Povežite se sa nama

OKO NAS

PROJEKATA U ULCINJU SVE VIŠE, GRAĐANE NIKO NIŠTA NE PITA: Blaženo neznanje

Objavljeno prije

na

Ministarka ekonomije Dragica Sekulić i izvršni direktor grčke kompanije Energean Oil&Gas Mathios Rigas potpisali su u srijedu u Vili Gorica ugovor o koncesiji za proizvodnju i istraživanje ugljovodonika u podmorju Crne Gore na 30 godina.

Prema riječima ministarke, Crna Gora i njeni građani napokon će znati da li imaju ovaj resurs, a da pri tom neće imati nikakve troškove po tom osnovu. ,,Dugo smo pripremali projekat, trpeći i kritike zbog dužine trajanja pripremnog procesa. Ipak, nijesmo trčali nauštrb kvaliteta, već smo se potrudili da učimo od najboljih na svijetu u ovoj oblasti”, kazala je Sekulić.

I Rigas je bio pun optimizma navodeći da nikada za 35 godina rada nijesu imali neku nesreću u grčkom podmorju i da su sada tu „u korist Crne Gore i njenih građana”.

Problem je, možda, samo u činjenici da građane Ulcinja, u čijem će akvatorijumu biti bušotine, o tome niko ništa nije pitao niti najveći broj njih išta o tome zna. Čak ni javne rasprave prilikom donošenja Zakona o ugljovodonicima nijesu organizovane u tom gradu već samo u Podgorici, Baru i Kotoru.

Usvajajući taj pravni akt poslanik Nove demokratske snage – Forca, a sadašnji potpredsjednik Skupštine Crne Gore Genci Nimanbegu je kazao da nema dovoljno podataka o budućim istraživanjima nafte i gasa. Naveo je da bi to pitanje ponovo trebalo otvoriti u skupštinama opština Ulcinj i Bar.

To se, naravno, nije desilo niti je neko od ulcinjskih zvaničnika bilo što javno kazao o poslu koji bi trebalo da počne u prvoj polovini naredne godine. Potpisivanjem ugovora s grčkom kompanijom, a u septembru prošle godine sa italijansko-ruskim kompanijama Eni i Novatek, ukupan broj blokova koji su dati na istraživanje u ulcinjskom podmorju iznosi šest, a površina koju zahvataju je oko 1.400 kilometara kvadratnih!

U ulcinjskoj URI su kazali da je to logično očekivati od vlasti koja je prije tačno godinu dana instalirana dekretom iz Podgorice, i da, stoga, njeni čelnici nijesu odgovorni građanima, već onima koji su ih postavili na funkcije.

,,Vlada je sve uništila u proteklih 25 godina i jedino nam je ostalo more. Na ovaj način su na dobrom putu da i to što je očuvano unište. Mi čak nemamo ni studiju o procjeni uticaja na životnu sredinu. A Ulcinjani žive uz more i od onog što je direktno vezano sa morem, njegovim očuvanjem i zaštitom. Mislimo tu, prije svega, na turizam i ribarstvo. Zato nemamo povjerenja da će Vlada taj posao uraditi kako treba”, ističu iz te političke organizacije.

Navodi se da je prethodna Vlada Mila Đukanovića odbila mogućnost da se građani na referendumu izjasne o projekta istraživanja nafte i gasa.

Ulcinjani takođe ništa nijesu pitani ni prilikom projektovanja trase gasovoda koji bi iz Azerbejdžana trebalo jednim krakom da prolazi kroz teritoriju te opštine i dalje prema Zapadnoj Evropi. Javna rasprava o tome je održana na Cetinju.

Taj transjadranski gasovod bi u Crnu Goru ulazio kod mjesta Štodra, na granici sa Albanijom, a tu bi trebalo da budu postavljena gasna postrojenja.

Mještanima sela na anamalskom području niko nije kazao da će gasovod ,,progutati” ogroman prostor, da se on potom ne može valorizovati na kvalitetan način, kao i da od ovog, novog ,,posla stoljeća” oni neće imati nikakve koristi.

Slično se desilo tokom pokretanja projekta izgradnje vjetroelektrana na brdu Možura, te u postupcima privatizacije ulcinjskih preduzeća (Agroulcinj, Solana, Građevinsko, Ultep, Otrantkomerc i hotela), čije su posljedice bile razorne po ovu opštinu i njene građane, posebno nekadašnje radnike.

Izvršni direktor ekološke organizacije Zeleni korak Dželal Hodžić kaže da vlast po domaćem i međunarodnom zakonodavstvu mora da informiše građane i obezbijede pristup informacijama, pa i da im omogući učešće u odlučivanju o pitanjima vezanim za životnu sredinu. ,,Na to smo se obavezali jer smo prije osam godina usvojili Arhušku konvenciju, koja omogućava interakciju građana i organa vlasti na svim nivoima i obezbjeđuje primjenu i zaštitu ljudskih prava u oblasti životne sredine”, dodaje on.

Prema riječima direktora Monitoring grupe Ulcinj (MOGUL) Džemala Perovića, svaka od ovih radnji je vođena pohlepom. ,,I svaka ponaosob zavređuje promptnu reakciju građana Ulcinja. Bez ičijeg poziva, normalna odbrana, ne samo životne sredine, već životnih interesa, budućih pokoljenja. Pesimisti kažu da nas nikada ni za što nijesu pitali, ali smo uspjeli da odbranimo ponešto. Nikome više ne treba objašnjavati da se radi o bezočnoj pljački državnih resursa od strane prvog ešalona vladajuće garniture. No, kada sve ovo prođe biće zanimljivo i neophodno objasniti ovu apatiju, ovaj sindrom mirenja sa ‘sudbinom’, ovu paralizu podanika, kako u Ulcinju, tako i u cijeloj državi. Ne samo da izostaje organizovani otpor obespravljenih, koji bi ih srušio kao kulu od karata, nego su ponekad glasniji ubogi ‘građani’, koji imaju iluziju da su dio sistema, da ih tamo neđe čeka nagrada što rade u korist svoje štete”, ocjenjuje on u izjavi za Monitor.

Perović kaže da, ipak, ne pamti neku građansku akciju koju je pokrenuo MOGUL, a da im nije prišao poneko iz redova onih za čije interese su se zalagali: bili oni radnici koji su završili na ulici od njihovih privatizacija, ili bivši vlasnici kojima treba da se vrati oteto, sa ‘prijateljskim savjetom’ da se manemo ‘ćorava posla’. ,,Valjda, da im ne kvarimo iluziju obećanog boljeg života sigurnim korakom. Ali, na sreću, sve je manje naivnih”, uvjeren je čelnik ove ulcinjske nevladine organizacije.

Žurba vlasti i moratorijum

Vlada u Podgorici je požurila sa potpisivanjem koncesija za istraživanje nafte i gasa zbog skorog otvaranja izuzetno osjetljivog pregovaračkog poglavlja 27 sa Evropskom unijom, a koje se odnosi na životnu sredinu. Jer, u Briselu ocjenjuju da Crna Gora, sa kadrovima i opremom koje posjeduje, svakako nije pripremljena za jedan ovako visokorizičan projekat. Rukovodilac Grinpisa za Hrvatsku Zoran Tomić kaže da je moratorijum na bušenje Jadrana apsolutni minimum ispod kojeg ne smije ići zemlja kojoj more i turizam doslovno znače život i opstojnost njenih građana.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo