Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Kad djeca biju

Objavljeno prije

na

,,Dijete mi je danima dolazilo kući potišteno, nervozno, nijesam znala šta se dešava.Tek nakon dugog razgovora i ubjeđivanja da može sve da mi kaže, ma što bilo, kćerka mi je rekla da je nekoliko dječaka zadirkuju zbog debljine. Priznala mi je da joj čupaju kikice i kradu olovke. U prvi mah sam bila jako ljuta na tu djecu, na učiteljicu koja nije primijetila da se nešto dešava, a onda sam pokušala da stvari sagledam na pravi način”, priča za Monitor majka, koja je željela anonimnost.

ZNACI: Da li vam dijete kući iz škole dolazi, nervozno, uplašeno, da li ,,gubi” školski pribor, ima slabiji uspjeh? Ovo su samo neke od reakcija djece koje trpe vršnjačko nasilje.

U tradicionalnom društvu kakvo je Crna Gora, o vršnjačkom nasilju se govori tek kada dijete iz škole dodje obliveno krvlju ili u modricama. I tada roditelji najčešće idu kod roditelja drugog djeteta da oni pokušaju da ,,izglade stvari”. I savjetuju djeci da se u školi brane – oko za oko, zub za zub.

Fizičko nasilje u školama je, međutim, tek na trećem mjestu među raznim oblicima vršnjačkog nasilja. Istraživanje koje je sproveo UNICEF pokazuje da djeca u školama mnogo više trpe emocionalno zlostavljanje i socijalnu izolaciju.

Pedagog Radoje Novović za Monitor kaže da se pod vršnjačkim nasiljem podrazumijeva zbir namjernih negativnih postupaka koji su dugotrajni, dešavaju se najmanje dva-tri puta mjesečno i koji su usmjereni stalno na istog učenika, uglavnom slabijeg, od strane jednog ili više učenika. Prevedeno, kada grupa djece stalno maltretira slabije dijete.

Postoje razne vrste nasilja – fizičko nasilje koje znači udaranje,guranje i nanošenje bola, verbalno koje podrazumijeva zadirkivanje, ruganje, omalovažavanje, ismijavanje, kao i socijalno-emocionalno: pritisci na druge da se sa tim djetetom ne druže, ogovaranje, ignorisanje. Postoji i seksualno nasilje, kada dijete trpi neželjene dodire i pipkanje i ekonomsko kada ga vršnjaci potkradaju i kulturno kada ga vrijeđaju na na nacionalnoj i rasnoj osnovi.

Istraživanje UNICEF-a, urađeno na uzorku od oko 7000 učenika u osam osnovnih škola, pokazalo je da je svako drugo dijete doživjelo neku vrstu nasilja.

ZUB ZA ZUB: Novović objašnjava da djeca najviše trpe emocionalno zlostavljanje (vrijedjanje, omalovažavanje) i socijalnu izolaciju (zabrana da se kreću u istom društvu). Nasilje se najčešće trpi od djece iste starosne dobi.

,,Godinama je u Crnoj Gori vladalo mišljenje – djecu treba pustiti da se sama snalaze, da se čeliče. Ako ih neko bije, neka se sami brane.Time se ne rješava problem”, kaže Novović i dodaje da se na taj način stvaraju dva problema – onda probleme u ponašanju ima i nasilnik i onaj ko se nasiljem brani od nasilja.

On kaže da je sa djecom, i onom koja vrše nasilje i koja ga trpe, potrebno razgovarati. ,,Poražavajući su rezultati istraživanja koji pokazuju da o nasilju u školama roditelji ne razgovaraju sa djecom u 78 odsto slučajeva, a nastavnici 84 do 87 odsto”.

Novović kaže i da kada se razgovara, razgovara se tek nakon fizičkog nasilja. Emocionalno zlostavljanje i socijalnu izolaciju, kao nasilje ne prepoznaju ni roditelji ni nastavnici.

IZLIVI NEZADOVOLJSTVA: Osim osnovnih potreba za hranom, pićem, snom, najveće čovjekove potrebe su za ljubavlju i pripadanjem, za moći i uvažavanjem, za slobodom i zabavom. Ako jedna od tih potreba nije ispunjena može doći do ponašanja koje će izazvati nasilje, ukazuju stručnjaci.

Psiholozi savjetuju da u slučaju da dođe do neke vrste emocionalnog ili socijalnog nasilja treba vidjeti šta iza toga stoji. Na primjer, da li dijete koje vrši nasilje neko nije uvažio pa ono na taj način iskazuje svoje nezadovoljstvo.

,,U tom slučaju potrebno je razgovarati, tj. pružiti djetetu šansu da tu grešku ispravi – da mu se ukaže koja su pravila prekršena, da objasni zašto je to uradiio i pruži mu se prilika da ispravi grešku. Posebno je bitan način kako grešku ispraviti – recimo, ako je djetetu koje je trpjelo nasilje poljuljan integritet, da dijete koje je nasilje vršilo uradi nešto što će mu povratiti vjeru u sebe”, kaže Novović.

U ČETIRI ZIDA: I kada se utvrdi da postiji neki problem najčešće ostaje iza četiri zida ili u okvirima škole. Novović kaže da, koliko on zna, policija vrlo rijetko interveniše. Po našim zakonima dijete se ne možete istjerati iz osnovne škole tako da je najveća kazna promjena odjeljenja i škole. I za to je potrebna saglasnost roditelja i škole da ga primi.

Iz srednjih škola učenik može biti istjeran. U težim slučajevima, u problem se uključuju i timovi koji rade pri Centru za socijalni rad i Komisija za djecu sa posebnim potrebama, jer je tu riječ o socijalno neprilagodjenom ponašanju.

Novović ukazuje i da je vršnjačko nasilje osnova maloljetničke delinkvencije. ,,Istraživanja su pokazala da neka djeca koja vrše nasilje ili ga trpe, kasnije mogu da budu nasilnici i da se bave kriminalom”. Prema podacima Uprave policije dostavljenih Monitoru broj krivičnih djela koja su počinili maljoletnici prošle godine je smanjen u odnosu na prethodne godine. Maljoljetnici su počinili 418 krivičnih djela, uglavnom krađa i teških krađa. Povećan je broj maloljetnika koji su izvršili povredu javnog reda i mira.

Vršnjačkog nasilja u Crnoj Gori, sudeći po podacima iz UNICEF-ovog istraživanja, ima manje nego u okruženju. Što je utješno, sve dok ne počne da trpi vaše dijete.

Vesna RAJKOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo