Kancelarija Zaštitnika ljudskih prava i sloboda je jedna od rijetkih institucija koja reaguje na sve učestalije prekrajanje istorijskih činjenica uz govor mržnje. Ali i jedina koja nema izvršnu snagu. One koje imaju podržavaju ili ćute

Zaštitnik ljudskih prava i sloboda pokrenuo je postupak po sopstvenoj inicijativi nakon što je paroh SPC  Mijajlo Backović, gostujući u emisiji Slobodna zona na TV Prva, izjavio da su ,,Hrvati u Boki projekat” i da je, kako je naveo, u određenom periodu izvršena ,,kroatizacija bokeljskih Rimokatolika”.

Zaštitnik je ocijenio da su izjave paroha Backovića nespojive sa vrijednostima demokratije i ljudskih prava. Preporučio mu je da se ubuduće uzdrži od osporavanja identiteta nacionalnih zajednica.

Kancelarija Zaštitnika je jedna od rijetkih institucija koja reaguje na sve učestalije prekrajanje istorijskih činjenica uz govor mržnje. Ali i jedina koja nema izvršnu snagu. One koje imaju podržavaju ili ćute

Prema analizi Centra za demokratsku tranziciju (CDT) Crna Gora se  suočava sa trećim talasom revizije istorije, a nakon prvog koji se odigrao devedesetih i drugog sa početka dvijehiljaditih. Novom sezonom revizije, ocjenjuju oni, dominira kampanja predstavljanja ratnog zločinca Pavla Đurišića kao antifašiste, negiranje njegovih zločina i saradnje sa fašistima. Nju ponovo vodi Srpska pravoslavna crkva (SPC), a intenzivno i u kontinuitetu sprovode njoj politički bliski lideri i mediji.

Revizija uloge i djela četničkog komandata Đurišića tokom protekle godine pokazala je nemoć institucija da se suoče sa ovom prijetnjom.

Sedam nevladinih organizacija, u maju protekle godine, obratilo se Vrhovnom državnom tužiocu, Miloradu Markoviću, zbog sve učestalijeg javnog veličanja četničkog pokreta i ratnog zločinca Pavla Đurišića, izražavajući zabrinutost da se time produbljuju postojeće podjele u društvu, podstiče govor mržnje, podrivaju antifašistički temelji države i rehabilituje ideologija odgovorna za masovne zločine u Crnoj Gori.

Ukazali su na izjavu mitropolita Srpske pravoslavne crkve (SPC) Joanikija od 5. maja 2025. godine, koji je Pavla Đurišića nazvao „velikim junakom“ i „nepobjedivog karaktera“, zatim na tekst sveštenika Ognjena Femića „Svi smo mi Pavle Đurišić“ od 9. maja, kao i na video snimak izvođenja pjesme „Đurišiću, mlad majore“ u restoranu Srednje stručne škole „Sergije Stanić“ u Podgorici, objavljen na Fejsbuku

Više državno tužilaštvo u Podgorici odbacilo je krivičnu prijavu koju je nekoliko predstavnika nevladinih organizacija (NVO) podnijelo protiv Jovana Mićovića, Ognjena Femića i NN lica, zbog krivičnog djela izazivanje rasne, nacionalne i vjerske mržnje. U obavještenju Višeg državnog tužilaštva navodi se da u radnjama prijavljenih osoba ,,nema elemenata bića prijavljenog, niti drugog krivičnog djela za koje se gonjenje preuzima po službenoj dužnosti”.

„VDT je faktički uspostavio praksu crnogorskog pravosuđa da ignoriše govor mržnje, za njih je veličanje zločinaca sloboda govora“, ocijenili su tada iz Centra za Građansko obrazovanje uz opasku da je odluka razočaravajuća, ali nije neočekivana.

Iz nevladinih organizacija su ocijenili i da VDT još ne pokazuje znake spremnosti da se uhvati ukoštac sa crkvenim velikodostojnicima iako im je u Krivičnom zakoniku za to data mogućnost.

„Kazniće se i onaj ko javno odobrava, negira postojanje ili značajno umanjuje težinu krivičnih djela genocida, zločina protiv čovječnosti i ratnih zločina učinjenih protiv grupe ili člana grupe koja je određena na osnovu rase, boje kože, religije, porijekla, državne ili nacionalne pripadnosti, na način koji može dovesti do nasilja ili izazvati mržnju prema grupi lica ili članu takve grupe, ukoliko su ta krivična djela utvrđena pravosnažnom presudom suda u Crnoj Gori ili međunarodnog krivičnog suda“, kaže Krivični zakonik.

Nakon mjesec dana i drugi mitropolit– Metodije Ostojić veličao je četnički pokret i vođu ovog kvislinškog pokreta iz Drugog svjetskog rata – Dragoljua Dražu Mihailovića, na parastosu koji je služen u manastiru Podmalinsko na planini Sinjajevini u Opštini Šavnik.Zbog veličanja četničkih vođa Đurišića i Draže Mihailovića, od strane mitropolita Metodija, Više državno tužilaštvo u Bijelom Polju vodi dva predmeta.

Sve je eskaliralo postavljanjem spomenika Pavlu Đurišiću u Gornjem Zaostru kod Berana početkom avgusta protekle godine. Spomenik je prvo sakriven u crkvi u Gornjem Zaostru, nakon čega je, sredinom avgusta, premješten u manastir Đurđevi stupovi.Beranska policija je 1. oktobra bezuspješno pretraživala manastir tražeći spomenik. Potraga je ponovljena 12. novembra kada je policija, postupajući po rješenju tamošnjeg Osnovnog suda, više od dva i po sata pretresala Manastir Đurđevi stupovi i okolne objekte, ali nije uspjela da pronađe kip saradniku okupatora.Ni nakon pola godine policija nije otkrila i oduzela  spomenik.

Pokretanje optužnog predloga bjelopoljoskog tužilaštva protiv mitropolita Metodija zbog veličanja četničkog pokreta izazvalo je zaprepaštenje i iznenađenje u redovima vladajuće Nove srpske demokratije (NSD). Poslanik ove partije Velimir Đoković izjavio je da je optužni predlog protiv Metodija direktan napad na SPC. ,,Mislim da bi mnogi u Crnoj Gori koji se nijesu navikli na neku novu Crnu Goru to morali da urade što prije”, poručio je Đoković.

Njegova partijska koleginica, poslanica Jelena Božović u toku skupštinskog zasjedanja, u julu prošle godine, izjavila je da je crnogorski jezik nakaradan i uveden na silu. Iz Centra za građanska prava podnijeli su prijavu protiv poslanice: ,,Ove izjave su otvoreno šovinističke i imaju jasan cilj: da podriju identitet Crne Gore, ospore njen Ustav i pravo crnogorske nacije na svoju kulturu i identitet”.

Da se prijave protiv političara, taman kao i one koje terete crkvene velikodostojnike, odbacuju svjedoči i slučaj gradonačelinika Nikšića Marka Kovačevića.

Početkom jula prošle godine Kovačević, predsjednik opštine Nikšić i poslanik NSD, podnio je ostavku na poslaničku funkciju. Kako ga više nije štitio imunitet, otvorila se mogućnost da konačno bude saslušan u tužilaštvu zbog govora na obilježavanju godišnjice bitke na Grahovcu. On je u junu 2024. na Grahovcu izjavio da će ,,s onima koji neće da budu kao braća, nego da liče na Turke, postupati kao prema Turcima”. Administrativni odbor parlamenta nikad nije raspravljao o skidanju imuniteta Kovačeviću, pa zbog toga on nije, duže od godinu dana, mogao biti saslušan. Kad je konačno saslušan, VDT Podgorica je u septembru prošle godine odbacilo prijavu protiv njega.

Prema istraživanju Centra za građansko obrazovanje (CGO), koje je Damar radio u decembru protekle godine, istorijsku ulogu Pavla          Đurišića 31,7 odsto ispitanika ocjenjuje kao negativnu, dok više od 12 odsto ima pozitivan stav. Podizanju spomenika Đurišiću protivi se gotovo 60 odsto građana dok je samo 13,3 odsto za to.

U istraživanju CEMI-ja, koje je prezentovano početkom ovog mjeseca, 71,6 odsto ispitanika je odgovorilo negativno na pitanje da li bi Crna Gora trebalo da zvanično obilježava i odaje počast četničkom pokretu, dok 12,2 odsto podržava tu ideju, a 16,1 odsto je neodlučno.

Grafiti mržnje

Posljedice osporavanja zločina iz ’90-ih i onih ranijih od strane političara, vjerskih lidera i nereagovanje institucija, vidljive su i na ulicama.

Crnogorska policija je 19. decembra uhapsila maloljetnika iz Podgorice zbog sumnje da je na zgradi Ambasade Bosne i Hercegovine pisao grafite kojima se veliča genocid u Srebrenici. Uhapšeni se sumnjiči i za ispisivanje nacističke svastike na tabli posvećenoj jevrejskom prazniku Hanuka na Trgu Argentina.

Tokom noći 16. decembra, na zgradi Ambasade BiH u Podgorici ispisan je grafit kojim se veliča genocid u Srebrenici iz 1995. godine i osuđeni ratni zločinac Ratko Mladić. Na ogradi su ispisani natpisi ,,Generale hvala ti za Srebrenicu”, ,,Kafa slatko Mladić Ratko, United Force”, dok su na tabli Ambasade ispisana četiri ocila.

Više državno tužilaštvo je protiv maloljetnika podnijelo krivičnu prijavu zbog sumnje da je počinio krivično djelo ,,izazivanje nacionalne, rasne i vjerske mržnje”, dok je u slučaju skrnavljenja table okačene povodom obilježavanja Hanuke ocijenjeno da nema elemenata krivičnog djela.

Crnogorska policija je 18. decembra na Cetinju uhapsila pet osoba iz Srbije koje su ispisale grafit ,,Crna Gora Srpska Sparta” na muralu ,,Da je vječna Crna Gora” u tunelu na regionalnom putu Trojica–Njeguši. Državno tužilaštvo se izjasnilo da u tom događaju nema elemenata krivičnog djela, već da je prekršen Zakon o javnom redu i miru.

Zbog ispisivanja grafita ,,APRZ UČK 1878” u Meljinama kod Herceg Novog, državljanin Kosova E. Š. (22) je 23. oktobra osuđen na deset dana zatvora i određena mu je mjera protjerivanja sa teritorije Crne Gore u trajanju od jedne godine. On je uhapšen nakon što je dio mještana Meljina prijavio da putnici kosovskog autoprevoznika ,,Špejtimi” na zgradama ispisuju parole podrške Oslobodilačkoj vojsci Kosova.

Predrag NIKOLIĆ

Krivična prijava protiv kineske  kompanije zbog oštećenja Tare rezultirala je okončanjem postupka   zbog zastarjelosti. CRBC  je ranije oslobođen optužbi za gradnju bez prijave, a presuda o odšteti je ukinuta u drugom stepenu. Sudski procesi tako su, za sada, završeni bez pravosnažno utvrđene odgovornosti izvođača radova na donici  autoputa za  štetu nanesenu rijeci  Tari

Kineska kompanija „China Road and Bridge Corporation“ (CRBC), glavni izvođač radova na dionici auto-puta, neće, prema prvostepenoj presudi, odgovarati zbog štete nanesene životnoj sredini. Nakon skoro šest godina trajanja procesa zbog ekološke štete nanesene rijeci Tari tokom izgradnje auto-puta, Osnovni sud u Kolašinu odbio je optužbe protiv CRBC-a i njenog odgovornog lica Hei Shiqianga za krivično djelo oštećenje životne sredine. Obrazloženje suda je da je tokom glavnog pretresa, održanog u oktobru 2025. godine, nastupila zastarjelost krivičnog gonjenja. Dio radova na dionici auto-puta odvijao se u rejonu toka rijeke Tare, čiji je kanjon od 1977. godine pod zaštitom UNESCO.

Osnovno državno tužilaštvo (ODT) u Kolašinu optužni predlog protiv CRBC-a i Shiqianga podnijelo je 26. februara 2021. godine. Optužnica se odnosila na izgradnju obaloutvrde sa desne strane korita rijeke Tare, na lokaciji Uvač 4. Utvrda je, kako je navedeno, izgrađena od viška materijala nastalog iskopom tunela Pajkov vir, bez prethodno utvrđenih mjera zaštite životne sredine. To je, prema navodima tužilaštva, dovelo do narušavanja biodiverziteta u većoj mjeri i na širem prostoru.

Kako su obrazložili u ODT-u, „kompanija CRBC radila je bez prethodno utvrđenih mjera zaštite životne sredine, na taj način izazvano je oštećenje rijeke Tare u većoj mjeri i na širem prostoru“. Pored optužbe za oštećenje životne sredine (čl. 307 st. 1 Krivičnog zakonika), kompanija i odgovorno lice bili su optuženi i za krivično djelo građenje objekta bez prijave i dokumentacije za građenje (čl. 326a Krivičnog zakonika). Međutim, u tom dijelu optužbe okrivljeni su ranije oslobođeni zbog promjene zakonske regulative u toj oblasti, što je sud uvažio.

Tužilaštvu je krajem prošle godine dostavljena presuda Osnovnog suda u Kolašinu kojom je optužba protiv okrivljenih za krivično djelo oštećenje životne sredine odbijena. Kako su Monitoru kazali u ODT-u, na tu presudu izjavili su žalbu Višem sudu u Bijelom Polju.

Takođe, Sportsko ribolovno društvo (SRK) „Tara i Morača“ tužilo je CRBC, a Osnovni sud u Podgorici je 2021. godine naložio kompaniji da im isplati oko 200.000 eura odštete. Viši sud je, nakon žalbe CRBC-a, tu presudu ukinuo, ali je u svojoj odluci konstatovao da je kompanija kriva jer je 2019.godine gradila objekte bez potrebne dokumentacije, čime je doprinijela uništenju živog svijeta u Tari.

Mreža za afirmaciju nevladinog sektora (MANS) podnijela je nekoliko krivičnih prijava i sprovela brojna istraživanja i snimanja terena koja su pokazala da je na Tari došlo do devastacije, te da su biodiverzitet i čitava staništa značajno narušeni. MANS je, zajedno sa ekološkim organizacijama, 2018. godine podnio krivičnu prijavu protiv odgovornih lica u Vladi Crne Gore, ekološkoj inspekciji, kao i u kineskoj kompaniji CRBC zbog devastacije rijeke Tare. Iako su dostavljeni dokazi, Vrhovno državno tužilaštvo je prijave odbacilo.

Od početka radova na dionici uz kanjon rijeke Tare, građanima je sa državnih adresa poručivano da kineska kompanija postupa u skladu sa propisima, bez ikakvog narušavanja prostora, da nije došlo do izmještanja korita rijeke, te da su prizori odlaganja građevinskog otpada u rijeci i uz njene obale dio uobičajene i usaglašene prakse.

Međutim, posebno nakon 2020. godine, postalo je jasno da se ne radi o pojedinačnim slučajevima. Ispostavilo se da je Vlada Crne Gore, a prije svega tadašnje Ministarstvo ekologije, prostornog planiranja i urbanizma, bila detaljno upoznata sa aktivnostima kompanije. Inspekcijski nadzori su sprovođeni, izricane su novčane kazne, ali krivične odgovornosti nije bilo.

Kako su Monitoru kazali u kolašinskom Sportsko-ribolovnom flaj-fišing klubu (SRFFK) „Maniro“, koji je dugo gazdovao vodama na prostoru kolašinske opštine, štete od izgradnje auto-puta za Taru su dugoročne, a neke i nenadoknadive. Tvrde da je uništen biljni i životinjski svijet na velikom dijelu rijeke.

„Biodiverzitet nije uništen samo na potezu na kojem su izvođeni radovi, već na mnogo većem dijelu rijeke. To se osjetilo do Kolašina i ka Mojkovcu. Tokom ljeta, mulj pokrenut radovima ide rijekom, taloži se, prekriva žive organizme, a riba, jednostavno, ostaje bez hrane, dok rijeka ostaje bez ribe. Najveći problem je poniranje vode koje su pokrenule građevinske mašine. Korito Tare je šljunkovito, a mulj koji se slagao vjekovima zatvorio je ‘praznine’ u toj podlozi. Mašine su pokrenule taj svojevrsni ‘zaštitni’ sloj, pa voda ponire“, objašnjavaju u SRFFK-u. Smanjenje vodostaja Tare, tvrde, vidljivo je „golim okom“. Tu štetu, kažu, nije moguće nadoknaditi nikakvim mjerama sanacije.

Izgradnja prioritetne dionice auto-puta od Podgorice do Kolašina od početka je bila praćena polemikama zbog zahvata u koritu i na obalama rijeke Tare. Predstavnici nevladinog sektora i stručnjaci tvrdili su da kineski izvođač sistematski narušava tok rijeke koja je pod zaštitom UNESCO-a, dok su državnim organima spočitavali nedovoljno efikasan nadzor nad izvođenjem radova.

Zabrinutost su u novembru 2018. godine javno izrazili i predstavnici UNESCO-a, nakon što su obišli dionicu na kojoj se gradio auto-put. U svom izvještaju naveli su da je teren opterećen brojnim deponijama i odloženim materijalom, te upozorili da će posljedice po životnu sredinu biti vidljive i po završetku projekta. Slične ocjene sadržane su i u dokumentima European Commission i European Parliament, koji su pozvali na hitnu sanaciju rječnog korita.

Institucionalna potvrda o narušavanju korita uslijedila je u oktobru 2020. godine, kada je ekološka inspekcija utvrdila da je CRBC izvršila produbljivanje i izmještanje dijela riječnog toka, kao i potkopavanje lijeve obale u dužini od oko 500 metara. Nakon toga, protiv kompanije je pokrenuto više od 20 prekršajnih postupaka.

Kako su ranije iz Agencije za zaštitu životne sredine objasnili, najveća šteta ogleda se u tome što je kompanija CRBC tokom realizacije projekta u zoni mosta „Tara 2“ fizički izmjestila rijeku iz njenog korita, što u budućnosti može uticati na morfološke karakteristike korita. Osim preusmjeravanja toka i erozije lijeve obale, kao ključni problemi navedeni su i produbljivanje korita do dubine od oko dva metra, poremećaj geološke podloge i negativan uticaj na biodiverzitet.

Sanacija štete propisana je Predlogom mjera remedijacije i Programom praćenja stanja životne sredine nakon sprovođenja mjera, a od ukupno osam predviđenih mjera CRBC je formalno završio većinu aktivnosti remedijacije. One se odnose na vraćanje dijela korita Tare i okolnog terena kod petlje „Mateševo“ u prvobitno stanje.

U završnom dijelu izvještaja o praćenju biodiverziteta rijeke Tare za 2023. godinu, koji je akreditovana kompanija dostavila nadležnoj Agenciji, navodi se da je ekosistem u fazi daljeg oporavka i da su pokazatelji znatno povoljniji nego godinu ranije.

                                                                                                Dragana  ŠĆEPANOVIĆ

Nevrijeme je početkom godine oštetilo put kroz Lubnice, koji je  brzo  saniran.  Saobraćajnica prema  mojkovačkom  skijalištu Žarski još  čeka  sanaciju i  utvrđivanje štete,  a nije poznato ko će  plaćati popravku. Oba puta imaju ugrađene cijevi privatnih mHE, i na oba je radove izvodila kompanija Bemax

Tokom nevremena, početkom ove godine, velika šteta nanesena je na dvije “nove” saobraćajnice na sjeveru Crne Gore. Dionica u Lubnicama, koja je dio regionalnog puta Kolašin–Berane, sanirana je relativno brzo nakon oštećenja. Šteta na više od kilometar puta prema budućem mojkovačkom skijalištu Žarski, uz Bjelojevićku rijeku, još nije precizirana, a nije poznato ni ko će plaćati popravku saobraćajnice.  U oba puta su, u njihovim trupovima, ugrađene cijevi privatnih malih hidroelektrana (Mhe), a na njima je radove izvodila kompanija Bemax. Takođe, u oba slučaja nije poznato ko je ikada dozvolio ugradnju cijevi.

Štetu na putu kroz Lubnice, kako je odmah utvrđeno, prouzrokovalo je pucanje cijevi mhe Jelovica1, u vlasništvu  kompanije Hidroenergija. To preduzeće platilo je i sanaciju puta, pa je za nekoliko dana saobraćajnica bila prohodna.

Prvu dionicu puta od Berana do Lubnica gradila je kompanija Bemax, dok ih je  kao podizvođače angažovalo bosanskohercegovačko preduzeće Euroasfalt na dionici od Lubnica prema Jelovici. Na tom dijelu puta Kolašin–Berane nalazi se oko 10 Mhe.  Od prve do posljednje hidrocentrale, kojih je ukupno oko deset, kroz trup puta Bemax je ugradio 13 kilometara cijevi. Nikad nije saopšteno uz čiju dozvolu je to učinjeno niti prezentovana dokumentacija kojom  je taj poduhvat predviđen. Prema zvaničnim podacima, Bemax je vlasnik   četiri mHE.

Uz  nejasnoće oko dozvola za ugradnju cijevi i gradnju dijela saobraćajnice,prije 13 godina desio se incident kada su jedanaest puta u krševitom prevoju Zdravac eksplozivom probušene cijevi beranskog vodovoda. Navodno oštećenje infrastrukture gradskog vodovoda poklopilo se sa epidemijom stomačnih oboljenja u tom gradu. Par pojedinačnih tužbi završilo se oslobađajućom presudom za Bemax pred Osnovnim sudom u Beranama.

Reagujući na nedavno oštećenje puta  u Lubnicama, Ministarstvo saobraćaja podsjetilo je da je više puta podnosilo inicijative nadležnom tužilaštvu povodom izgradnje dionice Lubnice–Jezerine na putu Berane–Kolašin. Iz tog resora saopštili su da “svaki infrastrukturni projekat sa indicijama nepravilnosti mora biti temeljno ispitan, kako bi se utvrdili propusti u planiranju, ugovaranju i realizaciji radova, te utvrdila odgovornost”.

Bemax je izvodio radove na putu ka ski-centru Žarski, u čijem su trpu takođe cijevi mHE. Međutim, iz Uprave za saobraćaj (UZS) tvrde da cijevi nijesu uzrok oštećenja na toj saobraćajnici, već da je štetu prouzrokovala „erozija kosine, usljed koje je došlo do stvaranja brane u koritu rijeke i njenog izliva”. Predstavnici UZS, zajedno sa predstavnicima Vlade i lokalne uprave, obišli su prije desetak dana lokaciju na kojoj je došlo do oštećenja saobraćajnice kako bi “procijenili nastalu štetu, utvrdili potencijalni uzrok i zajednički došli do rješenja u cilju sanacije oštećenja”. Sada se očekuje da na ta pitanja konačne odgovore da stručna komisija.

Odmah po okončanju radova  na putu prema skijalištu  obavljen je tehnički prijem uz prisustvo nadležne komisije, predstavnika UZS-a i stručnog nadzora. Tom prilikom potvrđeno je da je put izgrađen u skladu sa propisanim standardima i da na samoj trasi nijesu utvrđeni nedostaci. Međutim, istovremeno su zabilježeni brojni   problemi izvan granica putnog pojasa. Konkretno, oko sedmog kilometra uzvodno od ušća Bjelojevićke rijeke u Taru, na prostoru koji nije bio obuhvaćen projektom, evidentirani su procesi erozije i pokretanja tla.

Bez trajnog rješenja problema erozije, korišćenje puta predstavlja rizik po sigurnost učesnika u saobraćaju. Za dugoročno rješenje potrebno je sprovesti detaljna istraživanja i izraditi kvalitetan projekat sanacije, kažu  sada u Upravi.

Napominju da, prema Zakonu o vodama (članovi 98, 102 i 103), trajna sanacija spada u nadležnost lokalne samouprave,  u ovom slučaju Opštine Mojkovac, koja je već obaviještena o problemu dopisima UZS. Takođe, investitor (UZS) je ukazao da se na mjestu postavljene betonske ograde javlja veći kameni odron, odnosno erozija kosine uz Bjelojevićku rijeku, o čemu je takođe obaviještena lokalna uprava.

“Cijevi za MHE na Bjelojevićkoj rijeci u trupu puta nijesu bile predviđene projektom za izgradnju puta Mojkovac–Lubnice. U nadležnosti UZS-a je održavanje, rekonstrukcija i izgradnja državnih puteva. Koncesije za MHE, odnosno ugradnja cjevovoda za MHE, u nadležnosti su resornog ministarstva”, kažu u Upravi.

Kako za Monitor podsjećaju iz mojkovačke Opštine, lokalna uprava je više puta tražila od Vlade da ne daje koncesije za mHE, s obzirom na značaj puta i potrebu za vještačkim osnježavanjem iz tog vodotoka.Odbornici vladajuće većine u julu 2024. godine od Vlade su zatražili da raskine ugovore za male MHE Bjelojevićka 1 i Bjelojevićka 2 na istoimenom vodotoku. Tvrdili su da se tim energetskim objektima “ugrožava biodiverzitet i kapacitet rijeke koji bi se kasnije koristili za vještačko osnježavanje i vodosnabdijevanje skijališta”.

“Imajući u vidu odlučujuću činjenicu da za potrebe Ski-centra Žarski nije rađena hidrološka studija, to predstavlja realan problem otvaranja skijališta zbog nepostojanja vode za njegove potrebe. U slučaju eventualnog otpočinjanja rada mHE, ne bi postojala mogućnost vodosnabdijevanja ski-centara, kao ni mogućnost vještačkog osnježavanja i pravljenja akumulacionog jezera za potrebe ski-centra”, pisalo je u obrazloženju zaključka koji će biti poslat Vladi i resornom ministarstvu.

Objasnili su da se izgradnjom energetskih objekata dovodi u pitanje putni pravac za skijalište, jer su cijevi energetskog objekta ugrađene u sami trup puta. Ocjenjuju i da je neophodno čitav projekat izgradnje MHE na Bjelojevićkoj rijeci preispitati.

“Imajući u vidu da je strateško opredjeljenje opštine Mojkovac razvoj turizma, nesporno je da bi projekat hidrocentrala ugrozio otvaranje Ski-centra Žarski, a imajući u vidu činjenicu da Vlada planira da raskine ugovor sa koncesionarom za otvaranje rudnika Brskovo, upravo u fonu zaštite životne sredine i razvoja turizma smatramo da bi bilo neophodno da raskinete i ovaj ugovor”, piše u zaključku.

Ugovori za mHE na Bjelojevićkoj rijeci, kako tvrde u mojkovačkoj vlasti, potpisani su “na brzinu” u oktobru 2020. godine, za vrijeme “tehničke”  vlade.. Koncesija za taj vodotok data je ranije konzorcijumu “Hydro Bjelojevićka”, koji čine podgorička kompanija “Čelebić” sa učešćem od 54 odsto, fudbaler Stefan Savić sa učešćem od  četiri i “Synergy” čiji je udio jedan dsto.  Poštujući odredbe Ugovora o koncesiji, koncesionar je osnovao koncesiono društvo C&S Energy, a Savić je kasnije prenio svoj vlasnički udio na Milicu Fuštić.   No mHE ne rade, jer  Opština još ne daje saglasnost za korišćenje svojih parcela na kojima su dijelom  ti objekti izgrađeni.

Lokalna uprava je već nekoliko puta tokom minulih godina sanirala štetu na dionici puta Mojkovac–Lubnica. Sada tvrde da bi  nova popravka bila ogroman teret za lokalni budžet.

                                                                                                Dragana ŠĆEPANOVIĆ