Povežite se sa nama

DRUŠTVO

NESTANAK DOKUMENATA KAO TEKOVINA SISTEMA: Skrivanje tragova

Objavljeno prije

na

Predmet Moldavka S.Č. u potpunosti je uništen i ne postoji u sudskoj arhivi, saznalo se ove nedjelje nakon što je sudija za istrage Osnovnog suda u Podgorici Milan Pejović o tome obavijestio advokata Zorana Piperovića.

Spisi su izgoreli u požaru koji je zahvatio podgorički Osnovni sud prije dvije godine. Spisak uništenih predmeta nije objavljen, već se o tome obavještavaju samo stranke u postupku.

Predmet S.Č. je samo jedan od nekoliko značajnih predmeta koji su izgoreli. Da podsjetimo, ova afera je je pokrenuta u novembru 2002. godine, kada je moldavska državljanka S.Č. optužila Zorana Piperovića, tada zamjenika državnog tužioca, i još trojicu crnogorskih državljana da su njome trgovali i da su je seksualno zlostavljali. Kao korisnici seksualnih usluga pominjani su i visoki državni funkcioneri. Slučaj je obustavljen nakon što je nadležni državni tužilac odustao od krivičnog gonjenja osumnjičenih usljed nedostatka dokaza. Komisija koju je formirala Vlada Crne Gore je utvrdila da je policija počinila ozbiljne propuste u tom slučaju. Nakon što je S.Č. iz Crne Gore prebačena u treću zemlju, ovdje je osuđena u odsustvu zbog navodnog davanja lažnog iskaza. Amnesti internešenel je bio šokiran presudom.

U Osnovnom sudu rade na obnovi spisa izgorjelih predmeta. Zvanično je oštećen ili uništen 61 krivični predmet koji je u toku pred tim sudom i 154 presuđena nepravosnažna predmeta. Vještačenja još nijesu sa sigurno-šću pokazala kako je došlo do požara.

Sudovi nijesu jedine institucije u kojima ne funkcioniše sistem za zaštitu od požara i drugih ,,elementarnih nepogoda”.

Specijalni državni tužilac Milivoje Katnić formirao je čak predmet zbog nestanka dokumentacije u budvanskom katastru. Kupoprodajni ugovori o milionskim poslovima netragom su isparili, a među njima i oni za zemlju firme Mila Đukanovića i ugovori o poslovima Svetozara Marovića.

I bivši potpredsjednik Vlade izbornog povjerenja Milorad Vujović je Katniću podnio zahtjev za pokretanje istrage u cilju utvrđivanja krivične odgovornosti osoba odgovornih za nestanak arhivskog materijala u Upravi za nekretnine – Područna jedinica Budva. Nestanak dokumentacije se odnosi na tri lokacije koje su u prošlosti bile predmet brojnih istraga i sporova – Zavalu, Košljun i Jadranski sajam.

U Crnoj Gori čak ni Ministarstvo unutrašnjih poslova nije sigurno kada je riječ o dokumentaciji. Demokrate su svojevremeno pisale Vrhovnom državnom tužiocu Ivici Stankoviću tvrdeći da je ,,dokumentacija o tome ko je premijerovog brata Aca Đukanovića obavijestio da država neće da se iseli iz objekta Limenka i da je Vlada odustala od prodaje zemljišta na toj lokaciji u Podgorici, nestala iz dokumentacije MUP-a”.

Aco Đukanović je u julu 2012. tužio državu nakon što je dva mjeseca ranije dobio tu informaciju, na osnovu koje je jednostrano raskinuo ugovor sa državom i podnio tužbu, iznijele su svoje sumnje Demokrate Stankoviću. Uzalud, država je Đukanoviću iz budžeta platila otštetu od 10 miliona, a SDT je utvrdilo da nije bilo zloupotreba u aferi Limenka.

Kao ni opozicija, ni bivši ministar MUP-a Goran Danilović nije mogao da uđe u trag papirima. On je tražio na uvid tendersku dokumentaciju koja je pratila nabavku ličnih karata 2007. godine. Razlog je bio da se, između ostalog, razjasni tadašnja nedoumica da li crnogorski građani posjeduju biometrijsku ličnu kartu.

U Službi za opšte i zajedničke poslove MUP-a su ministru odgovorili da nijesu pronašli traženu dokumentaciju. A iz Službe za pravne, kadrovske i finansijske poslove – Biroa za javne nabavke takođe je saopšteno da nijesu u posjedu dokumentacije o nabavci sistema za elektronsku identi-fikaciju dokumenata iz 2007, posla koji nas je koštao blizu sedam milio-na eura.

Nestanak, gorenje ili zaturtanje važnih dokumenata toliko je kod nas učestalo da je nedavno objavljeno da Opština Tivat ne posjeduje dokumente koji dokazuju da je zemljište tivatskog aerodroma njihovo. Tražili su svuda dokumenta – u Opštini, Upravi za nekretnine, Državnom arhivu, al’ nema. Zato je Vlada, shodno Zakonu o državnoj imovini, prinuđena da na sebe prepiše preko 500 hiljada kvadrata na aerodromu.

Opšti javašluk, kada je o papirologiji riječ, najviše pogađa građane. Još se ne zna šta je sa dokumentacijom Fabrike celuloze u Beranama za period od 1963. do 2004. Bivši radnici ove ugašene fabrike već dvije i po godine ne znaju kako i gdje je nestala dokumentacija iz upravne zgrade. Najveći problem što su isčezle i platne liste koje su bivšim radnicima neophodne za regulisanje penzije. Sva dokumentacija o četiri decenije ove fabrike, u kojoj je za to vrijeme prošlo oko 14.000 radnika, natovarena je na kamion i odvezena u nepoznatom pravcu. Bivši radnici nagađaju da je dokumentacija završila na smetlištu, a druga verzija je da je prodata otkupljivačima starog papira.

Policija je nestanak procesuirala, a kasnije predmet proslijedila Državnom arhivu.

Slično je prošla i građa nekadašnjeg privrednog giganta kotorske Jugooceanije. U maju 2016. inspekcijskim nadzorom je konstatovano da je dokumentacija Jugoocaanije faktički uništena. Ističe se da je najstarija građa, koja se nalazila na planini Vrmac, period od 1955. do 1988. totalno uništena i od nje nije ništa ostalo. Istina, apostrofira se značaj te arhivske građe za Crnu Goru, za pomorski saobraćaj i privredu…

Kada zatreba uništava se i novija dokumentacija. Prije tačno dvije godine majke u Rožajama su protestovale ispred tamošnjeg Biroa rada zbog toga što ne mogu da regulišu nadoknade po osnovu rođenja troje i više djece.

,,Javna je tajna da je arhiva u kojoj su se nalazili dokazi koje traže majke, uništena, odnosno spaljena i to je osnovni problem zbog kojeg mnoge majke ne mogu da ostvare pravo koje im pripada po zakonu. Apelujemo da riješe ove probleme i otkriju i kazne odgovorne”, kazala je tada Vasvija Košuta, predstavnica Udruženja žena sjevera Crne Gore.

Nadležni su, na državnom nivou, riješili problem tako što su ukinuli nadoknade.

Da je uništavanje, a i falsifikovanje, građe odavno sastavni dio sistema rada institucija govori i podatak o misterioznom nestanku dokumentacije u slučaju Deportacija iz Skupštine. Nedostaju ključni spisi, oni koji bi mogli povezati crnogorsku vlast sa jednim od najvećih zločina u novijoj istoriji.

Ako je za utjehu, dokumenta sada satiremo samo na domaćem terenu. Nije to mali civilizacijski napredak, ako se zna da su samo 6. decembra 1991. JNA i crnogorski rezervisti, u Dubrovniku, između ostalog, spalili i biblioteku Međunarodnog univerzitetskog centra sa 20.000 knjiga.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo