Povežite se sa nama

OKO NAS

Sjever bježi na jug

Objavljeno prije

na

Pljevlja će za pedesetak godina biti pust grad ukoliko se nastavi trend smanjenja broja njegovih stanovnika. Statistički podaci sa posljednjeg popisa pokazuju da u tom gradu živi oko 13 odsto stanovništva manje u odnosu na popis iz 2003. U inostranstvu živi cijela jedna Crna Gora, a možda i više, jer nema detaljnih analiza istorije migracija. Samo u Njujorku ,,živi” šest Gusinja, odnosno oko 30.000 Gusinjana. To su samo neki alarmantni podaci sa demografske karte Crne Gore, čije će posljedice državu skupo koštati pošto vlast ništa ne preduzima da ih preduprijedi.

U potrazi za boljim životom ljudi sa sjevera Crne Gore godinama se masovno sele na njen jug i zapad, najviše u glavni grad. Istovremeno, od siromaštva i neizvjesne budućnosti spasavaju se odlaskom u zapadnoevropske zemlje i Ameriku. Između dva posljednja popisa samo iz Pljevalja iselilo se preko 4,5 hiljada stanovnika.

Prema popisu stanovništva od prije dvije godine u Crnoj Gori živi 625.266 stanovnika. Od 2003. godine njihov broj porastao je za svega pet hiljada. U Podgorici živi 30 posto stanovnika Crne Gore. U posljednjih osam godina broj stanovnika glavnoga grada porastao je čak za 50 hiljada. U Podgorici, koja ima oko 187.000 stanovnika, Nikšiću i Bijelom Polju skoncentrisana je polovina crnogorskog stanovništva.

Popis iz 1971. godine pokazuje da se broj doseljenika iz drugih opština u Podgoricu povećao za više od šest odsto, da bi 1991. godine dostigao 53,2 odsto ili 37.532 doseljenika. Najviše su se doseljavali oni sa osnovnim obrazovanjem (85,18 odsto, a među deset najzastupljenijih zanimanja najbrojniji su bili – oficiri.

Fenomen metropolizacije – masovno doseljavanje u Podgoricu, višestruko će se negativno reflektovati na razvoj Crne Gore. Niko na to ne reaguje.

Zvanično, mjesto boravka u prošloj godini promijenilo je ukupno 4. 369 građana, što predstavlja 0,7 odsto od ukupnog broja stanovnika Crne Gore. Većinu tog stanovništva, kako je saopštio Monstat u aprilu ove godine, čine žene sa 56,5 procenata.

Od ukupnog broja odseljenih stanovnika čak 97,9 odsto se odselilo u gradove. Plav i Šavnik imaju po hiljadu stanovnika manje nego na popisu iz 2003. godine.

Prema podacima Monstata, tokom prošle godine sa sjevera su se odselila 1.254 stanovnika. U središnji region doselilo ih se 808, a u primorski 446. Najveći odliv stanovništva zabilježen je u Beranama odakle su se odselila 322 građanina. Ovi podaci ne odražavaju stvarno stanje, mnogi su otišli a da to nijesu prijavili.

Jedan od glavnih razloga migracionih procesa iz opština sa sjevera je potraga za zaposlenjem, a za mlade ljude to je i veća mogućnost za obrazovanje.

Na sjeveru posebno ubrzano bez stanovnika ostaju sela. Mnoga su odavno pusta ili su u njima ostala samo staračka domaćinstva. U 157 seoskih naselja pljevaljske opštine živi gotovo tri hiljade stanovnika manje u odnosu na popis iz 2003, i to su pretežno staračka domaćinstva.

Depopulacija sela nije samo posljedica ranije brze industrijalizacije koja je apsorbovala radnu snagu sa sela, nego i migracija u inostranstvo.

Gradonačelnici sjevernih opština nedavno su kazali da su posljednjih godina ogromna nezaposlenost, siromaštvo i slaba saobraćajna povezanost sa ostalim dijelom države i okruženjem glav¬ni uzroci migracija sa tog područja.

Evo nekoliko akcenata iz njihovih izjava medijima. Za mlade ljude nema perspektive u Pljevljima, stoga odlaze u veće gradove kako bi sebi omogućili bolji život. Pljevljaci najčešće odlaze u Beograd ili Podgoricu, a nije mali broj onih koji se trajno nastanjuju u Sarajevu.

Danas žene ne žele da ostanu na selu i budu domaćice, već žele mnogo više, a to mogu dobiti samo u većim gradovima. Veliki broj mladića na selima je neoženjen zato što djevojke ne žele da stvaraju potomstvo na selu. Imamo odlične poljoprivredne resurse, ali ljudi neće da obrađuju zemlju od koje se u Vasojevićima i te kako dobro može živjeti. Na Žabljaku ostaju samo stariji ljudi, zbog čega je i veći mortalitet. Ranije je na Žabljaku svako novorođenče darivano sa 1.000 eura, ali ni tada nije došlo do povećanja prirodnog priraštaja, koji je u posljednjih tridesetak godina negativan. Nekad je žabljačka opština imala desetak hiljada građana, a prema posljednjem popisu tek nešto više od 3.500. Bjelopoljci, tradicionalno, u potrazi za boljim životom odlaze u evropske zemlje. Mnogi sele u Beograd ili Sarajevo. Što se tiče Crne Gore najatraktivnji gradovi su im Podgorica i Bar. Iz Nikšića većina ljudi odlazi u Podgoricu.

Zabrinjavajući je i nastavak regionalne nerazvijenosti – ogromne su razlike u broju zaposlenih i odseljavanja iz siromašnih opština.

Regionalne razlike najbolje ilustruje podatak da je u Budvi, koja ima 19 hiljada stanovnika i sedam hiljada domaćinstava, u martu prošle godine bilo 10.555 zaposlenih, a u Bijelom Polju sa 46 hiljada stanovnika i 13 hiljada domaćinstava svega 6.985 zaposlenih. To znači da domaćinstvo u Budvi prosječno ima jednog i po zaposlenog, a u Bijelom Polju tek svako drugo domaćinstvo ima jednog zaposlenog. Bijelo Polje ima skoro isti broj zaposlenih kao i prije godinu, dok je u Budvi ta brojka veća za osam odsto.

Nekadašnji radnici bivših velikih, a sada propalih preduzeća u Bijelom Polju u više navrata su protestima ukazivali na loš standard građana tog dijela Crne Gore. Oni su vlasti poručivali da su nezaposlenost, ugašena preduzeća i loš standard doveli sjever Crne Gore na rub egzistencije. Uzalud.

Liberalna partija je svojevremeno najavila predlog deklaracije o podsticanju razvoja sjevera, kojim će se od države zahtijevati da se opštine u tom dijelu države tretiraju kao nerazvijeno područje i da mu država pruži pomoć prvenstveno prilikom zapošljavanja i otvaranja novih radnih mjesta. Ništa ni od toga.

U dolazak boljih dana na sjeveru su nadu polagali u izgradnju autoputa Bar – Boljare. Ispostavilo se da bi to mogla biti još jedna kula u oblacima.

Jedno je sigurno. Državni vrh se ponaša neozbiljno kao da ni nakon dvije godine nije čuo za rezultate popisa koji očigledno upozoravaju na razorne demografske trendove.

U inostranstvu još jedna Crna Gora

Masovne migracije stanovnika Crne Gore na druge kontinetne počele su prije 120 godina.

Iako se ne zna tačan broj crnogorskih iseljenika i njihovih potomaka širom svijeta, Ministarstvo vanjskih poslova procjenjuje da ih ima koliko i stanovništva koje živi u Crnoj Gori.

Naših iseljenika i njihovih potomaka je najviše u Sjevernoj i Latinskoj Americi, Srbiji, Turskoj, zapadnoevropskim zemljama, zemljama bivše Jugoslavije, ali značajan broj njih danas živi i u Ukrajini, Australiji, Rusiji i nekim afričkim zemljama.

Iz beranske opštine ljudi se iseljavaju decenijama i u zapadnoevropskim zemljama ima ih oko 10.000.

Veseljko KOPRIVICA

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

KOLAŠIN U SURET LOKALNIM IZBORIMA: Doskorašnji protivnici pod istim političkim kišobranom

Objavljeno prije

na

Objavio:

U Kolašinu su se odlučili da izborne liste ispune, uglavnom, novim licima. Takav pristup učesnika lokalnih izbora mogao bi  donijeti novi kvalitet, ali može biti i riskantan kada je riječ o rezultatima

 

Sastav izbornih lista učesnika lokalnih izbora u Kolašinu  svojevrsna je kombinacija  partijskog podmlađivanja i  političkih  transfera,  koji su,  u nekoliko slučajeva,  spojili čak i  doskora ljute političke  oponente. Uz to, neuobičajeno za kolašinske prillike, na listama gotovo svih partija, koalicija i pokreta dominiraju nova lica.

U izbornoj trci u Kolašinu učestvovaće  SNP, Grupa birača ,,Za naš Kolašin – dr Momčilo Vukčević”,  pokret „Zajedno gradimo Kolašin“ (DPS, SDP, SD i nestranačke ličnosti), Evropa sad,  koalicija ,,Idemo ljudi” (Demokrate i Ujedninjena), DF i URA.

Željka Vuksanović, koja je bila dugogodišnja predsjednica OO SPD i bivša predsjednica Opštine našla se na listi URA, na čijem je čelu  Miodrag Vlahović,  koji do sada nije bio aktivan u političkom životu garada. Vuksanović će tako ubuduće u Opštinskom odboru URA sarađivati sa Milanom Đukićem, aktuelnim predsjednikom Skupštine opštine (SO). I Đukić je, bez zvaničnog saopštenja, iz Grupe birača (GB), koja je u tom gradu dugogodišnji vjerni saveznik Demokratske partije socijalista (DPS), prešo u URA. Međutim za njega nije bilo mjesta na izbornoj listi te stranke.

Vuksanović  je, tokom minule skoro dvije decenije, najoštriji kritičar kako DPS-a, tako i GB-a, čije je lokalne lidere Mila Šukovića i pokojnog Miletu Bulatovića  optuživala za zloupotrebu, pa čak i podnosila krivične prijave protiv njih.

Kritički se osvrtala, tokom minule četiri godine, i na rad koalicije  čiji je kadar bio Đukić, kao i na način na koji je on obavljao funkciju predsjendika SO. Đukić je, pak, u drugoj polovini mandata aktuelne kolašinske vlasti (DPS, GB i Socijledmokrate)  oštro kritikovao rad nekih svojih koalicionih partnera iz izvršne vlasti. Kamen spoticanja u vladajućoj kolašinskoj koaliciji bilo je i neuspjelo osnivanje RTV-a, kao i infrastrukturni projekti za potrebe MOSI igara.

Razlaz sa GB-om u kojoj je započeo političku karijeru Đukić nikad nije objasnio, ali konflikti između njega a i lidera GB-a Šukovića traju, navodno, već više od godinu. Šuković se , međutim, odlučio da naziv, pa i vrh  izborne liste prepusti dr Momčilu Vukčeviću, koji je u lokalni parlament ušao kao odbornik DPS-a.  Odmah nakon parlamentarnih izbora 2020. godine, Vukčević je napustio tu stranku i do sada djelovao kao nezavisni odbornik, mada je svojim glasom davao podršku svim predlozima izvršne vlasti.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NAKON LIKVIDACIJE JOVANA VUKOTIĆA – NAZIRE LI SE KRAJ RATU KLANOVA:  Krvavi niz

Objavljeno prije

na

Objavio:

Broj uniformisanih policajaca  i inspektora u civilu koji su u utorak obezbjeđivali sahranu Vukotića u selu Čevo nadomak Cetinja, upućuje  da službe nijesu željele da ovaj čin prepuste slučaju. Više je razloga zbog kojih se vjeruje da rat klanova nije stao

 

Da li će likvidacijom Kotoranina Jovana Vukotića biti okončan osmogodišnji krvavi rat između škaljarskog klana čiji je bio apsolutni vođa i kavačkog, čije vođe su većinom u zatvoru, pitanje je na koje ni bezbjednosne strukture nemaju odgovor.

Broj uniformisanih policajaca ali i inspektora u civilu koji su u utorak obezbjeđivali sahranu Vukotića u selu Čevo nadomak Cetinja, jasno upućuje  da službe nijesu željele da ovaj čin prepuste slučaju već se strogo vodilo računa da se i ovom prilikom očuva bezbjednost stotinak onih koji su došli da se oproste sa ubijenim.

U spisima  predmeta koji su formirani protiv pripadnika obje kriminalne grupe navedeni su njihovi planovi da određene članove suprostavljenog klana likvidiraju upravo u vrijeme sahrane Vukotića.  Do realizacije takvog plana ipak nije došlo.

S druge strane, broj oproštajnih poruka u vidu čitulja ali i sadržaj pojedinih, razlog je više da se vjeruje da će uslijediti nastavak krvavog rata. Tako se u nizu oproštajnih čitulja izdvojila i jedna kojom se poručuje da će  se nastaviti tamo gdje je Vukotić stao.

,,Škaljarski kriminalni klan jeste obezglavljen, ali to ne znači da je došao kraj likvidacijama. Ubistvom Vukotića škaljarci jesu zadobili težak udarac, ali upravo zato vjerujemo da će njegovi podanici krenuti osvetničkim putem”,  smatra sagovornik iz bezbjednosnog sektora.

Vukotić je ubijen 8. septembra u Istanbulu, a tamošnji istražitelji su za samo 8 dana uspjeli da sklope mozaik zločina i uhapse čak 14 osoba za koje se vjeruje da imaju veze sa njegovom likvidacijom. Tako su 16. septembra u opsežnoj akciji uhapšeni Radoje Živković, zvani Žuti i Zdravko Perunović, koji su, prema optužbama,  organizovali egzekuciju. Kako je zvanično saopšteno, pronađeno je i oružje iz kojeg je za milion i po eura ubijen Vukotić.

Tamošnji istražitelji su utvrdili da je, navodno, Radoje Živković platio milion i po eura lideru turske kriminalne grupe Binaliju Džamgozu za organizaciju ubistva, koji je u julu uhapšen u Crnoj Gori i nalazi se u Istražnom zatvoru.

Svetlana ĐOKIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

TUŽILAŠTVO I POLICIJSKA TORTURA: Vide mučenje, ali ne i mučitelje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Službenici Uprave policije su tokom 2020. godine mučili Jovana Grujičića, Benjamina Mugošu i Marka Boljevića kako bi iznudili priznanja i dokaze za podmetanje bombe u Hotelu Grand i ispred kuće visokog policijskog funkcionera Duška Golubovića. Tužilaštvo u predmetu mučenja Grujičića vidi mučenje, ali ne i mučitelje

 

Crnogorski istražni organi od 2015. godine nijesu otkrili ko je bacio bombu na Hotel Grand i  na kuću tadašnjeg visokog policijskog službenika Duška Golubovića. Međutim, ponovo su otkrili da su službenici sistema skloni da upotrebom brutalne sile fabrikuju dokaze i iznude potrebna priznanja i svjedočenja.

Tužilaštvo je za ova krivična djela izvelo pred sudiju Jovana Grujičića i Benjamina Mugošu, dok je Marko Boljević naveden kao svjedok. Sva trojica su naveli da su pod prisilom dali prvobitne izjave u policiji. Međutim, u sudskom postupku pravosnažno su oslobođeni Grujičić i Mugoša. Njihov pravni zastupnik – advokat Damir Lekić za Monitor kaže da je utvrđeno kako je Grujičić u vrijeme izvršenja krivičnih djela bio na liječenju u psihijatrijskoj ustanovi u Dobroti.

Lekić i Boljevićev advokat Novica Milošević Osnovnom državnom tužilaštvu podnijeli su krivične prijave za torturu nad njihovim branjenicima. Domaći i strani vještaci medicinske struke utvrdili su da su sva trojica bili mučeni i zlostavljani u policijskoj stanici onako kako su opisivali tokom postupka.

Osnovno tužilaštvo je slučaj torture razdvojilo u tri predmeta. Za svaku žrtvu odvojeni predmet. Dok se u slučajevima Mugoše i Boljevića sumnjiče policajci i očekuju suđenja, u predmetu Grujičića je osnovna tužiteljka Maja Knežević po drugi put odbacila krivičnu prijavu protiv službenika policije.

Akcija za ljudska prava (HRA) izrazila je protest zbog takve odluke. Ističu da je tada medicinskim nalazima ,,potvrđeno da je mučen da bi se od njega iznudio iskaz”.

,,Grujičić je tada primoran da ‘prizna’ izvršenje krivičnog djela koje nije učinio – postavljanje eksplozivnih naprava na kuću Duška Golubovića i lokal Grand – a u međuvremenu ga je i sud pravosnažno oslobodio te optužbe”, saopštili su iz HRA.

U toj nevladinoj organizaciji smatraju da je odluka o odbacivanju krivične prijave donijeta bez sprovođenja djelotvorne istrage, koja bi bila ,,hitna, temeljna i nepristrasna”. Punomoćnik Jovana Grujičića, advokat Damir Lekić, podnio je pritužbu Višem državnom tužilaštvu u Podgorici protiv nove odluke o odbacivanju krivične prijave, a HRA je 9. septembra po drugi put podnijela pritužbu Tužilačkom savjetu zbog nesavjesnog i nezakonitog rada državnih tužilaca u tom predmetu.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo