Povežite se sa nama

DRUŠTVO

KORUPCIJA NA LOKALNOM NIVO (3): OPŠTINA KOLAŠIN: Za Martinu majku i klijente

Objavljeno prije

na

Kako su se privilegovani naplaćivali u doba vladavine dvojca Mileta Bulatović – Mile Šuković, koji su uz brojene afere gazdovali Kolašinom gotovo dvije decenije, dočarava slučaj advokatice Vesne Novaković, majke Marte Šćepanović, aktuelne poslanice DPS-a. Šćepanovićeva je visoko pozicionirana i na poslaničkoj listi na ovim izborima, kao jedna od najprominetnijih aktivistkinja u partiji Mila Đukanovića.

U novembru 2011, dok je račun Opštine Kolašin bio u blokadi, Novakovićeva je uspjela da naplati za sebe i svoje klijente od Opštine čak 180.234,00 eura, što je u to vrijeme bio budžet za plate zapošljenih u kolašinskoj Opštini za skoro dva mjeseca. Majka poslanice DPS-a naplatila se od sredstava evropskog projekta Jačanje turističke infrastrukture.

Da priča bude zanimljivija, evropskim parama je kao menadžerka EU projekta gazdovala advokatičina ćerka Marta, tada glavna administratorka Opštine Kolašin. Šćepanovićeva za CIN-CG tvrdi da je sve bilo po pravilima (vidi boks).

To nije sve. Advokatica Novaković je sa blokiranog računa Opštine uspjela da se naplati iako njeni klijenti i ona nijesu bili prvi na listi za izvršenje potržavanja.

Evo kako je sve to išlo.

Opštinu Kolašin je prije ove transakcije, blokirala firma DOO Keker zbog neizmirenih potraživanja. Blokada je prekinuta 14. 11. 2011, na svega nekoliko sati. I to pošto je na blokirani opštinski devizni račun pristigla uplata od 220.814,49 eura. Radilo se o novcu koji je uplatila EU za projekat izgradnje šetališta. Praksa je bila da se evropski novac prebaci na poseban, ,,zaštićeni” , račun kako ta sredstva ne bi bila korišćena za isplatu opštinskih dugovanja. Prema strogim pravilima EU, novac je mogao da se povlači isključivo za isplatu troškova projekta.

Međutim, istog dana kada su novci legli na devizni račun, najveći dio, 180.234,00 eura prešao je u ruke majke Marte Šćepanović i njenih klijentkinja. Ostatak od 40.552,65 otišao je podgoričkoj kompaniji Fidija, čiji je izvršni direktor Joko Blagojević. Prema podacima Privrednog registra, vlasnik te kompanije je Ivan Blagojević. Fidija je radila više vrijednih poslova sa državom.

Zanimljivo je da ni centa od nenadano pristiglog novca tada nije dobila firma DOO Keker, iako je blokirala Opštinu i izvršenje prema toj kompaniji bilo je u toku. Prema podacima Privrednog suda, ova kompanija registrovana je za djelatnost izgradnje puteva.

Aktuelna predsjednica Kolašina Željke Vuksanović kaže za CIN-CG da je Marta Šćepanović kao menažerka projekta Jačanje turističke infrastrukture, bila zadužena za evropski novac i sve njegove tokove. „Jedino je ona mogla da daje instrukcije na koji će račun novac da legne, kao i kako će se koristiti sredstava”, ističe gradonačelnica Kolašina.

Advokatica Novaković očito nije uzalud na važnom mjestu glavne administratorke i projekt menadžerke imala ćerku. Klijentkinje Novakovićeve – Draga Bulatović i Novka Jovičević dobile su spor protiv Opštine u martu 2011. pred Osnovnim sudom u Kolašinu. Presuda je postala izvršna u junu iste godine, kada je potvrdio i Viši sud u Bijelom Polju. Advokatica i jedna njena klijentkinja naplatile su se u cjelosti za svega par mjeseci, iako su pojedini povjerioci na izvršenje potraživanja čekali godinama.

Klijentkinje Novakovićeve su presudom za 6.126 kvadratnih metara uzurpirane zemlje u Smailagića Polju dobile 306.300 eura, što je 50 eura po kvadratu. Advokatica Novaković je na ime troškova zastupanja dobila 11.395 eura, a kao i njenim klijentima pripala joj je i kamata do izvršenja.

Istog dana kada evropski novci ulaze u opštinsku kasu (14. novembra 2011), Novakovićeva naplaćuje svoje cjelokupno potraživanje. Tako se na njeno ime sa računa Opštine u CKB banci, odliva 12.670 eura, i to iz dvije tranše od kojih je prva 11.395, a druga 1.275. Istovremeno, njenoj klijentkinji Dragi Bulatović odlazi na račun ukupno potraživanje od 161.885,84, dok druga Novka Jovičević dobija tek manji dio potraživanja od 161.885,84 (presuđeni iznos sa pripadajućom kamatom), svega 5.679,39 eura.

Tako je novac za šetalište otišao u ruke privilegovanih povjerilaca. A dan kasnije, 15. novembra 2011. – opštinski račun je prazan i blokiran na osnovu potraživanja DOO Keker.

Ovdje nije kraj priče. U Opštini su bili svjesni da se sa evropskim novcem nije igrati, pa su nastojali da što je moguće prije pokriju rupe koje su nastale nakon što su se naplatili advokatica Novaković, njeni klijenti i Fidija. U prikrivanju sumnjivih transakcija uključuju novac Vlade Crne Gore.

Vlada 23. novembra 2011, dakle svega devet dana nakon što su „pojedene” evropske pare, iz tzv. Egalizacionog fonda uplaćuje Opštini Kolašin 220.000 eura kao pozajmicu Kolašinu. Taj se novac preusmjerava na zaštićeni račun Jačanje turističke infrastrukture – EU. Na isti račun ostatak od 811,49 eura, koliko je falilo da bi se pokrila u potpunosti donacija EU za šetalište, Opština preusmjerava sa drugog zaštićenog računa Holandska kuća.

Egalizacioni fond je fond Vlade Crne Gore, koji služi kao pomoć crnogorskim opštinama. ,,Mi još otplaćujemo dugovanja prema Egalizacionom fondu, pa i ta koja su tada poslužila da se pokrije novac evropskog projekta. Sada dugujemo oko 100 hiljada eura”, saopštio je za CIN-CG Goran Rakočević, iz finansijske službe Opštine Kolašin.

Projekat izgradnje šetališta završen je tek 2014. godine. Bivše opštinske vlasti uporno su tvrdile da je EU novac ,,zaštićen” i na posebnom računu.

Sve po pravilima

„Neistina da je novac za izgradnju šetališta iskorišćen za isplatu novca mojoj majci i njenim klijentkinjama. To bi značilo samo jedno: da su sredstva EU iskorišćena da se isplate lično mojoj majci kao fizičkom licu bez pravnog osnova”, kaže Marta Šćepanović za CIN-CG. Ističe da je novac EU jedino mogao biti uplaćen na devizni račun Opštine, te da je bio predmet prinudne naplate po rješenju Osnovnog suda u Kolašinu, koju je sprovela CBCG. „Ova prinudno naplaćena sredstva su odmah nadoknađena od strane izvršnog dužnika Opštine Kolašin, u što su se uvjerile dvije kontrole EK i konstatovale da nijesu utvrđene nikakve nepravilnosti” , tvrdi Šćepanovićeva. Ona ističe da je časno obavljala svoj posao u Opštini Kolašin, pa i posao projekt menadžera što su, kako kaže, potvrdile i sve kontrole EK. „A ako neko ne zna šta je pravnosnažna presuda i sudsko rješenje o prinudnoj naplati, i da isto sprovodi Centralna banka neka se edukuje”, kaže poslanica DPS-a navodeći da će ako se neko usudi da joj „na najpodliji način podmeće neistine” pravdu potražiti na sudu. „Meni se želi pripisati da je novac EK iskorišćen za isplatu kako tvrdite mojoj majci što sa gnušanjem odbacujem i sigurno da ovakva gruba podmetanja i neistine neću tolerisati”, kazala je.

Milena PEROVIĆ-KORAĆ
Milka TADIĆ-MIJOVIĆ

Ovaj tekst je dio projekta “Misli lokalno – djeluj lokalno! – Borba protiv korupcije na lokalnom nivou” koji realizuje Centar za građansko obrazovanje (CGO), u saradnji sa NVO “Bonum” iz Pljevalja, NVO Inkubator – Prostor za nezavisne kulturne inicijative iz Kotora i NVO Centar za istraživačko novinarstvo – CIN iz Podgorice, a finansira ga Evropska unija. Mišljenja iznijeta u tekstu predstavljaju stavove autora iz CIN-a i ni na koji način se ne mogu smatrati zvaničnim stavom EU, kao ni CGO-a, Bonuma i Inkubatora.

Komentari

DRUŠTVO

MMF O NAJAVAMA PROGRAMA EVROPA SAD 2: Visokorizično i inflatorno

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dok iz Vlade ponavljaju šta sve neće (zaduženja, povećanje PDV-a), nikako da saznamo šta namjeravaju uraditi kako bi, nakon obećanog povećanja minimalnih i prosječnih zarada, državne finansije ostale održive. To je razlog više da upozorenjima iz MMF-a posvetimo dužnu pažnju

 

Vladin program Evropa sad 2 i dalje je tajna. Ipak, klub onih koji upozoravaju na neželjene posljedice najavljenog povećanja zarada na račun smanjenja ili potpunog ukidanja doprinosa za penziono osiguranje, dobio je još jednog člana. Međunarodni monetarni fond (MMF).

Značajan dio nedavnog izvještaja MMF-a za Crnu Goru odnosi se na izborna obećanja pokreta Evropa sad Milojka Spajića „koja nijesu sadržana u prijedlogu budžeta za 2024. godinu ili u srednjoročnim projekcijama vlasti, uključuju i djelimično ili potpuno ukidanje penzijskih doprinosa“. Prije svega, iz MMF-a su u fokus svoje analize stavili najavljeno povećanje minimalne plate sa  sadašnjih 450 na 700 eura, i prosječne zarade  sa februarskih 820 na 1.000 eura mjesečno.

Ni analitičarima MMF-a nijesu poznati detalji „reforme“ koju Spajić i njegovi najbliži saradnici najavljuju za kraj ove ili početak naredne godine. Ali su i oni, poput većine ovdašnjih analitičara, došli do zaključka da se tajna najavljenog povećanja minimalne i prosječne zarade krije u prevođenju bruto u neto platu. Čime bi državna kasa ostala bez, još uvijek nepoznatog, dijela prihode koji je ove godine planiran na 560 miliona. „To bi dovelo do značajnog pogoršanja fiskalne pozicije (države Crne Gore – prim. Monitora)“, navodi se u Izvještaju. Uz konstataciju: „Povećanje plata takođe bi dovelo do veće inflacije“.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

POLITIKA U LOKALU: Novi izbori, stari principi   

Objavljeno prije

na

Objavio:

Funkcionerske kampanje, prljavi obračuni na društvenim mrežama, kršenje koalicionih sporazuma, ostavke, krize, nepoštovanje ženskih kvota – samo su neki od detalja političke scene u lokalu. Sve u svemu – ništa novo. U odnosu na vrijeme DPS-a, razlika je tek – hiperpordukcija partija

 

Bliže se izbori u dvije crnogorske opštine, Budvi i Andrijevici. Izbori u Budvi održaće se 26. maja, a oni u Andrijevici  2. juna.  I bez izbora, Ulcinj je promijenio vlast. Dok u Šavniku izbori i dalje traju. Gotovo dvije godine.

Funkcionerske kampanje, prljavi obračuni na društvenim mrežama, kršenje koalicionih sporazuma, ostavke, krize, nepoštovanje ženskih kvota – samo su neki od detalja trenutne političke scene u lokalu. Sve u svemu – ništa novo. U odnosu na vrijeme DPS-a, razlika je tek – hiperpordukcija partija.

U Budvi će građani te primorske opštine moći da glasaju za devet lista. Analitičari ne očekuju da bi neka od izbornih lista sama mogla osvojiti vlast, koja će se u tom slučaju morati organizovati kroz postizborne koalicije.

Da pobjeda jedne liste ne garantuje stabilnost, u Budvi smo već imali prilike da vidimo. Iako je na prethodnim lokalnim izborima apsolutnu pobjedu u tom gradu odnio bivši Demokratski front, njihov mandat protekao je u svađama i konačnom raskolu, što je Budvu dovelo do hronične krize. Plus hapšenje bivšeg gradonačelnika Mila Božovića, koji je dugo ključna gradska pitanja rešavao iz Spuža.

Bivši DF ovog put ide u dvije kolone.  Na jednoj strani je široka koalicija nekadašnjih članica tog političkog saveza. Lista nosi naziv Za budućnost Budve – Budva otvoreni grad, a čine je – NSD, PzP, DNP, SNP, Ujedinjena Crna Gora, Prava Crna Gora, Slobodna Crna Gora i Demos.  S druge strane je Grupa građana Budva naš grad  koju predvodi aktuelni predsjednik Skupštine opštine Nikola Jovanović. Svađe dojučerašnjih saboraca, kako iz lokala izvještvaju mediji, nastavile su se u predizborno doba i pretvorile u prljavu kampanju u kojima se rivalima spočitava  seksualna orijentacija ili porijeklo.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

SEZONSKI RADNICI U TURIZMU: Manjak ,,goriva” u motoru crnogorske privrede

Objavljeno prije

na

Objavio:

Priča o hroničnom manjku radnika u turizmu zatiče nas i pred ovogodišnju sezonu. Iako crnogorska ekonomija zavisi od turističke sezone, prosječna plata u turizmu iznosi 760 eura i niža je od prosječne na državnom nivou

 

I ove, kao i svake godine, očekuje se rekordna turistička sezona. A najave protiču uz upozorenja o hroničnom nedostatku radne snage.

I dalje nema zvaničnih podataka koliko nedostaje sezonaca. Umjesto toga imamo procjene koje govore da će ih nedostajati više nego prošle godine i da ta brojka prelazi 30.000.

Iz Zavoda za zapošljavanje najavljuju da će izdati oko 20.000 radnih dozvola za strance, a očekuje se da će strancima za sezonski rad u  turizmu biti izdato oko 5.000 dozvola. Iz MUP-a stižu informacije da je ovogodišnja kvota dozvola za privremeni boravak i rad stranaca 29.000, od čega je za sezonsko zapošljavanje planirano samo 2,5 hiljada dozvola.

Tokom prošle godine izdato je 2.710 sezonskih radnih dozvola. Najviše za državljanje Srbije 1.603, BiH 283, Kosova 234, Sjeverne Makedonije 152, a ispod sto za državljanje Turske, Rusije, Albanije, Indije, Meksika, Argentine.

Iako je broj nezaposlenih u Crnoj Gori krajem aprila bio preko 36.000, dovoljan da podmiri sve potrebe za radnom snagom, podsticaji za nezaposlene da rade sezonski se nijesu bitno promijenili u odnosu na prethodnu godinu.

Posebno za mlade, Hrvatska je atraktivnija za sezonske poslove u odnosu na Crnu Goru. U 2023. godini u Hrvatskoj je izdato 1.488 dozvola za boravak i rad crnogorskim državljanima, a u prava dva mjeseca 2024. godine 194 dozvole, navodi Forbes Crna Gora.

U Hrvatskoj kuvari/ce zarađuju od 1.400 do 2.500 eura, pica i roštilj majstori zarađuju oko 1.500 eura, pomoćni radnici u kuhinji od 1.000 do 1.300 eura, sobarice 1.200 eura, a zarada konobara/ca kreće se od 1.000 eura plus bakšiš.

Većina oglasa na sajtu Zavoda za zapošljavanje Crne Gore nema u opisu visinu plate. Oglasi u kojima se zainteresovanima daje uvid u platu govore od tome da su one niže od onih u Hrvatskoj. Tako u oglasima Zavoda za zapošljavanje sobaricama se nude plate od 450 do 600 eura, kuvarima od  450, 950 i 1.200, šankerima 600, perač suđa 600, noćni recepcionar 600, pomoćni radnik u kuhinji 1.000, pomoćna kuvari/ica od 700 do 850, poslastičarka 700…

Prema podacima Monstata plate u turizmu u prvom kvartalu ove godine su iznosile 760 eura i niže su od prosječne na državnom nivou koja iznosi 821 euro. Državni službenici, na primjer, imaju veće prosječne plate od turističkih djelatnika iako crnogorska ekonomija zavisi od turizma. Prema podacima Centralne banke, prošla turistička sezona je bila rekordna, ostvaren je prihod od 1,5 milijardi eura. Ukupno učešće turizma u bruto domaćem proizvodu Crne Gore je najveće u Evropi, prošle godine je iznosilo 22 odsto. Zato, turistički poslenici i ističu da je turizam motor crnogorske privrede, koji generiše saobraćaj, trgovinu, poljopriivredu i ostale usluge.

Pored većih zarada, sezonci iz Crne Gore i regiona više idu u Hrvatsku jer tamo sezona duže traje, pa su često angažovani šest i više mjeseci. Tokom mjeseci kada se ne radi, u Hrvatskoj država ovim radnicima plaća dio plate da bi se oni i sljedeće sezone vratili. O ovoj ideji i uvođenju kategorije ,,stalni sezonski radnik“ u Zakonu o radu govoreno je i prethodne godine.

Iz Privredne komore Crne Gore su istakli da  bi se uvođenjem ove kategorije ublažio problem nedostatka sezonskih radnika, jer bi se nezaposlene osobe motivisale da se prekvalifikuju i imaju sigurno stalno sezonsko zaposlenje i primanja tokom cijele godine u skladu sa pozitivnim iskustvima zemalja EU. Prema tom konceptu rješenje je da sezonski radnik radi pola godine, dok bi dio plate preostalih šest mjeseci plaćala država. U prevodu imali bi osiguranje, sigurnost radnog mjesta, mogli nešto da planiraju, da dignu kredit…

Nade da će ovo rješenje zaživjeti tokom ove sezone izjalovile su se, a ministarka rada i socijalnog staranja Naida Nišić najavila je da bi ovaj model mogao biti spreman za uvođenje tek sljedeće godine. Slijede analize, promjene Zakona o radu i drugih zakona, pa dokle se stigne.

Nedavno je iz Odbora Udruženja za turizam i ugostiteljstvo Privredne komore (PKCG) navedeno da je i pored rekordnih prihoda, prethodne sezone zabilježen rast troškova u dijelu zarada, nedostatka radne snage i nabavke, zbog čega poslovni rezultati nijesu bili na očekivanom nivou, ali da su turistički poslenici, uprkos svemu, zadovoljni.

Poslodavci svake godine i pored hroničnog manjka radnika apostrofiraju troškove zarada. Česta su i čuđenja kako i zašto niko neće da radi iako su plate koje oni nude ,,astronomske”. Novina je da su, uprkos svemu, zadovoljni i svojim profitom.

Zbog nemanja snijega, zimske turističke sezone skoro da nije bilo. U prvih par mjeseci zabilježena je manja posjeta nego protekle godine. Iz Ministarstva turizma tvrde da je razlog tome i veći odlazak Rusa i Ukrajinaca iz Crne Gore.

Predsjednik Odbora Udruženja za turizam i ugostiteljstvo Privredne komore (PKCG) Ranko Jovović najavaljuje da bi predstojeća ljetnja turistička sezona, prema bukingu i rezervacijama hotelskih kapaciteta, trebalo da nadmaši prošlogodišnju. Optimistična očekivanja, prema njegovim riječima, potvrđuju saobraćajne gužve i izletničke ture u predsezoni, kao i dobar buking hotelskih kapaciteta i najave za glavnu sezonu. Ova predviđana je potvrdila i dobra posjećenost za prvomajske praznike.

Da bi preduprijedili rizike, kao i protekle godine kada su na primorju pred sezonu podigli cijene usluga za 15 odsto, rast cijena ponavlja se i ove godine. Zvanični podaci govore da je u prvom kvartalu ove godine u odnosu na isti period prošle u segmentu smještaja i ishrane rast cijena bio 13,5 odsto. Kako se sezona približava rast će biti veći.

 

Šta sezonci traže

Hrvatski mediji su nedavno izvjestili da je prema podacima prikupljenim istraživanjem koje je MojPosao sproveo na temu sezonskog zapošljavanja, u kojem je učestvovalo više od 500 ispitanika, tri četvrtine Hrvata (76 odsto) je barem jednom tokom svoje karijere radilo u sezoni.

Prema istraživanju, najveće prednosti sezonskog posla su sticanje novih znanja i vještina (68 odsto ispitanika), upoznavanje novih ljudi (61 odsto). Tek na trećem mjestu je plata, koja je po pravilu osjetno viša nego u slučaju cjelogodišnjeg zaposlenja (54 odsto). Tu su još boravak na moru (45 odsto) te zanimljivost i atraktivnost posla (44 odsto), a svega šest odsto ljudi smatra da sezonski posao nema prednosti.

Kad je riječ o plati u prosjeku, očekivana mjesečna neto plata za sezonski posao iznosi 1307 eura, što je šest odsto više u odnosu na prošlu godinu.

Očekivanja govore da konobari u prosjeku očekuju mjesečnu platu od 1.408 eura, kuvari bi za svoj rad htjeli minimalno 1.482 eura, sobari mjesečno u prosjeku očekuju minimalno 1.145 eura, recepcionari smatraju da bi za svoj rad trebalo da dobiju minimalno 1.259 eura, prodavci u prosjeku očekuju platu od 1.105 eura, skladištari u sezoni očekuju 1.050 eura, a pomoćni radnik u kuhinji očekuje 1.322 eura.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo