Povežite se sa nama

OKO NAS

Susreti kultura

Objavljeno prije

na

iskopine

Posljednja senzacionalna arheološka otkrića na području Berana, Petnjice i Bijelog Polja pomjerila su dosadašnja naučna saznanja o smjenjivanju kultura na ovim prostorima.

 

Direktor Polimskog muzeja iz Berana Predrag Lutovac objašnjava za Monitor da se u dosadašnjoj literaturi smatralo da mlađe neolitske kulture smjenjuje takozvana nakovanjska kultura, koja se javlja u primorskoj zoni, od Dalmacije do Skadra.

„Rezultati dobijeni na lokalitetu Torine kod Petnjice, a zatim i u Bijelom Polju, ukazuju nesumnjivo i na jednu južnobalkansku kulturnu grupu koja zahvata prostor istočne Srbije i pruža se od Homoljskih planina, preko Kosova i naših prostora, do lokaliteta Malić u Albaniji. Pored nakovanjske kulture, koja dolazi sa primorja, naša istraživanja su pokazala da je Polimlje bilo i pod uticajem bubanjsko-humske kontinentalne kulturne grupe. Te dvije kulturne grupe se ovdje, na području Polimlja, susreću i prožimaju, formirajući posebnu kulturu”, kaže Lutovac.

Arheolozi Polimskog muzeja nedavno su otkrili na lokalitetu Trnje, u selu Bijedići, naselje iz doba neolita, staro osam i po hiljada godina, odnosno iz perioda od šest i po hiljada godina prije nove ere. Direktor Polimskog muzeja kaže da se za lokalitet Trnje, dvanaest kilometara od Bijelog Polja, prema Pešterskoj visoravni i granici sa Srbijom, na osnovu površinskih nalaza keramike, od ranije vjerovalo da datira iz vremena neolita.

„Mi smo imali zadatak da utvrdimo granice ovog naselja i hronološku pripadnost. I već sa prvim sondama otkrili smo fragmente takozvanog kućnog ‘lijepa’, odnosno ostataka nekadašnjih zidova pravljenih od zapečene zemlje, što je jasno ukazivalo na postojanje neolitskih kuća”, kaže Lutovac.

Poučeni iskustvom s istraživanja na Torinama arheolozi su otvorili ispitne sonde i na padini južno od lokaliteta Trnje, na formiranim ravnim platoima, locirali čitavo naselje na dubini od dva metra.

„Otkrili smo mnoštvo fragmenata sudova koji pripadaju mlađem i poznom neolitu, odnosno vinčanskoj kulturnoj grupi. Tu se izdvajaju karakteristični fragmenti sudova mrke boje, što je glavna krakteristika ove kulturne grupe, vinče, u periodu od šest hiljada do tri i po hiljade godina prije nove ere”, dodaje Lutovac.

Pored keramičkog materijala nađeno je i nekoliko fragmentovanih kamenih sjekira, oruđa od oklesanog kamena i mnoštvo koštanih alatki.

„Posebno treba istaći fragmente antropomorfnih figurina, od kojih se izdvaja glava trouganog oblika sa velikim nosem i polukružnim urezanim očima. Nekoliko fragmenata keramike koji su ukrašeni punktiranjem i urezivanjem, pripadaju mediteranskom kulturnom krugu”, kaže Lutovac.

On smatra da ovo nesumnjivo ukazuje da su primorski kulturni uticaji išli dalje od Beranske kotline, za koju se do sada vjerovalo da je duboko zaleđe primorskih kulturnih grupa.

„Sada sasvim sigurno možemo tvrditi da su primorski kulturni uticaji išli desnom obalom Lima, površinama duž visoravni Vlahova kod Rožaja i ispod Pešterske visoravni. Nalazi sa lokaliteta Trnje kod Bijelog Polja imaju posebnu vrijednost za definisanje kulturnih zbivanja u neolitu i eneolitu, odnosno bakarnom dobu. Oni se hronološki nadovezuju na ranije nalaze s lokaliteta Torine kod Petnjice. Najstariji nalazi sa Torina pripadaju takođe vinčanskoj kulturnoj grupi, i to vjerovatno njenom kraju i suživotu s kulturnom grupom bubanj-hum, koja predstavlja izrazito eneolitsko, tj. bakarno doba”, objašnjava Lutovac.

On kaže da je s ova dva arheološka lokaliteta dopunjena slika kulturnih prožimanja u periodu od šest hiljada do tri i po hiljade godina prije nove ere, i potvrđeno da je u Polimlju formirana posebna i karakteristična kulturna grupa.

„Pored toga što su ovi lokaliteti dali mnoštvo arheološkog materijala za Polimski muzej u Beranama i Zavičajni muzej u Bijelom Polju, ova dva otkrića su jako bitna za definisanje kulturnih grupa i zbivanja u praistoriji i sjevera i čitave Crne Gore, u periodu usvajanja nove tehnologije topljenja metala i metalurgije, koja će biti osnovna grana kasnijih perioda, bakarnog i bronzanog doba”, smatra Lutovac.

Arheološki tim Polimskog muzeja pronašao je ranije na lokalitetu Torine u Radmanskoj klisuri žensku figurinu, neprocjenjive vrijednosti, staru

Arhelog Lutovac rekao je još tada da se radi o reprezentativnom nalazu, koji u mnogome mijenja dosadašnja naučna saznanja o kulturnim uticajima iz toga vremena.

„Ova figurina iz Radmanaca karakteristične je petougaone glave. Torzo je vrlo relistično prikazan, sa svim ženskim atributima. Po svom obliku slična je onima koje su nađene na Kosovu, na arheološkim lokalitetima Fafos i Predionica, ali se ipak od njih razlikuje. Figurine koje su tamo pronađene su odjevene. Ova koju smo mi pronašli na Torinama je naga i nema urezanih motiva i ukrasa”, objašnjava Lutovac.

On podsjeća da su ranije na lokalitetu Berankrš u Beranama pronalažene fragmentovane figurine koje su takođe bile dosta stilizovane. „Ova s Torina je jedinstvena, jedina koja je realistički urađena i starija. Nesumnjivo je da ženska figurina s Torina potiče iz perioda Vinča-pločnik”.

Lutovac kaže da takozvana ukupna kulturna stratifikacija na arheološkom lokalitetu Torine pokazuje da je najdublji kulturni sloj upravo vinčanski.

„Istraživali smo po dubini od svega metar i dvadeset centimetara. Najdublji kulturni sloj je vinčanski iz faze Vinča-Pločnik. Potom se hronološki sedimenti ređaju sve do finalnog bronzanog doba, oko hiljadu petstote godine prije nove ere. Taj metar zemljanog kulturnog sloja je sačuvao podatke od oko dvije hiljade godina i na najbolji način dokumentovao kraj neolitske kulture i početak korišćenja metala bakra i bronze”, priča Lutovac.

On objašnjava da je lokalitet Radmanci, sa čuvenom zazidanom pećinom, odnosno utvrđenjem, nadomak Petnjice, 15 kilometara od Berana, najvrjedniji i najbogatiji u Crnoj Gori iz doba eneolita, odnosno mlađeg bronzanog doba, između trećeg i drugog milenijuma prije nove ere. Na tom lokalitetu već ranije su pronađeni ogrlica od vučjih zuba, bakarne igle, keramika i slično. Arheološki lokalitet se prostire na pola hektara, na nadmorskoj visini od hiljadu i dvjesta metara, a do sada je istraženo svega pedeset kvadrata.

Polimlje je, prema riječima Lutovca, u arheološkom pogledu izuzetno bogato. To je oduvijek bilo granično područje i prostor komunikacija, sa ko zna koliko gradina. On nabraja neke od utvrđenih gradova koji su do sada otkriveni: Tumbarice u Donjoj Ržanici, Gradac u Budimljiu, Pećina grad u Radmanskoj klisuri kod Petnjice, gradina Bihor, Samograd u selu Brzava kod Bijelog Polja, još arheološki nedirnuti Gradac iznad Godočelja kod Petnjice, Gradac u Crnči kod Bijelog Polja, Jerinin grad u Plavu, Gradina iznad sela Tucanja, i još dva u bjelopoljskoj opštini, Gradina u Koritima i Gradina iznad sela Muslića.

„Sve ove naseobine potiču uglavnom iz srednjeg bronzanog doba i korišćene su kao prirodna utvrđenja. Neke od njih su korišćene i u gvozdenom dobu, s dolaskom i dominacijom Rimljana. S obzirom na strategijski značaj, opasane su moćnim bedemima. Predstoji veliki posao njihovog otkopavanja i zaštite”, priča Lutovac.

On naglašava da je jedan od vrijednih eksponata koji je nađen u Polimlju i dio kalupa posebne vrste bronzanih bodeža, takozvanog mikenskog tipa.

„Vrlo je značajan podatak da je prije nekoliko godina u istraživanju koje sam ja radio u Momišićima kod Podgorice u jednoj praistorijskoj humci pronađen bodež koji je najvjerovatnije liven u ovom kalupu pronađenom sada na Torinama kod Berana”, priča Lutovac.

Arheolozi iz Berana su još prije godinu započeli sanaciju i zaštitu arheološkog lokaliteta Torine i na osnovu tih nalaza formirali višegodišnji projekat pod nazivom „Počeci metalurgije u praistoriji Crne Gore”. Nedavni arheloški poduhvat na lokalitetu Trnje kod Bijelog Polja predstavlja nastavak tog projekta.

Tufik SOFTIĆ

Komentari

OKO NAS

ZAŠTO KOLAŠIN NIJE CENTAR ZA PRIPREME SPORTISTA: Idealna samo klima

Objavljeno prije

na

Objavio:

Vlast u Kolašinu se opredjelila da ovaj planinski gradić postane renomirani centar za pripremu sportista. I pored dobre volje i zvanične strategije, još uvijek nedostaje ono osnovno – ,,zaokruživanje potrebne sportske infrastrukture”

 

Nova strategija u turističkoj prezentaciji Kolašina zasnivaće se na maksimalnom angažovanju svih raspoloživih kapaciteta lokalne uprave na promociji Kolašina kao idealnog mjesta za pripreme sportista i obezbjeđivanje što boljih uslova kako bi se takav status opravdao. To je prije više od šest godina novinarima saopštio tadašnji predsjednik Opštine Darko Brajušković. Samouvjerenost kojom je najavio planove  obećavala je da će u narednih nekoliko godina Kolašin imati bar dio obećanog. Danas, situacija je, ako se ne računaju radovi na adaptaciji sportske dvorane, nepromijenjena.

Još se čeka ,,zaokruživanje potrebne sportske infrastrukture”.

Spisak onoga što nedostaje Kolašinu da bi zasluženo slovio za centar za pripreme sportista  je podugačak, čak i kad ga prave u aktuelnoj  vlasti.

,,Potrebna su nam dva-tri  fudbalska terena uz modernizaciju postojećih. Fudbalske ekipe idu na pripreme tamo gdje se priprema makar tri-četiri  ekipe jer tada mogu igrati prikateljske utakmice. Više stadiona omogućava da više ekipa budu u istom trenutku na pripremama. Nedostaje nam stadion sa atletskom stazom. Prostor pored Tare treba da dobije jednu uslovnu stazu za trčanje kao što je nekada bila trim – staza“,  kažu u kabinetu predsjednika Opštine Milosava Bulatovića.

Nedostaje, objašnjavaju, još smještajnih jedinica,  koji su namjenski organizovane za smještaj sportskih ekipa. Vizija kolašinske vlasti je da taj grad treba da bude  baza za pripreme mlađih reprezentativnih selekcija u svim dvoranskim sportovima I da  se cijele godine okupljaju na pripremama  pioniri, kadeti, juniori, mlade selekcije…

Nijesu objasnili zbog čega već šest godina nije učinjeno ništa da se bar počne rekonstrukcija Doma mladih i Gorštaka, objekta koji je i građen da bude smještaj za sportiste koji koriste sportsku halu u neposrednoj blizini. Taj objekat, kako je obećano, još 2013. godine, nakon rekonstrukcije, trebalo je da ima 50 soba za sportski turizam.

Dom mladih i Gorštak  građen je istovremeno  kad i sportska hala, krajem 90-ih prošlog vijeka.  Već nakon deceniju zgrada je bila ruinirana i od tada ne služi ničemu. Planova je bilo mnogo, ali, dok je hala rekonstruisana državnim novcem, na  smještajne kapacitete u njenoj blizini su svi zaboravili. Nekoliko više formalnih, nego stvarnih, pokušaja da se objekti objedine i funkcionišu pod okriljem jednog preduzeća neslavno su propali.

Prvo je prije sedam godina osnovano  Javno preduzeće „Sportski centar“.  Međutim,  to preduzeće je desetak mjeseci postojalo samo na papiru.  Nikad ništa nije uradilo, niti je u njemu iko zapošljen, osim direktora Srećka Medenice, tadašnjeg  predsjednika Opštinskog odbora (OO) Demokratske partije socijalista (DPS). On je dok je čekao da „firma profunkcioniše“  uredno primao platu, ne radeći ništa.  Kako nije bilo uslova da to preduzeće išta uradi kada je riječ o oživljavanju sportske zone, a kako su se novinari počeli baviti Medeničinom platom,  lokalni parlament donio je odluku o gašenju.

Poslije ukidanja „Sportskog centra“, prije pet godina, najavljeno je formiranje  Centra za pripremu sportista, koji je trebalo da bude  državno vlasništvo i da ima sve uslove   za pripreme vrhunskih sportista. Tim projektom,  obećavano je, bile bi obuhvaćena sadašnja sportska zona, u kojoj su sportska hala i Dom mladih i „Gorštaka“, kao i  pripadajuće zemljište. Zemljište, ukupno 30 000 m2,  Opština je 2014. godine prepisala na državu, pa je na taj način prebijen dug od skoro tri milona eura za poreze i doprinose  200 zaposlenih u lokalnoj upravi.  Ni to preduzeća nije formirano, pa ni objedinjena sportska infrastruktura grada.  Odavno se više i ne pominje ta ideja, a ispostavilo se da je prepreka za njenu realizaciju mnogo.

Jedna od njih je i to što se lokalna vlast 2007. godine, najblaže rečeno, neodgvorno odrekla značajnog dijela zemljišta u sportskoj zoni. Tada su se „trampili“ sa Zoranom Ćoćom Bećirovićem, pa je on postao vlasnik nekoliko parcela u tom dijelu grada, a u neposrednoj blizini sportske hale i Doma mladih i Gorštaka.  Bećirović je zauzvrat ustupio lokalnoj upravi staru klanicu i zemljište oko nje, koje je nakada pripadalo Sinjajevini, OUUR-u nekadašnje Veletrgovine, koju je platio svega  120.000 eura.  Značajan dio zemljišta koje je ostalo poslije te zamjene,  vladajuća koalicija je raskrčmila i neposredno pred lokalne izbore 2010. godine, kada je građanima bez valjanih skupštinskih odluka podijeljeno na desetine besplatnih placeva u tokviru sadašnjeg DUP Sportska zona, To je i dalje „divlje“ naselje, bez adekvatne infrastrukture i objekti bez građevinskih dozvola.

No, i pored očiglednih hendikepa Bulatović sa saradnicima smatra da je ,,sportski turizam odavno prepoznatljivost Kolašina”.

,,Sportski turizam je ovog ljeta ostvario i donio ubjedljivo najviše pansiona turističkoj privredi grada. Sportisti su najbolji gosti i kada je u pitanju promocija grada ali i vanpansionska potrošnja. Ova sezona je potvrda svega toga. Gosti Kolašina bili su reprezentacija Crne Gore koja se priprema za Svjetsko prvenstvo, Asvel, prvak  Francuske i evroligaš, Budućnost Voli…”- kaže Bulatović.

Prema njegovim riječima, cilj je da sportski turizam treba da ima poseban tretman i kod lokalne i nacionalne turističke organizacije, ali i kod turističke privrede.

Tek dolazi vrijeme, smatra predsjednik Opštine, kada će se ozbilno raditi na svim segmentima ponude koja bi privukla domaće i strane sportiste u Kolašin. Uprkos uobičajenom optimizmu lokalne vlasti, neosporna je činjenica da je u tom gradu, trenutno, jedino klima ono što je idealno za pripreme sportista.

 

                                                                                                            Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

ŠTO SE RADI SA OTPADNIM VODAMA: Rijeke pretvorene u kanalizaciju

Objavljeno prije

na

Objavio:

,,Pitanje higijene jedna je od osnovnih odlika civilizovanog čovjeka’’, izjavio je ministar održivog razvoja i turizma Pavle Radulović osvrćući se na problem zagađenja vodnih resursa. Kako još uvijek fekalije ispuštamo u rijeke, jezera, more, naš civilizacijski nivo su srednjovjekovni gradovi bez kanalizacije

 

Uništavanje prirode i posebno vodenih resursa postala je naša svakodnevica iako je Crna Gora krajem prošle godine otvorila Poglavlje 27 – Životna sredina i klimatske promjene. Fekalije u moru u Bečićima, pomor ribe u Ćehotini, Tara koja počinje da liči na kanal/baru, slike su koje su nam postale uobičajene. Upravo će tretman otpadnih voda i očuvanje kvaliteta vode odnijeti najviše novca od 1,6 milijardi eura, koliko Vlada za sada planira da potroši da bi se sanirali brojni ekološki problemi.

Utješno je, možda, što u Vladi shvataju razmjere problema: „Ono što se u evropskom svijetu podrazumijeva mi, moramo priznati, tek posljednjih godina dobijamo u svim crnogorskim gradovima. Pitanje higijene jedna je od osnovnih odlika civilizovanog čovjeka, a pitanje urednosti sredine u kojoj živi odlika razvoja zemlje i za mene – ljubavi prema državi”, izjavio je ministar održivog razvoja i turizma Pavle Radulović.

Jedna od asocijacija na srednji vijek jesu gradovi bez kanalizacione mreže sa otpadnim vodama koje se ispuštaju u obližnje rijeke, kaže za Monitor biolog Vuk Iković iz Organizacije KOD. U Crnoj Gori od 24 opštine, samo osam imaju prečistače za komunalne otpadne vode, čak i ovih osam lokalnih uprava nije u potpunosti riješilo ovo pitanje, ističe Iković.

Ukazuje i na činjenicu da u 14 opština otpadne vode idu direktno u rijeku, jezero ili more. ,,Sve komunalne otpadne vode Bara i Ulcinja završavaju direktno u more. To je isto ono more u kojem se kupamo, pecamo i na kojem baziramo razvoj ’elitnog’’ turizma’’, kaže Iković.

,,U toku sezone 2018. godine, kvalitet morske vode za kupanje na Crnogorskom primorju je uglavnom bio odličnog (K1) kvaliteta (94 odsto uzoraka), dok je šest odsto uzoraka bilo zadovoljavajućeg (K2) kvaliteta, a uzoraka van propisanog kvaliteta nije bilo’’, navodi se u Informacija o stanju životne sredine u Crnoj Gori za 2018. godinu, koju je u junu ove godine objavila Agencija za zaštitu prirode i životne sredine Crne Gore.

U Informaciji se svake godine ponavlja da su od površinskih voda najzagađenije rijeke: Vezišnica (iznad ušća), Ćehotina (Gradac, ispod Pljevalja i ispod ušća Vezišnice), Morača (ispod uliva voda Gradskog kolektora, Vukovci i Grbavci), Ibar (Bać), Lim (ispod Bijelog Polja) i Grnčar (na području Gusinja). Nešto manju zagađenost imale su vode Tare (na dijelu ispod Mateševa, Mojkovca i Đurđevića Tare), Ibra (u dijelu iznad Rožaja), Rijeke Crnojevića i Zete (na Vidrovanu)… Najbolji kvalitet vode ima rijeka Piva.

,,Rijeke su pretvorene u gradsku kanalizaciju. Umjesto da dozvolimo rijekama da hrane naše plaže pijeskom, da u njima uzgajamo ribu, da budu dom za životinjski svijet, prostor za odmor, baza za razvoj turizma, mi ih pretvaramo u mjesta koja se sve više izbjegavaju’’, naglašava Iković.

Nabraja: Bijelo Polje ispušta otpadne vode u Lim, Danilovgrad u rijeku Zetu. U Plužinama se otpadne vode ispuštaju direktno u najveći rezeorvar ,,pitke vode” – Pivsko jezero, i to pored gradskog kupališta.

,,Problematika prečišćavanja, tj. upravljanja otpadnim vodama u Crnoj Gori trebala bi da izazove mnogo više pažnje javnosti, upravo zbog infrastrukturne i investicione vrijednosti, koja često uvodi više generacija u družničko ropstvo’’, kaže za Monitor Aleksandar Perović iz Ekološkog pokreta Ozon.

Ističe ,,da mali sistem kao što je Crna Gore samom činjenicom da sve opštine nemaju sisteme prečišćavanja otpadnih voda koji može da servisira lokalne zajednice, uzročno poslednično trpe štetu u strateški važnim grana kao što su turizam i poljoprivrede, jer teško da će neko u XXI vijeku shvatiti razlog zbog čega nema te osnovne infrastrukture’’.

Kapacitet prečistača otpadnih voda u Podgorici zadovoljava potrebe najviše 30 odsto stanovnika. Postojeći kolektor, kod Krivog mosta, sagrađen je 1978. godine, sa kapacitetom za 55 hiljada stanovnika. Novi kolektor se najavljuje decenijama. U maju je raspisan predkvalifikacioni poziv za gradnju novog kolektora, čija će cijena biti oko 50 miliona eura.

Plan je da se novim kolektorom dobije postrojenje koje je projektovano maksimalno za 275.000 stanovnika i na taj način se obezbjeđuju preduslovi za ubrzani razvoj našeg grada za narednih 50 godina, ističu iz Glavnog grada. „Za tri ili četiri godine, kada ovaj projekat bude finalizovan, moći ćemo da kažemo da se Crna Gora svrstala u red razvijenih zemalja’’, kazao je gradonačelnik Podgorice Ivan Vuković.

Dosadašnja iskustva u rješavanju ovog problema govore da treba biti oprezan. Budva je prvi grad u Crnoj Gori koji je izgradio Postorojenje za zbrinjavanje otpadnih voda za teritoriju svoje cjelokupne opštine, na sva zvona se hvalila DPS opštinska vlast.  Izgradnja postrojenja za trateman otpadnih voda jedan je od najkontroverznijih ugovora koji je bivša DPS-SDP vlast zaključila sa njemačkom kompanijom “Waser tehnik” iz Esena. Ova njemačka kompanija je godinama unazad predmet istrage Specijalnog tužilaštva. Koliko je uspiješna izgradnja kolektora koji budvanska Opština još otplaćuje pokazalo je izlivanje fekalija na ulice i plaže u špicu turističke sezone.

,,Iako su, recimo, Budva i Herceg Novi uradili prečistače, i u tim gradovima postoje čitava naselja koja nijesu prikopčana na gradsku kanalizacionu mrežu. Tako dobar dio Igala ispušta neprečišćene otadne vode direktno u rijeku Sutorinu a odatle završavaju na igalsku plažu. Veliki broj stambenih i poslovnih objekata u Grblju ispušta otpadne vode u Jašku rijeku, a njome dolaze do plaže Jaz’’, navodi Iković.

Perović upozorava na činjenicu da gotovo sva postrojenja koja su izgrađena do sada u Crnoj Gori, naročito u posljednjoj deceniji prate kontroverze i sumnjivi poslovi, kako tokom pregovora o zatvaranju finansijske konstrukcije, i kasnije tokom izgradnje, probnog rada i načina upravljanja.

,,Poslednji primjer izlivanja otpadnih voda iz postrojenja u Budvi usred turističke sezone najbolji je dokaz i da sa upravljačkog nivoa izostaje stručnost i da bi trebalo sagledati situaciju i raskinuiti ugovore sa firmom koja upravlja WTE, a svakako i pokrenuti odgovarajuće procedure za naknadu štete’’, kaže Perović.

Za kanalizacioni mulj koji je nusproizvod postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda, nijedno postrojenje u Crnoj Gori nema zaokruženo rješenje.  Perović upozorava da se mulj odlaže na ekološki neprohvatljive načine – od privremenih deponija do susjednih zemalja – ,,što je najbolji pokazatelj da, kao što stalno ponavljamo, tu postoji prostor za vrhovno dužavno tužilaštvo, jer očigleno inspkecijski organi tu nemaju nikakav efekat’’.

Iković upozorava da je prema podacima od prije par godina, u Crnoj Gori samo oko 10 odsto stanovništva povezano na postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda: ,,Sa druge strane, u Kopenhagenu su 100 odsto domaćinstva, sve ustanove i poslovni objekti povezani sa postrojenjima za prečišćavanje otpadnih voda’’.

Ministar Radulović često podsjeća da je Crna Gora donijela oko 50 zakona harmonizovanih sa EU propisima, preko 200 podzakonskih akata i 15 Strategija koje uređuju sektorske politike iz oblasti životne sredine, kao i da je potvrđeno oko 40 međunarodnih konvencija.

Zakonom o komunalnim otpadnim vodama iz 2017. predviđeno je da će sve opštine sa više od 15.000 stanovnika morati da imaju kolektore  najkasnije do kraja 2025. godine. Rok za oblasti između 2.000 i 15.000 stanovnika je kraj 2027. godine.

Problem otpadnih voda je prepoznat kroz plansku dokumentaciju još 2004. godine. Tada su data i rješenja sa finansijskom analizom. Rješenja su data Master planom koji se odnosi na odvođenje i prečišćavanja otpadnih voda. Da je primijenjen ovaj dokument, zaključno sa 2020. godinom svi bi gradovi imali urađenu minimum prvu fazu sistema za prečišćavanje otpadnih voda. Nažalost danas se samo radi revizija ovog dokumenta, ističe Iković.

,,Nedostatak novca i kadra jeste problem, ali on je uzrokovan selektivnom i lošom primjenom zakona. Ljudi koji donose odluke treba da promovišu koncept očuvanja životne sredine, a ne principe pohlepe – tj. da je profit iznad svega drugog. Tada nećemo razgovarati o ovoj temi već o izvozu i razmjeni rezultata i znanja koje je proizvedeno u Crnoj Gori’’, zaključuje Iković    .

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

SEZONA NA ULCINJSKOJ RIVIJERI U PUNOM JEKU: Presudni kvalitet i lokacija

Objavljeno prije

na

Objavio:

Sudeći po zvaničnim podacima ova sezona na ulcinjskoj rivijeri je uspješna. Kvalitetni apartmani s visokim standardom usluge, uz normalnu cijenu, su puniji duže nego ranijih godina.Nakon nekoliko decenija, Ulcinj je, uz Budvu, najvažniji turistički centar Crne Gore. Nekontrolisani nastavak izgradnje stanova za izdavanje, ipak, prijeti

 

Na ulcinjskoj rivijeri u prvoj sedmici avgusta boravi za četvrtinu više evidentiranih turista nego u istom periodu prošle godine, saopšteno je iz lokalne Turističke organizacije (TO).

Broj registrovanih gostiju je nešto manji od 60 hiljada, a isto toliko je neregistrovanih. To znači da je polovina gostiju koja odmara u Crnoj Gori, smještena u Ulcinju.

U TO navode i da je naplata boravišne takse čak dva puta bolja nego 2018. Procjenjuje se da će se do kraja ove godine u kasu te institucije sliti oko milion eura, ali je to izuzetno skromno u poređenju sa Budvom đe će se, po toj osnovi, prikupiti oko 3,5 miliona eura.

Podaci sa međunarodnog prijelaza Sukobin-Murićan sa Republikom Albanijom pokazuju da on ostaje i dalje najfrekventniji granični prijelaz u državi. Naime, samo u julu granicu je prešlo oko 460 hiljada putnika, ili oko pet odsto više nego u istom mjesecu prošle godine.

Podsjetimo se da je ovaj prvi zajednički granični prijelaz u jugoistočnoj Evropi otvoren prije 17 godina i da je bilo planirano da njime prolazi oko pola miliona putnika godišnje. Upravo onoliko koliko je prošlo u julu i u prva dva dana avgusta!? Očekuje se da će u ovoj godini Sukobin preći 2,5 miliona putnika, pa je neophodno što prije krenuti u proširenje tog prijelaza, te otvaranje novih na potezu od Ade Bojane do Skadarskog jezera.

Dobra okolnost je svakako što je konačno završena rekonstrukcija treće dionice na putu od Ulcinja prema Sukobinu, pa turisti koji dolaze sa Kosova, Albanije ili Makedonije stižu do ulcinjske rivijere veoma dobrom saobraćajnicom.

Istovremeno je u Ulcinju proradilo preduzeće Parking servis, pa su gužve u saobraćaju u užem dijelu grada mnogo manje nego ranijih godina.

,,Dosta je urađeno na poboljšanju ponude, podignut je kvalitet usluga, samo na globalnim platformama za iznajmljivanje ima preko hiljadu objekata iz Ulcinja, pa je došlo i do promjene strukture gostiju”, kaže za Monitor direktor TO Fatmir Đeka.

Podaci TO pokazuju da gosti iz Zapadne i Centralne Evrope čine oko 30 odsto od ukupnog broja. ,,Njemaca, na primjer, ima 2,5 puta više nego u istom periodu prošle godine, što bi trebalo da znači da se vraćamo na turističku kartu Evrope, đe nam je po svim potencijalima i mjesto”, smatra Đeka i ističe da je prosječan boravak gostiju u hotelima u Ulcinju najveći u Crnoj Gori.

On dodaje da je i problema mnogo, ali da se lokalna vlast uz podršku državnih organa i institucija trudi da ih rješava.

,,Ono što već sada možemo zaključiti jeste da će svaka naredna sezona biti izazovnija i da će profitirati samo oni koji nude kvalitet uz prihvatljive cijene i imaju dobru lokaciju. Turizam prestaje da bude izvor brze i lake zarade. Mi smo na svjetskom tržištu i sve se tu mjeri drugačije. Svi traže sve bolju uslugu i upoređuju je sa drugima. Zato će trebati mnogo više znanja, rada i napora da se ulaže od strane svih u turističkom lancu, te državnih i opštinskih organa i institucija kako bi nam sezone bile uspješne”, kaže za Monitor stari turistički poslenik Ismet Karamanaga.

On ističe da se to najbolje može vidjeti na primjeru ulcinjskog Starog grada koji, kako tvrdi, doživljava pravu renesansu.

S druge strane, najgore će proći oni koji su turistima iznajmljivali neudobne sobe, krevete na spratove, tri ili četiri sobe na jedno kupatilo, te oni koji nemaju prostor za parkiranje vozila. Za njih je i najmanji minus u špicu sezone poziv na uzbunu. Kvalitetni apartmani s visokim standardom usluge, uz normalnu cijenu, su puniji duže nego ranijih godina.

Inače, na početku sezone najviše su negodovali oni koji su olako ušli u turistički biznis i uzeli skupe kredite koje su uglavnom ulagali u nekretnine. Samo za posljednje tri godine u Ulcinju je dograđeno oko 10 hiljada kreveta, a ukupan broj smještajnih kapaciteta niko sa sigurnošću ne može da navede. Procjene variraju od 120.000 do čak 250.000!? Samo u Štoju, u neposrednom zaleđu Velike plaže, ima oko 7.000 kuća. A rijetko koja ima manje od 15 ležaja, pa je računicu lako izvesti.

No, događaji na terenu pokazuju da se apartmanski balon nastavlja puniti iako Ulcinj ima izrazito lošu strakturu smještajnih kapaciteta. Jer, u hotelima je manje od tri odsto ležaja, što je neslavni rekord na nivou čitavog Mediterana.

Ono što je još gore i što dugoročno može da ugrozi ovu najvažniju privrednu granu jeste gradnja stanova za tržište koja je od prošle godine, uz blagoslov vlasti, ušla u ekspanziju u Ulcinju. Kao da trenutni stanovnici te opštine ništa nijesu naučili od Budve. A morali bi, ukoliko žele dobro sebi i budućim generacijama.

Sudeći po intenzitetu nelegalne gradnje u stoljetnom maslinjaku, u zoni morskog dobra ili na obalama Bojane, o činjenici da erozija uništava najveći resurs – ulcinjske plaže, o tome se ni ne razmišlja. Savezništvo kratkovidosti i pohlepe predstavlja najveći rizik po budućnost ovog grada.

,,Ciljevi koje smo sami sebi postavili Strateškim planom razvoja Opštine Ulcinj su održivi turizam, očuvanje destinacije i zadovoljstvo lokalnog stanovništva koje mora osjetiti dobrobiti od turizma. Mislim da na tome moramo istrajati”, kaže Đeka i najavljuje znatno veća ulaganja u infrastrukturne projekte koje će narednih godina podići ukupni nivo kvaliteta ponude u Ulcinju. To su, prije svega, novi hoteli, zatim konferencijski centar u kompleksu Holiday Village Montenegro sa oko 800 mjesta, rekonstrukcija vodovodne i kanalizacione mreže u koju će biti uloženo preko 20 miliona eura, te oko šest miliona u putnu infrastrukturu samo tokom 2020. godine.

Đeka je istakao da će krajem ovog mjeseca biti obavljena prezentacija virtuelne ture Ulcinja koja će biti vidljiva sa svake on-line platforme.

,,Na ovaj, savremen način biće mnogo bolje predstavljena ponuda ove opštine. Virtuelna prezentacija imaće za početak 100 tačaka koje obuhvataju najatraktivnije prirodne, istorijske, kulturne i turističke lokacije Ulcinja. Laganom i spontanom šetnjom, turistima se pruža mogućnost da u najboljoj rezoluciji dožive Ulcinj i ono što ga čini prepoznatljivim i atraktivnim”, kaže direktor TO zaključujući da će ovim događajem praktično biti označen početak naredne turističke sezone.

 

                                                                                                                  Mustafa CANKA

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo