Crna Gora je za godinu  zabilježila  značajan porast zatvorske populacije, pokazuje najnoviji izvještaj Savjeta Evrope (SE).  Prosjek u Evropi je  110 zatvorenika na 100.000 stanovnika, dok je u Crnoj Gori taj pokazatelj  znatno viši – 200 zatvorenika na 100.000 stanovnika

Crna Gora je među evropskim državama sa najvišom stopom zatvorenika na 100.000 stanovnika, a za godinu je zabilježila i značajan porast zatvorske populacije u Evropi, pokazuje najnoviji izvještaj Savjeta Evrope (SE) o godišnjoj kaznenoj statistici (SPACE I).

U izvještaju se navodi da je 31. januara 2025. u 51 zatvoru u državama članicama SE, bilo ukupno 1.107.921 osoba u pritvoru ili na izdržavanju zatvorske kazne. Stopa zatvorske populacije u Evropi iznosila je 110 zatvorenika na 100.000 stanovnika, dok je u Crnoj Gori taj pokazatelj bio znatno viši – 200 zatvorenika na 100.000 stanovnika.

Crna Gora se, prema istim podacima, našla u grupi zemalja sa najvišim stopama zatvaranja, iza Turske, Azerbejdžana, Moldavije, Gruzije i Mađarske, a ispred Albanije, Poljske, Letonije, Češke, Srbije, Litvanije i Slovačke.

,,Zemlje sa najvišim stopama zatvaranja bile su Turska (458 zatvorenika na 100.000 stanovnika), Azerbejdžan (271), Republika Moldavija (245), Gruzija (232), Mađarska (206), Crna Gora (200), Albanija (192), Poljska (189), Letonija (189), Češka (178), Srbija (174), Litvanija (154) i Slovačka (151)”, stoji u izvještaju.

U Crnoj Gori, navodi se u dokumentu, za samo godinu je značajno porasla stopa zatvorske populacije – od januara 2024. do januara 2025. taj rast je iznosio 22 odsto.

Istovremeno, Crna Gora nije među evropskim zemljama sa prenatrpanim zatvorima – prosjek te stope u Evropi je 89 zatvorenika na 100 dostupnih mjesta. Crna Gora je ispod tog prosjeka, sa 85 zatvorenika na 100 dostupnih mjesta.

Iz SE navode da je u zatvorskom sistemu Crne Gore više od polovine zatvorenika čine pritvorenici, odnosno osobe koje nijesu pravosnažno osuđene. U Evropi je, prema izvještaju, 26 odsto svih zatvorenika bilo u pritvoru, dok je u Crnoj Gori taj udio iznosio 53 odsto.

U izvještaju se navodi i da je prosječna starost zatvorenika u evropskim kaznenim ustanovama bila 39 godina, uz značajne razlike među državama. Italija i Portugal prijavili su najstariju prosječnu starost zatvorenika 42 godine, a slijede Crna Gora, Estonija i Srbija, sa 41 godinom.

Crna Gora je, međutim, među zemljama sa najnižim udjelom žena u zatvorskoj populaciji. U Evropi su žene činile 5,2 odsto zatvorenika, dok je u Crnoj Gori taj udio bio 2,8 odsto. Niži udio imale su samo Albanija, sa 1,6 odsto, i Jermenija, sa 2,6 odsto.

,,Krivična djela povezana sa drogom i dalje su najčešća djela zbog kojih su osobe izdržavale zatvorske kazne (17,3 odsto), a slijedi krađa (12,1 odsto). Otprilike svaki treći osuđeni zatvorenik izdržavao je kaznu za nasilna krivična djela, uključujući ubistvo ili pokušaj ubistva (10,9 odsto), silovanje ili druga seksualna krivična djela (8,6 odsto), napad (6,3 odsto) i razbojništvo (6,1 odsto). Ukupno je 2,7 odsto zatvorenika osuđeno za krivična djela u drumskom saobraćaju, a isti udio zatvorenika osuđen je za ekonomska ili finansijska krivična djela”, stoji u propratnom saopštenju SE.

R.M.

Prema prvostepenoj presudi Osnovnog suda u Podgorici, iz aprila ove godine,  država je dužna da plati Montenegro Bonusu DOO Cetinje 970 hiljada eura na ime indirektnih garancija Vlade Kombinatu Aluminijuma u stečaju (KAP) dok je njim upravljao UnipromVeselina Pejovića

Prije četiri dana je objelodanjena prvostepena presuda Osnovnog suda u Podgorici (datirana 28.04.2026.), da je država dužna platiti Montenegro Bonusu DOO Cetinje 970 hiljada eura na ime indirektnih garancija Vlade Kombinatu Aluminijuma u stečaju (KAP) dok je njim upravljao UnipromVeselina Pejovića. Ukupna cifra, s troškovima suđenja i kamatama, ukoliko presuda postane pravosnažna, iznosi 1.43 miliona eura.

Takođe, juče je u Privrednom sudu priveden kraju glavni pretres za još jedno potraživanja Pejovića (dok je upravljao KAP-om) prema MN Bonusu od 2.375 miliona eura, tj. sa kamatama i troškovima ukupno 5.22 miliona. Ako Privredni sud presudi u korist Pejovića, MN Bonus će pokrenuti još jednu regresnu tužbu protiv države na ime garancija Vlade Mila Đukanovića datih 18.07.2013. i 05.06.2014. Vlada Milojka Spajića je pred Osnovnim sudom tvrdila da odluke Đukanovića “odišu samovoljom i u suprotnosti su sa Zakonom o budžetu za odnosnu godinu i ovlašćenjima same Vlade…(čije) odluke… moraju prevashodno biti zakonite da bi bileo bavezujuće”.

Naime, Đukanovićeva Vlada se (vizionarski) saglasila da “ukoliko po osnovu Ugovora o poslovno – tehničkoj saradnji s Kombinatom Aluminijuma AD u stečaju nastane šteta ili na bilo koji drugi način dođe do smanjenja stečajne mase, štetu naknadi MN Bonusu”.Monitor je već pisao o ovom modelu Đukanovićevog tajnog subvencioniranja kontroverznog biznismena Pejovića preko državne firme MN Bonus. Sve odluke Vlade su bile označene stepenom tajnosti „interno“. Prva je donesena svega devet dana nakon uvođenja stečaja u KAP-u.

Institut računovođa i revizora CG je, po naručenom vještačenju, ustanovio da je MN Bonus “na ime smanjenja stečajne mase KAP-a po osnovu organizovanja proizvodnje od 18.07.2013. do 18.07. 2014.” dužan KAP-u 3.345 miliona. Ugovorom između KAP-a u stečaju i MN Bonusa od 30.12.2014,  MN Bonus prihvata obavezu (član 3) da KAP-u plati 3.345 miliona. Iduće godine Pejović je pokrenuo tužbu za naplatu 3.345 miliona dok u jednom momentu povukao zahtjev za 2.375 miliona. Privredni sud je tako naložio plaćanje 970 hiljada presudom od 25.03.2016. MN Bonus se nije žalio na presudu.

Međutim, Pejović će pokrenuti izvršenje presude tek nakon pet godina, u martu 2021. za vrijeme prve post-DPS Vlade s kojom je ušao u konflikt. Kasnije će pred Privrednim sudom tražiti i naplatu preostalih  2.375 miliona tj. 5.22 miliona sa kamatama zaključno sa 31.03.2026. To ukupno može koštati građane 6.65 miliona. Pravni zastupnik MN Bonusa Vladan Bojić ukazuje na čl. 383 ZOO da “potraživanja pravnih lica iz ugovora u privredi… zastarijevaju za tri godine” i da je Pejovićev zahtjev davno zakasnio.

Prije zaključenja pretresa pred Osnovnim sudom za 970 hiljada, sudija Ivana Žujović je tražila od Specijalnog tužilaštva (SDT) izjašnjenje o Đukanovićevoj subvenciji zbog primjedbi Spajićeve Vlade. Iz SDT-a je stigao odgovor na pola strane da u postupanjima bivše vlade “nema elemenata krivičnog djela”.

Krčma je opet na građanima.

J. MARTINOVIĆ

Upravni sud je poništio rješenje Senata UCG godine kojim se profesorki Ivani Radovanović izriče opomena zbog povrede Etičkog kodeksa Univerziteta.  Monitor je već pisao da je Radovanović kažnjena zbog toga što je imala drugačije mišljenje od većine u Komisiji, podnijela ostavku i obavijestila studente o svojim sumnjama oko odbacivanja njihovih prijava

Upravni sud Crne Gore usvojio je tužbu docentkinje na Fakultetu likovnih umjetnosti (FLU) na Cetinju Ivane Radovanović protiv Senata Univerziteta Crne Gore.

Sud je poništio rješenje Senata UCG iz septembra 2023. godine kojim se Radovanović izriče opomena zbog povrede Etičkog kodeksa UCG.

Nju su kolege iz Komisije za Master studije – Lazar Pejović, Milena Jovićević, Svetlana Racanović, Zdravko Delibašić, kao i dekan FLU Marko Marković  prijavile Etičkom odboru UCG navodeći da je ugrozila njihov integritet.

Prijava je uslijedila nakon što je Komisija odbila sve prijave, njih šest, za master studije sa odsjeka Vajarstvo. Nakon toga, Radovanović je predsjedniku i članovima Komisije, ali i profesorima sa Vajarstva i studentima master studija, uputila mejl u kojem ih obavještava da nijedna prijava sa Vajarstva nije prošla, te da ona daje ostavku na članstvo u Komisiji.

Kolege iz Komisije su ovaj čin ocjenile kao atak na njihov integritet, te dovođenje u pitanje njihove stručnosti, kao i narušavanje kredibiliteta Fakulteta jer je stvoren osjećaj da nijesu profesionalno ocijenili prijave za magistarske radove.

Etički odbor UCG u septembru 2022. odbacuje ovu prijavu. Navedeni profesori nijesu bili zadovoljni ovom odlukom pa su Senatu UCG uputili prigovor u kome tvrde da nije ispoštovana procedura, te da zbog prijave za kršenje akademskog integriteta uopšte nije bila zakazana usmena rasprava. Senat UCG usvaja prigovor i predmet vraća Etičkom odboru na ponovni postupak. Odbor u novom sastavu u martu 2023. godine  donosi rješenje u kojem se Radovanović izriče opomena zbog povrede Etičkog kodeksa UCG, a u septembru iste godine Senat UCG odbija prigovor koji je uputila Radovanović.

Paralelno sa ovim sporom teku tužbe profesorice Radovanović zbog mobinga na fakultetu.

Monitor je već pisao da je Radovanović kažnjena zbog toga što je imala drugačije mišljenje od većine u Komisiji, podnijela ostavku i obavijestila studente o svojim sumnjama oko odbacivanja njihovih prijava.

Za razliku od profesorice FLU, Etički odbor UCG imao je drugačije kriterijume kada je ocjenjivao povredu akademske etike od strane docenta na Filozofskom fakultetu Aleksandra Stamatovića. Profesor je nekažnjeno prijetio članovima Etičkog komiteta nakon što su otkrili njegov autoplagijat, a nakon mizogenih komentara na TV gostovanju, Etički odbor UCG je ocjenio da je profesor ,,iskazao afinitet prema duhu novinarke”.

R.M.