Povežite se sa nama

OKO NAS

Napuštanje principa ,,ko da više”

Objavljeno prije

na

Praksa je ponovo potvrdila da samo organizovan i dugotrajni pritisak na one koji donose odluke u ovoj zemlji može uroditi plodom. Jer, vlasti u Podgorici nevoljno su popuštile pod pritiskom turističkih poslenika da uslovi za zakup plaža moraju biti u funkciji očuvanja kvaliteta tog najboljeg dijela naše turističke ponude. Naime, u posljednje dvije godine Vlada Crne Gore, vođena namjerom da na najlakši način bar djelimično popuni praznu državnu kasu, ustanovila je princip da čak 90 bodova na tenderu donosi predložena cijena visine zakupa, a samo 10 bodova reference i iskustvo u toj oblasti. Na prvi pogled činilo se da je Vlada postigla svoj cilj. Lani je, naime, ona planirala da od izdavanja 83 plaže u šest primorskih opština prihoduje najmanje 300 hiljada eura. Sakupljeno je čak sedam puta više, odnosno 2,14 miliona eura od 250 zaključenih ugovora. Ako se tome dodaju još i ostali prihodi ostvareni u tzv. zoni morskog dobra, koja uključuje i rijeku Bojanu, onda su u Podgorici i u Budvi, gdje je sjedište Javnog preduzeće za upravljanje morskim dobrom, mogli zadovoljno da trljaju ruke.

Tome su se svakako obradovale i lokalne samouprave, prije svega u Ulcinju i Herceg-Novom, u kojima na vlasti nije DSP-SDP koalicija. Jer, prošle godine se u njihov budžet slilo 20 odsto sredstava koje je Morsko dobro prihodovalo na njihovoj teritoriji, a od ove godine taj će procenat porasti na 50 odsto. Nezvanično je najavljeno i da bi se na čelu novog devetočlanog Upravnog odbora Javnog preduzeća, odnosno buduće Agencije, mogao naći trenutni potpredsjednik Opštine Ulcinj Džaudet Cakuli, koji je i potpredsjednik Nove demokratske snage – FORCA, koja je nakon oktobarskih parlamentarnih izbora postigla sporazum s DPS-om premijera Mila Đukanovića. No, iako je objavljeno da će se to imenovanje obaviti do kraja februara, Cakuli još nije zasjeo na funkciju, već je tek postao član Radne grupe koju je formiralo Ministarstvo održivog razvoja i turizma, a koja razmatra sugestije na Prijedlog novog zakona o morskom dobru. Nedavna rasprava u Ulcinju pokazala je da ni predloženi dokument suštinski ne odstupa od ranijih rješenja, koja je čak i parlamentarni Odbor za stabilizaciju i pridruživanje (POSP), koji čine poslanici Evropskog parlamenta i Skupštine Crne Gore, ocijenio kao diskriminatorska. A stariji zakupci plaža su u protekle dvije godine tvrdili da ih reketiraju pojedina sumnjiva lica i mafijaški klanovi, iako su oni od tog segmenta ponude napravili brend.

Rješenje da plaže svake godine idu na tender otvorilo je prostor da se u taj veoma unosni biznis umiješaju osobe koje žele oprati novac stečen raznim nelegalnim poslovima ili oni koji brzo nastoje steći veliku dobit. Jer, da bi određena plaža stekla visoki kvalitet treba uložiti barem tri godine mukotrpnog rada, veliko znanje i znatna sredstva. I još najmanje dvije godine da bi se dobila međunarodna potvrda za kvalitet – Plava zastavica, koja se u 2012. godini vijorila na 19 plaža na našoj obali. Kako stariji zakupci na svaki način pokušavaju očuvati ,,svoj posjed”, onda su oni reketašima, da bi odustali od učešća na javnom nadmetanju, morali da daju desetine hiljade eura ili da pak plaćaju visoke i nerealne cijene zakupnina. A ako je neki od špekulanata i zakupio plažu, cijena dnevnog zakupa mobilijara ili rekvizita bi na tom kupalištu premašivala cijenu smještaja. Takođe, plaže bi bile prenatrpane ležaljkama, što su posebno negativnim ocjenjivali strani turisti.

Takvi apsurdi štetili su turističkom imidžu zemlje i kvarili odnose s turoperatorima. U okviru Crnogorskog turističkog udruženja(CTU) formiran je sektor za plaže, čiji je čelnik Gano Resulbegović javno progovorio o tim skandalima, jer se i sam, kao dugogodišnji zakupac ulcinjske Male plaže, našao na meti reketaša. Konstatujući da bi trebalo pooštriti uslove za zakupljivanje kupališta, on je predložio da se odlukom Vlade propiše da se ona ustupaju na duži period, najmanje na tri godine, te da se više boduju dosadašnja ulaganja i dostignuti kvalitet. ,,Na taj način bio bi poništen prosti princip ‘ko da više’ i dugoročno osiguran kvalitet u tom segmentu naše turističke ponude”, kaže Resulbegović.

Slično onome kako je to pitanje riješeno u susjednoj Hrvatskoj. Za lokacije koje su obuhvaćene granicom morskog dobra u toj se državi izdaju koncesije na period od 10 do 20 godina, od čega se prihod dijeli na ravne časti: po trećina gradu, županiji i državi.

Plaže kao poslovne lokacije

Uz iznajmljivanje ležaljki, skutera i pedalina, na crnogorskim plažama rade restorani, saloni za masažu i štandovi đe se praktično prodaje sve i svašta. Ima i pokretnih štandova, te specijalnih loža na drvenim terasama. Kupališta se pretvaraju u poslovne lokacije na kojima se pružaju najraznovrsnije usluge, a pijesak se teško primjećuje. Samo je uz te činjenice i reketaški kontekst razumljivo što je, na primjer, prema podacima Monitoring grupe Ulcinj (MOGUL-a), jedna ulcinjska plaža na prvom tenderu dostigla cijenu od 120 hiljada eura, koji je potom naprasno poništen, da bi na drugom tenderu ona bila dobijena po cijeni od tek 11.200 eura.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo