Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Mogren grad u Budvi

Objavljeno prije

na

Čudima nikad kraja kada je u pitanju izgradnja novih objekata u Budvi. Tranzicionim bogatašima, takozvanim investitorima, pripadnicima crnogorskog građevinskog lobija ne fali lucidnih ideja kako da zazidaju najvrednije lokacije na budvanskoj rivijeri, da betoniraju plaže, maslinjake, šume i voćnjake. Sva je obala iskićena građevinskim tablama sa crtežima čudovišnih zgradurina koje se zidaju uz obalu i po okolnim brdima.

Jedan od takvih projekata „zaslužio” je naučnu prezentaciju na nedavno otvorenom Balkanskom arhitektonskom bijenalu u Beogradu. U Umjetničkom paviljonu Cvijeta Zuzorić na Kalemegdanu promovisan je projekat novog grada u Budvi pod imenom Mogren grad, čije se podizanje planira u zaleđu poznate gradske plaže Mogren.

Riječ je o projektu Atlas grupe Duška Kneževića, gradnji objekata na oštroj stijeni iznad jedne od najljepših budvanskih plaža, između hotela Avala i plaže Mogren, o kojem nije bilo informacija u medijima.

Novost u ovom projektu je to što je investitor odustao od gradnje onog čuvenog solitera, staklenika od petnaestak spratova u kompletu sa nizom visokih zgrada i odlučio se za posve drugačiji koncept. Nova arhitektura traži novo ime, pa je prethodni betonski vrt, Mogren garden preimenovan u Mogren grad.

U program Bijenala osmišljenog kao „naučno-kulturno dešavanje iz oblasti arhitekture koje podrazumijeva izlaganje i promovisanje radova arhitekata i arhitektonskih biroa na žiriranoj izložbi, kao i naučni skup sa zadatom temom konferencije-Uloga grada u savremenim društvima”, uvršten je projekat Atlas grupe.

Nije jasno kako se projekat urbanističke i arhitektonske degradacije jednog izuzetno vrijednog prirodnog resursa koji je i zaštitni znak prepoznatljivog pejzaža turističke metropole mogao naći na dnevnom redu Bijenala. I kakve to veze projekat turističkog naselja ima sa jednim pravim gradom.

Na dostupnim fotografijama može se vidjeti skupina gusto zbijenih zgrada različitih visina, od kojih neke dosežu i do desetak spratova, sa uskim ulicama, kulama i tornjevima, naselje na silu utrpano na vrh brda koje se okomito spušta u more, koje na prvi pogled podsjeća na neke stare italijanske gradove.

„Loša imitacija mediteranske arhitekture. Kada to Španci rade, ima nekog smisla i uporišta, ovdje to djeluje nadrealno i sirovo”, bio je jedan od brojnih komentara arhitekata koji su projekat vidjeli.

Mogren grad neodoljivo podsjeća na Porto Montenegro, na nizove jednoličnih, konfekcijskih stambenih zgrada u tivatskoj marini.

Idejni projekat Mogren grada izradio je beogradski arhitektonski biro D.A. – Dizajn arhitektura, po osnovu pozivnog konkursa u organizaciji Atlas grupe. Biro je specijalizovan za projektovanje svih vrsta objekata, najčešće su to supermarketi, tržni centri i benzinske pumpe. U Crnoj Gori potpisuje znatan broj projekata, idejnih ili razradu glavnih, poput tržnog centra Delta siti i poslovne zgrade Čelebić u Podgorici ili projekat rekonstrukcije i dogradnje stare palate Smekia u Perastu.

Studio D.A. obavlja posao razrade glavnog projekta hotelsko-apartmanskog kompleksa Plavi horizonti u tivatskoj opštini, za koje je idejno rješenje uradio studio Aecom i HKS u Londonu, za investitora Qatari Diar.

Kao da se stil gradnje sa Plavih horizonata samo preselio na hridi Mogrena. Identične zgrade, ulice, kule i crkveni zvonici… Isti rukopis, ista copy-paste arhitektura. Neki novi stari Mediteran.

Jedinstvena i neponovljiva priroda Crnogorskog primorja očigledno nije inspirativna za arhitekte i planere, naročito za vlasnike zemljišta kojima je dopušteno da grade šta im padne na pamet i da kopiraju već viđeno. Trenutno je u modi bezidejno udvaranje tradiciji i okivanje obale identičnim stambenim naseljima.

Ministarstvo održivog razvoja i turizma izdalo je u septembru prošle godine Urbanističko-tehničke uslove za gradnju na lokaciji Mogren na ime dvije firme, Attika land Doo. iz Podgorice i Mogren garden Doo. iz Budve. U pitanju su povezane firme istog osnivača, sa Britanskih Djevičanskih ostrva. UTU uslove potpisao je bivši ministar održivog razvoja Predrag Sekulić. Tokom njegovog mandata izvršene su izmjene i dopune plana DUP Budva-centar kojim su Atlas grupi na ovoj lokaciji uvećani spratnost i gabariti. Ministar Predrag Sekulić bio je izdašniji od svog prethodnika i nasljednika Branimira Gvozdenovića, koji je stavio svoj potpis na prvu verziju kontroverznog urbanističkog plana.

Datim uslovima određena je ukupna izgrađena površina od 27.308 kvadrata koja je projektom premašena. Mogren grad ima ukupno 36.000 kvadrata, gotovo kao susjedni Stari grad. DUP-om je onemogućena gradnja stanova za tržište jer je ova lokacija zonirana kao turistička.

Ako se projekat promovisan na beogradskom Bijenalu realizuje, Budvani će dobiti novi stari grad u neposrednoj blizini originala, Starog grada Budve. Osnivači antičke Budve prema legendi su Kadmo i Harmonija, sin feničanskog kralja i njegova žena. Utemeljenje Mogren grada nije mit, nego surova realnost čiji su akteri poznati. Oni su bogovi današnjice, imaju moć da mijenjaju prirodu, plaže i more, prema svom ćefu i potrebama.

Atlas grupa posjeduje atraktivnu parcelu površine oko 8.500 m2 i na drugoj mogrenskoj plaži, „na pjeni od mora”. Međutim, zeleni pojas u zaleđu plaže Mogren II između magistrale i mora još nije urbanizovan. Čekaju se planovi. Kneževićeva kompanija ima u vlasništvu 26.415 kvadrata zemlje u istom pojasu ali iznad magistrale, u podnožju brda Spas gdje planira gradnju kompleksa pod nazivom Mogren Hill. Sve navedene parcele pod teretom su hipoteke u korist grčke Pireus banke u ukupnom iznosu od 24 miliona eura.

Kada se sve sabere ispada da dobar dio zapadne obale budvanske opštine, duž plaža Mogren I i Mogren II, posjeduje ova velika podgorička biznis korporacija. Budući pejzaž Budve iz pravca Kotora, umjesto mediteranskog zelenila i stjenovitih plaža koje pamte generacije, uveliko će „uljepšavati” građevine Duška Kneževića i partnera.

Branka PLAMENAC

Komentari

DRUŠTVO

POLITIKA ISPRED TURIZMA: Sezona pod prinudnom upravom

Objavljeno prije

na

Objavio:

Sa nivoa Nacionalne turističke organizacije nema validnih procjena o uspješnosti ovogodišnje turističke sezone. Procjene su se pravile na osnovu unaprijed ugovorenih hotelskih kapaciteta i potražnje na tržištu. U crnogorskom turizmu nema više ugovorenih kapaciteta, nema velikih turoperatora i čarter linija. NTO najavljuje dobar buking iz Velike Britanije iako nijedan turoperator iz te zemlje ne radi organizovano Crnu Goru

 

Turizam je glavna privredna grana u Crnoj Gori. Budva je  centar crnogorskog turizma u kojem se ostvaruje oko 50 odsto ukupnog prihoda. Ta opštepoznata činjnica nije bila presudna za  određivanje datuma održavanja lokalnih izbora u Opštini u kojoj je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava.

Izbori su bili zakazani za 5 jun. kako bi se uzavrela politička situacija u gradu stabilizovala i sva pažnja novoizabrane vlasti usmjerila na djelatnost od čijih prihoda se puni gradska kasa i od koje zavisi ukupan razvoj grada. Međutim, politički interesi stranaka nove parlamentarne većine kojima izbori početkom juna nisu odgovarali, stavljeni su iznad  turizma i ekonomije.

Lokalni izbori u Budvi pomjereni su za 23. oktobar, što znači da će tokom čitave turističke sezone najvažniju turističku opštinu voditi pet Vladinih povjerenika sa svim ovlašćenjima koja po zakonu imaju i legalno birani odbornici.

Kako će Budva u predstojećoj sezoni funkcionisati bez potpune vlasti i učešća predstavnika građana, teško je prognozirati. Turistička sezona 2022. jedna je od najneizvjesnijih jer počinje u jeku rata koji bukti usred Evrope, u Ukrajini, i velike ekonomske krize koja je uslijedila. Crnogorski turizam ovoga ljeta ne može da računa na najbrojnije turiste iz Ukrajine i Rusije koji su u ukupnom turističkom prometu naše zemlje učestvovali i do 30 procenata.

Zbog rata u Ukrajini, kome se ne nazire kraj, i obostranih ekonomskih sankcija koje su Crna Gora i Rusija jedna drugoj uvele, suspendovan je avio-prevoz sa ovih destinacija za aerodrom Tivat. Za ljetovanje u Crnoj Gori opredijeliće se uglavnom oni Rusi koji imaju nekretnine u Crnoj Gori. Dolazak na Crnogorsko primorje postao je za Ruse preskup, putuje se preko Beograda i Istanbula sa kartom koja staje više od 1.000 eura.

Hotelijeri i vlasnici privatnog smještaja nadaju se da će gubitak istočnog tržišta biti nadoknađen pronalaskom novih emitivnih destinacija i uvođenjem sezonskih avio- linija ka Sjevernoj i Zapadnoj Evropi. Ipak nisu preveliki optimisti da će se nakon  pandemije koja je obilježila prošlogodišnju sezonu i novih okolnosti rata i ekonomske krize koja trese veliki broj zemalja, dostići nivo turističkog prometa iz 2019. godine.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 13. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IZBORNI GALIMATIJAS: Po volji vladajuće većine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Već zakazani lokalni izbori u jeku turističke sezone, objedinjeni su i odloženi za oktobar. Iz nove vladajuće većine objasnili su da društvo treba relaksirati neprestane izborne trke, dok opozicija tvrdi da se radi o bježanju od izvora. Iz dijela nevladinog sektora, kao i ranije, upozoravaju na nezakonitost

 

 I pored toga što je predsjednik Crne Gore Milo Đukanović raspisao lokalne izbore u više crnogorskih opština koji su trebali da se održe u jeku turističke sezone, bar turisti mogu da odahnu – do njih neće doći. Nova parlamentarna većina se potrudila da izbore objedini i odloži za oktobar, sve slijedeći DPS praksu nedržanja zakona kao pijan plota. Nova opozicija upozorava na hajdučiju i pravni haos i poentiraju da je odluka politička jer novoj većini u ovom trenutku ne odgovaraju izbori.

Krenimo redom. Skupština Crne Gore je 5. maja usvojila dopune Zakona o lokalnoj samoupravi kojima je predviđeno da se izbori u 14 gradova objedine i odgode do 30. oktobra. Dopune, za koje je glasalo 45 poslanika, protiv je bilo 16, su predložili članovi nove parlamentarne većine iz SNP-a, URA-e, DPS-a, Bošnjačke stranke i SDP-a.

Predlagači zakona iz redova nove parlamentarne većine pozvali su se na javni interes da građani na lokalnim izborima glasaju istog dana, te na potrebu građana i društva da se ne bude non-stop u izbornoj kampanji. Upozorili su i da iza objedinjavanja izbora u jednom danu stoje Evropska komisija, OEBS i ODIR, te da je to jedna od preporuka iz posljednjeg izvještaja Evropske komisije.

Da je ovo zakon o bježaniji od izbora, tvrde sada opozicione Demokrate. Oni tvrde da je ovo akt bez presedana kojim se uvodi pravni haos u izborni sistem. Demokratski front (DF) je napustio sjednicu Skupštine zbog, kako su kazali, pravnog nasilja vladajuće većine, uz najavu vaninstitucionalne borbe.

Predsjednik Đukanović, koji je već raspisao izbore za Bijelo Polje i Šavnik za 12. jun, za 5. jun vanredne u Budvi, Tivtu, a redovne u Plužinama i Žabljaku, vratio je Skupštini dopune zakona. On je upozorio da bi odluka vladajuće većine, u kojoj je sada i njegov DPS, mogla ,,otvoriti više bitnih pravnih pitanja, odnosno nedoumica, koje nastaju u karakterističnim političkim situacijama, uz pretpostavljenu refleksiju na polje crnogorskog ustavnog sistema i postulata ustavnog prava uopšte”.

Novi premijer Dritan Abazović je na ovu odluku Đukanovića odgovorio da će skupštinska većina ponovo izglasati dopune i da će Đukanović morati da ih potpiše.

,,Ukoliko Skupština ponovo usvoji isti zakon, predsjednik je dužan da ga proglasi”, kazao je u izjavi Pobjedi Đorđije Blažić, dekan Fakulteta za državne i evropske studije.

Nakon što su poslanici Skupštine Crne Gore i drugi put usvojili dopune Zakona o lokalnoj samoupravi, Đukanović ih je, poštujući zakonsku proceduru, potpisao.

Blažić je upozorio na pravni galimatijas koji može izazvati pravne i institucionalne probleme u funkcionisanju pojedinih državnih organa, ali i lokalne samouprave: ,,Pravni sistem se ne prilagođava interesima partija već građanima i sa takvom praksom se mora prekinuti”.

Saga oko lokalnih izbora je upravo pokazatelj kako se sve podređuje partijskim interesima. Dopune Zakona o lokalnoj samoupravi prvi put su povučene iz skupštinske procedure u novembru, iako su njegovi potpisnici bili svi predstavnici tadašnje vlasti. To se desilo nakon što koalicija Crno na bijelo nije prihvatila amandmane SNP-a koji je trebalo da garantuju da će odluka predsjednika države o raspisivanju izbora na Cetinju, Petnjici i Mojkovcu prestati da važi.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 13. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IMPROVIZACIJA VLASTI U TURISTIČKOJ METROPOLI: Budva u rukama povjerenika

Objavljeno prije

na

Objavio:

Odlaganje izbora za oktobar posebno pogađa primorske opštine Budvu i Tivat u kojima je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava. Predsjednik Milo Đukanović raspisao je izbore u ovim opštinama za 05. jun. Političke partije već su započele izbornu kampanju. U obavezi su da izborne liste za odbornike u lokalnim parlamentima predaju najkasnije do 11. maja

 

Da od lošeg može biti gore pokazuje politička situacija u Budvi u kojoj je na snazi prinudna uprava, koja se dodatno usložnjava ukoliko Skupština Crne Gore usvoji predlog za odlaganje lokalnih izbora u većini crnogorskih opština za 30. oktobar.

Odbor za politički sistem, u srijedu 4. maja, predložio je usvajanje Predloga zakona o dopuni  Zakona o lokalnoj samoupravi kojim bi se omogućilo odlaganje održavanja izbora u Podgorici i 13 opština u kojima su oni zakazani ili se očekuje njihovo zakazivanje u redovnom zakonskom roku, sa obrazloženjem stvaranja normativnog okvira za održavanje svih lokalnih izbora u jednom danu. Predlog su podržali poslanici partija nove parlamentarne većine, DPS, SDP, URA i SNP.

Pomjeranje lokalnih izbora preko utvrđenog zakonskog roka za njihovo održavanje i određivanje datuma koji odgovaraju partijama koje kroje aktuelnu većinu u parlamentu, predstavlja grubo kršenje izbornog zakonodavstva i pravila fer i poštene izborne utakmice. To je akt samovolje i straha od raspoloženja birača koje pokazuju najnovija istraživanja javnog mnjenja,  ocjenjuju predstavnici stranaka koji se tome protive.

Odlaganje izbora za oktobar posebno pogađa primorske opštine Budvu i Tivat u kojima je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava. Predsjednik Milo Đukanović raspisao je vanredne izbore u ovim opštinama za 5. jun. Političke partije već su započele izbornu kampanju. U obavezi su da izborne liste za odbornike u lokalnim parlamentima predaju najkasnije do 11. maja. Očekivalo se da će Odbor za politički sistem napraviti izuzetak za ove dvije opštine i potvrditi zakazani termin izlaska građana na birališta, kako bi u predstojeću turističku sezonu startovale sa novom lokalnom upravom, ali to u predlogu nisu učinili.

Ukoliko se izbori ne održe u zakazanom terminu, dvije turističke opštine ne mogu ostati u rukama povjerenika Vlade duže nego što je Zakonom o izboru odbornika i poslanika predviđeno. A to je najduže do 100 dana od dana raspisivanja izbora. Đukanović je izbore u Tivtu raspisao 12. marta a u Budvi 02. aprila ove godine.

Nakon isteka maksimalnih 100 dana prinudne uprave, opštine Budva i Tivat našle bi se u zoni bezvlašća ili nezakonite i neustavne improvizacije vlasti sa povjerenicima kojima je istekao mandat, tokom trajanja čitave turističke sezone, odnosno punih šest mjeseci.

Solomonsko rješenje za vakum koji bi nastupio u Budvi i Tivtu odlaganjem izbora bez preciziranja datuma održavanja, odnosno najkasnije do 30. oktobra, po ispravljenom predlogu predlagača izmjene Zakona, riješio bi se produženjem mandata povjerenika do konstituisanja nove skupštine, kad god to bilo.

Skupštinu Budve vodi Odbor povjerenika od 5 članova koji trenutno predstavljaju zakonodavnu vlast u najvećoj turističkoj opštini u zemlji. To su pojedinci izabrani na konkursu Ministarstva javne uprave, digitalnog društva i medija, iza kojih ne stoji volja građana. Konkurs je raspisan po kriterijumima koje je odredilo Ministarstvo javne uprave jer Zakon o lokalnoj samoupravi nije propisao način i kriterijume za izbor kandidata za ovo Vladino tijelo kome su data ogromna ovlašćenja.

U fotelji predsjednika Skupštine opštine Budva tako se, putem konkursa, našla Sonja Vukićević, mašinska inženjerka iz Budve, kao predsjednica Odbora povjerenika. Nije ispoštovan uslov konkursa po kome su „prioritet stručne reference iz oblasti prava, ekonomije ili sistema lokalne samouprave“. Odbor povjerenika ima sve nadležnosti lokalnog parlamenta propisane čl 38. Zakona o lokalnoj samoupravi. To u praksi znači da tih pet lica, dva člana iz reda zaposlenih u ministarstvima i tri iz Budve, upravljaju Opštinom čiji je budžet težak oko 40 miliona eura.

Scene iz budvanske skupštinske sale  postale su nadrealne. Dok su 33 odbornika budvanskog parlamenta kao predstavnici izborne volje građana Budve izražene na izborima 30. avgusta 2020. raspuštanjem Skupštine poslati kućama, petoro ljudi izabrani putem javnog konkursa sjede u odborničkim klupama i vode grad. Ako im se „rok važnosti“ produži do oktobra, opština Budva ulazi u stanje bezakonja.

Odbor povjerenika može donositi sve pravne akte Opštine, stratešeke planove razvoja, programe uređenja prostora, budžet i završni račun budžeta…Odbor raspolaže nepokretnom imovinom Opštine, odlučuje o finansijskom zaduživanju i davanju garancija, potvrđuje mandate odbornicima, bira i razrješava predsjednika Skupštine i predsjednika Opštine Budva i razmatra i usvaja izvještaj o radu predsjednika. Mogu odlučivati o zaradama lokalnih funkcionera i službenika… Otvorene su im sve mogućnosti, pa i za eventualne zloupotrebe.

Prinudna uprava  u Skupštini rezultat je političke nesposobnosti Demokratskog fronta i Demokrata u Budvi. Sa ukupno osvojenih 20 odborničkih mandata imali su lagodnu većinu za formiranje vlasti i podizanje Budve iz pepela koji je ostao iza trodecenijske vlasti DPS-a i njenih satelita. Sada DPS ponovo odlučuje i produžava agoniju lokalne samouprave u Budvi odgađanjem izbora na duži rok.

Bogata turistička metropola nije zaslužila ovakav krah avgustovske izborne pobjede. Lične sujete i pogrešna predstave o sopstvenoj moći pojedinih stranačkih prvaka, bile su preče od poštovanja birača. Nisu bili u stanju da formiraju funkcionalnu vlast u gradu koji raspolaže godišnjim prihodima  od nekoliko desetina miliona eura. Duže od godinu i po dana turistički grad je blokiran,  bez uticaja javnosti na razvojne, kulturne i društvene procese. Kao da su stanovnici Budve i lokalna uprava dva odvojena svijeta, bez dodirnih tačaka i zajedničkih interesa. Vlast, oličena isključivo u jednoj osobi, predsjedniku Opštine Marku Batu Careviću, postala je dovoljna sama sebi.

Uprkos drugačijim očekivanjima, prinudna uprava nije ugrozila fotelju predsjednika  Carevića. Čini se da je njegova pozicija sa povjerenicima jača nego što je bila ranije, sa legitimnim predstavnicima građana, izabranim odbornicima političkih partija. Sada i formalno sam upravlja najvećom turističkom opštinom na Crnogorskom primorju.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo