Povežite se sa nama

MONITORING

Mi uništavamo s vrha

Objavljeno prije

na

uob-sveti-stefan

Suđenje akterima najveće korupcionaške afere u istoriji Španije za malverzacije u građevinarstvu u ekskluzivnom turističkom ljetovalištu Marbelja, na popularnoj rivijeri Kosta del Sol, godinama zaokuplja veliku pažnju tamošnje javnosti. Zanimanje je dostiglo kulminaciju kada se pred pokrajinski sud u predgrađu Malage morala pojaviti najpoznatija španska folk pjevačica Izabel Pantoja, optužena za pranje novca stečenog uzimanjem mita za izdavanje građevinskih dozvola za gradnju vila, hotela i stanova u Marbelji, od strane opštinskih funkcionera. U opširnom tekstu koji je nedavno objavio njemački nedjeljnik Špigl a prenijele Vijesti navodi se da španskoj folk divi tužilaštvo stavlja na teret pranje najmanje 1,84 miliona eura za račun njenog tadašnjeg partnera, bivšeg gradonačelnika Marbelje Hulijana Munjoza za kojeg se traži kazna zatvora od sedam godina i novčana od 7,6 miliona eura.

U legalizaciji miliona eura dobijenih kao mito za posredovanje u postupku planiranja i izdavanja odobrenja za gradnju objekata na području Marbelje gradonačelniku je pomagala i zakonita, sada već bivša supruga Maite Zaldivar.

Podsjećamo, početkom novog vijeka poznato špansko ljetovalište zapljusnuo je investicioni bum tokom kojeg su stranci, među kojima su bili najbrojniji ruski državljani, ulagali ogroman kapital u gradnju objekata na atraktivnim lokacijama na obali. Bespoštedna urbanizacija prostora i korupcija koja ju je pratila uzela je toliko maha da su zelene površine ubrzano nestajale pred bagerima i građevinskim mašinama. Mahinacije građevinske mafije otkrivene su 2006. i zaustavljene kada je federalna policija jednog jutra upala u zgradu opštine u Marbelji i pohapsila veliki broj zaposlenih, načelnika službi, katastra, policijskih inspektora, advokata, a vlada u Madridu odlučila da smijeni cijelo opštinsko rukovodstvo zbog zloupotrebe položaja i raspusti lokalnu skupštinu, što je prvi takav slučaj u istoriji španske demokratije.

Istražitelji centralne službe za borbu protiv ekonomskih i fiskalnih malverzacija i jedinica za borbu protiv organizovanog kriminala u oblasti Kosta del Sol, blokirali su tokom istrage koja je uslijedila hiljade bankovnih računa i oduzeli imovinu u vrijednosti od 2,4 milijarde eura.

Pomenuto suđenje samo je dio procesa koji se vodi protiv 85 bivših opštinskih i vladinih zvaničnika kao i protiv najvažnijih građevinskih firmi.

Glavni optuženi je šef kancelarije za urbanizam i prostorno paniranje u Marbelji Huan Antonio Roka, koji je otkrio pravi zlatni rudnik u gradnji stanova za tržište. On je tokom 14 godina službovanja „zaradio” 125 miliona eura, navodi se u tekstu.

Prilike u Marbelji neodoljivo podsjećaju na neobuzdanu stambenu gradnju u Budvi i investicioni bum od 2006. do 2008, u kome su najbrojniji bili ruski investitori, koji je za sobom ostavio devastiran prostor, nedovršene građevine, propale hotele i bogate lokalne i državne funkcionere.

Svi navodi, opisi malverzacija sa zemljištem u Marbelji i funkcionera koji su u tome učestvovali, mogu se u potpunosti odnositi na aktuelnu urbanističku situaciju u Budvi.

„Marbelja je postala simbol neporecivih posljedica španske bolesti – modela rasta koji je skoro u cjelini zasnovan na nekontrolisanom građevinskom bumu koji je privukao prevarante i postao plodno tle za njihove kriminalne aktivnosti”, ocjenjuje novinar Špigla

Takvoj vrsti „graditelja”, investitora i mešetara nema broja u Budvi. Višespratnice niču kao pečurke poslije kiše, milioni se okreću, afera aferu sustiže dok tužbe prevarenih kupaca ili oštećenih građana zatrpavaju tužilaštva i sudove.

„Opština je povećavala prihode pretvarajući zemljišne parcele u građevinsko zemljište i lokacije za gradnju objekata. To je zapravo bila fabrika novca… Podmićivanje zvaničnika olakšavalo je preduzetnicima da grade stambene komplekse i turističke hotele. Korupcionaška neman se pružila kroz cijelu zemlju od Marbelje do Galisije, od Valensije do Majorke”, stoji u opisu španskog građevinskog buma.

Marbelja je fabričica para prema grandioznoj nemani koja se iz Budve širi crnogorskom obalom. Urbanistička neman zazidala je sav prostor od Buljarice do Jaza. Apartmanski kompleksi, kule i soliteri ucrtani su ne samo u divljom gradnjom uništenoj Budvi i Bečićima nego i u Pržnu, Miločeru, Svetom Stefanu, Reževićima i Petrovcu i po primorskim selima diljem Paštrovića. Svoje vile i apartmane uticajni investitori i trgovci nekretninama smjestili su na atraktivnim lokacijama „na pjeni od mora”.

Bivši potpredsjednik Opštine Budva i direktor Agencije za planiranje, arhitekta Jovo Zenović koji je totalnu urbanizaciju započeo pa od nje odustao, ocijenio je da je Prostornim planom Opštine izvršena katastrofalna istorijska prenamjena prostora kada su maslinjaci, njive, šume i voćnjaci pretvoreni u građevinsko zemljište. „Marbelja u Budvi – što prije to bolje”, preporučio je Zenović u svom tekstu u Vijestima, navodeći brojne zloupotrebe vlasti prilikom izrade planske dokumentacije.

Korupcija velikih razmjera odigrala se upravo preko donošenja velikog broja novih urbanističkih planova koji su bili izraz potreba interesnih grupa. Građevinski lobi činili su mnogi, počev od službenika i odbornika lokalne uprave, preko obrađivača planova pa do službenika nadležnih ministarstava Vlade koji su ove visokoprofitne planove odobravali.

Građanima Budve poznata je praksa nošenja kofera eura u Beograd, na Arhitektonski fakultet koji je dobio posao izrade najvažnijih detaljnih urbanističkih planova Budve, Bečića i Petrovca. Beogradski planeri na čelu sa šefom tima, kontroverznim profesorom Miodragom Ralevićem, sijali su nebodere budvanskom rivijerom bez zadrške i promišljanja, na svakom mogućem i nemogućem mjestu po sistemu koliko se plati toliko se gradi. Cijena ove usluge bila je najmanje 100 eura po kvadratu ucrtanog prostora. Mito su dijelili svi učesnici u lancu odlučivanja.

Ucrtavali su višespratnice i na parcelama od stotinjak kvadrata koje nemaju ni kolskog puta. Najunosnije su bile zelene površine koje su u nacrtu plana ostajale prazne, da bi nakon javne rasprave i primanja mita od vlasnika one volšebno dobijale veoma gabaritne objekte. Na isti način, ucjenom, povećavana je spratnost objekata. Da bi takvi nakaradni planovi bili usvojeni trebalo je „ubijediti” odgovorne u Vladi.

Na to se nadovezuje obavezna suma koju ubiraju opštinski urbanisti za izdavanje dozvola za gradnju koje su obimom premašivale ionako razbarušene planove. Pa zatim mito za razne inspekcije lokalne i republičke, da ne vide očigledno i tako unedogled. Rezultat je uništena rivijera na jednoj i bogati državni funkcioneri i službenici na drugoj strani, čije bogatstvo niko ne kontroliše.

Tokom prohujalog građevinskog buma bilo je enormnog, beskrupuloznog bogaćenja. Ima primjera da je pomagač, eksponirani izvođač radova za investitore iz sjenke, za kratko vrijeme postao vlasnik velikog broja nekretnina i jedne od najljepših vila u Bokokotorskom zalivu.

Izazovu unosne gradnje stanova za tržište u Budvi nije odolio ni bivši premijer Milo Đukanović koji je kupio neurbanizovani plac na brdu Košljun iznad Budve, naspram Zavale. U toku je izrada Lokalne studije lokacije Košljun koja će predvidjeti graditeljske želje poznatog investitora.

Na malom lokalitetu na tromeđi između Budve, Bečića i puta za Cetinje naći će se građevine Mila Đukanovića, dvanaestospratnica Harmonija Branislava Brana Mićunovića i stambeno naselje Zavala, nesuđena investicija Svetozara Marovića.

Ova koncentracija građevina uticajnih persona na ulazu u Budvu daje odgovor na pitanje zašto ovdje nije moguća Marbelja i odlučna reakcija Vlade u sprečavanju degradacije prostora poznate turističke regije.

U urbanističkom orgijanju u turističkoj metropoli učestvuje sam vrh države i vladajuće partije pored lokalnih opštinskih i partijskih vođa i njima bliskih tajkuna i biznismena. Stanove u Budvi grade premijeri, ministri, gradonačelnici, policajci, ambasadori, šefovi partija, tajkuni i kontroverzni biznismeni. Svi oni čekaju neke Ruse da im kvadrate prodaju.

Niko za propast grada nije odgovoran čak ni bivši ministar uređenja prostora Branimir Gvozdenović koji je firmi svoje tazbine ucrtao stambeno naselje u malom turističkom mjestu Pržno i osmospratnicu u centru Budve. Omogućio je biznis i drugima, činjenjem ili nečinjenjem, kako su već prilike nalagale. Gvozdenović je potpisivao planove koji su devastirali atraktivni prostor najpoznatije turističke opštine i u isto vrijeme tolerisao masovnu divlju gradnju.

Za njegovog mandata divlje su sagrađeni hoteli i naselja – Avala, Astorija, Zavala, zgrade Restisa na Svetom Stefanu, Mićunovića u zaleđu Miločera, Rusko selo i mnogi slični objekti. Može se samo naslutiti koliko su koštale građevinske dozvole za kuće iz snova na obalama Reževića, ucrtavanje apartmanskog naselja Atlas grupe na plaži Mogren ili solitera u srcu malog Petrovca.

Akteri degradacije prostora turističke metropole po pravilu napreduju u državnoj službi.

Pokretanje njihove odgovornosti biće moguće tek nakon smjene vlasti na svim nivoima a otvaranje sporadičnih afera poput one na Zavali predstavlja skretanje pažnje sa galopirajuće budvanizacije cijele obale i korupcionaških skandala koji je prate.

Branka PLAMENAC

ČEGA SE BOJE KRUPNE RIBE
A za kuma – zatvor

Komentari

Izdvojeno

KORONA I NEODGOVORNOST: Budi odgovoran, ne budi kao premijer

Objavljeno prije

na

Objavio:

I pored najave potpunog zaključavanja kao jedinog spasa, ono je odloženo do izborne šutnje u Nikšiću. Znaju se prioriteti. Premijer Krivokapić je obrazložio da trenutno stanje nije izazvano lošim mjerema, već da je problem nepoštovanje mjera. Počevši od njega

 

Što je korona žešća, neodgovornost je veća. Podržavaju je i najviši zvaničnici. Premijer Zdravko Krivokapić je u nedjelju u Hramu Hristovog Vaskrsenja u Podgorici uslikan kako cjeliva pričesnu pogaču, preporučujući tako drugima da ga slijede, jer vjera planine pomjera. Nepoštovanje preventivnih mjera postalo je običajno pravo za crkvena i ostala okupljanja.

Ministarka zdravlja Jelena Borovinić-Bojoviće je, nakon osude javnosti, prekorila premijera. Kazala je da je obećao da će poštovati mjere: „I da će se potruditi da utiče na ostale svojim primjerom da poštuju mjere“.  To se traži – snaga ličnog primjera. I premijer se nakon tri dana izvinio građanima što u određenom periodu nije nosio masku, a pravdao se da ima antitjela. Ovako se izvinjavao i nakon nenošenja maske na sahrani mitropolita Amfilohija, pa obećanje ne održa.

Neozbiljnost, sa najviše adrese, se dešava u nedjelji kada je broj umrlih od korona virusa premašio hiljadu. Podaci Instituta za javno zdravlje govore da je smrtnost od kovida u februaru, u odnosu na januar, povećana za 70 odsto.

Iz opština stižu alarmantni podaci. U Baru je zabilježen rekordni broj pacijenata u Regionalnom kovid centru za Primorje – 113, a bolnički kapaciteti za kovid pacijente se stalno povećavaju pa ih je sada 115. Problem je i nedostatak osoblja, jer su neki ljekari i medicinske sestre i po drugi put zaraženi – tri doktora su u izolaciji, odustno je i 13 sestara, a do sada je virus imalo 26 doktora, kazali su iz bolnice u Baru.

Od 20. do 28. februara na Cetinju je umrlo osam osoba, a dnevno do 100 pacijenata posjeti kovid ambulantu, saopšteno je iz Kriznog štaba Prijestonice.  Nadležni građane najčešće opominju zbog nenošenja maske i nepridržavanja distanca na otvorenom, a veliki je i broj onih koji krše mjere samoizolacije.

Slike na portalima iz Nikšića i Ulcinja pokazuju svakodnevne gužve u kovid ambulantama u ovim gradovima.

Iz Kliničkog centra, u kome se liječi preko 130 pacijenata od virusa, kažu da su spremni i za gori scenario te da najveća zdravstvena ustanova raspolaže sa 774 kovid kreveta.

Ministarka zdravlja je ove nedjelje izjavila da je situacija zabrinjavajuća ali da nije alarmantna, kazavši da je popunjenost bolnica 75 odsto.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više i štampanom izdanju Monitora od 5. marta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

SLUČAJ MIDDLE POINT: Na divljem zapadu ništa novo

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kako je ruskoj kompaniji Middle Point, koja je radi izgradnje hotela u Budvi angažovala nikšićku kompaniju LD gradnja, zahvaljujući ovdašnjem pravosuđu, izvršiteljima i Privrednom sudu, oduzeta imovina vrijedna preko četiri miliona eura

 

Ovo je još jedna priča o tome kako su se, dok su se bivše crnogorske vlasti klele u strane investicije, investitiori koji su iz daleka stigli da posluju ovdje, susretali sa neizvjesnostima, ali i pravnim siledžijstvom. Umjesto da ulažu i grade, nerijetko bi jedino tek gubili novac u vrtlogu zarobljenih institucija. A investicije čekale neka bolja vremena.

Priča počinje 2008. godine, kada ruska kompanija Middle Point doo angažuje građevinsku firmu iz Nikšića LD gradnja radi izgradnje kondo hotela u Budvi. Nakon što je sklopljen ugovor i Middle Point uplatio avans od 300.000 eura, gradnja godinama nije počinjala. Uprkos tome, nikšićka kompanija je svih tih godina ruskom investitoru ispostavljala  fakture u iznosu 50.000 eura godišnje na ime  „održavanja gradilišta“. Ova nikšićka kompanija, čiji je osnivač, prema podacima Privrednog registra, Ilija Nikčević, radila je brojne projekte za državne i lokalne vlast (vidi box).

Nakon sedam godina, gradnja je intenzivirana.  No, iako se izgradnja hotela nije bližila kraju, ukupna vrijednost dogovorenih poslova, u iznosu od 2.833.000 eura kako je predviđeno ugovorom, bila je već potrošena. Ruski investitor odlučio je da ne plaća dalje dok se tačno ne utvrdi koliko je LD gradnja do tada i u šta trošila.  Izgradnja hotela je opet stopirana, što zbog neusglasica investitora i izvođača, što zbog zabrane gradnje na primorju u to doba. U jesen 2017. godine. LD Gradnja nije nastavila radove, da bi nekoliko mjeseci kasnije, u zimu 2018.

predala pet prvih saturacija (faktura) javnom izvršitelju Aleksandru Boškoviću, tražeći naplatu od Middle Pointa. Prema tvrdnjama kompanije Middle Point te fakture, u iznosu od 800.000 eura, su već bile plaćene. Bez obzira, investitoru je na osnovu tog duga uzeta imovina vrijedna milione. I to bez vještačenja ili utvrđivanja fakata o visini stvarnog duga.

Aleksandar Bošković, izvršitelj koji je vodio postupak, javnosti je poznat nakon što je u njegovoj kancelariji samoubistvo izvršio pedesetčetvorogodišnji E.M. 2015. godine. Takođe, Ministarstvo pravde svojevremeno je pokrenulo disciplinski  postupak protiv Boškovića zbog nezakonitosti koje su utvrđene u njegovom radu tokom redovnih i vanrednih kontrola i pritužbi građana.

Middle Ponit uz sve nije bio obaviješten da se postupak izvršenja vodi, tako da ruski investitor nije imao priliku da reaguje. Da se vodi postupak, saznali su nakon što im je blokiran račun, a kada je izvršenje već postalo pravosnažno.

Pošto je bilo kasno za žalbe, ruski investitor tada podnosi tužbu Privrednom sudu.

Priča o zarobljenim institucijama tek tada, u stvari, počinje. Dok je izvršenje po nalogu LD gradnje teklo u rekordno brzom roku, na reakcije Privrednog suda, na čijem se čelu nalazi Blažo Jovanić, čekalo se mjesecima. Jovanić je javnosti poznat kao jedan od stubova prethodnog režima u pravosuđu.

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BUDVA: POLA GODINE NAKON IZBORA PODIJELILI RESORE: Odluka o budžetu bez Skupštine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Imenovanjima čelnika u upravnim odborima opštinskih preduzeća i savjetima javnih ustanova, stvoren je preduslov za podjelu rukovodećih mjesta u izvršnoj vlasti u skladu sa izbornim rezultatima, na koja pretenduje  ukupno šest partija. Možda su na smirivanje strasti u Budvi i postizanje dogovora uticali lideri iz partijskih centrala zbog  izbora u Nikšiću

 

Partije koje su na posljednjim lokalnim izborima u Budvi osvojile većinu odborničkih mandata u budvanskom parlamentu, konačno su, pola godine kasnije, dogovorile podjelu resora u upravljačkim tijelima opštinskih preduzeća i javnih ustanova. Predstavnici stranaka Demokratskog fronta i Demokrata uspjeli su da prebrode ozbiljnu krizu vlasti u Budvi i postignu dogovor u posljednjem trenutku, kako bi usvojili budžet, donijeli Plan investicija i imenovali članove upravnih odbora preduzeća i savjeta kulturnih institucija u Opštini.

Međutim, ovaj dogovor realizovaće se u posve neuobičajenoj proceduri, bez skupštinskog zasjedanja i parlamentarne debate o bužetskim izdacima i prioritetnim investicionim projektima. Zbog posebno loše epidemiološke situacije u Budvi, sjednica Skupštine Opštine ne može biti održana, pa su predstavnici vladajućih partija bili saglasni, da predsjednik Marko – Bato Carević donese navedene odluke, u skladu sa zakonom, kako bi lokalna uprava mogla nesmetano da funkcioniše.

Prema članu 59 Zakona o lokalnoj samoupravi, predsjednik opštine privremeno donosi akte iz nadležnosti skupštine, ako skupština nije u mogućnosti da se sastane ili je iz drugih razloga onemogućen njen rad. Zakonom je propisano takođe, da se tako usvojene odluke, moraju podnijeti na potvrdu skupštini na prvoj narednoj sjednici.

Ukoliko ih odbornici ne podrže, njihova važnost prestaje u roku od tri mjeseca od njihovog donošenja. Što se u budvanskom parlamentu neće dogoditi, jer partije koje čine vlast imaju 20 od ukupno 33 odbornička mandata.

Donošenje budžeta bilo je neophodno jer je Opština funkcionisala na bazi odluke o privremenom finansiranju. Predloženi iznos budžeta budvanske Opštine za 2021. godinu utvrđen je na 31,5 miliona eura.

Poslije izborne pobjede na lokalnim izborima u kojoj su DF i Demokrate osvojile većinu mandata u budvanskom parlamentu čime su u duboku opoziciju poslale Demokratsku partiju socijalista, ,,proslavljenu” u predizbornoj akciji nasilnog preotimanja vlasti, pobjedničke partije nisu uspjele postići dogovor oko podjele resora u izvršnoj vlasti. Od 15. septembra prošle godine vlast u Budvi funkcioniše po starom rasporedu, ustanovljenom poslije izbora 2016.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više i štampanom izdanju Monitora od 5. marta ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo