Povežite se sa nama

OKO NAS

OVOGODIŠNJE ULCINJSKE BERBE: Ni maslina, ni soli

Objavljeno prije

na

Upozorenja Uprave za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove nije imao ko da čuje. Ova institucija je još početkom jula preporučila da se hitno uradi hemijski tretman maslina na području Maslinade Valdanos i na teritoriji opštine Bar.

Naime, nakon kontrole maslinove muve, stručnjaci ove institucije su zaključili da je stanje alarmantno, odnosno da će, ukoliko se tretman ne uradi odmah, većina maslinara već za mjesec dana ostati bez potencijalnog roda.

To se i dogodilo, jer nije bilo nijednog sveobuhvatnog tretiranja masline. Što je, na primjer, 2002. godine urađeno čak tri puta. Sva je sreća što je prošla godina bila izvanredna, pa ulja još ima dovoljno.

No, primjetno je da se zalihe brzo troše, jer Ulcinjani i njihovi turisti sve više konzumiraju domaće maslinovo ulje.

“A ono je doista hrana i lijek. Naša istorija sa maslinom počinje, pa je, modernim rječnikom kazano, ona brend Ulcinja. Ta blagoslovljena biljka nas je othranila vijekovima. Imamo je i na grbu grada”, kaže direktor lokalne Turističke organizacije Fatmir Đeka.

Prije više od jednog stoljeća, u periodu od 1881. do 1889. godine, na tržište Italije je iz Ulcinja pošlo oko 300 tona ulja. Zanimljivo je da se izvozila i brača (otpad nastao meljavom) za koju se pretpostavlja da je služila za proizvodnju sapuna. Koji se još uvijek ovdje proizvodi.

Naš najveći stručnjak za maslinarstvo, pokojna dr Ksenija Miranović, zaključila je da žutica, tradicionalna sorta masline na našem Primorju, ima karakterističan ciklus u pet godina: jednu godinu izuzetno plodnu, dvije prosječne, a dvije sasvim omanu.

To nije slučaj sa sortama koje su uvozne, a koje su i ove godine veoma dobro rodile. Tako da će, bar od njih, biti dosta ulja.

I taj trend će se nastaviti, jer mnogi Ulcinjani sade velike količine neautohtonih sorti. Takođe, crnogorska Vlada je odlučila da da u zakup na desetine hektara zemljišta na lokalitetu Briska Gora za sadnju maslina i vinove loze.

“Ovim projektima valorizacije državnog zemljišta šaljemo poruku dobrog domaćina i svojim primjerom pokazujemo da raspoloživo zemljište treba da bude obrađivano”, navode iz Vlade.

U Ulcinju postoje četiri maslinarska društva koja su saopštila da bi zbog izvanrednog ekonomskog, kulturnog i istorijskog značaja, zaštite i revitalizacije, te stvaranja marketinškog brenda, ulcinjska Maslinada trebalo da bude isticana kao maslinarska regija.

“Taj živi spomenik maslinarstva je jedina prava velika plantaža u zemlji sa preko 80 hiljada stabala stoljetnih maslina, od kojih su pojedina stara oko 1.900 godina. Stoga naša Maslinada mora da uživa poseban stepen zaštite, odnosno mora na svim turističkim kartama da bude navedena kao ‘maslinarska regija’, gdje se gaji autohtona sorta maslina”, ističu u tim udruženjima.

Posljednja istraživanja, inače, pokazuju da je za dobro maslinovo ulje potrebno da stablo masline bude staro nekoliko stoljeća.

“To znači da je svako stablo masline u Valdanosu vrijednije je od bilo kojeg hotela ili apartmana koji bi se izgradili u ovom unikatu prirode”, smatra ekolog iz Njemačke dr Mihael Miler.

Ovaj ekspert, zaljubljenik u prirodne ljepote Ulcinja, dodaje da se to posebno treba razumjeti u državi koja uskoro slavi 27 godina od proglašenja “prvom ekološkom državom na planeti”.

A to bi morao da bude glavni motiv da se i na Solani beru slani kristali. Što nije slučaj već punih pet godina. Jer, samo ako ima berbe soli, može da se održi jedinstveni biodiverzitet na ovom području. Za kojeg više brinu Evropska komisija i Evropski parlament, te međunarodne organizacije, nego državni organi i institucije Crne Gore.

Očekuje se da će do kraja ove godine Solana dobiti status parka prirode, a preostaje da se definiše način upravljanja, koje od avgusta 2015. godine vrši Javno preduzeće “Nacionalni parkovi Crne Gore”.

Odluku o parku prirode donosi Skupština opštine na čijoj se teritoriji park nalazi, a iz Vlade je saopšteno da će u najskorijem roku proslijediti svu potrebnu dokumentaciju lokalnoj upravi u Ulcinju.

Ali, još nema informacija iz Podgroice o tome kada će biti predat zahtjev da se 15,2 miliona kvadratnih koje zahvata Solana stavi na Ramsarsku listu vrijednih močvarnih područja, kao što je to područje na lijevoj strani delte Bojane, u Albaniji.

Inače, ove godine dobra berba je bila samo od turizma, i ona, na sreću, velikog broja Ulcinjana još uvijek traje. Prije svega, zahvaljujući povoljnim vremenskim prilikama.

“Još je rano za zaključke, ali oni koji su spremno dočekali sezonu, zadovoljno trljaju ruke. Svaka sezona je sve izazovnija”, kaže Đeka.

Prema njegovim riječima, ova sezona je pokazala da se vraća stari sjaj ulcinjskom turizmu, gradu koji je prije tri decenije ostvarivao 40 odsto prihoda crnogorskog turizma.

“Jer, krenule su velike investicije u hotelsku industriju i ukupnu infrastrukturu: od prometne preko elektro i kanalizacione pa do vodovodne. I nakon sezone taj trend će se nastaviti. Dobićemo kongresnu salu sa 1.200 mjesta, najveću u Crnoj Gori, pa će, nadamo se, Ulcinj postati kongresni centar u regionalnim razmjerama”, navodi on i dodaje da je za instituciju na čijem se čelu nalazi i za Opštinu Ulcinj najvažnije da su u 2018. realizovana dva cilja kojima se godinama teži: podizanje nivoa ponude, odnosno ukupnog kvaliteta usluga, i produžavanje sezone.

“Zato već sada krećemo u pripremu predstojeće 2019. koju dočekujemo relaksiranije, ali sa punom sviješću što nam je raditi i koje probleme sve moramo riješiti. A vremena je, ipak, malo”, ističe Đeka.

U svakom slučaju, i ova je godina u Ulcinju potvrdila staro pravilo: kako si posijao, tako ćeš i požnjeti.

Perović: Obnoviti i zaštititi suvomeđe u Maslinadi

U sklopu podrške maslinarstvu za ovu godinu Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja predvidjelo je mogućnost da se sredstva dodijele i za podizanje podzida (suvomeđe).

„One u našoj Maslinadi imaju posebnu ambijentalnu i kulturološku vrijednost. Decenijama su podizani kilometri suvomeđa, koje zajedno sa maslinama, kaldrmisanim putevima i česmama, stvaraju unikatnu cjelinu”, kaže predsjednik Monitoring grupe Ulcinj (MOGUL) Džemal Perović.

Prema njegovim riječima, o značaju suvomeđa govori primjer Republike Hrvatske gdje je nakon višegodišnjeg traganja za načinom kako zakonski zaštititi „suhozid”, njihovo Ministarstvo kulture prihvatilo modalitet kroz zaštitu same tehnike gradnje kao „nematerijalnog kulturnog dobra”.

U Istri su povučena značajna sredstva za obnovu suvomeđa iz EU fondova i uveliko se već turistički valorizuju.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo