Povežite se sa nama

DRUŠTVO

OTKAZI NA UNIVERZITETU ZBOG DUPLOG ZAPOŠLJENJA: Kad profesori varaju

Objavljeno prije

na

Monitor o tome piše odavno: kako su se profesori Univerziteta Crne Gore, nezakonito – kršeći Zakon o radu, uhljebili na više fakulteta istovremeno, u više država zasnivajući stalni radni odnos. Centar za građansko obrazovanje (CGO) takođe, duže vremena, upozorava na ovu praksu. U velikom broju slučajeva narečeni profesori-prestupnici su neki od najprepoznatljivijih profesora obuhvaćenih okom javnosti. Zamislite profesori, oni koji trebaju biti primjer, so zemlje, krše zakone. Šta onda očekivati od ostalih?

Prvo je, marta ove godine, po prijavi CGO-a podgoričko tužilaštvo pokrenulo provjere radnih angažmana više profesora Univerziteta Crne Gore za koje je postojala sumnja da su puno radno vrijeme zaposleni i na univerzitetima u regionu. Među njima je o i profesor Filozofskog fakulteta Srđan Vukadinović, koji se u tom kontekstu spominje duže vrijeme. I mediji iz BiH svojevremeno su pitali da li je moguće da Vukadinović, čija je supruga Nađa Avdibašić-Vukadinović u to vrijeme bila ministar obrazovanja Tuzlanskog kantona, može biti stalno zaposlen u dvije države.

Na pitanje Vijesti da prokomentariše pomenuto Vukadinović je tada odgovorio: ,,Savršeno me krivična prijava ne tangira nimalo, jer je sve u duhu zakona”.

Vukadinovićeva nadređena, nova rektorka Radmila Vojvodić ne misli tako: profesori Slavica Perović, Mihailo Mijanović i Srđan Vukadinović dobili su otkaze na Univerzitetu, zbog duplog angažmana. Vukadinović, profesor Filozofskog fakulteta u Nikšiću, u isto vrijeme bio je i redovni profesor i prodekan za nastavu i studentska pitanja na Akademiji dramskih umjetnosti u Tuzli. Mijanović je, u periodu kada je bio prodekan za finansije na Filozofskom fakultetu, bio u stalnom radnom odnosu na Fakultetu za fizičko vaspitanje u Banjaluci. Profesorica Instituta za strane jezike Slavica Perović već duže je zaposlena i na Fakultetu za pravne i poslovne studije u Novom Sadu.

CGO je ranije podnio krivičnu prijavu i protiv profesora Borisa Brajovića i Rašida Hadžića, zbog istoga. Prema podacima CGO-a Brajović, koji je redovni profesor Filozofskog fakulteta, zaposlen je takođe i na Pravoslavnom bogoslovskom fakultetu u Foči. Tamo je bio i dekan. Hadžić prodekan nikšićkog Fakulteta za sport i fizičko vaspitanje, zaposlen je i na Fakultetu za biomedicinske nauke Univerziteta u Novom Pazaru. Tužilaštvo provjerava još dvadesetak profesora Univerziteta, za koje se sumnja da su puno radno vrijeme zaposleni i na univerzitetima država regiona.

Iz CGO-a su pobrojali i sa kojih ovdašnjih fakulteta profesori najviše krše spomenute zakonske norme, ali i na kojim fakultetima, preovladavajuće, u inostranstvu pronalaze drugi stalni radni status. Ispostavilo se da najviše (nezakonitih) angažmana je sa: Filozofskog fakulteta – šest, po dva sa Instituta za strane jezike, Fakulteta likovnih umjetnosti, Ekonomskog fakulteta i Biotehničkog i po jedan sa Medicinskog i Mašinskog fakulteta.

Profesori sa pomenutih univerzitetskih jedinica dominantno imaju dodatne, a neodobrene, angažmane na: Univerzitetu u Istočnom Sarajevu (8), zatim na Fakultetu za pravne i poslovne studije u Novom Sad, Državnom univerzitetu u Novom Pazaru, Univerzitetu Mediteran, Univerzitetu u Banjaluci, Univerzitetu Džemal Bijedić u Mostaru, Univerzitetu u Nišu i Panevropskom Univerzitetu Apeiron u Banjaluci, a jedan broj ima nejasne angažmane u drugim pravnim subjektima u Crnoj Gori.

Jedan od najzapaženijih primjera bio je onaj metodologa Miloša Bešića. On je, prije nego je – nakon pritisaka javnosti – napustio FPN, kršio Zakon o radu obje države u kojima je zasnovao stalni radni odnos: ni po zakonu Srbije, ni po zakonu Crne Gore nije dozvoljeno da ista osoba bude u punom radnom vremenu (40 sati sedmično) zapošljena kod dva poslodavca, bez obzira da li su oba poslodavca iz Crne Gore ili je samo jedan sa sjedištem van Crne Gore. Bešić je istovremeno stalno zaposlen (sa punim radnim vremenom) na FPN u Podgorici (od 2007. godine) i u Beogradu (od 16. 10. 2010. ). Na oba Univerziteta po osnovu ugovora na pet godina.

Bešić je dva puta bio duplo zapošljen, u dva navrata je kršio zakon po istom principu: od 2007. do 2009. godine istovremeno je bio zapošljen u Podgorici i Kruševcu, dok je od 2010. do odlaska sa FPN-a, istovremeno bio zapošljen u Podgorici i u Beogradu.

Sagovornik Monitora, profesor Univerziteta Crne Gore, koji je insistirao na anonimnosti smatra da iako treba pohvaliti potez nove rektorke ali ipak treba biti oprezan jer je ovo djelić nezakonitosti na Univerzitetu. ,,Nezakonito dvojno zaposlenje je ništa u odnosu na sumnje u finansijske malverzacije na Univerzitetu, na univerzitetskim jedinicama. To pothranjuje i netransparentno vođenje finansijske politike, što je nečuveno u demokratski uređenim državama.”

DALIBORKA ULJAREVIĆ, DIREKTORICA CGO
Dupli angažmani su vrh ledenog brijega

MONITOR: Kako komentarišete otkaze na Univerzitetu nakon što je dokazano da su pojedini profesori pored radnog angažmana na Univerzitetu bili i u stalnom radnom odnosu i na univerzitetima država regiona?
ULJAREVIĆ: Radi se o kršenju zakona koje mora biti adekvatno sankcionisano. Osim što je u sukobu sa zakonom ova praksa je u sukobu i sa logikom i naukom, jer nije moguće da jedna osoba bude paralelno na dva različita mjesta izvodeći nastavu, a što nije prirodno moguće ne može biti ni pravno moguće. Radi se i o kršenju internih akata UCG, kao i etičkih normi koje dovode u pitanje dostojnost predavača u akademskim ustanovama, njihovo poimanje društvenih vrijednosti i transfer tih vrijednosti na studente. Društvo koje ima problem poimanja vrijednosti u akademskim krugovoma ima veliki problem sa stvaranjem perspektive. Sklono je podaništvu i političkom sljepilu, a posljedice su teške i dugotrajne, i mi ih svi trpimo.

MONITOR: Koliko je ova praksa dvojnog zaposlenja uzela maha na Univerzitetu?
ULJAREVIĆ: Teško je doći do preciznim podataka i mi u CGO-u svaki slučaj pojedinačno obrađujemo i dokumentovano podnosimo rukovodstvu UCG, a nekoliko tih slučajeva obrađuje i Tužilaštvo. Radi se o jednom od pojavnih oblika urušenih društvenih normi i iskrivljenog doživljaja uspjeha, a sažima se u frazi ,,snašao se”. Posebno je zabrinjavajuće kad ovakva praksa pusti svoje korijene u akademskoj zajednici. Umjesto da se sa UCG čuo jasan glas otpora provincijalnom cunamiju i stalo u odbranu poštovanja zakona i pravila te institucije, a time i njenog kvaliteta i digniteta, mi smo dobili akademske tezge kao izraz artikukulacije parcijalnog interesa.

MONITOR: Koja su Vaša očekivanja u narednom periodu?
ULJAREVIĆ: Stvari su pomjerene sa mrtve tačke, a trebale su nam godine mukotrpnog rada da se to desi. Nemam iluziju da će nekolika otkaza riješiti stanje u visokoškolskim ustanovama, ali proces je počeo. Brojne su nepravilnosti u sistemu visokog obrazovanja, taj sistem mora početi da se liječi, to će zahtijevati još dosta napora, a izazivaće sigurno i brojne otpore.

MONITOR: Ima onih koji sumnjaju da je nova rektorka ovim potezom samo zamaglila oči javnosti sa drugih sumnjivih rabota?
ULJAREVIĆ: Treba pošteno naglasiti da je rektorka Vojvodić napravila hrabar potez. Mnogi od ovih slučajeva bili su i ranije poznati rukovodstvu UCG koje nije smjelo ili htjelo da se time bavi, zbog čega je CGO i podnio krivičnu prijavu protiv tog rukovodstva i po njoj se postupa. Brzo ćemo vidjeti dokle je rektorka Vojvodić spremna da ide. Dupli radni angažmani su samo vrh ledenog brijega. Moraju se još mnoga pitanja otvoriti, poput utvrđivanja autentičnosti određenih naučnih radova, finansijske kontrole fakultetskih jedinica i uspostavljanja odgovornosti tamo gdje se utvrde nepravilnosti, sankcionisanja različitih koruptivnih radnji zbog kojih najviše trpe studenti…To je težak posao, ali vraćanje ugleda Univerzitetu bio bi značajan korak za crnogorsko društvo.

Marko MILAČIĆ

Komentari

DRUŠTVO

POLITIKA ISPRED TURIZMA: Sezona pod prinudnom upravom

Objavljeno prije

na

Objavio:

Sa nivoa Nacionalne turističke organizacije nema validnih procjena o uspješnosti ovogodišnje turističke sezone. Procjene su se pravile na osnovu unaprijed ugovorenih hotelskih kapaciteta i potražnje na tržištu. U crnogorskom turizmu nema više ugovorenih kapaciteta, nema velikih turoperatora i čarter linija. NTO najavljuje dobar buking iz Velike Britanije iako nijedan turoperator iz te zemlje ne radi organizovano Crnu Goru

 

Turizam je glavna privredna grana u Crnoj Gori. Budva je  centar crnogorskog turizma u kojem se ostvaruje oko 50 odsto ukupnog prihoda. Ta opštepoznata činjnica nije bila presudna za  određivanje datuma održavanja lokalnih izbora u Opštini u kojoj je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava.

Izbori su bili zakazani za 5 jun. kako bi se uzavrela politička situacija u gradu stabilizovala i sva pažnja novoizabrane vlasti usmjerila na djelatnost od čijih prihoda se puni gradska kasa i od koje zavisi ukupan razvoj grada. Međutim, politički interesi stranaka nove parlamentarne većine kojima izbori početkom juna nisu odgovarali, stavljeni su iznad  turizma i ekonomije.

Lokalni izbori u Budvi pomjereni su za 23. oktobar, što znači da će tokom čitave turističke sezone najvažniju turističku opštinu voditi pet Vladinih povjerenika sa svim ovlašćenjima koja po zakonu imaju i legalno birani odbornici.

Kako će Budva u predstojećoj sezoni funkcionisati bez potpune vlasti i učešća predstavnika građana, teško je prognozirati. Turistička sezona 2022. jedna je od najneizvjesnijih jer počinje u jeku rata koji bukti usred Evrope, u Ukrajini, i velike ekonomske krize koja je uslijedila. Crnogorski turizam ovoga ljeta ne može da računa na najbrojnije turiste iz Ukrajine i Rusije koji su u ukupnom turističkom prometu naše zemlje učestvovali i do 30 procenata.

Zbog rata u Ukrajini, kome se ne nazire kraj, i obostranih ekonomskih sankcija koje su Crna Gora i Rusija jedna drugoj uvele, suspendovan je avio-prevoz sa ovih destinacija za aerodrom Tivat. Za ljetovanje u Crnoj Gori opredijeliće se uglavnom oni Rusi koji imaju nekretnine u Crnoj Gori. Dolazak na Crnogorsko primorje postao je za Ruse preskup, putuje se preko Beograda i Istanbula sa kartom koja staje više od 1.000 eura.

Hotelijeri i vlasnici privatnog smještaja nadaju se da će gubitak istočnog tržišta biti nadoknađen pronalaskom novih emitivnih destinacija i uvođenjem sezonskih avio- linija ka Sjevernoj i Zapadnoj Evropi. Ipak nisu preveliki optimisti da će se nakon  pandemije koja je obilježila prošlogodišnju sezonu i novih okolnosti rata i ekonomske krize koja trese veliki broj zemalja, dostići nivo turističkog prometa iz 2019. godine.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 13. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IZBORNI GALIMATIJAS: Po volji vladajuće većine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Već zakazani lokalni izbori u jeku turističke sezone, objedinjeni su i odloženi za oktobar. Iz nove vladajuće većine objasnili su da društvo treba relaksirati neprestane izborne trke, dok opozicija tvrdi da se radi o bježanju od izvora. Iz dijela nevladinog sektora, kao i ranije, upozoravaju na nezakonitost

 

 I pored toga što je predsjednik Crne Gore Milo Đukanović raspisao lokalne izbore u više crnogorskih opština koji su trebali da se održe u jeku turističke sezone, bar turisti mogu da odahnu – do njih neće doći. Nova parlamentarna većina se potrudila da izbore objedini i odloži za oktobar, sve slijedeći DPS praksu nedržanja zakona kao pijan plota. Nova opozicija upozorava na hajdučiju i pravni haos i poentiraju da je odluka politička jer novoj većini u ovom trenutku ne odgovaraju izbori.

Krenimo redom. Skupština Crne Gore je 5. maja usvojila dopune Zakona o lokalnoj samoupravi kojima je predviđeno da se izbori u 14 gradova objedine i odgode do 30. oktobra. Dopune, za koje je glasalo 45 poslanika, protiv je bilo 16, su predložili članovi nove parlamentarne većine iz SNP-a, URA-e, DPS-a, Bošnjačke stranke i SDP-a.

Predlagači zakona iz redova nove parlamentarne većine pozvali su se na javni interes da građani na lokalnim izborima glasaju istog dana, te na potrebu građana i društva da se ne bude non-stop u izbornoj kampanji. Upozorili su i da iza objedinjavanja izbora u jednom danu stoje Evropska komisija, OEBS i ODIR, te da je to jedna od preporuka iz posljednjeg izvještaja Evropske komisije.

Da je ovo zakon o bježaniji od izbora, tvrde sada opozicione Demokrate. Oni tvrde da je ovo akt bez presedana kojim se uvodi pravni haos u izborni sistem. Demokratski front (DF) je napustio sjednicu Skupštine zbog, kako su kazali, pravnog nasilja vladajuće većine, uz najavu vaninstitucionalne borbe.

Predsjednik Đukanović, koji je već raspisao izbore za Bijelo Polje i Šavnik za 12. jun, za 5. jun vanredne u Budvi, Tivtu, a redovne u Plužinama i Žabljaku, vratio je Skupštini dopune zakona. On je upozorio da bi odluka vladajuće većine, u kojoj je sada i njegov DPS, mogla ,,otvoriti više bitnih pravnih pitanja, odnosno nedoumica, koje nastaju u karakterističnim političkim situacijama, uz pretpostavljenu refleksiju na polje crnogorskog ustavnog sistema i postulata ustavnog prava uopšte”.

Novi premijer Dritan Abazović je na ovu odluku Đukanovića odgovorio da će skupštinska većina ponovo izglasati dopune i da će Đukanović morati da ih potpiše.

,,Ukoliko Skupština ponovo usvoji isti zakon, predsjednik je dužan da ga proglasi”, kazao je u izjavi Pobjedi Đorđije Blažić, dekan Fakulteta za državne i evropske studije.

Nakon što su poslanici Skupštine Crne Gore i drugi put usvojili dopune Zakona o lokalnoj samoupravi, Đukanović ih je, poštujući zakonsku proceduru, potpisao.

Blažić je upozorio na pravni galimatijas koji može izazvati pravne i institucionalne probleme u funkcionisanju pojedinih državnih organa, ali i lokalne samouprave: ,,Pravni sistem se ne prilagođava interesima partija već građanima i sa takvom praksom se mora prekinuti”.

Saga oko lokalnih izbora je upravo pokazatelj kako se sve podređuje partijskim interesima. Dopune Zakona o lokalnoj samoupravi prvi put su povučene iz skupštinske procedure u novembru, iako su njegovi potpisnici bili svi predstavnici tadašnje vlasti. To se desilo nakon što koalicija Crno na bijelo nije prihvatila amandmane SNP-a koji je trebalo da garantuju da će odluka predsjednika države o raspisivanju izbora na Cetinju, Petnjici i Mojkovcu prestati da važi.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 13. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IMPROVIZACIJA VLASTI U TURISTIČKOJ METROPOLI: Budva u rukama povjerenika

Objavljeno prije

na

Objavio:

Odlaganje izbora za oktobar posebno pogađa primorske opštine Budvu i Tivat u kojima je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava. Predsjednik Milo Đukanović raspisao je izbore u ovim opštinama za 05. jun. Političke partije već su započele izbornu kampanju. U obavezi su da izborne liste za odbornike u lokalnim parlamentima predaju najkasnije do 11. maja

 

Da od lošeg može biti gore pokazuje politička situacija u Budvi u kojoj je na snazi prinudna uprava, koja se dodatno usložnjava ukoliko Skupština Crne Gore usvoji predlog za odlaganje lokalnih izbora u većini crnogorskih opština za 30. oktobar.

Odbor za politički sistem, u srijedu 4. maja, predložio je usvajanje Predloga zakona o dopuni  Zakona o lokalnoj samoupravi kojim bi se omogućilo odlaganje održavanja izbora u Podgorici i 13 opština u kojima su oni zakazani ili se očekuje njihovo zakazivanje u redovnom zakonskom roku, sa obrazloženjem stvaranja normativnog okvira za održavanje svih lokalnih izbora u jednom danu. Predlog su podržali poslanici partija nove parlamentarne većine, DPS, SDP, URA i SNP.

Pomjeranje lokalnih izbora preko utvrđenog zakonskog roka za njihovo održavanje i određivanje datuma koji odgovaraju partijama koje kroje aktuelnu većinu u parlamentu, predstavlja grubo kršenje izbornog zakonodavstva i pravila fer i poštene izborne utakmice. To je akt samovolje i straha od raspoloženja birača koje pokazuju najnovija istraživanja javnog mnjenja,  ocjenjuju predstavnici stranaka koji se tome protive.

Odlaganje izbora za oktobar posebno pogađa primorske opštine Budvu i Tivat u kojima je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava. Predsjednik Milo Đukanović raspisao je vanredne izbore u ovim opštinama za 5. jun. Političke partije već su započele izbornu kampanju. U obavezi su da izborne liste za odbornike u lokalnim parlamentima predaju najkasnije do 11. maja. Očekivalo se da će Odbor za politički sistem napraviti izuzetak za ove dvije opštine i potvrditi zakazani termin izlaska građana na birališta, kako bi u predstojeću turističku sezonu startovale sa novom lokalnom upravom, ali to u predlogu nisu učinili.

Ukoliko se izbori ne održe u zakazanom terminu, dvije turističke opštine ne mogu ostati u rukama povjerenika Vlade duže nego što je Zakonom o izboru odbornika i poslanika predviđeno. A to je najduže do 100 dana od dana raspisivanja izbora. Đukanović je izbore u Tivtu raspisao 12. marta a u Budvi 02. aprila ove godine.

Nakon isteka maksimalnih 100 dana prinudne uprave, opštine Budva i Tivat našle bi se u zoni bezvlašća ili nezakonite i neustavne improvizacije vlasti sa povjerenicima kojima je istekao mandat, tokom trajanja čitave turističke sezone, odnosno punih šest mjeseci.

Solomonsko rješenje za vakum koji bi nastupio u Budvi i Tivtu odlaganjem izbora bez preciziranja datuma održavanja, odnosno najkasnije do 30. oktobra, po ispravljenom predlogu predlagača izmjene Zakona, riješio bi se produženjem mandata povjerenika do konstituisanja nove skupštine, kad god to bilo.

Skupštinu Budve vodi Odbor povjerenika od 5 članova koji trenutno predstavljaju zakonodavnu vlast u najvećoj turističkoj opštini u zemlji. To su pojedinci izabrani na konkursu Ministarstva javne uprave, digitalnog društva i medija, iza kojih ne stoji volja građana. Konkurs je raspisan po kriterijumima koje je odredilo Ministarstvo javne uprave jer Zakon o lokalnoj samoupravi nije propisao način i kriterijume za izbor kandidata za ovo Vladino tijelo kome su data ogromna ovlašćenja.

U fotelji predsjednika Skupštine opštine Budva tako se, putem konkursa, našla Sonja Vukićević, mašinska inženjerka iz Budve, kao predsjednica Odbora povjerenika. Nije ispoštovan uslov konkursa po kome su „prioritet stručne reference iz oblasti prava, ekonomije ili sistema lokalne samouprave“. Odbor povjerenika ima sve nadležnosti lokalnog parlamenta propisane čl 38. Zakona o lokalnoj samoupravi. To u praksi znači da tih pet lica, dva člana iz reda zaposlenih u ministarstvima i tri iz Budve, upravljaju Opštinom čiji je budžet težak oko 40 miliona eura.

Scene iz budvanske skupštinske sale  postale su nadrealne. Dok su 33 odbornika budvanskog parlamenta kao predstavnici izborne volje građana Budve izražene na izborima 30. avgusta 2020. raspuštanjem Skupštine poslati kućama, petoro ljudi izabrani putem javnog konkursa sjede u odborničkim klupama i vode grad. Ako im se „rok važnosti“ produži do oktobra, opština Budva ulazi u stanje bezakonja.

Odbor povjerenika može donositi sve pravne akte Opštine, stratešeke planove razvoja, programe uređenja prostora, budžet i završni račun budžeta…Odbor raspolaže nepokretnom imovinom Opštine, odlučuje o finansijskom zaduživanju i davanju garancija, potvrđuje mandate odbornicima, bira i razrješava predsjednika Skupštine i predsjednika Opštine Budva i razmatra i usvaja izvještaj o radu predsjednika. Mogu odlučivati o zaradama lokalnih funkcionera i službenika… Otvorene su im sve mogućnosti, pa i za eventualne zloupotrebe.

Prinudna uprava  u Skupštini rezultat je političke nesposobnosti Demokratskog fronta i Demokrata u Budvi. Sa ukupno osvojenih 20 odborničkih mandata imali su lagodnu većinu za formiranje vlasti i podizanje Budve iz pepela koji je ostao iza trodecenijske vlasti DPS-a i njenih satelita. Sada DPS ponovo odlučuje i produžava agoniju lokalne samouprave u Budvi odgađanjem izbora na duži rok.

Bogata turistička metropola nije zaslužila ovakav krah avgustovske izborne pobjede. Lične sujete i pogrešna predstave o sopstvenoj moći pojedinih stranačkih prvaka, bile su preče od poštovanja birača. Nisu bili u stanju da formiraju funkcionalnu vlast u gradu koji raspolaže godišnjim prihodima  od nekoliko desetina miliona eura. Duže od godinu i po dana turistički grad je blokiran,  bez uticaja javnosti na razvojne, kulturne i društvene procese. Kao da su stanovnici Budve i lokalna uprava dva odvojena svijeta, bez dodirnih tačaka i zajedničkih interesa. Vlast, oličena isključivo u jednoj osobi, predsjedniku Opštine Marku Batu Careviću, postala je dovoljna sama sebi.

Uprkos drugačijim očekivanjima, prinudna uprava nije ugrozila fotelju predsjednika  Carevića. Čini se da je njegova pozicija sa povjerenicima jača nego što je bila ranije, sa legitimnim predstavnicima građana, izabranim odbornicima političkih partija. Sada i formalno sam upravlja najvećom turističkom opštinom na Crnogorskom primorju.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo