Povežite se sa nama

MONITORING

Od Žabljaka do Južne Afrike

Objavljeno prije

na

Jedan od najtraženijih narkobosova u svijetu, Pljevljak Darko Šarić, za kojim je raspisana crvena Interpolova potjernica, krije se u Južnoafričkoj Republici. Tu su informaciju objavile beogradske Večernje Novosti pozivajući se na saznanja obavještajnih agencija više zemalja, među njima i američke Agencije za borbu protiv droga (DEA) i Ministarstva unutrašnjih poslova Srbije. List tvrdi da se najviši rukovodioci MUP-a Srbije dogovaraju o odlasku u Južnoafričku Republiku da se sa tamošnjim vlastima dogovore o načinu na koji bi on mogao da bude pronađen, uhapšen i izručen.

Da se Šarić ne nalazi u regionu, kazao je prethodne sedmice i Milorad Veljović, direktor uprave srpske policije.

Šarić je u bjekstvu od oktobra 2009, kada je u vodama Urugvaja zaplijenjeno oko 2,4 tone kokaina. Spekulisalo se da se nalazio na Žabljaku, do januara prošle godine, kada je Srbija raspisala međunarodnu potjernicu za njim zbog šverca 2,7 tona kokaina iz Južne Amerike. Napustio je Crnu Goru, pisali su crnogorski mediji, istog dana kada je potjernica raspisana i privatnim avionom, preko vladinog terminala, pobjegao u Švajcarsku. Govorilo se da je jedno vrijeme proveo i u Slovačkoj, čiji je bio i državljanin. U Bratislavi mu je, u međuvremenu, februara 2010. oduzeto državljanstvo. Do skoro su izražavane javne sumnje da se Šarić još nalazi u Crnoj Gori.

Šarić je koristio i slovenačku putnu ispravu. Dokument je bio originalan, ali su podaci bili lažni. Do ovakvih podataka se došlo kada je u Sloveniji pohapšena cijela njegova ,,ćelija” na čelu sa Draganom Tošićem, zvanim Rođak. U međuvremenu, u Ljubljani je počelo suđenje ovoj grupi, optuženoj da je za Šarićev račun rasturala drogu u okolnim zemljama.

Nekoliko puta je pokušao da zavara trag ,,šaljući” pisma iz Turske svom advokatu u Beogradu. U Beogradu se vode dva sudska procesa protiv njega – za šverc kokaina kao i zbog pranja novca.

Darko Šarić, pišu beogradski mediji, posjeduje najmanje pet falsifikovanih i dvije originalne putne isprave. Legalni dokumenti su mu crnogorski i francuski pasoš.

Sa ovim informacijama raspolažu obavještajne službe nekoliko zemalja, među kojima i srpska Bezbjednosno-informativna agencija (BIA) i DEA. Sa kojim je dokumentima sletio iz Praga u Južnoafričku Republiku teško je reći. Ipak, sumnja se da je u ovu zemlju ušao sa falsifikovanim slovenačkim pasošem.

Njegov ulazak prošao je neprimijećeno, jer Južnoafričkoj Republici postoji 150 licenciranih aerodroma na kojima su kontrole jako slabe. Vjeruje se da je doletio privatnim avionom.

Slovenačka policija sumnja da je lažnu putnu ispravu Pljevljaku uspjela da završi Sandra Udrih, Šarićeva tamnošnja saradnica zadužena za taj dio posla. Pretresom njenog stana u Ljubljani, otkrivene su fotografije skoro svih članova narkoklana, koje se koriste za izradu pasoša.

Istu putnu ispravu Šarić je, pišu Večernje Novosti, koristio i na letovima od Južne Amerike do Sjedinjenih Američkih Država, kao i iz Njujorka do Španije i nazad. Te tri destinacije bile su mu glavne za organizovanje krijumčarskih lanaca, ali i za pranje novca. U američkoj saveznoj državi Delaver registrovao je nekoliko of-šor kompanija, posredstvom kojih je ulazio novac i u Srbiju i u Crnu Goru, za kupovinu preduzeća i nekretnina.

Darko Šarić je svojevremeno posjedovao i slovačka dokumenta, do kojih je došao zahvaljujući fiktivnom braku sa Slovakinjom. Odmah po raspisivanju potjernice za Šarićem, na zahtjev srpskih vlasti, reagovala je i slovačka policija. Provjerom svih njegovih slovačkih papira utvrđeno je da se radi o falsifikatima, zbog čega je u februaru 2010. godine izbrisan iz knjige slovačkih državljana. Kod njega je, međutim, ostao pasoš.

Nije prvi put da izvori iz obavještajnih službi prenose medijima informacije da se Šarić krije u JAR. Tako je krajem marta južnoafrički dnevnik Gloub end Meil objavio kako tamošnje bezbjednosne agencije provjeravaju da li je Šarić u toj zemlji i kakve su njegove veze sa Radovanom Krejčirom, označenim da je lider organizovanog kriminala iz Češke.

Krejčir je tih dana uhapšen u Johanesburgu, a trenutno je na slobodi, nakon što je platio ogromnu kauciju. Krejciru se tokom istrage, koju je pokrenulo tamošnje specijalno tužilaštvo, stavljalo na teret da je unajmio srpske plaćenike da ubiju nekoliko osoba, od kojih je likvidiran samo jedan lokalni kriminalac. Kakva je veza između uhapšenog Krejcira i crnogorskog narkobosa nije precizirano, ali se pretpostavlja da je riječ o poslovima s drogom, pisao je M&G.

Ima mišljenja da je srpska mafija u Južnoj Africi izuzetno jaka, a „kokainski put” vodi upravo preko ove zemlje. Prve sumnje da je Šarić tu pronašao utočište pojavile su se sredinom 2010. Direktor crnogorske policije Veselin Veljović tada je rekao da operativni podaci ukazuju da je Darko Šarić iz Slovenije pobjegao u Južnu Afriku.

Ovih dana su pak vlasti Brazila počele postupak protiv 29 osoba zbog sumnje da su preko ove južnoameričke zemlje krijumčarili kokain u Evropu i Južnu Afriku. Najveći broj pripadnika ove kriminalne organizacije, koju su nazvali Balkanska grupa, su Srbi, njih 13, dok su petorica osumnjičenih iz Hrvatske, sedmoro ih je iz Brazila, troje iz Južnoafričke Republike, dok za jednog još nije utvrđeno odakle je.

Brazilska policija tom prilikom je saopštila da je uhapšen Goran Nešić za kojim je Srbija raspisala Interpolovu potjernicu, pošto je u odsustvu osuđen na osam godina zatvora zbog krijumčarenja narkotika. On je iz Srbije pobjegao prije desetak godina.

Kad je objavljena vijest o hapšenju u Brazilu, Miljko Radisavljević, prvi čovjek srpskog Tužilaštva za organizovani kriminal, izjavio je kako postoje indicije da su pripadnici Balkanske grupe radili i za Darka Šarića.

Beogradski Blic piše da je Nešić glavni srpski narko-bos u posljednjih nekoliko godina u Brazilu i da je na vezi držao tamošnje narko-kartele, kod njih obezbjeđivao kokain, kojim je zatim snabdijevao sve srpske i crnogorske klanove, koji su drogu dalje krijumčarili u Evropu. ,,Bio je glavni saradnik Darka Šarića, iznad njega po rangu, narko-vezama i uticaju” tvrdi Blic.

Nešić se pominjao i tokom suđenja grupi švercera droge u Velikoj Britaniji. Petorica aktera osuđeni su u maju ove godine, a među njima i Baranin Zoran Drešić.

,,Srpski i crnogorski kriminalci se pojavljuju kao glavna prijetnja u svjetskoj trgovini kokaina”, izjavio je tim povodom Ken Galager, šef operacija SOCA za Evropu.

Autor članka u Ekonomistu, poznati britanski stručnjak za Balkan Tim Džuda tada je podsjetio i da su tri Crnogorca i jedna osoba sa Kosova u maju uhapšeni i optuženi za pokušaj krijumčarenja 42 kilograma kokaina na brodu Risan, u vlasništvu jedne crnogorske kompanije. Brod je plovio pod zastavom Monaka.

,,Radi rasvjetljavanja kriminalne scene u ovom regionu treba znati da je crta koja dijeli jednog kriminalca, biznismena i političara veoma maglovita”, zaključuje britanski publicista.

Milan BOŠKOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ZAŠTO ODLAZE STRANI INVESTITORI: Neispunjena obećanja DPS vlasti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Da li je strah od nove vlasti i najave poslovanja i ulaganja uz poštovanje zakona, bez prečica, razlog što ranije ugovorene investicije neće biti realizovane? Ili su problem neispunjena obećanja DPS ministara koji su, pretpostavlja se, obećavali razne povlastice koje nisu bile u skladu sa važećim zakonskim propisima ili planskom dokumentacijom

 

Nakon promjene vlasti u Crnoj Gori u avgustu 2020., pojedini strani investitori odustaju od ranije ugovorenih projekata i značajnih investicionih ulaganja na području Crnogorskog primorja.

Prvi je to učinio zakupac elitnog turističkog kompleksa Sveti Stefan-Miločer, kompanija Adriatic properties i njen vlasnik, grčki biznismen Petros Statis. On je krajem maja 2021. godine objelodanio kako će hotelski operater Aman Resorts zatvoriti hotele Sveti Stefan i Miločer i pokrenuti arbitražni postupak pred sudom u Londonu protiv države Crne Gore, sa odštetnim zahtjevom od 100 miliona eura. Odlučili su se na takav korak zbog odluke lokalne zajednice da ukloni barijere u vidu gvozdenih ograda i kapija na prilazu maloj, Kraljičinoj plaži. Zahtjevi mještana da se oslobode prilazi plažama doveli su Aman u situaciju da ne može svojim gostima da obezbijedi mir i privatnost.

Arbitražom prijeti i drugi investitor, Konzorcijum kompanija Nortstar d.o.o iz Podgorice i of-šor kompanije Eqest Capital Ltd, registrovane na britanskom ostrvu Jersey, koji je planirao gradnju turističkog kompleksa na hercegnovskoj rivijeri, pod nazivom Montrose.

Početkom septembra ove godine Ministarstvu finansija stigao je dopis kompanije Nortstar o raskidu ugovora o zakupu zemljišta, lokacije na kojoj je planirana izgradnja više hotela, naselja sa luksuznim vilama, apartmanima, pristaništima, marinama i mnogobrojnim pratećim objektima. Vrijednost investicije procjenjivana je na 250 miliona eura.

Realizacija oba navedena projekta umnogome je zavisila od dobrih relacija investitora sa istaknutim političarima iz redova DPS-a, sa ministrima ključnih resora koji su, pretpostavlja se, obećavali razne povlastice koje nisu bile u skladu sa važećim zakonskim propisima ili planskom dokumentacijom za te dvije lokacije. Što je tokom investicione euforije od 2006. godine bila uobičajena praksa.

Visok nivo korupcije obilježio je sektor građevinarstva i stranih investicija, u kome su državni funkcioneri ucjenjivali investitore. Sve njihove potrebe i želje  ispunjavali su donošenjem niza urbanističkih planova na štetu prirodnih resursa  priobalnog područja. Povlastice su se, nerijetko, odnosile i na finansijske ustupke u pogledu plaćanja raznih državnih taksi i poreza ili naknade za zakupljeni prostor kopna i mora, koji se mjerio stotinama hiljada ili milionima kvadrata.

Da li je strah od nove vlasti i najave poslovanja i ulaganja uz poštovanje zakona, bez prečica, razlog što ranije ugovorene investicije neće biti realizovane?

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitor od petka 23. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

EKONOMIJA IZMEĐU STATISTIKE I PROJEKCIJA: San ili java

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dok sve teže sastavljamo kraj s krajem, statistika nas ubjeđuje da nam je sve bolje i bolje. A političari najavljuju „nikad težu” jesen i zimu. Nastavljajući da troše nezarađeno

 

Crna Gora je, prema preliminarnim statističkim podacima, imala najveću stopu ekonomskog rasta u Evropi u drugom kvartalu (april–jun) ove godine. „Stopa realnog rasta BDP-a u drugom kvartalu 2022. godine iznosila je 12,7 odsto“, saopšteno je iz Monstata.

Iz priloženih podataka vidi se da je za proljetošnji rast ekonomije najzaslužnija kategorija „lična potrošnja domaćinstava“ koja je bila nekih 200 miliona veća nego u istom periodu prošle, 2021. godine. A dosta su pripomogle i zalihe, koje su za godinu dana uvećane sa 71,5 na 199,5 miliona.

Podatke Monstata, po pravilu, ne prati detaljnije objašnjenje pa je interpretacija saopštenih podataka prepuštena zainteresovanima. Među prvima se oglasio bivši ministar ekonomije i jedan od osnivača političkog pokreta Evropa sad Jakov Milatović. „Ovo je rezultat povećanja plata zbog Programa Evropa sad i samim tim značajno veće potrošnje domaćinstava. Znanjem do uspjeha“, pohvalio se Milatović pratiocima na tviteru.

Ima tu istine. Bez uvećanih plata potrošnja bi, bez sumnje, bila manja. Ali, tu se priča ne završava. Rast zarada u Crnoj Gori pogurao je i cijene. Zato je naša ovogodišnja inflacija, takođe, među najvećima u Evropi. I za približno polovinu veća od one izmjerene u zemljama euro zone. Iako je tamo uticaj energenata (struja, gas, naftni derivati) na ukupan rast cijena neuporedivo veći nego u Crnoj Gori. Taj dio zasluga programa Evropa sad Milatović i Milojko Spajić ne pominju.

Tu su, potom, i efekti ukrajinske krize. Ne samo globalni. U izmjerenom rastu „lične potrošnje domaćinstava“ jedan pristojan dio otpada na Ukrajince i Ruse koji su, nakon početka rata, došli u Crnu Goru. Kao što je i rast zaliha u drugom kvartalu, u dobroj mjeri, posljedica grozničavog gomilanja osnovnih životnih namirnica (brašno, ulje, šećer) i u špajzima i u trgovačkim magacinima. U strahu da ćemo, usljed rata na Istoku Evrope, ostati bez hrane.

Eto tako smo se, prema stopi ekonomskog rasta, našli na vrhu Evrope.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitor od petka 23. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

TARGETIRANJE NOVINARA U MANIRU DPSA-a: Novinare na bandere, slobodu medija o klin

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nakon što je premijer Dritan Abazović u više navrata optuživao medije i prijetio gašenjem, na mejl adresu jednog od njih stigla je prijetnja smrću

 

„Novinar si pi*ka ti materina pa piši o ovim go*nima i znaj visićeš na banderi u bulevaru za primer, kolabirantu“, jedna je od prijetnji koja je protekle sedmice upućena urednici nedavno osnovanog M portala. Riječ je o mediju koji duže vrijeme objavljuje prepiske kriminalaca, pripadnika takozvanog „škaljarskog“ klana, u kojima se pominje odlazeći premijer Dritan Abazović, funkcioneri ove i prethodne Vlade, ali i Srpska pravoslavna crkva i Demokratski front. U nekoliko mjelova koji su stigli na adresu glavne urednice M portala Danice Nikolić targetirani su novinari, građanski i nevladini aktivisti, političari i preduzeća…

Povodom tih prijetnji Osnovno državno tužilaštvo u Podgorici je formiralo predmet. Prijetnje M portalu stigle su nakon više Abazovićevih otužbi, da ovaj i neki drugi mediji, radeći za Demokratsku partiju socijalista (DPS), šire govor mržnje i ekstremizam, a doveo ih je u vezu sa kriminalnim klanovima. Iz M portala je prethodno saopšteno da stvari komplikuje ćutanje onih koji bi trebalo da ih zaštite kao građane i kao novinare. Na izjave premijera Abazovića reagovali su i iz Gradske televizije, čiji je osnivač Grad Podgorica, a na čijem čelu je Ivan Vuković iz DPS-a. Oni su 11. septembra od direktora Uprave policije Zorana Brđanina zatražili procjenu bezbjednosti njihovih novinara i urednika. „Kao posljedicu ovih nezapamćenih pritisaka vrha države na medije, meta smo konstantnih prijetnji i uvreda ne samo korisnika društvenih mreža, nego i nepoznatih građana na različitim javnim mjestima“, naveli su iz Gradske televizije.

Akcija za ljudska prava (HRA) je osudila optužbe koje je premijer u tehničkom mandatu iznio na račun medija, bliskih Demokratskoj partiji socijalista. Premijer je, kako kažu, odgovoran za promociju slobode medija, koja podrazumijeva i pravo na kritiku vlasti, čak i onda kad ta kritika nije potpuno utemeljena. Podsjećaju da je Abazović nekoliko puta optužio pomenute medije i pojedince da su povezani sa kriminalnim grupama i da raspiruju i šire nacionalnu mržnju.

„Jednom je zaprijetio i gašenjem medija, što je nedopustivo u demokratskom društvu, posebno jer to nije u nadležnosti premijera. Umjesto zapaljivih izjava, koje krše pretpostavku nevinosti i zagovaraju netrpeljivost prema novinarima, od premijera se očekuje da eventualne dokaze o krivičnim djelima, koja su izvršili novinari, proslijedi državnom tužilaštvu putem Ministarstva unutrašnjih poslova ili Uprave policije, organa u njegovoj nadležnosti, umjesto da saopštava optužbe bez dokaza putem medija”, ističu u HRA.

Kritike Abazovića prema M portalu su se intenzivirale nakon što je taj portal od sredine avgusta počeo da objavljuje transkripte razgovora navodnih pripadnika šakaljarskog klana sa Sky aplikacije u kojima se pominje i lider građanskog pokreta URA i njegovi saradnici. Komentarišući objavljene transkripte razgovora navodnih pripadnika škaljarskog klana, a u kojima se pominje premijerovo ime, Abazović je optužio iste medije da sarađuju sa djelovima organizovanog kriminala.

„To što objavljuje M portal, to što radi Pobjeda, CDM i portal Analitika i drugi… sve je povezano imenima o kojima sam govorio u Specijalnom tužilaštvu“, rekao je Abazović 5. septembra nakon saslušanja u Specijalnom tužilaštvu, gdje je govorio o svojim saznanjima o švercu cigareta.

Medijski ekspert Duško Vuković za Monitor kaže da ljudi iz vlasti, pa i oni iz prvog ešalona, imaju pravo na afektivna raspoloženja, ali moraju znati da će ih ta raspoloženja kompromitovati. On primjećuje da, umjesto da uče na greškama prethodnika, vlast koju personifikuje mladi Dritan Abazović njihove greške koristi kao poželjne obrasce ponašanja.

„Obaveza je vlasti da uredi sistem i izgradi nezavisne institucije koji će obezbijediti pretpostavke za medijske i svake druge slobode, a da onda institucije sankcionišu one koji krše zakone, profesionalne standarde i etiku. To je izostalo, a optužbe i prijetnje kafanskog tipa su ostale crnogorska paradigma kada je riječ o odnosu vlasti i medija“, ističe Vuković.

Direktorica Instituta za medije Olivera Nikolić smatra da je težina riječi obezvrijeđena, a da smo svakodnevno svjedoci toksičnosti koja se izliva u javni prostor zbog porasta uvredljivog i govora mržnje, što rezultira agresijom, netrpeljivošću, pojačanim stereotipima, predrasudama, na kraju i podjelama.

„Pojedini političari ne prezaju od pokušaja disciplinovanja medija, čije im uređivačke politike nijesu po volji. Targetiraju medije i novinare. Svjedoci smo sve češćeg pritiska na novinare, koji su posljednjih godina učestala meta napada i čija je bezbjednost ugrožena“, pojasnila je Nikolić.

Direktorica Akcije za ljudska prava Tea Gorjanc Prelević ističe da Abazović nastavlja praksu koja je karakterisala bivšu višedecenijsku vlast DPS-a. Ona smatra da se, umjesto „zapaljivih izjava“, od premijera očekuje da eventualne dokaze o krivičnim djelima novinara proslijedi državnom tužilaštvu i to putem Ministarstva unutrašnjih poslova ili Uprave policije, koji su u njegovoj nadležnosti, umjesto što saopštava optužbe bez dokaza. Konstatuje da je na sceni nastavak višedecenijske prakse koja je dovela do napada na novinare, u nekim slučajevima sa najtežim posljedicama.

Olivera Nikolić ukazuje da od odgovornosti ne mogu pobjeći ni mediji. Više su, kaže, dio problema nego rješenja. Utaboreni i podijeljeni popuštaju pred pritiscima centara moći, zamagljuju granicu između činjenica i mišljenja, selektivno pristupaju u odbrani javnog interesa.

„Sve rjeđe su prostor dijaloga, a sve češće prostor političkog obračuna, ili megafon centara moći iz politike i van nje“ kaže Nikolić. Ona pita: „Podriveno je povjerenje u medije i institucije i kome građani da vjeruju i ko će to da servisira njihovu osnovnu potrebu da budu informisani i obaviješteni?“

Siniša Bijeković, zaštitnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore, osudio je prijetnje i uvrede upućene urednici M portala, kao i ostalim novinarima i drugim javnim ličnostima koji su targetirani porukama „krajnje prizemne i uznemirujuće sadržine“. Sad, zanimljivo – iz  Ministarstva kulture i medija poručili su da „napadi i prijetnje novinarima i novinarkama, narušavaju princip slobode medija koji mora biti do kraja poštovan, bez obzira na uređivačku politiku medija“. Ambasadorka Sjedinjenih Američkih Država (SAD) Džudi Rajzing Rajnke (Judy Rising Reinke) saopštila je da nije prihvatljivo kada politički lideri kritikuju novinare ili medijske kuće jer im se ne sviđa kako oni izvještavaju, što dovodi do ugrožavanja bezbjednosti novinara.

Ivan ČAĐENOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo