Povežite se sa nama

OKO NAS

SLIČNOSTI I RAZLIKE CRNE GORE I MONAKA: Premijerova i naša realnost

Objavljeno prije

na

Monako i Crna Gora počinju se stavljati u isti kontekst prije desetak godina, kao propagandni dodatni podsticaj za obnovu nezavisnosti. Tada je Milo Đukanović, sa ekipom, obećavao da će kroz par godina naša zemlja dostići standarde najrazvijenijih evropskih zemalja. Danas, ciljevi su ispunjeni – ako pitate premijera.

Đukanović je pred početak ove sezone, u razgovoru sa čelnicima opštine Herceg Novi izjavio da „mi danas ne pričamo o Crnoj Gori kao o prosječnoj destinaciji, nego destinaciji koja može da stane uz rame Monte Karlu ili San Tropeu”. Samo je, veli, potrebno da savladamo našu sumnjičavost i ograničenost.

Na posljednjem premijerskom ssatu rastiumačio je što je htio reći: „Po prirodnim potencijalima ne zaostajemo za tim destinacijama, dok je za ostalo potrebno znanje i vrijeme”. Dakle, u jako smo dobroj poziciji. Šteta što nam naš dominantno ispod prosječni mentalitet ne dopušta da to vidimo. Lider SDP-a Ranko Krivokapić je na tom premijerskom satu uzvratio da treba živjeti izvan realnosti i izgubiti kompas u politici, pa izjaviti ono što je Đukanović izjavio u Herceg Novom. Nivo naše razvijenosti, primijetio je Krivokapić, vraćen u 1987. godinu.

Đukanović je u međuvremenu oglasio da je crnogorska ekonomija najrazvijenija na Zapadnom Balkanu, kao i da je DPS tokom dvadesetpetogodišnje vladavine dinamično transformisao crnogorsko društvo i ekonomiju, dovodeći najmanje razvijenu republiku bivše Jugoslavije do veoma zavidnog položaja. Nije premijer jedini kojemu Crna Gora ima šmek Monaka. „Kao Monte Karlo sija Montenegro”, prvi je stih evergrina Kazino (2007.), srpske estradne megazvijezde Jelene Karleuše. Ako joj dosad nijeste vjerovali, poslije premijerovih uzleta -morate.

Zaista, u Crnoj Gori je otvoreno mnogo luksuznih kazina, izgrađen je veliki broj staklenih zgrada, a ni sa primjercima luksuznih automobila ne zaostajemo (cijene dostižu i pola miliona eura), za Monakom. Da ne spominjemo čuvenu Đukanovićevu – koliko komada mobilnih telefona prosječni stanovnik Crne Gore ima. Ali, statistika zna biti nezgodna. Prema izvještajima Svjetske banke, crnogorski bruto društveni proizvod (BDP) za prošlu godinu iznosio je oko četiri milijarde američkih dolara, oko pet hiljada američkih dolara po stanovniku. Prema istim podacima, BDP Monaka je bio oko šest milijardi američkih dolara, što je na oko 40 hiljada stanovnika – 170 hiljada eura po glavi. Dakle, prosječni radnik u Monaku zaradi 34 puta više od prosječnog Crnogorca, za godinu dana. Sitnica.

Crnogorski državni dug iznosi oko dvije milijarde i 800 miliona američkih dolara – oko 70 odsto BDP-a. Monako nema državni dug. Stopa nezaposlenosti u Crnoj Gori je oko 17 odsto, a Monako, pored svojih stanovnika, zapošljava i oko 12 hiljada stranaca. Kad se sve sabere, ima 30 odsto više zaposlenih nego ukupno vlastitih građana. (Dobro ste pročitali). Monako ima 38 hiljada stanovnika, a u njemu je zapošljeno 50 hiljada ljudi.

Zbog praktično nepostojećih taksi na zaradu, Monako je prepun svjetski poznatih ličnosti poput glumca Rodžer Mura, vozača formule 1 Luisa Hamiltona, Dženson Batona, tenisera Novaka Đokovića, Karoline Voznjacki

No red je reći: poznate ličnosti koje su vlasnici crnogorskog pasoša daleko su interesantnije. Među njima su bivši tajlandski premijer, Taksin Šinavatra – čije je ime upisano u registar državljana Crne Gore u trenutku dok se protiv njega na Tajlandu vodio sudski postupak zbog korupcije i za kojim je bila izdata Interpolova potjernica, bivši palestinski ministar bezbjednosti Mohamed Dahlan – takođe u svojoj zemlji optužen za korupciju, pronevjere, čak i trovanje Jasera Arafata, zatim biznismeni poput finansijera marine Porto Montenegro u Tivtu Pitera Manka ili nasljednika poznate bankarske dinastije Nataniela Rotšilda. Tu je naravno i Petros Statis. Skroz naš.

Interesantno je i da se u Monte Karlu održava jedna od najpoznatijih trka Formule 1 – Velika nagrada Monaka. Mi jedva uspijevamo da sačuvamo tradiciju održavanja brdskih trka (da zanemarimo nekadašnju priču o gradnji staze za Formulu 1 na Ćemovskom polju).

Konstantno dodatno zaduživanje, loša privatizacija i investicije, jasni su pokazatelji stanja u našoj državi, tokom tranzicije kojoj kraja nema. Ne morate biti ekspert da biste vidjeli koliko je poslovnih prostora u gradu prazno, koji se biznisi otvaraju i koliko brzo se gase. Treba biti zamađijan propagandom režima pa ne uočiti razliku između malog broja bogatih poslušnika koji imaju sve, i mase koju su unesrećili.

Od Monaka nas dijele vjekovi. A premijeru hvala što nas sve češće (gorko) nasmije. Kao Monte Karlo sija Montenegro…

Filip Đ. KOVAČEVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo