Povežite se sa nama

DRUŠTVO

NASILNA PRIVATIZACIJA NA SVETOM STEFANU: Braća Statis podijelila hotelsku plažu

Objavljeno prije

na

Biser među plažama Crnogorskog primorja je duga, prirodna pješčana plaža na Svetom Stefanu, koja od otvaranja istoimenog grada-hotela, daleke 1960. godine, uživa status hotelske plaže koja se koristi pod posebnim uslovima. Duže od pola vijeka ovo izuzetno kupalište prekriveno sitnim šljunkom crvene boje, pripadalo je elitnom hotelu Sveti Stefan, uz reducirani pristup posjetilaca sa strane, koji su plaćali odgovarajuću naknadu za korišćenje ležaljki i suncobrana.

Poluostrvo Sveti Stefan zajedno sa Miločerom predstavlja najluksuznije ljetovalište u Crnoj Gori i spada u red najprivlačnijih turističkih mjesta na Jadranu. Svako neprimjereno ponašanje privremnih vlasnika, zakupaca elitnih hotela, restorana i plaža, izaziva negodovanje i posebnu pažnju javnosti.

Turiste i posjetioce Svetog Stefana ovoga ljeta čekalo je neprijatno iznenađenje u vidu informacije da je najljepši, zapadni dio čuvene hotelske plaže, navodno, privatizovan.

Gosti plaže kojom gazduje Aman Resorts ili slučajni posjetioci, koji bi se nonšalantno uputili ka moru preko dijela kupališta koje se pruža ispod restorana Oliva, ranije poznatog kao restoran Pod maslinom, bili bi grubo upozoreni da je hodanje po pijesku na tom dijelu plaže strogo zabranjeno, jer je plaža privatno vlasništvo.

U to sam se i sama uvjerila prošlog vikenda, kada je momak zaposlen na plaži trčao za mnom pokazujući rukom zamišljenu liniju na pijesku koja razdvaja „privatnu” od hotelske plaže, koju je zabranjeno preći, objašnjavajući kako moram poštovati privatni posjed. Na moju primjedbu da se sigurno šali i pouku kako privatnih plaža i mora u Crnoj Gori nema, da se gosti koji uredno plaćaju skupe ležaljke i suncobrane mogu šetati duž cijele plaže i kupati gdje to žele, uslijedile su nove opomene da se uzdržim od povrede privatnog vlasništva.

Osoblje restorana Oliva objasnilo mi je da je vlasnik tog dijela plaže biznismen Teofanis Statis, brat Petrosa Statisa, predsjednika Odbora direktora kompanije Adriatic Properties doo, koja rukovodi zakupom elitnog crnogorskog ljetovališta i hotela Sveti Stefan i Miliočer. Uvjeravali su me kako je brat Teofanis, zvani Fanis, zaista kupio taj dio obale.

Petros je bratu Fanisu ustupio na gazdovanje restoran Oliva i pridodao mu gotovo trećinu hotelske plaže Sveti Stefan, koju po osnovu ugovora sa JP Morsko dobro drži u zakupu na rok od 30 godina.

Tako je po prvi put u istoriji hotela Sveti Stefan dio najvrednije plaže, koja zajedno sa gradom-hotelom predstavlja simbol crnogorskog ekskluzivnog turizma, na silu zauzeo nepoznati stranac i proglasio ga svojim privatnim posjedom. Na tom dijelu plaže postavljeno je desetak ležaljki i suncobrana u nizu, koje koriste isključivo članovi familija braće Statis, njihove supruge, djeca i kućne pomoćnice.

Prizor je zaista nevjerovatan. Dok se na hiljade mještana i njihovih gostiju na Svetom Stefanu, Miločeru i Pržnu muče da na ovom dijelu budvanske rivijere pronađu parče pijeska za sunčanje i kupanje, familija Statisa ogradila je poveliko parče čuvene svetostefanske plaže za sebe. Njihovo baškarenje na Svecu obezbjeđuju čuvari, koji skaču na svaku promjenu kursa neznavenog kupača koji zastrani malo udesno, na putu ka moru.

Bahaćenju Fanisa Statisa nije tu kraj. Dio pijeska na „svom”, najskupljem parčetu morske obale, popločao je drvenim daskama, za potrebe postavljanja šankova i drugih objekata koji treba da posluže za ugodniji boravak članova njegove familije i prijatelja.

Zvanično objašnjenje nastale situacije na plaži Svetog Stefana potražila sam od direktora JP Morsko dobro Predraga Jelušića. Uputila sam mejl sa pitanjima po kom osnovu je podijeljena hotelska plaža Sveti Stefan na dva dijela i da li je sa novim zakupcem zaključen poseban ugovor o zakupu i pod kojim uslovima.

Ako Fanis Statis i zvanično eksploatiše taj dio plaže kao vlasnik restorana u zaleđu, ona u tom slučaju gubi status hotelskog kupališta, jer restoran nije hotel, pa je samim tim dužan, u skladu sa propisima Morskog dobra, da pola plaže oslobodi za slobodan pristup građanima.

Iz javnog preduzeća koje gazduje crnogorskom obalom stigao je, nakon dvije urgencije, šturi odgovor. „Javno preduzeće nije dalo saglasnost za ustupanje dijela hotelske plaže na Svetom Stefanu nijednom privatnom licu i ista se daje na korišćenje pod uslovima hotelskih kupališta”, navodi se u odgovoru Klaudije Pejović, rukovoditeljke službe pravnih poslova u JP Morsko dobro.

Uz objašnjenje da je „podjela plaža, odnosno utvđivanje zahvata i granica svih kupališta uključujući i plazu Sveti Stefan utvrđena Planom objekata privremenog karaktera u zoni morskog dobra koji donosi Ministarstvo održivog razvoja i turizma”.

Plan objekata privremenog karaktera u zoni morskog dobra za opštinu Budva za period 2016-2018. godine, ne sadrži nijedan privremeni objekat na plaži Sveti Stefan, označenom brojem 21A, osim dvije vitrine za prodaju sladoleda.

To znači da je Fanis Statis za sebe neovlašćeno prigrabio dio svetostefanske plaže i na njemu, protivno Planu objekata privremenog karaktera i bez obaveznih urbanističko-tehničkih uslova koje izdaje Morsko dobro, podiže privremene objekte.

Direktor Jelušić nije odgovorio na pitanje da li su inspekcijske službe Morskog dobra konstatovale podjelu plaže na terenu i šta je u vezi sa tim preduzeto.

Da je plaža bratski podijeljena među Statisima potvrdili su i u Aman Resortu, čiji zaposleni više nemaju nadležnost na dijelu plaže ispod restorana Oliva.

Uzurpacija javnog dobra u elitnom ljetovalištu odvija se uz prećutnu saglasnost nadležnih u Morskom dobru. Najnoviji skandal samo je nastavak prethodne prakse po kojoj zakupac nije obavezan da poštuje zakone i propise države Crne Gore. Podsjećamo na bespravnu gradnju u zaleđu hotela Sveti Stefan u kome su Grci izgradili dvije zgrade bez planske dokumentacije i bez građevinske dozvole, iako je bespravna gradnja zakonom proglašena za krivično djelo.

Na predlog ministra održivog razvoja i turizma Branimira Gvozdenovića, dvospratnice podignute u maslinjaku Svetog Stefana legalizovane su kao privremeni objekti. Poput kioska, tezgi ili vitrina za sladoled.

Pod upravom Grka Sveti Stefan je izgubio oreol ekskluzive koji je uživao dugi niz godina. Odvajanja plaže za privilegovane korisnike nije bilo u vrijeme kada su na Svecu boravile slavne i poznate ličnosti iz svijeta politike, umjetnosti ili biznisa. VIP tretman na plaži nisu imali ni predsjednici država ili krunisane glave, kakav danas uživa familija Statis.

Privilegije se dijele i na maloj Kraljičinoj plaži koja je izuzeta od bilo kakvog cjenovnog režima. Ova, po prirodnim karakteristikama čuvena plaža ograđena je gvozdenim ogradama sa svih strana, dodatno utvrđena bezbjednjacima koji pomno čuvaju svaki pristup od neželjenih posjetilaca. U njenim čarima mogu uživati samo privilegovani pripadnici državne administracije, premijer Milo Đukanović sa familijom, ministri, poznati tajkuni i ostali privilegovani sloj crnogorskog društva.

Fanis smijenjen

Odnosi između braće Statis koji u ime kompanije Aidway Investment LTD, registrovane na Britanskim Djevičanskim ostrvima, rukovode zakupom hotela, poljuljani su. Fanis Statis ne obavlja više funkcije izvršnog direktora Adriatic properties-a i člana Odbora direktora te firme. Zamijenio ga je anonimni Nikšićanin Goran Bencon. Fanis je namiren restoranom Oliva i hotelskom plažom. Uvode se nove zabrane u ljetovalištu, zaoštravaju se odnosi sa mještanima, pogotovu u naselju Pržno, u kome je Statis vlasnik hotela Maestral. Povećane su cijene plažnih kompleta na svim hotelskim plažama. Na Svetom Stefanu i Miločeru cijene kompleta iznose 80 eura uz dodatak servisa od odsto. Ukupno 88 eura na dan. Na plaži u Pržnu nova cijena je 50 eura

Branka PLAMENAC

Komentari

DRUŠTVO

POLITIKA ISPRED TURIZMA: Sezona pod prinudnom upravom

Objavljeno prije

na

Objavio:

Sa nivoa Nacionalne turističke organizacije nema validnih procjena o uspješnosti ovogodišnje turističke sezone. Procjene su se pravile na osnovu unaprijed ugovorenih hotelskih kapaciteta i potražnje na tržištu. U crnogorskom turizmu nema više ugovorenih kapaciteta, nema velikih turoperatora i čarter linija. NTO najavljuje dobar buking iz Velike Britanije iako nijedan turoperator iz te zemlje ne radi organizovano Crnu Goru

 

Turizam je glavna privredna grana u Crnoj Gori. Budva je  centar crnogorskog turizma u kojem se ostvaruje oko 50 odsto ukupnog prihoda. Ta opštepoznata činjnica nije bila presudna za  određivanje datuma održavanja lokalnih izbora u Opštini u kojoj je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava.

Izbori su bili zakazani za 5 jun. kako bi se uzavrela politička situacija u gradu stabilizovala i sva pažnja novoizabrane vlasti usmjerila na djelatnost od čijih prihoda se puni gradska kasa i od koje zavisi ukupan razvoj grada. Međutim, politički interesi stranaka nove parlamentarne većine kojima izbori početkom juna nisu odgovarali, stavljeni su iznad  turizma i ekonomije.

Lokalni izbori u Budvi pomjereni su za 23. oktobar, što znači da će tokom čitave turističke sezone najvažniju turističku opštinu voditi pet Vladinih povjerenika sa svim ovlašćenjima koja po zakonu imaju i legalno birani odbornici.

Kako će Budva u predstojećoj sezoni funkcionisati bez potpune vlasti i učešća predstavnika građana, teško je prognozirati. Turistička sezona 2022. jedna je od najneizvjesnijih jer počinje u jeku rata koji bukti usred Evrope, u Ukrajini, i velike ekonomske krize koja je uslijedila. Crnogorski turizam ovoga ljeta ne može da računa na najbrojnije turiste iz Ukrajine i Rusije koji su u ukupnom turističkom prometu naše zemlje učestvovali i do 30 procenata.

Zbog rata u Ukrajini, kome se ne nazire kraj, i obostranih ekonomskih sankcija koje su Crna Gora i Rusija jedna drugoj uvele, suspendovan je avio-prevoz sa ovih destinacija za aerodrom Tivat. Za ljetovanje u Crnoj Gori opredijeliće se uglavnom oni Rusi koji imaju nekretnine u Crnoj Gori. Dolazak na Crnogorsko primorje postao je za Ruse preskup, putuje se preko Beograda i Istanbula sa kartom koja staje više od 1.000 eura.

Hotelijeri i vlasnici privatnog smještaja nadaju se da će gubitak istočnog tržišta biti nadoknađen pronalaskom novih emitivnih destinacija i uvođenjem sezonskih avio- linija ka Sjevernoj i Zapadnoj Evropi. Ipak nisu preveliki optimisti da će se nakon  pandemije koja je obilježila prošlogodišnju sezonu i novih okolnosti rata i ekonomske krize koja trese veliki broj zemalja, dostići nivo turističkog prometa iz 2019. godine.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 13. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IZBORNI GALIMATIJAS: Po volji vladajuće većine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Već zakazani lokalni izbori u jeku turističke sezone, objedinjeni su i odloženi za oktobar. Iz nove vladajuće većine objasnili su da društvo treba relaksirati neprestane izborne trke, dok opozicija tvrdi da se radi o bježanju od izvora. Iz dijela nevladinog sektora, kao i ranije, upozoravaju na nezakonitost

 

 I pored toga što je predsjednik Crne Gore Milo Đukanović raspisao lokalne izbore u više crnogorskih opština koji su trebali da se održe u jeku turističke sezone, bar turisti mogu da odahnu – do njih neće doći. Nova parlamentarna većina se potrudila da izbore objedini i odloži za oktobar, sve slijedeći DPS praksu nedržanja zakona kao pijan plota. Nova opozicija upozorava na hajdučiju i pravni haos i poentiraju da je odluka politička jer novoj većini u ovom trenutku ne odgovaraju izbori.

Krenimo redom. Skupština Crne Gore je 5. maja usvojila dopune Zakona o lokalnoj samoupravi kojima je predviđeno da se izbori u 14 gradova objedine i odgode do 30. oktobra. Dopune, za koje je glasalo 45 poslanika, protiv je bilo 16, su predložili članovi nove parlamentarne većine iz SNP-a, URA-e, DPS-a, Bošnjačke stranke i SDP-a.

Predlagači zakona iz redova nove parlamentarne većine pozvali su se na javni interes da građani na lokalnim izborima glasaju istog dana, te na potrebu građana i društva da se ne bude non-stop u izbornoj kampanji. Upozorili su i da iza objedinjavanja izbora u jednom danu stoje Evropska komisija, OEBS i ODIR, te da je to jedna od preporuka iz posljednjeg izvještaja Evropske komisije.

Da je ovo zakon o bježaniji od izbora, tvrde sada opozicione Demokrate. Oni tvrde da je ovo akt bez presedana kojim se uvodi pravni haos u izborni sistem. Demokratski front (DF) je napustio sjednicu Skupštine zbog, kako su kazali, pravnog nasilja vladajuće većine, uz najavu vaninstitucionalne borbe.

Predsjednik Đukanović, koji je već raspisao izbore za Bijelo Polje i Šavnik za 12. jun, za 5. jun vanredne u Budvi, Tivtu, a redovne u Plužinama i Žabljaku, vratio je Skupštini dopune zakona. On je upozorio da bi odluka vladajuće većine, u kojoj je sada i njegov DPS, mogla ,,otvoriti više bitnih pravnih pitanja, odnosno nedoumica, koje nastaju u karakterističnim političkim situacijama, uz pretpostavljenu refleksiju na polje crnogorskog ustavnog sistema i postulata ustavnog prava uopšte”.

Novi premijer Dritan Abazović je na ovu odluku Đukanovića odgovorio da će skupštinska većina ponovo izglasati dopune i da će Đukanović morati da ih potpiše.

,,Ukoliko Skupština ponovo usvoji isti zakon, predsjednik je dužan da ga proglasi”, kazao je u izjavi Pobjedi Đorđije Blažić, dekan Fakulteta za državne i evropske studije.

Nakon što su poslanici Skupštine Crne Gore i drugi put usvojili dopune Zakona o lokalnoj samoupravi, Đukanović ih je, poštujući zakonsku proceduru, potpisao.

Blažić je upozorio na pravni galimatijas koji može izazvati pravne i institucionalne probleme u funkcionisanju pojedinih državnih organa, ali i lokalne samouprave: ,,Pravni sistem se ne prilagođava interesima partija već građanima i sa takvom praksom se mora prekinuti”.

Saga oko lokalnih izbora je upravo pokazatelj kako se sve podređuje partijskim interesima. Dopune Zakona o lokalnoj samoupravi prvi put su povučene iz skupštinske procedure u novembru, iako su njegovi potpisnici bili svi predstavnici tadašnje vlasti. To se desilo nakon što koalicija Crno na bijelo nije prihvatila amandmane SNP-a koji je trebalo da garantuju da će odluka predsjednika države o raspisivanju izbora na Cetinju, Petnjici i Mojkovcu prestati da važi.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 13. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IMPROVIZACIJA VLASTI U TURISTIČKOJ METROPOLI: Budva u rukama povjerenika

Objavljeno prije

na

Objavio:

Odlaganje izbora za oktobar posebno pogađa primorske opštine Budvu i Tivat u kojima je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava. Predsjednik Milo Đukanović raspisao je izbore u ovim opštinama za 05. jun. Političke partije već su započele izbornu kampanju. U obavezi su da izborne liste za odbornike u lokalnim parlamentima predaju najkasnije do 11. maja

 

Da od lošeg može biti gore pokazuje politička situacija u Budvi u kojoj je na snazi prinudna uprava, koja se dodatno usložnjava ukoliko Skupština Crne Gore usvoji predlog za odlaganje lokalnih izbora u većini crnogorskih opština za 30. oktobar.

Odbor za politički sistem, u srijedu 4. maja, predložio je usvajanje Predloga zakona o dopuni  Zakona o lokalnoj samoupravi kojim bi se omogućilo odlaganje održavanja izbora u Podgorici i 13 opština u kojima su oni zakazani ili se očekuje njihovo zakazivanje u redovnom zakonskom roku, sa obrazloženjem stvaranja normativnog okvira za održavanje svih lokalnih izbora u jednom danu. Predlog su podržali poslanici partija nove parlamentarne većine, DPS, SDP, URA i SNP.

Pomjeranje lokalnih izbora preko utvrđenog zakonskog roka za njihovo održavanje i određivanje datuma koji odgovaraju partijama koje kroje aktuelnu većinu u parlamentu, predstavlja grubo kršenje izbornog zakonodavstva i pravila fer i poštene izborne utakmice. To je akt samovolje i straha od raspoloženja birača koje pokazuju najnovija istraživanja javnog mnjenja,  ocjenjuju predstavnici stranaka koji se tome protive.

Odlaganje izbora za oktobar posebno pogađa primorske opštine Budvu i Tivat u kojima je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava. Predsjednik Milo Đukanović raspisao je vanredne izbore u ovim opštinama za 5. jun. Političke partije već su započele izbornu kampanju. U obavezi su da izborne liste za odbornike u lokalnim parlamentima predaju najkasnije do 11. maja. Očekivalo se da će Odbor za politički sistem napraviti izuzetak za ove dvije opštine i potvrditi zakazani termin izlaska građana na birališta, kako bi u predstojeću turističku sezonu startovale sa novom lokalnom upravom, ali to u predlogu nisu učinili.

Ukoliko se izbori ne održe u zakazanom terminu, dvije turističke opštine ne mogu ostati u rukama povjerenika Vlade duže nego što je Zakonom o izboru odbornika i poslanika predviđeno. A to je najduže do 100 dana od dana raspisivanja izbora. Đukanović je izbore u Tivtu raspisao 12. marta a u Budvi 02. aprila ove godine.

Nakon isteka maksimalnih 100 dana prinudne uprave, opštine Budva i Tivat našle bi se u zoni bezvlašća ili nezakonite i neustavne improvizacije vlasti sa povjerenicima kojima je istekao mandat, tokom trajanja čitave turističke sezone, odnosno punih šest mjeseci.

Solomonsko rješenje za vakum koji bi nastupio u Budvi i Tivtu odlaganjem izbora bez preciziranja datuma održavanja, odnosno najkasnije do 30. oktobra, po ispravljenom predlogu predlagača izmjene Zakona, riješio bi se produženjem mandata povjerenika do konstituisanja nove skupštine, kad god to bilo.

Skupštinu Budve vodi Odbor povjerenika od 5 članova koji trenutno predstavljaju zakonodavnu vlast u najvećoj turističkoj opštini u zemlji. To su pojedinci izabrani na konkursu Ministarstva javne uprave, digitalnog društva i medija, iza kojih ne stoji volja građana. Konkurs je raspisan po kriterijumima koje je odredilo Ministarstvo javne uprave jer Zakon o lokalnoj samoupravi nije propisao način i kriterijume za izbor kandidata za ovo Vladino tijelo kome su data ogromna ovlašćenja.

U fotelji predsjednika Skupštine opštine Budva tako se, putem konkursa, našla Sonja Vukićević, mašinska inženjerka iz Budve, kao predsjednica Odbora povjerenika. Nije ispoštovan uslov konkursa po kome su „prioritet stručne reference iz oblasti prava, ekonomije ili sistema lokalne samouprave“. Odbor povjerenika ima sve nadležnosti lokalnog parlamenta propisane čl 38. Zakona o lokalnoj samoupravi. To u praksi znači da tih pet lica, dva člana iz reda zaposlenih u ministarstvima i tri iz Budve, upravljaju Opštinom čiji je budžet težak oko 40 miliona eura.

Scene iz budvanske skupštinske sale  postale su nadrealne. Dok su 33 odbornika budvanskog parlamenta kao predstavnici izborne volje građana Budve izražene na izborima 30. avgusta 2020. raspuštanjem Skupštine poslati kućama, petoro ljudi izabrani putem javnog konkursa sjede u odborničkim klupama i vode grad. Ako im se „rok važnosti“ produži do oktobra, opština Budva ulazi u stanje bezakonja.

Odbor povjerenika može donositi sve pravne akte Opštine, stratešeke planove razvoja, programe uređenja prostora, budžet i završni račun budžeta…Odbor raspolaže nepokretnom imovinom Opštine, odlučuje o finansijskom zaduživanju i davanju garancija, potvrđuje mandate odbornicima, bira i razrješava predsjednika Skupštine i predsjednika Opštine Budva i razmatra i usvaja izvještaj o radu predsjednika. Mogu odlučivati o zaradama lokalnih funkcionera i službenika… Otvorene su im sve mogućnosti, pa i za eventualne zloupotrebe.

Prinudna uprava  u Skupštini rezultat je političke nesposobnosti Demokratskog fronta i Demokrata u Budvi. Sa ukupno osvojenih 20 odborničkih mandata imali su lagodnu većinu za formiranje vlasti i podizanje Budve iz pepela koji je ostao iza trodecenijske vlasti DPS-a i njenih satelita. Sada DPS ponovo odlučuje i produžava agoniju lokalne samouprave u Budvi odgađanjem izbora na duži rok.

Bogata turistička metropola nije zaslužila ovakav krah avgustovske izborne pobjede. Lične sujete i pogrešna predstave o sopstvenoj moći pojedinih stranačkih prvaka, bile su preče od poštovanja birača. Nisu bili u stanju da formiraju funkcionalnu vlast u gradu koji raspolaže godišnjim prihodima  od nekoliko desetina miliona eura. Duže od godinu i po dana turistički grad je blokiran,  bez uticaja javnosti na razvojne, kulturne i društvene procese. Kao da su stanovnici Budve i lokalna uprava dva odvojena svijeta, bez dodirnih tačaka i zajedničkih interesa. Vlast, oličena isključivo u jednoj osobi, predsjedniku Opštine Marku Batu Careviću, postala je dovoljna sama sebi.

Uprkos drugačijim očekivanjima, prinudna uprava nije ugrozila fotelju predsjednika  Carevića. Čini se da je njegova pozicija sa povjerenicima jača nego što je bila ranije, sa legitimnim predstavnicima građana, izabranim odbornicima političkih partija. Sada i formalno sam upravlja najvećom turističkom opštinom na Crnogorskom primorju.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo