen u zgradi velelepnog tržnog centra Plaža koji je podignut u centru Budve.

Za potrebe biblioteke planirano je, hvalili su se, kako bi progurali taj projekat sumnjivih poslovnih relacija između Opštine i firme Trejdjunik, na oko 1.200 kvadrata.

Kada je golema zgrada završena, ispostavilo se da u njoj za bibilioteku nema mjesta. A ni sala za bioskop nije izgrađena po standardima. Od svih obećanih društvenih sadržaja u zgradi koja je nikla na opštinskoj zemlji, sigurni su samo luksuzni stanovi privilegovanih.

UNIVERZITET BEZ KNJIGE: Arhitekta Slobodan Mitrović ukazuje na apsurdnost situacije: „Pravimo univerzitet Budve prvi put u vjekovnoj istoriji ovoga grada, akademiju znanja, a fundament znanja, knjigu, pakujemo u kutije i lagerujemo negdje, gdje će ko zna do kad stajati. Sve što se zove društveni standard grada s bibliotekom je sada završeno.”

Zatvaranje stare budvanske biblioteke, koje je navodno mnoge iznenadilo, samo je logičan nastavak kulturološkog pravca koji lokalne vlasti uspješno trasiraju posljednjih dvadeset godina.

Duh građanskog, urbanog i kulturnog identiteta Budve ubijan je godinama. U turističkoj Budvi razvila se šićardžijska psihologija koju isključivo zanima broj kvadrata, cijena kreveta, kafe i piva za narednu sezonu.

Razaranje kulturnog identiteta primorskog grada počelo je devastiranjem prirodnih vrijednosti.

Bespravna gradnja i neplansko korišćenje prostora specifičan su oblik nekulture koja u Budvi postaje stil življenja. Ružne zgrade i kuće njen su simbol, a urbanistički haos znak prepoznavanja, u koji se fino uklapa kulturna ponuda tipa – obnažene cure koje se vrte oko šipke uz trešteći turbo folk u ulici tezgi, šatri i ringišpila.

Budva je drevni grad u kojem je prošlo nekažnjeno ono varvarstvo doziđivanja gradskih bedema iz 15.vijeka za potrebe gradnje jednog privatnog hotela!

MOZAIK U VREĆE: Gradska uprava ne zna šta da radi s vrijednim arheološkim nasljeđem, s dijelovima rimskih mozaika iz trećeg vijeka prije nove ere, otkrivenih u budvanskoj nekropoli, ispod hotela Avala. Mozaici neprocjenjive vrijednosti potrpani su u vreće i odloženi u podrume…

Vlast je prodala dio Starog grada. Gradska tvrđava Citadela s restoranom, crkvom, i ljetnjom pozornicom na kojoj su izvođene predstave Grada teatra, prešla je u privatne ruke. Novi gazda ne dozvoljava pristup kamenim terasama adaptiranim poslije zemljotresa za potrebe pozorišnog festivala.

U Dubrovniku, na primjer, ne može se ni zamisliti situacija u kojoj bi tvrđava Lovrjenac, na kojoj se izvode Dubrovačke ljetne igre, bila prodata nekom od tamošnjih tajkuna.

Bez svoje scene, Grad teatar osuđen je na propast.

Budva je grad čiji stanovnici godinama nemaju bioskop, pozorište, salu za koncerte. Djeca odrastaju bez pozorišnih predstava i drugih kulturnih događanja. Više nemaju ni biblioteku.

Poslije 30 godina staža, 2003. ugašene su i Primorske novine.

„Grad čiji je jedini imidž ljepota prirode i istorija permanentno briše i jedno i drugo”, kaže arhitekt Mitrović.

Književnik Dragan Radulović u intervjuu portalu Dejli njuz Montenegro ocjenjuje:

„Budva je platila najveću cijenu tranzicionog Diznilenda i platila ju je svojim postojanjem. Jedna fina semantika urbaniteta je bespovratno uništena i moj rodni grad sve više liči na bolesnika u termalnom stadijumu neke teške bolesti, kojem nema smisla davati ljekove, već samo narkotike koji će ga pripremiti za konačno utrnuće života. Bez obzira na to kako se ti narkotici zvali: heroin ili Madona.”

Gluvi telefoni

Kontaktirati bilo koju kulturnu ustanovu u Budvi i Petrovcu nemoguća je misija. Svim insitucijama kulture isključeni su telefoni i pristup internetu skoro godinu dana.

Gluvi su telefoni u budvanskoj Modernoj galeriji, Arheološkom muzeju, Spomen domu Stjepan Mitrov Ljubiša, Biblioteci, Gradu teatru, Spomen domu Crvena komuna, TV Budva, pa nije jasno na koji način rade na početku turističke sezone.Oko 150 zaposlenih u ustanovama kulture turističke metropole mjesecima ne primaju plate.

 

Branka PLAMENAC

Komentari

DRUŠTVO

HOTELI SVETI STEFAN I MILOČER NEĆE RADITI NI OVOGA LJETA: Biseri pod ključem

Objavljeno prije

na

Objavio:

Prvi put u istoriji hotela Sveti Stefan događa se da neko iz sezone u sezonu bez objektivnog razloga, stavi katance na elitne hotele, da iz turističkog prometa isključi najvrednije što Crne Gora ima, a da Vlada ne reaguje

 

Najluksuzniji crnogorski turistički brend, grad-hotel Sveti Stefan sa hotelom Miločer, neće otvoriti svoja vrata za turiste ni ovoga ljeta. To je odluka zakupca, kompanije Adriatic properties, koja zapravo nije javno izrečena, ali su hoteli na kraju juna i dalje zatvoreni, bez znakova bilo kakvih radova koji bi se odnosili na pripremu objekata za prijem gostiju.

Ekskluzivno ljetovalište u Paštrovićima, pored dva hotela sadrži nekoliko zasebnih vila u miločerskom parku, restorane i kafeterije, veliki spa centar i tri najljepše prirodne pješčane plaže na Crnogorskom primorju. Svi navedeni objekti su zatvoreni, parkovi i travnjaci su već duže vrijeme neodržavani, plaže napuštene i neuređene, bez mobilijara i pratećih usluga, zbog čega poznati turistički kompleks na junskoj vrelini djeluje zaista tužno.

Sudbina zakupljenog ekskluzivnog ljetovališta, pitanja u vezi sa nastupajućom sezonom i planovima zakupca koji blokadom Svetog Stefana nanosi veliku štetu crnogorskom turizmu, pokrivena su velom tajne. Prvi put u istoriji hotela Sveti Stefan događa se da neko iz sezone u sezonu bez objektivnog razloga, stavi katance na elitne hotele, da iz turističkog prometa isključi najvrednije što Crne Gora ima, a da Vlada ne reaguje.

U Budvanskoj kompaniji Adriatic properties na početku prošlogodišnje turističke sezone odlučili su  da zatvore hotele kao reakciju na proteste mještana koji su se protivili izgradnji stanova za tržište u Miločeru, na lokaciji starog Hotela Kraljičina plaža, i tražili da im se omogući prolaz javnim stazama kroz naselje koje je zakupac blokirao. Mještani su porušili kapije koje su sprečavale prolaz stazom iza male Kraljičine plaže, što je bio okidač za zakupca da zatvori hotele pod izgovorm da su njegovi gosti izgubili zagarantovanu privatnost.

Najagilniji među učesnicima protesta bili su čelnici lokalnog odbora URA-e, partije čiji funkcioneri u Vladi nemaju odgovor kako riješiti nastalu situaciju koja traje drugu godinu zaredom.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

NIŽU SE ŽRTVE PORODIČNOG NASILJA: Sistem kao saučesnik u zločinu

Objavljeno prije

na

Objavio:

Iz Ženskog kluba Skupštine Crne Gore su saopštili da je ,,zrelo da femicid propišemo kao posebno krivično djelo u Krivičnom zakoniku Crne Gore”. Konstatovali su i da je sistem ,,negdje zatajio”, te da izostaje preventiva i da se ,,svako malo ponavlja nasilje nad ženama i to na najbrutalniji način”

 

Četrdesetsedmogodišnja Branka Petrović iz Herceg Novog ubijena je u ponedjeljak u zoru. Nešto prije šest sati u nju je pucao njen bivši suprug Bojan Rašović (47). Nakon ubistva Rašović se, po pisanju medija, u vidno lošem psihičkom stanju, predao policiji. Oko 20 sati priveden je dežurnom tužiocu – branio se ćutanjem.

,,Za proteklih devet mjeseci ubijeno je najmanje pet žena od strane sadašnjeg ili bivšeg partnera. To je brojka koja zahtijeva hitno reagovanje institucija”, kaže za Monitor  Nataša Međedović, koordinarka SOS telefona Nikšić. Ona ističe da Crna Gora nema javno dostupnih statističkih podataka o rasprostranjenosti femicida: ,,Crna Gora mora uspostaviti sistem prikupljanja i analize podataka o nasilju nad ženama i otkrivanju propusta koji dovode do ubistava žena od strane njihovih bivših ili sadašnjih supruga i partnera kao preduslov za kreiranje uspješnih strategija za sprečavanje budućih femicida. Ubistvima žena je skoro uvijek prethodila duga istorija porodičnog nasilja, a femicid se uglavnom dešavao ili dešava u trenutku kada žena odluči da napusti nasilnu situaciju”.

Dan nakon ovog femicida u istom gradu Bjelopoljac Z.A. (37), sa privremenim boravkom u Herceg Novom, pretukao je vanbračnu suprugu M.D. On je u večernjim časovima 28. juna, vrijeđao svoju vanbračnu suprugu, prijetio da će je ubiti, a zatim joj zadao više udaraca  po glavi i ramenima  držeći u ruci kuhinjsku drvenu dasku. Sud za prekršaje u Budvi, Odjeljenje u Herceg Novom, izrekao mu je maksimalnu kaznu od 60 dana zatvora, uz mjeru zabrane približavanja oštećenoj u trajanju od pola godine.

Istog dana Više tužilaštvo podiglo je optužnicu protiv Dalibora Nikolića (34) za svirepo ubistvo trudne supruge Zimrite Nerde koju je u noći između 15. i 16. januara tukao osam sati. U optužnici su jezivi detalji: Nikolić je od 22 sata 15. janura do 6 sati narednog dana tukao i na svirep način, sa umišljajem, lišio života bremenitu suprugu… za vrijeme dok se troje njihove maloljetne djece (od 10, osam i četiri godine) nalazilo u porodičnoj kući. Od više desetina udaraca pesnicama i improvizovanom bejzbol palicom koje je Nerda primila skoro da nije bilo mjesta na njenom tijelu bez krvavih podliva.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

LUKSUZ NA CRNOGORSKOM PRIMORJU: Par ležaljki i suncobran 500 eura dan, noćenje u vili 14 hiljada

Objavljeno prije

na

Objavio:

Na prestižnim lokacijama sa enormnim cijenama usluga smještaja, hrane i pića, pored stranaca ima priličan broj domaćih gostiju

 

Turistički kompleks sa hotelima Sveti Stefan i Miločer, decenijski simbol elitnog turizma na Crnogorskom primorju, vidno propada, zatvoren za goste već drugu sezonu zaredom. Zaključan grad hotel Sveti Stefan, prepušten zubu vremena, napuštene i neuređene hotelske plaže našeg najpoznatijeg ljetovališta, na početku turističke sezone pružaju sliku propasti, neuspjeha i nebrige, kako države tako i zakupca, of šor kompanije Adway Investment sa Britanskih Djevičanskih Ostrva, i njene budvanske filijale Adriatic properties, kojom upravlja grčki biznismen Petros Statis.

Na drugoj strani, duž obale podignuti su novi rizorti sa hotelima, vilama i apartmanima, koji luksuzom i cijenama sa kojima su izašli na tržište, daleko nadmašuju ponudu Hotela Aman Sveti Stefan. Novi ekskluzivni turistički kompleksi, nikli na lokalitetima koji se ne mogu mjeriti sa prirodnim, kulturnim i istorijskim odlikama Sveca, posluju sa cijenama usluga koje ni na Svetom Stefanu do sada nisu postignute.

Po luksuzu koji nudi, izdvaja se kompleks One&Only Portonovi, izgrađen na mjestu nekadašnje vojne baze Kumbor, na obalama Bokokotorskog zaliva. Mlade ćerke predsjednika Azerbejdžana Ilhana Alijeva Arzu i Lejla, koje, prema podacima CIN-a, stoje kao krajnji vlasnici iza kompanije koja je gradila Portonovi, imaju trenutno,  u objektima sa 5 zvjezdica, najskuplju turističku ponudu u Crnoj Gori.

Najluksuzniji objekat novog rizorta, raskošna Vila One, površine 460 kvadrata, nudi se po nevjerovatnoj cijeni od 14.000 eura za jednu noć. Vila se reklamira kao ambijent koji nudi „božanski život“ i zagarantovanu sreću onom ko je iznajmi. Pored niza specijalnih usluga, privatnog bazena, bazena za hidroterapiju, privatnog kuvara, gosti dobijaju na raspolaganju  „stručnjaka za sreću“, ličnog batlera na 24 časa, koji je zadužen da svaki trenutak u vili gostima učini sretnim i nezaboravnim. Sa sopstvenim vrtom i bogatim modernim enterijerom, Vila One predviđena je za boravak najviše 6 osoba i dvoje djece.

Kompanija One&Only raspolaže sa dodatne tri „originalne vile“, nazvane po crnogorskim planinama. U vilama Orjen, Lovćen i Rumija  smještaj je nešto jeftiniji. Jedno noćenje sa doručkom za dvoje, staje od 12.800 eura pa do 16.000, u zavisnosti od broja soba u vili. Svaka od njih ima svoj bazen i sopstvenu pješčanu plažu. To je pet puta više od cijene po kojoj se izdavala čuvena Vila 118 na Svetom Stefanu, ikona skupog i luksuznog smještaja na crnogorskom primorju. Zakupac je ovu vilu površine 165 kvadrata, u kojoj se odmarao veliki broj slavnih i bogatih gostiju, preimenovao u Vila Sveti Stefan, čija je cijena za jednu noć iznosila 3.500 eura.

Cijene soba i apartmana u hotelu One&Only prava su sitnica u odnosu na basnoslovne sume koje treba izdvojiti za uživanje u vilama. Noćenje i doručak u standardnoj dvokrevetnoj sobi staje od 1.520 do 1.930 eura, tokom jula ove turističke sezone.

Znatno su niže cijene smještaja u apartmanima kojima upravlja kompanija Portonovi. Kreću se od 490 eura pa sve do 1.900 eura za komforne stanove sa bazenom.

Ko su klijenti novog rizorta pored Herceg Novog, nije poznato. I koji su to gosti koji plaćaju na destine hijada eura za noć u izdvojenom kompleksu koji okružuje običan, domaći svijet i morska voda zaliva? Kako uopšte stižu u oazu blještavog  lukusuza i sjaja nakon što slete na aerodom Tivat? Čekaju na trajekt ili ostatak zaliva prelijeću helikopterom? Na pitanje da li uopšte ima zainteresovanih za bukiranje vila, dobili smo odgovor da je za Vilu One teško naći slobodan termin u julu mjesecu.

Astronomske cijene smještaja i usluga formirane su i u turističkom naselju Dukley Hotel&Resort sa 5 zvjezdica, izgrađenom na budvanskom Rtu Zavala. U tom stambeno-turističkom kompleksu na Budvanskoj rivijeri sve pršti od luksuza i visokih cijena.

Penthaus apartman na Zavali izdaje se po cijeni od 3.500 eura za jednu noć. Isti takav sa tri spavaće sobe cijeni se 3.936 eura. Apartmani u vilama prodaju se od 1.125 do 1.470 eura dnevno, zavisno od broja soba.

Međutim, pravo iznenađenje slijedi kod takozvanog plažnog programa i uslova za korišćenje plaža koje okružuju Rt Zavala. Za posjetioce koji nisu gosti hotela, komplet sa dvije ležaljke i suncobranom na pješčanoj plaži Guvance, preimenovanoj u Dukley Beach&Bar, staje 250 eura na dan. Uz tu cijenu sleduje flaša francuskog šampanjca, tanjir voća i 4 flaše vode marke Suza.

Postoji i premijum paket sa nešto komfornijim ležaljkama, odnosno krevetima,  koji košta 500 eura za jedan dan korišćenja. Uz ovu fantastičnu cijenu, vjerovatno jedinstvenu na Crnogorskom primorju, kompanija daje bocu skupljeg šampanjca, porciju svežih ostriga, tanjir sa biranim šumskim voćem i Suza vodu.

Nudi se i alternativa. Ukoliko gost na plaži u toku dana potroši najmanje 450 eura, one dvije ležaljke doći će mu za džaba. Ili u premijum aranžmanu, mora potrošiti najmanje 1.000 eura na jelo i piće, da bi komplet bio gratis. Šta ljudi mogu popiti i pojesti na plaži Zavale za 1.000 eura, mogu da pitaju samo neupućeni.

Na drugim dvjema plažama koje je investitor Zavale izgradio u stijenju ispod vila, pod naziovm Key west  i Escape beach, poznatog brenda Nikki beach, cijene plažnog mobilijara su slične, a ponuda obiluje specijalitetima poput jastoga, ostriga, lososa, skupocjenog šampanjca i voća. Hedonizam u punom sjaju. Kupanje i sunčanje uz ispijanje skupocjenog pjenušca na vrelom pijesku.

Sve se odigrava u neposrednoj blizini populističke Slovenske plaže, na kojoj se odmaraju i oni turisti koji smještaj plate po 20 eura za noć.

Cijene ležaljki i suncobrana na plažama i pontama Zavale nadmašile su one koje su važile na dugim prirodnim pješčanim kupalištima Miločera i Svetog Stefana u vrijeme kada su hoteli bili u funkciji. Prestankom rada najljepših plaža u režimu koji podrazumijeva propisno uređenje, plažni mobilijar, tuševe, klijentela koja ih je koristila, ostala je bez alternative. Ove plaže postale su javne, na koršćenje svih namjernika koji su voljni da sa sobom donesu sve što im je za boravak na suncu potrebno. Situaciju su iskoristili drugi hotelijeri koji su podigli cijene usluga na kupalištima kojima gazduju.

Na plaži ispred Hotela Maestral u Pržnu, komplet sa dvije ležaljke i suncobranom izdaje se za 150 eura na dan. Istovremeno noćenje sa doručkom u dvokrevetnoj sobi hotela, tokom juna, može se rezervisati po cijeni od 220-250 eura. Ludovanje sa naplatom plastičnih ležaljki i pijeska ide toliko daleko da će, po svemu sudeći, one dostići cijenu udobnog kreveta u hotelskoj sobi.

Među gostima koji borave na navednim prestižnim lokacijama sa enormnim cijenama usluga smještaja, hrane i pića, pored stranaca ima i priličan broj domaćih gostiju. Nismo ni znali da tu oko nas živi i uživa neki prebogati svijet koji baca novac i bahati se po plažama, jahtama, hotelima. To su mali izdvojeni zabrani za super bogate iza čijih kapija i ograda postoji posve drugačija realnost. Sirotinja, masovni turizam, prebukirane plaže, jeftinoća, gužva, buka… i nečisto zagađeno more koje svi jednako eksploatišu.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo