Povežite se sa nama

OKO NAS

KO UPRAVLJA OPŠTINAMA: Žena ni za lijek

Objavljeno prije

na

Samo u četiri crnogorske opštine udio žena u lokalnom parlamentu prelazi 30 odsto: Andrijevica (32,25), Danilovgrad (33,33), Kolašin (32,26) i Podgorica (32,20), pokazuju podaci vladine Informacija o učešću žena u zakonodavnoj, izvršnoj i sudskoj vlasti u Crnoj Gori iz jula ove godine.

Isti dokument pokazuje da najmanje odbornica ima u Ulcinju, samo dvije od 32 odbornika (6,25 odsto), potom u Petnjici 12,90 odsto i Beranama 17,15 odsto.

Analizirajući statističke podatke, javne evidencije i nekoliko istraživanja, u Vladi su zaključili da ,,postoje ozbiljne rodne nejednakosti u lokalnim zajednicama”.

Kritike na račun rodne zastupljenosti i položaja žena u Crnoj Gori stigle su opet i od Evropske komisije. U ovogodišnjem Izvještaju o napretku Crne Gore za 2015. godinu navodi se da je napredak ,,u pogledu prava žena, ravnopravnosti polova, zastupljenost žena u politici i na tržištu rada, te borbi protiv nasilja u porodici i dalje ograničen”. EK je naglasila ,,hitnu potrebu” da se te reforme ubrzaju.

Crna Gora i pored reformi zakonodavnog okvira i usvajanja antidiskriminatorskih zakona, bilježi pad broja žena u vlasti i institucijama. Lider je u regionu po nezastupljenosti žena na mjestima odlučivanja, od Skupštine do drugih institucija moći. Ništa bolje stanje nije ni na lokalnom novou.

O neuravnoteženosti moći najbolje govori statistika, koja kaže da je u 14 crnogorskih opština, u kojima su održani izbori u aprilu 2014. godine, po izmijenjenom Zakonu o izboru odbornika i poslanika – prosječna predstavljenost žena iznosila 26,52%. Iako je tako ostvareno izvjesno povećanje, opet nije dostignut propisani minimum od 30 odsto žena u lokalnim parlamentima. Najviše zbog toga što političke partije uglavnom nijesu ispoštovale novo izborno zakonodavstvo, pa ženama nije obezbijeđeno svako treće mjesto na izbornim listama. Postojale su liste na kojima je bilo 10 žena među posljednjih 10 kandidata na listi, a nijedna žena među prvih 10.

Rezultat je da je stanje je još crnje ako se pažnja usmjeri na ključne položaje poput predsjednika opštine i potpredsjednika, predsjednika skupštine, gdje se uočava izrazito nisko učešće žena (samo sedam žena među 76 osoba na ovim položajima). Do skoro je u samo jednoj opštini predsjednica bila žena – Opština Kolašin Željka Vuksanović. To je promijenjeno, u avgustu, nakon što je u Herceg Novom Nataša Aćimović, izabrana za predsjednicu Opštine.

Odbornica u podgoričkom parlamentu Branka Bošnjak za Monitor kaže: ,,Problem je što se u parlamentu Glavnog grada na čelu stalnih radnih tijela, izuzev jednog, nalaze sve muškarci i to čak se neki od kolega nalaze na čelu po dva radna tijela, kao da nije postojala dobra volja ili možda povjerenje da se to dodijeli nekoj od koleginica. Generalno mišljenja sam da kod naših kolega postoji samo deklarativna podrška povećanju učešća žena, ali suštinski ta podrška izostaje”, kaže ona. ,,U praksi, kad treba muškarac da ustupi mjesto ženi nastaje problem. Sigurna sam da je u manjim sredinama taj problem još izraženiji nego u Podgorici. Ipak smo mi još uvijek tradicionalno i zatvoreno društvo i još se kod nas politika smatra muškim zanimanjem, zato su nam i bile neophodne kvote da bi polako stvari počele da se mijenjaju, ali to ne ide brzo. Ipak počelo je”.

Jedan od obrazaca ponašanja, pokazao je i bivši predsjednik SO Kolašin Mile Šuković. On je kada je otišao sa vlasti, zadržao kabinet i fotelju. Naime, iako mu je istekao mandat Šuković odbija da preda kancelariju koju je koristio. Kolašinska vlast je zbog toga podnijela prijavu protiv Šukovića zbog sumnje da je počinio krivično djelo – samovlašće.

U 23 crnogorske opštine 33 je potpredsjednika opština, a samo tri potpredsjednice, dvije predsjednice skupštine opštine naspram 21 predsjednika.

,,Objektivni podaci jasno ukazuju na podzastupljenost žena u zakonodavnoj i izvršnoj lokalnoj vlasti. Sa druge strane, bilježi se visoko učešće žena među zaposlenima u lokalnim samoupravama, ali u ulogama pomoćnog osoblja. Činjenica je da su stvarni položaji vlasti i na lokalnom nivou uglavnom u rukama muškaraca”, navodi se u vladinom Izvještaju.

Kao ogledni primjer prezentovana je politička participacija žena u Opštini Budva. Lokalni parlament broji 32 odbornika, od kojih je samo sedam odbornica. Na predsjedničkim funkcijama nema žena, za njih su rezervisane pozicije glavnog administratora, menadžera, sekretara SO, službe predsjednika… Od 13 preduzeća, čiji je osnivač Opština, samo u dva su na čelu direktorice.

Da bi se trenutno stanje promijenilo Ministarstvo za ljudska i manjinska prava potpisalo je memorandume o saradnji u oblasti rodne ravnopravnosti sa većinom opština. Iz Ministarstva kao ključne, dosadašnje, rezultate navode: Formiranje Savjeta za rodnu ravnopravnost u 11 opština, imenovanje koordinatora za rodnu ravnopravnost u 20 opština, pet kancelarija za rodnu ravnopravnost, usvajanje Lokalnih akcionih planova u devet opština, u 11 opština usvojena je Odluka o rodnoj ravnopravnosti… Kao najočigledniji napredak, u Ministarstvu, navode imenovanje koordinatora za rodnu ravnopravnost u 105 institucija u Crnoj Gori.

Kao dva najkrupnija problema nedovoljne primjene principa rodne ravnopravnosti na lokalnom nivou u Ministarstvu je prepoznato: da u pojedinim opštinama ne postoje nikakvi mehanizmi, niti tijela koja se bave pitanjem rodne ravnopravnosti, te da je primjetno odsustvo rodne perspektive iz lokalnih politika.

Zabrinjavajuće je da samo Ministarstvo konstatuje da ,,zvanični podaci dostupni na opštinskom nivou nijesu sasvim adekvatni niti dovoljni da bi se mogla sprovesti temeljna analiza rodnih nejednakosti u 23 opštine”. Zato i preporučuju da je neophodno unaprijediti vođenje rodne statistike o političkoj participaciji na državnom i lokalnom nivou, kao i da bi jedinice lokalne samouprave trebalo redovno da objavljuju polno razdvojene podatke o učešću žena u predstavničkim i izvršnim tijelima vlasti na opštinskom nivou.

Bez valjanje statistike na lokalnom i cjelokupne na državnom nivou, dosadašnji rezultati u poboljšanju rodne ravnopravnosti su slabi. Mimo statistike, malo se radi na suštinskim promjenama i poboljšanjima položaja žena.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

Izdvojeno

LIM ZATRPAN OTPADOM – SMEĆE SKUPLJAJU U SRBIJI: Plutajuća sramota

Objavljeno prije

na

Objavio:

Problem će postojati sve dok kese sa smećem umjesto u kontejnere, bacamo u potoke i rijeke. I sve dok ti kontejneri ne budu odlagani na sanitarne deponije. A sanitarnih deponija u slivu rijeke Lim na području Crne Gore za sada nema

 

Kada su na televiziji u posljednjem poplavnom talasu prikazani snimci velikih količina smeća u rijeci Lim, zaustavljenog na takozvanim lančanicama kod Priboja, ponovo je aktuelizovano pitanje zagađenja ove međunarodne rijeke na području Crne Gore.

Ekološki aktivisti iz Priboja tvrde da je iz Crne Gore u noći poplava, plutajući Limom, samo u prvom talasu, u novembru, u taj grad na jugu Srbije stiglo oko 15 hiljada kubika raznog otpada. Ista slika ponovila se mjesec kasnije, u drugom talasu, kao i ovih dana, kada je po treći put nivo Lima dostigao kritični nivo i pokupio sa obala sve što je stigao. Smeća, najviše.

Aktivisti iz Priboja apeluju da se u gornjem toku Lima, kroz Crnu Goru, smeće ne odlaže na obalama ove rijeke ili u rijeku. ,,Svi znamo da svako selo ima svoj potok, a svaki potok ima deponiju, i jednostavno svi zajedno treba da se prizovemo pameti”.

Mediji u Srbiji ukazju da poplave na površinu izbacuju posljedice naše nebrige o okruženju. ,,Lim po pravilu postaje plutajuća deponija – sve do brane Potpeć u Priboju. Tu se svakodnevno izvlači do 25 kamiona raznog smeća. Očekuje se da prekogranični EU projekat, vrijedan 366.000 evra, komunalnim preduzećima Bijelog Polja i Priboja obezbijedi bar osnovna sredstva u borbi protiv zagađenja rijeke. Samo je količina promjenjiva kategorija, sve ostalo je izvjesno – period pojave, razvoj i pravac uticaja na život, ekologiju i troškove”, prenio je Javni sevis u toj državi (RTS).

Oni su podsjetili da su opštine Priboj i Bijelo Polje ranije potpisale sporazum o međugraničnoj saradnji koji će doprinijeti zaštiti Lima. ,,Za nepunih sedam sati, smeće sa divlje deponije, nedaleko od Bijelog Polja, stići će nadomak HE Potpeć. Ovako nabujala rijeka pokupiće sav otpad sa priobalja svih šest opština kroz koje prolazi do Priboja i ne zna se koji je prizor mučniji – da li količina ili brzina kojom taj otpad stiže. Činjenica da su Bjelopoljci iz Lima prošle godine, sa 52 divlje lokacije, izvukli 1.500 kubika smeća, sada je zanemarljiva, zbog svih onih bahatih i nesavjesnih ljudi koji su nastavili po starom”, prenosi RTS.

Finansiran iz IPA projekata, ovaj program će Bijelom Polju donijeti novu opremu, omogućiti efikasniji rad, i borbu protiv plastike i svakog drugog otpada. ,,Najbitnije je da ćemo nabaviti dvije barijere za hvatanje i usmjeravanje plutajućeg otpada na rijeci Lim, koje ćemo postaviti na gornjem i donjem slivu rijeke, koja protiče kroz opštinu Bijelo Polje”, kazao je Radenko Bujošević, izvršni direktor DOO Komunalno Lim.

Za Pribojce iz tog projekta stiže katamaran i dodatna oprema, ali više od svega, ova saradnja bi trebalo da bude model kojim bi se razmrdala svijest u svih devet opština kroz koje Lim na svom 220 kilometara dugom putu teče do ušća u Drinu. Četiri su u Crnoj Gori, tri u Srbiji i dvije u Bosni i Hercegovini.

,,Nadam se da će ovaj ugovor biti povod i drugim opštinama u slivu rijeke Lim, da nastave našim stopama, kako bismo ovu rijeku očistili od divljih deponija i time doprineli boljem i zdravijem životu naših sugrađana”, izjavio je direktor JKP Usluga Priboj, Željko Ječmenica.

Da je kroz Crnu Goru Lim najugroženiji upravo na području Bijelog Polja, smatra novinar iz tog grada Milovan Novović. On je, kako kaže, napisao makar pedeset tekstova o zagađivanju rijeke Lim na području bjelopoljske opštine, ali je rezultat svega bio ,,jedna velika nula”. Novović je Monitoru kazao da su sve akcije koje su sprovedene nakon tih tekstova bile vrlo kratkotrajnog karaktera. On ukazuje na opasnu i nedopustivu uvezanost institucija i pojedinaca koji zagađuju rijeku.

,,Čitav sjever pokriva samo jedan inspektor, čije je sjedište u Beranama, i kada se njemu prijavi neki incident, ekocid ili nelegalna ekploatacija šljunka, istog trenutka se to nekako dojavljuje i vlasnicima pogona ili fabrika, i tako, dok inspektor stigne, već je uveliko kasno”, upozorava Novović.

Tufik SOFTić
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 27. januara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ZAKAŠNJELI POČETAK ZIMSKE SEZONE U KOLAŠINU: Snijeg pokrio probleme

Objavljeno prije

na

Objavio:

Turistička sezona u Kolašinu počela je sa 30-ak dana zakašnjenja i uz brojne probleme. Ipak, na stazama na Bjelasici ovih dana je respektabilan broj skijaša, što ostavlja prostor za nadu da sezona ipak može biti spašena

 

Skoro mjesec je prošao od kada je ministar ekonomskog razvoja i turizma Goran Đurović otvorio zimsku turističku sezonu na Bjelasici do prvog skijaškog dana na stazama državnog Ski-centra Kolašin 1600 i privatnog Kolašin 1450. Vrijeme između ta dva datuma obilježilo je mnogo neizvjesnosti u kolašinskoj turističkoj privredi i prazni smještajni kapaciteti.

Sezona je stvarno počela 21. januara, uz dovoljno snijega i nedovoljnu spremnost zaduženih za infrastrukturu, pa je bilo očigledno da nije snijeg jedino što je falilo.    Prvog dana sezone, iako po punoj cijeni ski-pasa od 25 eura, skijaštima je bilo na raspolaganju samo nekoliko skijaških staza uz žičare K7 i K8. Sve do 24. januara privatno skijalište Zorana Ćoća Bećirovića, koje, od ove sezone, sa državnim predstavlja jedinstvenu ponudu, nije radilo.

Bojan Medenica, rukovodilac Ski-centra Kolašin 1600, te probleme obrazložio je lošim vremenom ali i „nadogradnjom sistema” to jest, omogućavanjem da državno i privatano skijalište funkcionišu kao jedinstven turistički proizvod. Mogućnost da država i Bećirović zajedno nastupaju na turističkom tržištu stvorena je prošle godine, izgradnjom žičare K7 i fizičkim spajanjem infrastrukture dva skijališta. Lani su se prihodi od prodaje zajedičkog ski-pasa raspodjeljivali u odnosu 30:70 u korist državnog skijališta, a kako će ove godine biti dijeljena dobit još nije precizno saopšteno. Međutim, ubuduće skijaši neće imati mogućnost da kupuju ponasob ski- pas za jedno ili drugo skijalište već samo jedinstveni za svih 45 kilometara staza.

Ove godine put do skijališta solidno je čišćen, ako se izuzmu teškoće prvog dana sezone, ali ostao je problem nedovoljno očišćenih i nedovoljno prostranih parkinga. Iako proširen, parking kod državnog ski-centra bio je tijesan za sve koji su došli svojim vozilima do Bjelasice. Manji parking na Bećirovićevom skijalištu, nažalost, iako besplatan, nije mogao da nadomjesti te nedostatke. Na nastavak radova na davno obećanoj garaži za potrebe skijališta još se čeka. Prema idejnom rješenju, nakon okončanja izgradnje, predviđeni parking bi imao pet etaža i time bi, kako je obećavala Vlada Duška Markovića, bili riješeni svi problemi sa gužvama.

Prema posljednjim zvaničnim informacijam, tokom izrade glavnog projekta garaže „došlo je do izmjene Idejnog rješenja na incijativu projektanta, a u cilju boljeg funkcionalnog rješenja objekta”. Navodno, dobijena je saglasnost investitora i u toku je izrada i revizija projektne dokumentacije. Nakon završetka izrade projektne dokumentacije, planirano je, kako je najavljeno, intenziviranje radova na izgradnji tog objekta.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 27. januara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NADLEŽNI NAJAVILI KONTROLU ŠKOLA ZBOG HIPERPRODUKCIJE LUČA: Temeljno nerazumijevanje nevolja u obrazovanju

Objavljeno prije

na

Objavio:

Iz godine u godinu, bavimo se posljedicama, a uzroke lošeg sistema obrazovanja – ignorišemo. U najnovijem Izvještaju Evropske komisije (EK) za Crnu Goru za 2022. godinu, ističe se da naša država nema kvalitativnu, budžetiranu i višegodišnju strategiju obrazovanja, kao ni plan za održive reforme

 

Najava kontrole škola i kvaliteta rada u njima zbog hiperprodukcije diplome Luča koju je ove nedjelje obznanilo Ministarstvo prosvjete, prema mišljenju sagovornika Monitora, predstavlja temeljno nerazumijevanje suštine problema u obrazovno-vaspitnom sistemu Crne Gore.

U posljednjih pet godina, preko 10 hiljada Luča podijeljeno je u školama u Crnoj Gori – 5 165 u osnovnim i 5 005 u srednjim školama. Po broju odlikaša prednjače obrazovne ustanove u Andrijevici, Beranama, Rožajama, Budvi i Tuzima, gdje je u srednjim školama čak preko polovine dobitnika/ca Luče. To su podaci koje je Ministarstvo prosvjete dostavilo Centru za građansko obrazovanje (CGO). O poplavi  lučonoša Monitor je i ranije pisao.

Broj učenika koji završe osnovnu ili srednju školu sa diplomom Luča tokom godina razlikovao se u svega nekoliko procenata. Samo prošlu školsku godinu (2021/2022) sa diplomom Luča završilo je 1.079 polumaturanata i 942 maturnta. Tada je u Rožajama, u dvije gradske osnovne škole Luču dobilo 30 i 31 odsto đaka, dakle – gotovo svaki treći učenik. Tako je bilo i u  nikšićkoj OŠ Ratko Žarić. U Podgorici lučonoša je najviše bilo u osnovnim školama Sutjeska i Milorad Musa Burzan – između 24 i 25 odsto.

Rezultati PISA testiranja iz 2018. godine, koje se sprovodi na svake tri godine, demaskiraju zablude o našem sistemu obrazovanja. Crna Gora se te godine, na osnovu istraživanja poznavanja ključnih vještina poput čitanja, matematike, nauke i inovativnih oblasti kod đaka, među 79 zemalja učesnica našla tek na 52. mjestu. Skoro polovina naših učenika nije imala ni minimalni nivo znanja na testu.

Rezultati PISA testiranja šest hiljada crnogorskih učenika i učenica koje je sprovedeno 2022., biće javni u decembru 2023.

Jasminka Milošević, profesorica filozofije u podgoričkoj Gimnaziji Slobodan Škerović smatra da je odluka Ministarstva prosvjete da, pod pritiskom, krene u istragu Luča – pogrešna. ,,Događa se da nastavnici, u svakom odjeljenju, u manjoj ili većoj mjeri, poprave jednu ili par ocjena da se ne bi ’pokvarila Luča’. Uvijek je tako bilo i biće. Kada ne bude, ja više neću raditi u školi, jer one postoje zbog učenika. Ali, Luče su samo jedan od mnogih simptoma krize našeg društva, a svi se mogu svesti na jednu tvrdnju: mi dozvoljavamo da nam djeca završe škole u uvjerenju da imaju znanje, a suštinski ga nemaju“.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 27. januara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo