Povežite se sa nama

OKO NAS

BERANE: UČESTALE PROVALE I KRAĐE: Ništa nije sveto

Objavljeno prije

na

Familija Pačariz, čiji mnogobrojni članovi već godinama žive u inostranstvu, bila je neprijatno iznenađena kada su posjetili svoju kuću u Beranama, na samo nekoliko stotina metara od centra grada. Razvaljena vrata dočekala su ih kao najneprijatniji utisak na kratkom odmoru u Crnoj Gori.

„Nije tu bilo mnogo šta da se ponese. Više neke porodične relikvije, ali je to strašan osjećaj kada dođeš sa kraja svijeta i zatekneš provaljenu kuću”, kaže jedan od Pačariza. Oni su slučaj uredno prijavili policiji, koja je potom obavila sve što se moglo obaviti i što nerijetko bude uzaludan posao.

Posljednjih godina na području ovog grada evidentirane su brojne krađe, od kojih mnoge nijesu rasvijetljene ni do današnjih dana. Na meti lopova, između ostalog, našao se veliki broj kuća.

U policiji kažu da se radi, uglavnom, o onim domovima u kojima se samo povremeno živi i to, obično tokom ljeta.

Broj obijenih kuća iz dana u dan sve više raste, poprimajući zabrinjavajuće razmjere. Vlasnici kuća navode da se radi o pravom vandalskom činu, jer su lopovi iz njihovih domova, pored obijanja prozora i vrata i uništavanja raspoloživog inventara, odnijeli mnoštvo vrijednih stvari.

Više provala doživjela je i kuća Bećira Muratovića iz gradskog naselja Hareme, koji ističe da je razočaran što imena počinilica ovih krivičnih djela nijesu objelodanjena ni do današnjih dana.

„Postoje ljudi koji su istinski vezani za zavičaj, kojeg nose u duši i srcu. Jedan od takvih sam i ja. Živim u Luksemburgu dugi niz godina, ali sam dosta novca uložio u kuću koju imam u beranskom naselju Hareme. Međutim, lopovi već četvrti put na najgrublji mogući način obijaju tu moju kuću iz koje su odnijeli i uništili sve vrijedne stvari”, priča Muratović.

On kaže da su, kada su naišli na razvaljena vrata, bili duboko povrijeđeni kao ljudi i da je to izazvalo u njima osjećaj tuge i gorčine.

„Lopovi su nam pričinili veliku štetu, ali i duševni bol jer nije se lako suočiti sa ovakvim prizorom. Da stvar bude još gora, niko me nikada nije obavijestio dokle se stiglo sa istragom. Zato se pitam dokle je sve ovo došlo i u šta se naš narod pretvorio. Poslije svega izgubio sam volju da se vraćam u Crnu Goru i najradije bih prodao tu kuću u Haremima”, kaže razočarano Muratović.

Pljačkaški pohodi učestali su i na području poličkih sela gdje su lopovi obili mnoštvo kuća, odnoseći iz njih sve što se može unovčiti. Između ostalih, obijena je i kuća Marijana Đukića, iz koje su otuđene brojne istorijske vrijednosti.

„Boravio sam kod sestre u Švajcarskoj mjesec dana. Kad sam se vrato, imao sam šta da vidim. Lopovi su obili moju kuću i iz nje odnijeli brojna odlikovanja koja pripadaju mojim precima. Pored medalja, odnijeli su i unikatne gusle, motornu testeru, veću količinu rakije i druge vrijedne stvari. Bio je to pravi šok za mene. Slučaj sam uredno prijavio policiji, ali još uvijek nijesam upoznat da su počinioci ovog krivičog djela uhvaćeni”, navodi Đukić.

Povodom učestalih krađa mještani više beranskih sela su uputili apel nadležnim državnim organima da pronađu i najoštrije osude počinioce ovih krivičnih djela. Oni ističu da je nedopustivo da se pojedina lica koja su počinila brojne krađe ne kažnjavaju na adekvatan način.

„Zbog blagih kazni lopovi posljednjih godina u kontinuitetu nastavljaju da upadaju u kuće i da odnose sve što im dođe do ruke. Ukoliko se nastavi sa dosadašnjom praksom mještani su primorani da javno protestuju ili da se samoorganizuju kako bi sačuvali svoju imovinu”, poručuju i stanovnici širokog seskog područja Lubnice. Prema njihovim riječima bilo je primjera da pojedini lopovi budu uhvaćeni u krađi i da policija odradi svoj posao, a da u daljem postupku ili budu pušteni da se brane sa slobode ili im bude izrečena blaga kazna.

Samo u selima sa tog prostora, ispod Bjelasice, u skorije vrijeme evidentirano je preko četrdeset provalnih krađa.

Spisak krađa koje su u posljednje vrijeme prijavljene policiji u Beranama, dugačak je. Lopovi odnose elektro i telefonske kablove, kazane za rakiju, oluke, table sa natpisima, a nijesu pošteđeni ni vjerski objekti i spomenici. Zabilježene su i krađe oružja, kao i brojna obijanja automobila. Na meti provalnika našle su se i trgovinske radnje, ali i drugi objekti.

Samo u Ulici Svetog Save, jednoj od najprometnijih u ovom gradu, posljednjih mjeseci zabilježeno je nekoliko krađa od koji su se neke desile usred bijela dana.

U nekim selima nijesu pošteđene ni poljoprivredne mašine, kao što su traktori i kosačice.

Čak su i trafostanice i elektro mreže pod visokim naponom na meti lopova. Kradljivci su u proteklom periodu odnosili trafo-ulje iz dvadesetak trafostanica, i to pod naponom. Krađe na trafostanicama naročito su učestale posljednjih mjeseci.

Iz Elektroprivrede su naglašavali da su slučajevi prijavljeni policiji i da su protiv NN lica podnesene krivične prijave. Ističu da je zbog krađe trafo-ulja nanesena direktna šteta koja se mjeri desetinama hiljada eura i da se kradljivci zbog ovih radnji izlažu opasnostima od strujnog udara, jer je svako neovlašćeno pristupanje elektro-energetskim objektima izuzetno rizično.

Inače, ulje u trafoima služi za hlađenje, a njegov nestanak izaziva kvar na trafoima. Trafo-ulje se, takođe, može koristiti za rad građevinskih mašina i kamiona. Vrlo praktično.

Da na području beranske opštine postoje organizovane grupe lopova spremne da otuđe sve što im dođe do ruke, pokazuje i obijanje zgrade kapele u izgradnji u Donjem Zaostru, smještene pored magistralnog puta Berane – Bijelo Polje.

Za sada nepoznati počinioci su prije nekoliko mjeseci sa ovog objekta ukrali dvoje ulaznih eloksiranih vrata i jedan prozor. Mještani ističu da ih najviše boli to što još uvijek nijesu otkriveni počinioci.

„Prosto ne možemo da vjerujemo da policija nije u stanju da otkrije počinioce tolikog broja provala. Nije to jedna, već desetine provaljenih kuća samo u Zaostru, a nakon toga kapela u izgradnji. Ovo je vrhunac i preko ovoga se ne može. Pitam se poslije svega od koga da tražimo zaštitu”, kaže mještanin Veselin Radičević.

Valjda zbog vjerske i međunacionalne ravnoteže, iz dvije džamije u selima Kalica i Savin Bor na području petnjičke opštine prošle godine ukradeno je šezdeset ručno rađenih ćilima značajne vrijednosti.

„Ćilimima raznih veličina bili su tradicionalno obloženi podovi. Ne možemo da vjerujemo da postoji neko ko bi mogao da ukrade iz džamije”, ispričao je stanovnik sela Kalica Edin Osmanović.

Stanovici bihorskih sela vjeruju da se radi o organizovanom kriminalu, jer se, kako kažu, na nekim radio stanicama pojavljuju oglasi za otkup starih ćilima.

„Ćilimi se otkupljuju po nekim bagatelnim cijenama. Ovi ukradeni su procijenjeni na oko tri hiljade eura. Ali kada se ti ćilimi prenesu za Tursku, tamo im se cijena mnogostruko uvećava”,priča Edin.

Podovi prostorija za obavljanje molitve u džamijama tradicionalno se oblažu ćilimima koje poklanjaju građani, i ima ih u svim vjerskim objektima, svih dimenzija i najljepše ručne izrade.

Klasični lopovluk i krađe iz vjerskih objekata i svetinja govore o vrhuncu pada morala i krizi u društvu. Besposlena i dokona mladež radije se otiskuje u te vode nego da se prihvate krampa i motike. Istina je i to, na šta ukazuju neki mještani Berana, da tome doprinosi i slaba, odnosno preblaga kaznena politika.

Tufik SOFTIĆ

Komentari

Izdvojeno

RADIKALIZACIJA USPORILA TREND PRIHVATANJA LGBT OSOBA U CRNOJ GORI: Kornjačinim korakom do prava i zaštite

Objavljeno prije

na

Objavio:

Prema nedavnoj analizi Centra za građansko obrazovanje, smanjuje se broj onih koji misle da su osobe drugačije seksualne orijentacije opasne za društvo. Ipak, radikalizacija društva i učestaliji govor mržnje uticali su na stagnaciju, pa čak i unazađivanje u pojedinim oblastima koje se tiču prava i zaštite LGBT osoba

 

Nedavno istraživanje Centra za građansko obrazovanje (CGO) pokazalo je – u Crnoj Gori se smanjuje broj onih koji smatraju da su osobe različite seksualne orijentacije štetne i opasne. Ipak, blizu polovine građana smatra da te osobe nijesu ugrožene. Na stagnaciju, pa čak i unazađivanje u pojedinim oblastima uticale su radikalizacija i klerikalizacija društva u posljednjih par godina.

„Skoro polovina ispitanika vjeruje da je u javnom diskursu korisno čuti naučno objašnjenje različite seksualne orijentacije radi boljeg razumijevanja ove pojave. No, u odnosu na 2019, osjetan je porast onih koji misle da su te priče u javnom prostoru nepotrebne i da ne bi pomogle, kao i da, uprkos naučnom tumačenju, ta pojava ostaje izuzetno štetna za svako društvo“, saopštila je na prezentaciji rezultata istraživanja javnog mnjenja koordinatorka pri CGO-u Željka Ćetković.

U posljednje tri godine, prema riječima izvršnog direktora NVO Spektra Jovana Džolija Ulićevića, naše se društvo radikalizovalo i svjedočimo pojačanom govoru mržnje. ,,Uglavnom se targetiraju žene, osobe sa invaliditetom i LGBTI osobe. Uprkos povećanju podrške unutar opšte populacije prema LGBTI osobama, važno je imati na umu radikalizaciju mladih, koja je posljedica neadekvatnog obrazovnog sistema i opšte klerikalizacije društva. U obrazovnom sistemu izostaje volja da se predmeti kao što su građansko obrazovanje, zdravi stilovi života ili medijska pismenost učine obaveznim, ali se nedovoljno pažnje daje i adresiranju pitanja roda, pola i seksualnosti i kroz prirodne nauke, recimo biologiju“.

Kako je istakao, zaštititi prava marginalizovanih grupa, a naročito LGBT osoba, je i dalje hrabrost i avangardna politika, ali samo onda kada je autentična i iskrena, a ne instrument u pristupnom procesu Evropskoj uniji.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PRIVREDNI SUD KUBURI SA KADROVIMA: Sudije na granici izdržljivosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nakon hapšenja predsjednika Privrednog suda Blaža Jovanića ta institucija radi samo sa četvoro sudija od sistematizovanih 16. Da će se u Privrednom sudu pojaviti ozbiljne kadrovske nevolje, znalo se još polovinom prošle godine

 

Poslije hapšenja bivše predsjednice Vrhovnog suda i predsjednika Privrednog, sudska grana vlasti u Crnoj Gori je dotakla dno. Sudije sada pored sprovođenja pravde  imaju i obavezu da speru ljagu sa institucije i svoje profesije. To će biti vrlo teško, jer se mnogi sudovi odavno bore sa nedostatkom kadrova. Takav je slučaj bio sa Privrednim sudom. Nakon hapšenja predsjednika Blaža Jovanića i sa četiri puta manje sudija nego što je to predviđeno Pravilnikom o unutrašnjoj sistematizaciji, ovaj organ nalazi se pred kolapsom, zatrpan brojnim, neriješenim predmetima i bez mogućnosti da mjesecima organizuje makar jedno sudsko vijeće za postupanje u izvršnim predmetima.

U sudu trenutno rade samo vršiteljka dužnosti predsjednika Privrednog suda Dijana Raičković i sudije Dragan VučevićRadmila Perović i Zoran Ašanin, koji postupaju u 1.376 parnica, 451 stečaj i 414 izvršnih predmeta, za koje postoji veliko interesovanje stranaka u postupcima, ali i javnosti jer je riječ i o najznačajnijim privrednim predmetima sa velikom imovinom.

Novom raspodjelom predmeta, četvoro sudija nedavno je dobilo u rad i predmete koji su morali preuzeti kao nezavršene od penzionisanih sudija, kolega koji su na bolovanju, ali i od osumnjičenog Jovanića – zbog čega se ročišta često odlažu.

Prema pisanju Vijesti, Raičkovićeva tvrdi da se Privredni sud, stranke i učesnici u postupcima nalaze u nezavidnoj situaciji. Privredni sud Crne Gore ima sistematizovanih 16 sudijskih mjesta sa predsjednikom suda, a taj broj predstavlja minimum neophodnog broja sudija. Činjenica je da se i ovaj broj sudija, imajući u vidu nadležnost i složenost predmeta koje ovaj sud ima u radu, pokazuje nedovoljnim za potpuno efikasno i ažurno postupanje.

„Već se u 2021. godini pokazalo da sudu nedostaju sudije, odnosno da je sud sistemski nepopunjen sa pet sudija (zbog odlaska u penziju), te da je određen broj sudija bio na bolovanju. Još uvijek ova mjesta nijesu popunjena, skoro godinu, jer su na ta mjesta u međuvremenu primljena lica koja su u statusu sudijskih kandidata, koja na funkciju sudije mogu stupiti tek nakon uspješno završenih obuka, dakle najranije u septembru, odnosno oktobru. Jedno sudijsko mjesto je u međuvremenu ostalo upražnjeno zbog izbora jednog sudije u Apelacioni sud, a u međuvremenu je došlo do suspenzije predsjednika suda. Sada je od sistematizovanih sudijskih mjesta upražnjeno šest, bez mjesta predsjednika suda. U odnosu na bolovanja sudija, jedna sutkinja je na porodiljskom bolovanju, dok je četvoro sudija na bolovanju zbog ozbiljnih zdravstvenih problema”, kaže Raičković.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

BROJ NAPUŠTENIH ŽIVOTINJA NA SJEVERU RASTE: Strategije na papiru, lutalice na ulicama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Iako skoro svaka opština „na papiru“ ima strategiju kako kontrolisati populaciju napuštenih životinja, u praksi broj pasa se povećava, sve je više građana koje povrijede, troškovi  za naknade po tom osnovu u opštinskim budžetima rastu, malobrojna privremena prihvatilišta i azili gotovo su  bez slobodnog mjesta

 

Pred sam početak ljetnje turističke sezone,  na ulicama Kolašina je na desetine napuštenih pasa. Tokom minulih dva mjeseca,  nekoliko Kolašinaca su napali, a višestruke povrede nenijeli i jednoj srednjoškolki, na samom izlazu iz školskog dvorišta. Od nasrtaja gladnih pasa nekad se brane i turisti. Da je to jedan od većih problema Kolašina pred turističko ljeto primijetila je i novoizabrana predsjednica Marta Šćepanović. Ona je u svom prvom obraćanju građanima, kao jednu od svojih prioritenih aktivnosti sa te funkcije, najavila efikasno i brzo sklanjanje napuštenih životinja sa ulica. Tek prije  nekoliko sedmica, u nadležnim opštinskim službama tvrdili su da nemaju rješenje, jer su azili u Podgorici i Beranama bez slobodnog mjesta.

Program populacije pasa na teritoriji kolašinske opštine usvojen je prije dvije godine, ali  gotovo nijedan cilj zacrtan tim dokumentom do sada nije ispunjen.  Program se odnosi na period do 2025. godine, a ukoliko se potpuno realizuje, trebalo bi da populacija napuštenih životinja bude smanjena za 50 odsto. Predviđeno je i građenje  azila.  No, novac za to nije ni ove godine planiran opštinskim budžetom.

U Kolašinu  postoji samo privatno prihvatilište za napuštene životinje, koje funkcioniše s mnogo problema. Vlasnica tog azila Danijela Vuksanović više puta je upozoravala da životinjama  koje je ona sklonila s ulice nedostaje hrana i stručna veterinarska njega. Pomoć koju je dobila sa državnog i lokalnog nivoa, kaže ona, nije dovoljna.

U kolašinskom Sekreterijatu za zaštitu životne sredine kažu da je jedan od načina rješavanja problema izgradnja azila. Planirani cilj je da uskoro na kolašinskim ulicama ne bude pasa lutalica, ali i da podignemo svijest o odgovornom vlasništvu. Podsjećaju da je  Opština opredijelila sredstva za identifikaciju, vakcinaciju i sterilizaciju vlasničkih i nevlasničkih pasa. Identične izjave iz tog resora stizale su i minulih  godina.

Sugrađanima poručuju da ,,ukoliko se ne planira registrovati uzgoj pasa, sterilizacija ljubimca dio je odgovornog vlasništva”. U opštini Kolašin do sada je čipovano tek  600 vlasničkih pasa, a ukupna populacija se procjenjuje na oko 1.800.

,,Prema slobodnim procjenama, na teritoriji opštine Kolašin postoji oko 50 napuštenih pasa na seoskom području i oko 100 u gradu i prigradskim naseljima, dok ih je u privatnom skloništu oko 170. Veliki broj napuštenih životinja na ulicama grada, okolnih naseljenih mjesta i polja, rezultat je napuštanja životinja usljed loših navika i teške ekonomske situacije građana”, piše u Programu za sprovođenje kontrole populacije pasa.

Pored lutalica vlasnički psi su jedna od prepreka kvalitetu kolašinske turističke ponude, kažu izdavaoci smještaja.  Iz Udruženja vlasnika privatnog smještaja tvrde da lavež iz dvorišta privatnih kuća uzmerava tokom noći goste u njihovim objektima. Povodom toga, objašnjavaju, opštinske službe do sada ništa nijesu radile.

Budžet opštine iz godine u godinu opterećuju i  odštetni zahtjevi građana, koji su, usljed napada pasa lutalica, pretrpjeli fizički i duševni bol. Za četiri godine iz opštinske kase, na ime te vrste odštete, isplaćeno je oko 10.000 eura Kolašincima koji su tvrdili da su ih napali psi na ulici.

Neke veće sjeverne opštine izdvajaju i značajno više  sredstava iz budžeta po tom osnovu.  Iz opštinske kase Bijelog Polja, na primjer,  za naknadu štete za povrede nastale ujedom napuštenih pasa, za dvije minule godine,  isplaćeno je  116. 204 eura za 126 odštenih zahtjeva.  Za odvođenje pasa lutalica u azil u Beranama ta opština godišnje izdvoji od 30.000 do 40.000  eura. U  azil u Beranama bjelopoljsko Komunalno preduzeće uhvati i isporuči oko 200 pasa, a za svakog psa Opština plaća 120 eura.  No, sav taj novac ne doprinosi utisku da je na ulicama manje napuštenih životinja.  Bjelopoljci kažu da se psi kreću u čoporima po prigradskim naseljima, a na magistrali ometaju saobraćaj  i velika su opasnost za sve učesnike u saobraćaju. Po selima napadaju  ovce i sitniju stoku. Slični problemi su i u Rožajama, gdje se godinama najavljuje gradnja azila, ali su čopori pasa dio „razglednice“ i najužeg centra grada. Više  uspjeha u kontroli broja napuštenih životinja ne postižu  ni u Plavu, Gusinju, Žabljaku …

U  opštinama na sjeveru uglavnom  procjenjuju da je pravljenje  pojedinačnih azila  preskupo. Zbog toga, objašnjavaju, rješenje je regionalni azil, kakav postoji u Beranama, ali koji je trenutno pretrpan. Nažalost, nikad nije zaživjela ideja da se sličan napravi i u Bijelom Polju. U tu svrhu, još prije deceniju, Opština je kupila 4,5 hektra zemljišta za 42.000 eura između  Ribarevina i Ramčine.

Istraživanje, rađeno za potrebe nacionalnog Programa kontrole populacije pasa pokazalo je da na nivou lokalne samouprave nema razvijene infrastrukture za sistemsko rješavanje problema napuštenih životnja.  Takođe, opštine su, kao prepreke navodile, nedostatak novca, kao i nedovljno znanja i obučenog osoblja.

Vlasnica privatnog prihvatilištu u Kolašinu za Monitor podsjeća da je sistem identifikacije i registracije pasa u Crnoj Gori  uspostavljen tek prije tri godine.  Do tada, objašnjava, nije bilo nikavih zvaničnih podataka o broju vlasničkih ili napuštenh pasa. To, kaže ona, dovoljno govori „u prilog  činjenici da je briga o životinjama uvijek bila na kraju spiska prioriteta“. Sada se, tvrdi Vuksanovićeva, time intenzivnije bavimo „samo forme radi, jer nam se žuri u Evropu“.

„Kada se to kombinuje sa našom preovlađujućom sviješću, onda dođemo u situaciju da se na pse gleda samo kao na problem i opasnost. To i jesu, ali zbog nebrige.  Taj problem mjerimo novcem izdvojenim za saniranje posljedica, a ne ulažemo u rješavanje onoga što je dovelo do posljedica. Donošenje  planova ne znači da se išta promijenilo. Naprotiv, stanje je mnogo gore kad je riječ o nedostatku brige i broju napuštenih životinja“, tvrdi ona.

U  privremnom prihvatilištu  koje je Vuksanovićeva  osnovala više nema mjesta ni za jednu napuštenu životinju. Upros tome, svakodnevno, kako kaže,  zatekne novu mlandučad pasa ili mačaka  ostavljenu na kapiji tog objekta.  Vuksanovićeva objašnjava da je ključno odgovorno vlasništvo, kojem bi prethodila edukacija. Sankcije moraju postati praksa, ocjenjuje ona, za neodgovorne vlasnike ili nehumano postupanje prema životinjama.  Upozorava na desetine otrovanih pasa u Kolašinu, ali i  činjenicu „da su samo prije nekoliko godina na taj način problem lutalica „rješavale“ i nedležne opštinske službe u više gradova“.

Svjetska organizacija za zaštitu životinja (OIE), procjenom urađenom u regionu Zapadnog Balkana u periodu od 2015. do 2018.,  identifikovano je da je ogroman  broj pasa na ulicama posljedica neodgovornog vlasništva. Evropska platforma za dobrobit životinja pokrenuta je, zbog toga,  kampanja Be his hero, čiji je cilj podizanje svijesti djece školskog uzrasta na Balkanskom poluostrvu o odgovornom vlasništvu.

U nacionalnom programu koji se odnosi na tu oblast  konstatovali su da je, dugoročno, edukacija je jedan od najbitnijih elemenata sveobuhvatnog pristupa upravljanju populacijom pasa.

                                                                                      Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo