Povežite se sa nama

OKO NAS

BRENDIRANJE DOMAĆIH POLJOPRIVREDNIH I PREHRAMBENIH PROIZVODA: Mukotrpan posao

Objavljeno prije

na

Proizvodi koji se, prema propisima naše države mogu registrovati oznakom porijekla ili geografskom oznakom su meso, mliječni proizvodi, ali i jaja, med, voće, povrće, žitarice, ribe, školjkaši… Tu oznaku mogli bi dobiti i pivo, biljni napici, hljeb, pekarski proizvodi, tjestenine. Treća oznaka (,,garantovano tradicionalni proizvod”) podrazumijeva posebne fizičke, hemijske, mikrobiološke ili organoleptičke specifičnosti, ali i dokaz o postojanju na tržištu bar četvrt vijeka.

Prema riječima Merise Čekić, savjetnice u Ministrastvu poljoprivrede „brendiranjem” onog što proizvode, poljoprivrednici bi dobili mnogo. Kao i država.

,,Proizvodač, osim zarade, dobija i jak marketing iza kojeg će stati država, sigurnije tržište i garanciju da se njegov proizvod neće zloupotrebiti. Za državu benefit je očuvanje identiteta i tradicije, ali i razvoj ruralnih sredina”, kaže ona.

Zakon koji uređuje brendiranje usvojen je u martu 2011 ali do sada nijedan proizvod u Crnoj Gori nije dobio tu oznaku. Prilično komplikovana procedura kojom se dolazi do te vrste ,,zaštite”, odnosno ,,brendiranja” čini se, dugo je bila nepoznanica proizvođačima, a tek od nedavno Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja krenulo je u edukaciju po opštinama. Na terenu se svima, čiji bi proizvodi mogli zaslužiti takve oznake, detaljno objašnjava koliko je posla pred njima. Pored edukacije, za sada, čini se, država neće na drugi način pomagati, pa je neophodno, prije svega, udruživanje proizvođača, a zatim korak po korak krenuti u proces.

Proizvodi s geografskom oznakom, prema našim propisima, treba da imaju specifičan kvalitet, reputaciju ili druge karakteristike, koje ih povezuju s određenima regionom. Kada je riječ o toj vrsti oznake, najmanje jedna faza proizvodnje odvija se u tom regionu, dok sirovina može poticati i iz drugog područja.

Treća oznaka (,,garantovano tradicionalni proizvod”) podrazumijeva posebne fizičke, hemijske, mikrobiološke ili organoleptičke specifičnosti.Takvi proizvodi, osim što je neophodno da su na tržištu kroz vremenski period koji dokazuje prenošenje s generacije na genaraciju (najmanje 25 godina), treba da imaju i specifične metode proizvodnje, a sve to da ih jasno razlikuje od sličnih proizvoda.

Za sada, iako mahom na početku procedure, najozbiljnije su u priču o zaštiti onog što proizvode krenuli pčelari, maslinari, proizvođači pljevaljskog sira, a od skoro i svi oni koji poznaju vještinu spremanja kolašinskog ,,lisnatog” sira. Barski i ulcinjski maslinari namjeravaju krenuti u preceduru zaštite maslinovog ulja geografskom oznakom.

Edukacija Ministarstva poljoprivrede minulih mjeseci bila je usmjerena na maslinare koji imaju sertifikat o starosti svojih stabala, a koja je tokom ove godine utvrđena na Istanbulskom univerzitetu.

,,S područja Ulcinja 25 proizvođača posjeduju sertifikat koji pokazuje starost stabala od 500 do 2.000  godina, što predstavlja dobru osnovu za bolju valorizaciju crnogorskog maslinovog ulja. Te sertifikate posjeduje i isti broj barskih maslinara”, kažu u resornom Ministarstvu.

Sertifikat kao dokaz duge tradicije uzgoja dobra je osnova, ali pred Uljcinjanima i Baranima najvažniji je zadatak jačanje udruženja, a zatim i dogovor oko proizvodnje, kontrole, deklarisanja. U slučaju registracije geografske oznake neophodna je obuka za interne kontrole i dalja edukacija za pripremu ,,proizvođačke specifikacije”, kao osnovnog dokumenta za zaštitu naziva.

Crnogorki pčelari takođe namjeravaju kvalitet svojih proizvoda istaknuti kroz sistem označavanja geografskom oznakom.

Za dobijanje geografske zaštite bitno je, između ostalog, savjetovali su pčelarima stručnjaci, definisati nekoliko parametara kao što su nivo polena, vode i još nekih materija u medu. Za sve to potrebno je uraditi ozbiljne analize i atlas medonosnog bilja u Crnoj Gori.

Prepoznatljivost pljevaljskog sira razlog je što su proizvođači s tog područja prije dvije godine osnovali udruženje i krenuli u proceduru izrade specifikacije za zaštitu svog proizvoda nekom od geografskih indikacija.

Na teritoriji te opštine ima oko 4.000 seoskih domaćinstava, od čega se 70 odsto bavi stočarstvom.

,,U pljevaljskoj opštini dnevno se proizvede 55.000 litara mlijeka, od čega jedna trećina ode u otkup, a ostalo u čuveni pljevaljski sir. Dnevno se proizvede oko 5,5 tona tog sira”, naglašavaju u tamošnjoj lokalnoj upravi.

Proizvođačima sira iz Pljevalja predstavljene su procedure registracije geografske oznake, pravni okvir, oblici zaštite, obaveze proizvođača i kontrola sertifikacionog tijela. Pred njima je interni dogovor o načinu proizvodnje, lokacijama proizvodnje i načinu obilježavanja i pakovanja proizvoda.

Iako gotovo deceniju i po traje priča o brendiranju kolašinskog lisnatog sira, prvi su koraci napravljeni tek prije nekoliko dana, kada je i osnovano udruženje Klasterska inicijativa.

,,Kolašinci su nam najavili da imaju potencijala da zaštite svoj lisnati sir, po mnogo čemu specifičan proizvod. To je jako bitno, s obzirom na činjenicu da smo sve bliže EU, da nam tržište postaje prebukirano proizvodima, čak i nižim cijenama, pa je ugrožena konkurentnost naših proizvođača, koji ne mogu da se izbore količinama, nego jedino kvalitetom, zaštitom i marketingom”, kazala je Merisa Čekić, savjetnica za politiku kvaliteta proizvoda u Ministratvu poljoprivrede.

Iako svjesni da nemaju mnogo izbora ukoliko žele veću zaradu i bolji plasman onog što proizvedu mukotrpnim radom, iz razgovora sa stočarima na sjeveru stiče se utisak da su poprilično zbunjeni onim što treba da učine da bi dobili neku od oznaka.

,,Nije problem u standardima kvaliteta, jer sam ubijeđena da i ja i druge žene koje proizvode lisnati sir to mogu da postignu. Međutim, sva ta papirologija i sve što treba pripremiti od dokumentacije prilična je nepoznanica i djeluje komplikovano. Najjednostavnije rečeno, ja za to nemam vremena. Nijesam imala vremena ni za neku višednevnu edukaciju u Sloveniji, jer svako jutro treba sama da pomuzem krave i usirim mlijeko. U tome me niko ne može zamijeniti”, kaže Milijanka Puletić iz sela Lipovo.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

KAMPANJA PROTIV NERADNE NEDELJE, OPET: I čovjek stvori, kapital

Objavljeno prije

na

Objavio:

Otkad je u oktobru 2019. uvedena neradna nedjelja pred svaku turističku sezonu kreće kampanja kojom se nabrajaju muke gostujućih i domaćih kupoholičara, te domaćih poslodavaca koji kukaju zbog gubitka profita tog  jednog dana u nedjelji.  O uslovima u kojima radi domaća radna snaga ni govora

 

Turisti su šokirani što prodavnice ne rade nedjeljom, pišu pojedini mediji, a drugi dodaju da Crna Gora ima previše neradnih dana za turističku destinaciju.

Otkad je u oktobru 2019. uvedena neradna nedjelja pred svaku turističku sezonu kreće kampanja kojom se nabrajaju muke gostujućih i domaćih kupoholičara, te domaćih poslodavaca koji kukaju zbog gubitka profita tog  jednog dana u nedjelji.  O uslovima u kojima radi domaća radna snaga ni govora – ne pominje se visina plate, neregulisani slobodni dani i odmori i brojni drugi neuslovi rada.

,,Posljednjih mjesec dana u toku je kampanja kapitala, prvenstveno medijska, koja po principu interesa kapitala problematizuje pitanje neradne nedjelje”, kaže za Monitor Srđa Keković, generalni sekretar Unije slobodnih sindikata.

Tek što je uvedena, ukidanje neradne nedjelje razmatrala i je bivša ministarka ekonomije Dragica Sekulić. Njeno ukidanje najavio je i bivši ministar Jakov Milatović. Bezuspješno.

O tome da razumije da je neradna nedjelja veliki gubitak za male privrednike i preduzeća, izjasnio se i novi ministar ekonomskog razvoja i turizma Goran Đurović. Uz opasku da te dane ne mogu nadomjestiti. Za razliku od ministra, zvanična statistika govori da trgovine i pored neradne nedjelje bilježe pozitivne rezultate – samo u prvom kvartalu ove godine prihodi su veći za 30 odsto u odnosu na isti period prošle.

,,Imao sam mnogo upita od malih privrednika da im se pomogne da rade i nadomjeste taj gubitak. To je 10, 15 radnih dana tokom sezone, naročito kad su mali privrednici opterećeni programom Evropa sad i obavezom minimalne plate 450 eura. Razumijem i sindikate i težnju da zadrže stečeno pravo i zaposlene koji žele da imaju taj slobodan dan, ali moramo da tražimo kompromis”, kazao je Đurović.

Ministar je pozvao sindikate na kompromis i najavio da su ,,poslodavaci spremni da naknada za taj dan neradni bude sto posto uvećana”.

U cilju prevazilaženja ovog ,,problema” ove nedjelje je u Ministarstvu ekonomskog razvoja i turizma održan prvi radni sastanak na temu neradne nedjelje. Sastanku su prisustvovali predstavnici Privredne komore, Unije poslodavaca, Uprave za inspekcijske poslove, Saveza sindikata i Unije slobodnih sindikata Crne Gore.

Keković objašnjava da sindikat traži da, ako bi do njega došlo, rad nedjeljom plati uvećanjem dnevnica od 100 odsto, tako da bi minimalna dnevnica za rad nedjeljom bila 40 eura. Inistiraju i da se povećanje odnosi na sve, sem zanimanja koja su dužna da rade i tog dana kao što su komunalci, policajci, zdravstveni radnici. Ovaj predlog ranije nije bio prihvatljiv poslodavcima, bunili su se da se pravilo primijeni za sve, tražili su ga samo za trgovine, i nudili povećanje dnevnica od 30 do 50 odsto.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štamanom izdanju Monitora od petka 27. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NA DIJELU ĆEMOVSKOG POLJA NAJAVLJENA GRADNJA NAJVEĆEG PARKA U PODGORICI: Kad ideja ujedini građane

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nedavnim druženjem građana sa predstavnicima Glavnog grada na Ćemovskom polju otpočela je kampanja čiji je cilj da podstakne što više ljudi da učestvuju u osmišljavanju prostora budućeg najvećeg parka u Podgorici, površine od čak 43,7 hektara

 

,,Podgorici, kao glavnom gradu jedne evropske države, neophodan je glavni gradski park. U prethodnih nekoliko godina, izgradnja pojedinih parkovskih površina doprinijela je razvoju mikro sredina, i ljudi su tu počeli više da se okupljaju. Međutim, do sada su ta zelena područja ‘targetirala’ samo mještane okolnih naselja, što ne bi smio da bude slučaj sa budućim glavnim gradskim parkom. On mora da ponudi nove sadržaje“, kaže za Monitor Igor Majer, mještanin Starog aerodroma i jedan od brojnih građana koji su bili na nedavnom druženju, 19. maja, sa predstavnicima Glavnog grada na Ćemovskom polju, gdje je najavljena gradnja centralnog parka u Podgorici.

Time je otpočela kampanja čiji je cilj da podstakne što više ljudi da svojim sugestijama i prijedlozima učestvuju u osmišljavanju prostora budućeg najvećeg parka u Podgorici.

Ćemovsko polje nalazi se na samo tri i po kilometra od grada, najveća je ravnica koja pripada dolinama rijeka Cijevne i Morače. Zbog toga ono, kako je saopšteno iz Glavnog grada, predstavlja najpogodniju lokaciju za izgradnju najvećeg gradskog parka, koji će sadržajima zadovoljiti potrebe stanovnika i posjetilaca Podgorice. ,,Vrijeme je da Podgorica dobije park na čak 43,7 hektara u kom će građani moći da provedu čitav jedan dan”, kazali su još iz kancelarija gradonačelnika Ivana Vukovića.

Park će se graditi u dijelu Ćemovskog polja kod naselja Stari aerodrom i Konik, u blizini upravne zgrade Fudbalskog saveza Crne Gore (FSCG) i fudbalskog kampa. To je dio  Ćemovskog ranije poznat po sumornim slikama – posječenog drveća, spaljenih guma, leševa životinja, raznog otpada koji leži posvuda u okolini.

Zahvaljujući angažovanju lokalaca, i dobroj saradnji sa gradskim preduzećima i službama, ovaj prostor danas drugačije izgleda. Oplemenjen je različitim biljnim vrstama i vrtnim elementima, posjeduje trim stazu u dužini od 1 150 metara, kao i ugrađen parkovski, sportsko-rekreativni, dječiji mobilijar i sprave za trening pasa.

,,Definitivno drugačije izgleda nego  prije desetak godina – čistije je, ne mašu iz trave vlažne maramice, nema leševa i kostiju. Smeća ima i dalje ali daleko je to od nekadašnje slike”, kaže za Monitor novinarka Vijesti Damira Kalač, koja godinama kroz tekstove na svom blogu Skitanja umom i drumom ukazuje na značaj Ćemovskog polja za Podgoricu.  ,,E sad, da li je to tako zato što  smo proteklih godina nas nekoliko pozivima zbog nelegalne sječe i istovaranja smeća izluđivali i inspekciju i policiju? Da li  su i ovi koji su se neodgovorno ponašali prema tom prostoru shvatili da neko brine i da rizikuju da budu kažnjeni? Da li zato što smo toliko čistili i sadili? Da li zato što sada više ljudi koristi taj prostor za rekreaciju, pa žele da je čistije i zelenije? Možda i zato što je  uz Bulevar Veljka Vlahovića sa kojeg se prilazi tom dijelu Ćemovskog, u toku gradnja stambenih objekata, pa je i broj prilaza tom prostoru manji… Možda je razlog – zbir svega toga”, objašnjava Damira Kalač.

Poziv iz Glavnog grada da se direktno uključi u proces uređenja parka, jako je obradovao. ,,Kako tokom proteklih godina nije bilo planskog upravljanja tim prostorom, on izgleda daleko od onoga kako bi trebalo. Inicijativa Glavnog grada da tu lokaciju uredi i da Ćemovsko bude najveća zelena površina u Podgorici, ohrabruje, najviše zato što će, jednom kad se to desi, taj prostor biti nečija briga”.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štamanom izdanju Monitora od petka 27. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

OSTAVKA PREDSJEDNIKA OPŠTINE KOLAŠIN: Partija, pa ostalo

Objavljeno prije

na

Objavio:

Doskorašnji predsjednik Opštine Kolašin Milosav Bulatović u politiku je ušao sa neukaljanom reputacijom. Prije 10-ak dana podnio je ostavku pod pritiskom,  zbog presude za zloupotrebu službenog položaja.  Nakon četiri godine mandata, stiče se utisak da je sve vrijeme nevješto pokušavao da balansira između ,,partijskih obaveza” i obaveza prvog čovjeka izvšne vlasti

 

Samo pet dana, nakon što je kazao da mu ne pada na pamet da podnese ostavku, predsjednik kolašinske Opštine Milosav Bulatović je to učinio. Kratkim saopštenjem, u subotu, 14. maja, obavijestio je javnost da se na taj čin odlučio zbog ,,političke interpretacije presude Apelacionog suda”, kojom je osuđen na uslovnu kaznu zatvora. Takođe,  kako je objasnio,  funkciju napušta i kako bi rasteretio  svoje saradnike, pripadnike svoje partije, svoju porodicu i sebe.

Višemjesečni pritisci opozcije, iz koje su tvrdili da je Bulatović napravio djelo, koje ga čini nedostojnim da dalje obavlja funkciju, nijesu bili dovoljni da Bulatović  i ustane iz fotelje. Međutim, prema nezvaničnim informacijama, kada je postalo jasno da će izbori u Kolašinu biti održani tek u oktobru,  jedan poziv iz centrale Bulatovićeve Demokratske partije socijalista (DPS) bio je dovoljan da promijeni mišljenje.

U obrazloženju ostavke,  zloupotrebu službenog položaja za koju je osuđen ponovo je nazavao ,,namjerom da pomogne mladom čovjeku  da se zaposli”. Mladi čovjek je Marko Matović, parijski aktivista DPS-a.  Bulatović je osuđen na uslovnu kaznu zatvora, jer je u  prijavi za njegovo  stručno osposobljavanje na  Policijskoj akademiji u Danilovgradu, svojeručnim potpisom i pečatom lažno prikazao da Matović radi na poslovima komunalnog policajca. Matović, u to vrijeme, nije bio u radnom odnosu, a nakon obuke postavljen je na čelo Komunalne policije.

Doskorašnji prvi čovjek kolašinske izvršne vlasti je i objasnio da su mu saradnici kazali, a on se složio, da je krivotvorenje prijave jedni način da Matovića pošalju u Danilovgrad.  Dodatno, predsjednik Opštine je za ,,mladog čovjeka” obuku platio novcem sa računa Opštine. Našto kasnije, vratio je  cijeli iznos  iz svog džepa. U međuvremenu je, pod sumnjivim okolnostima, razriješio dotadašnjeg načelnika Komunalne policije Zorana Kujovića, koji je bio izbor prethodne vlasti u Kolašinu.

,,Podsjećam da mi je kazna izrečena zbog toga što sam mladom, nezaposlenom, fakultetski obrazovanom čovjeku, omogućio da u Policijskoj akademiji završi obuku za komunalnog policajca u trajanju od dvadeset dana. Jedini način da završi obuku je bio da bude upućen preko Opštine Kolašin, pošto taj vid obuke nije bio organizovan za građane”, obrazložio je Bulatović zbog čega je napravio krivično djelo.

On je cijelo vrijeme mandata ostavljao utisak čovjeka kojem nije bilo baš jasno kako funkcionište lokalna uprava, ali ni politika.  Neki njegovi saradnici i sugrađani su to pripisivali neiskustvu privatnog preduzetnika, koji se našao na vioskoj lokalnoj funkciji, a neki tvrdili da imidžom ,,nevještog” izbjegava odgovornost, obaveze, pa, povremno, i zakon.

Prvi ,,kiks” izvršne vlasti, to jest, Bulatovića, bio je, po mnogo čemu problematični pokušaj da osnuje lokalnu RTV Kolašin.  Taj neuspjeli projekat donio je i prve javne razmirice u lokalnoj vladajućoj koaliciji, koju , pored DPS-a,  čine i Grupa birača (GB) i Socijdemokrata (SD).

Zvaničan početak rada RTV planiran je bio za decembra 2020. godine. Prvobitno je predloženo da u RTV bude sedam radnih mjesta, uključujući i direktora Dragoslava Jeknića, takođe, miljenika DPS-a. Prema planu finansiranja RTV, za zarade zaposlenih  za tri godine bilo je potrebno 72.000 eura. Osnivanje preduzeća pratile su brojne nazakonistosti, koje su prvo otkrili iz Demokrata, a zatim ih je i potvrdio predsjednik Skupštine opštine (SO) Milan Đukić.  Još se ne zna kako je potrošen novac izdvojen iz opštinskog budžeta namijenjen početku  rada tog lokalnog javnog emitera. Pored toga, malo  kome, a čini se ni Bulatoviću, sada nije jasno ni gdje je oprema koja je kupljena za RTV od opštinskog novca.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štamanom izdanju Monitora od petka 27. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo