Povežite se sa nama

DRUŠTVO

TURIZAM I MODA: Jelek u promotivnoj kampanji Crne Gore

Objavljeno prije

na

Zbog jednog vezenog jeleka koji predstavlja dio nacionalne nošnje naroda na Balkanu, poveo se mali modni rat na društvenim mrežama u Srbiji i Crnoj Gori, a tekstove o tome donose i brojni mediji u obje države. Neposredan povod za raspravu koja izaziva interesovanje ljubitelja mode i dizajnera jesu dvije fotografije haljina, večernjih toaleta, koje su na javnom mjestu ponijele dvije poznate osobe u različito vrijeme, na kojima je dizajnerski inkorporiran gotovo identičan srmom vezeni jelek.

Jeleče koje je izazavalo medijsku buru prošetala je na crvenom tepihu filmskog festivala u Veneciji srpska glumica Sloboda Mićalović ruku pod ruku sa poznatom italijanskom glumicom Monikom Beluči, gdje su promovisale film Na mlečnom putu Emira Kusturice. Crna duga haljina koju je nosila Mićalovićka autorsko je djelo poznate beogradske dizajnerke Verice Rakočević.

Venecijansku slavu srebrnim nitima vezenog jelečeta pokušala je pomutiti crnogorska kreatorka Marina Banović Džuver, koja je na svom fejsbuk profilu okačila fotografiju haljine iz svoje kolekcije za 2006. godinu, sa veoma sličnim zlatnim jelekom i komentarom: Slučajnost ili pozajmljena ideja, pitanje je sad…

Na prozivku za plagijat i krađu tuđe ideje, Verica Rakočević je odgovorila fotografijom originalne kreacije iz daleke 1992. godine sa sve spornim jelekom, sa revije koju je održala u Pržnu, u sklopu ekskluzivnog projekta promocije crnogorskog turizma. Ostalo je otvoreno pitanje ko je koga kopirao, i da li se upotreba motiva sa nacionalnih kostima u modnoj industriji uopšte može autorizovati. Prepucavanje o jeleku podsjetilo je na kampanju koja se prije 24 godine vodila oko stvaranja novog markentinškog znaka crnogorskog turizma i ulozi koju je u tome imala Verica Rakočević.

Sasvim neočekivano, pokazalo se da je glavni „krivac” i idejni tvorac jelečeta sa revije Verice Rakočević budvanski arhitekta Slobodan Bobo Mitrović. U nastaloj debati, mogao bi se izvesti i zaključak da zasluge za uspjeh odjevne kombinacije srpske glumice u Veneciji ili Marinine kolekcije u Rimu, dijelom pripadaju i njemu.

Arhitekta Mitrović bio je te 1992. godine član brojne ekipe poznatih imena iz oblasti marketinga, arhitekture, muzičke i likovne umjetnosti, filma, mode i turizma, angažovanih na projektu – Novi imidž turizma Crne Gore.

Autor projekta bila je Silvana Đurašević, dekan Fakulteta za turizam Univerziteta Mediteran, u to vrijeme na funkciji pomoćnika ministra turizma i trgovine Nebojše Zekovića, u prvoj Vladi premijera Mila Đukanovića, koja je odvojila značajna sredstva, oko 350.000 njemačkih maraka za projekat sveobuhvatne promocije turizma Crne Gore.

Ona je podsjetila kako je projekat imao zadatak stvaranje novog vizuelnog identiteta crnogorskog turizma, te da je u tom smislu to bio najcjelovitiji program ikada rađen u Crnoj Gori. Njime je ustanovljena prva knjiga standarda vizuelnog identiteta za Nacionalnu turističku organizaciju.

„Bio je to veliki projekat iz nekoliko segmenata, sadržao je novi logotip, sasvim nove plakate u kojima se po prvi put našla i crkva, kostime koje će hostese nositi na sajmovima, montažno demontažni specijalno dizajnirani štand koji će se lako montirati na turističkim sajmovima po svijetu, (rad arhitekte Zorana Petrovića) sa putujućim vrijednim eksponatima..,” podsjeća Bobo Mitrović

„Osnovna ideja Ministarstva turizma bila je da okuplja jake autorske ličnosti iz oblasti zabave, mode i kulture, koje će pod plaštom crnogorskog turizma formirati brend Montenegro. Posebno je značajan bio spot Pece Nikolića sa Bajagom, koji je autor teksta višegodišnjeg hita Montenegro, sa Žarkom Lauševićem u glavnoj ulozi”, navodi Mitrović

Bio je učesnik projekta po dva osnova, kao veoma popularan proizvođač suvenirske i ukrasne keramike Montex i kao savjetnik autora projekta Silvane Đurašević. Firma Montex ponudila je na svečanoj promociji specijalne servise za voće sa apliciranim znakom Montenegro.

Grafičko rješenje poznatog logotipa Montenegro, slovenačkog dizajnera Eda Čehovina odnijelo je pobjedu na javnom konkursu. Novi turistički znak brzo je prihvaćem, našao se na mnogobrojnim proizvodima, publikacijama, reklamnim porukama, suvenirima, odjeći, naljepnicama…

Projekat turističkog brenda Montenegro realizovala je markentinška agencija Spektra, poznatog biznismena Milana Beka, sa kojim je Vlada potpisala ugovor. Međutim, u ime Spektre poslove je vodio Vladimir Beba Popović, kome je to bio jedan od prvih poslovnih nastupa u karijeri.

U sklopu cijelog projekta nedostajala je modna revija „kao krunska demonstracija ljepote”. Pozvana je Verica Rakočević, u to vrijeme veoma popularna modna kreatorka.

Mitrović joj je tada predložio da na svojim modelima koristi neke elemente crnogorske nacionalne nošnje, predivni jelek ili koret, što je kreatorka prihvatila i odradila na svoj način.

„Tražili smo da dva do tri modela na reviji budu neke reminiscencije na crnogorsku nošnju. Verica je to briljantno odradila i sada se sjećam tog jeleka i posebno elegantnog svijetlo zelenog koreta, koji su cijeloj večeri prezentacije projekta dali ljepotu”, pojasnio je Mitrović.

Debata oko toga ko je prvi došao na ideju da koristi jelek kao dio tradicionalne nošnje je besmislena. Mnogi dizajneri bili su inspirisani etno motivima u svojim modnim kolekcijama, u svijetu i kod nas.

„Treba pogledati toalete Jovanke Broz ili pariske uspjehe Aleksandra Joksimovića sa prvom manekeknkom Jugoslavije Tamarom Bakić, rodom iz Ivangrada. Kada je u pitanju autentična crnogorska modna scena tu je nezaobilazna kreatorka, dugogodišnji modni doajen, Seka Martinović,” ocjenjuje budvanski arhitekta.

Svečana prezentacija marketinškog proizvoda – Novi imidž turizma Crne Gore – održana je u hotelu Maestral u Pržnu, 30. maja 1992. godine. Te noći uvedene su sankcije međunarodne zajednice protiv SR Jugoslavije. Time je efekat turističkog brenda Montenegro znatno oslabljen.

Zahvaljujući postignutom uspjehu Đuraševićeva je napredovala u službi, postala je prva direktorica Nacionalne turističke organizacije. Odakle je ubrzo smijenjena zahvaljujući Svetozaru Maroviću, koji je na to mjesto doveo Budvanina Velibora Zolaka.

Uprkos svemu, novi turistički znak zaživio je u turizmu, privredi, u svim turističkim proizvodima u narednim godinama. Baš kada je postao opšte prihvaćen, prepoznatljiv na turističkom tržištu, na turističkim berzama i sajmovima i počeo da se aplicira na robi široke potrošnje – ukinut je.

Po mantri nabijeđenih političara – od mene sve počinje – ministar turizma Predrag Nenezić ukinuo je primjenu naslijeđenog i bacio se na posao stvaranja svog imidža turističkog proizvoda Crne Gore. Stvoren je slogan Wild beauty, kojim se Crna Gora promoviše kao zemlja divljih, netaknutih prirodnih predjela i ljepota. Ovaj reklamni slogan prihvaćen je sa podsmijehom jer simbolizuje sve loše strane crnogorskog turizma, divlju gradnju, bespoštednu urbanizaciju i betoniranje obale koja je cvjetala upravo u vrijeme kreiranja Nenezićevog slogana o divljini kakva u Crnoj Gori turiste očekuje.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

HOTELI SVETI STEFAN I MILOČER I DALJE ZATVORENI: Statis optužuje premijera za prijetnje sudijama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Javni poziv kompanije Adriatic properties na saradnju pretvorio se u niz neprimjerenih optužbi i kvalifikacija na račun Vlade i premijera Zdravka Krivokapića, kojeg potpisnici optužuju da utiče na rad crnogorskog pravosuđa na način da lično prijeti pojedinim sudijama u sporovima koje zakupac vodi protiv države Crne Gore i Opštine Budva

 

Prepiska između predstavnika Vlade i zakupca hotelskog kompleksa Sveti Stefan i Miločer, kompanije Adriatic properties povodom zatvaranja/otvaranja hotela za ovu turističku sezonu, dostigla je krajem jula kulminaciju. Više se ne  biraju riječi i uvrede koje jedna strana upućuje drugoj.

U posljednjem u nizu javnih saopštenja kompanije Adriatic properties i Aman resorts pozvale su predstavnike Vlade na saradnju u rješavanju nezavidne trenutne situacije. Najpoznatije ljetovalište na Crnogorskom primorju i dalje je zatvoreno, uprkos poodmakloj turističkoj sezoni.

Ponovljen je zahtjev  u kojem tvrde da jedino  traže uvjerenje da mogu nastaviti da upravljaju luksuznim risortom u skladu sa međunarodnim standardima. ,,Bez upada, uznemiravanja, zastrašivanja ili oštećenja rizorta”.

Međutim, ovaj javni poziv  na saradnju pretvorio se u niz neprimjerenih kvalifikacija na račun Vlade i premijera Zdravka Krivokapića. Njega  potpisnici optužuju da utiče na rad crnogorskog pravosuđa na način da lično prijeti pojedinim sudijama u sporovima koje zakupac vodi protiv države Crne Gore i Opštine Budva.

,,U lokalnim medijima čitamo šokantne izvještaje da premijer prijeti lokalnom sudiji da će, ukoliko odluči u našu korist, zahtijevati da se protiv njega podnese krivična prijava tvrdeći da je institucija radila protiv interesa države”, navodi se u saopštenju koje su objavile Vijesti.

Da bi se zabrinuto upitali kakva se poruka ovakvim aktivnostima premijera šalje aktuelnim i potencijalnim investitorima u smislu demokratije i političke stabilnosti u Crnoj Gori.

Petros Statis nije potpisan ispod teksta saopštenja za javnost. Ali  prepoznatljiva je retorika predsjednika Odbora direktora kompanije Adriatic properties, čiji je osnivač of-šor kompanija Aidway investments Ltd, registrovana na Britanskim Djevičanskim Ostrvima.

I pored detaljne pretrage nije bilo moguće naći niti jedan tekst u medijima na temu u kojoj se pominju prijetnje premijera Krivokapića nekom od sudija. Ko je, gdje i kada objavio  takvu informaciju, Statis nije podijelio sa čitaocima. Teško je povjerovati da bi informacija o direktnom miješanju premijera Crne Gore u nadležnost pravosuđa ostala na marginama medijske scene u Crnoj Gori. Naprotiv, takva skandalozna vijest, našla bi se na naslovnicima vodećih medija i bila važna  vijest na svim TV stanicama i portalima. Ne bi bila ekskluziva tamo nekog lokalnog medija, ili onih medija koje Statis kontroliše.

Problematičan je i drugi dio neutemeljenog javnog opanjkavanja premijera, po kojem je u pitanju prijetnja lokalnom sudiji nekog lokalnog suda.

Od nižih sudova u Budvi radi samo Sud za prekršaje, dok se sporovi građana i privrednih subjekata sa teritorije opštine Budva uglavnom vode pred Osnovnim sudovima u Kotoru ili na Cetinju. U slučaju spora o kome govore u Adriatic propertiesu, navedeni sudovi nisu nadležni, pa ne može biti riječi o lokalnom sudu ni o lokalnom sudiji.

Podsjećamo, početkom jula kompanija Adriatic properties preko svojih advokata predala je Privrednom sudu u Podgorici predlog za određivanje privremene mjere kojom se državi Crnoj Gori zabranjuje da preduzima mjere i radnje koje mogu  nanijeti štetu ovoj kompaniji kao i zabranu da se vrše promjene na imovini koja je predmet Ugovora o zakupu hotela Sveti Stefan i Miločer kao i ugovora o zakupu hotela Kraljičina plaža.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

,,Dodatan broj smrtnih slučajeva može biti indirektno vezan za koronavirus ili može biti posljedica oslabljenog pristupa zdravstvenoj zaštiti tokom kovid krize”, izjavio je za Vijesti direktor Instituta za javno zdravlje Igor Galić.

U prvim mjesecima pandemije sami pacijenti su izbjegavali odlaziti u bolnice zbog rizika od COVID19, a tokom prošle godine  imali smo zatvaranje ambulanti na sekundarnom i tercijarnom nivou, podsjeća za Monitor epidemiološkinja iz Instituta za javno zdravlje Milena Popović Samardžić: ,,Kad se tome pridruže dugoročne posljedice COVID-19 infekcije može se postaviti sumnja da konačan broj umrlih od COVIDa nije definitivan i da može biti značajno veći”.

Ona kaže da porast broja smrtnih slučajeva daje potpuniju sliku uticaja pandemije na mortalitet, što se samo iz prijavljenih smrtnih slučajeva od COVID 19 ne može zaključiti. ,,Da bismo izmjerili stvarni uticaj pandemije na moratalit pored registrovanih umrlih od COVID 19 potrebno je analizirati i excess deaths, tj. promjenu u broju umrlih u poređenju sa prosjekom za isti period prethodne godine”, kaže.

Podaci govore da je tokom 2020. umrlo 430 muškaraca i 268 žena više u poređenju sa 2019. Najveći porast u broju smrtnih slučajeva u odnosu na 2019. godinu zabilježen je starosnoj strukturi iznad 65 godina. ,,Trend rasta mortaliteta tokom 2021 nastavio je da raste. Tokom januara broj preminulih je veći za preko 200 u odnosu na isti period prethodne godine. Taj trend rasta mortaliteta se nastavio i u narednim mjesecima što samo govori o ozbiljnosti ove pandemije. Kada se uz to uzmu u obzir i dugoročne posljedice COVIDa ili nešto što je već u literaturi poznato kao long COVID a što je čest uzrok vraćanja pacijenata u bolnicu u periodu od tri do šest mjeseci nakon inicijalne pojave simptoma, ponovno zauzimanje hospitalnih kapaciteta, pa i povećan rizik od smrti u prvih šest mjeseci od inicijalne infekcije, jasno je da će konačna slika ove pandemije što se tiče broja žrtava biti mnogo ozbiljnija”, zaključuje Popović-Samardžić.

Usljed kovid krize, tokom prošle godine, jedna od preporuka Nacionalnog koordinacionog tijela za borbu protiv zaraznih bolesti bila je da parovi odgode planove za proširenje porodice.

Kovid je dodatno ogolio negativne trendove koji odavno traju, a koje država do sada nije preduprjeđivala. Nakon što su početkom ovog mjeseca  objavljeni alarmanti podaci o padu nataliteta, reagovala je jedino Socijalistička narodna partija koja je poručila da nova vlast rješavanju problema negativne stope prirodnog priraštaja mora pristupiti krajnje ozbiljno, jer se radi o trendovima koji bi upalili „crveni alarm“ i kod država sa neuporedivo većim brojem stanovnika. U većini ostalih partija alarm se pali samo na priče iz davnina.

Sredinom aprila je objavljeno da će se pitanjima koja se tiču nataliteta baviti skupštinski odbor za Rodnu ravnopravnost.

Dugoročne prognoze, koje su još 2017. godine objavile Ujedinjene nacije govore da će u 2100. Broj stanovnika u Crnoj Gori biti za 200.000 manji nego danas i iznositi 437.000 ljudi. Polovinu stanovništva će činiti stariji od 60 godina.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

,,Podsjetiću da je u Jugoslaviji tokom 1972. za mjesec dana vakcinisano 18 miliona ljudi od variole vere. U epidemiji najvažniji je brz odgovor. Vakcinacija je dobrovoljna i umnogome zavisimo od solidarnosti. Mladi ljudi koji upravljaju pandemijom vakcinisani su u veoma malom procentu. U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. To je  bolje nego prije mjesec dana ali i dalje nedovoljno. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće nam poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru”, zaključuje Popović-Samardžić.

P.NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo