Povežite se sa nama

OKO NAS

TURIZAM U 2016 – KAD SE PODVUČE CRTA: Avgust i po

Objavljeno prije

na

Crnogorski zvaničnici, direktori lokalnih turističkih organizacija i velikih preduzeća ne kriju zadovoljstvo. Govore o procentima koji rastu u odnosu na prošlu godinu, navode broj noćenja, kolone na putevima i graničnim prijelazima, potrošnju hljeba i vode, ali veoma rijetko finansijske efekte.

Jer, treba zaista biti mađioničar, pa za izuzetno kratko vrijeme zaraditi dovoljno da bi se izmirili svi troškovi i dažbine, platile kreditne rate i opušteno čekala zima, a da se ne govori o potrebi da se nešto investira i poboljša ponuda.

Analize pokazuju da je stanje pune zauzetosti hotelskih kapaciteta u Crnoj Gori oko 80 dana, a prije 30 godina je u Crnoj Gori ona iznosila 142 dana!? Sezonalnost je još izraženija u drugim vidovima smještaja, što je potvrdila i 2016. godina. Špic sezone je, kao i obično, trajao punih 45 dana, što znači da se ne možemo nikako odmaći od stare ponude „sunce i more”.

„U početku su bile gužve, susreli su se turisti sa građevinskim radovima, neki infrastrukturni objekti su napravljeni. Bilo je dosta nezadovoljstva turista i turističkih poslenika. Sezona je počela relativno kasno, polovinom jula, a špic je negdje do kraja avgusta”, kaže dekan Fakulteta za biznis i turizam u Budvi Rade Ratković.

Prema njegovim riječima, iz godine u godinu ponavlja se stara spirala – imamo slabu predsezonu i postsezonu. „Špic i velika gužva u sezoni uzrokovana je stambenom izgradnjom u našim primorskim mjestima. Ljudi dolaze u svoje stanove, najviše kupuju u mega marketima i nose u svoje stanove, pa i ovakav vid turizma nazivaju mega-turizam”, ističe Ratković.

Zato su stanodavci morali da smanjuju cijene smještaja, jer su dani sezone odbrojani, a u turizmu je prazan krevet najskuplji. Moglo se i u avgustu, u Ulcinju i Budvi, spavati za osam do deset eura.

Uz osjetno manju potrošnju, zbog slabije kupovne moći gostiju, ova sezona ni za najveći broj ugostitelja neće biti upamćena kao berićetna. Jedino će, možda lijepo vrijeme, koje se očekuje do početka septembra, popraviti ove skromne rezultate. I odagnati im bar malo nervozu koju im je tokom sezone priređivala zvanična statistika.

Direktor Hotelske grupe Montenegrostars, u okviru kojeg posluje hotel Splendid u Bečićima, Žarko Radulović istovremeno tvrdi da je sezona – nikad bolja. „Postsezona je takođe mnogo bolje bukirana nego proteklih godina. Imamo mnogo više ugovorenih seminara i konferencija”, kaže on. Očekuje da će ta kompanija imati bolje finansijske rezultate za 10-17 odsto nego prošle godine.

Radulović navodi da je ove sezone velika „disperzija” gostiju. „Ima ih iz cijele Evrope, pa i svijeta, što po hotelima što po privatnom smještaju, tako da je krenuo proces koji mijenja turistički biznis u Crnoj Gori, a samim tim mi ćemo morati da mijenjamo ponudu naših proizvoda i prilagoditi se novim gostima”, dodaje on.

Činjenica je, međutim, da je trend povratka na zapadnoevropska tržišta veoma usporen, a samo ona garantuju da će se turistička sezona produžiti. Posebno, na ono najznačajnije, njemačko. Jer, Njemci su prvaci svijeta u putovanjima koji Crnu Goru još ne prepoznaju kao zanimljivu turističku destinaciju. Promocija u ovoj najvećoj evropskoj zemlji je takođe simbolična, što je prosto neshvatljivo. Ona se još uvijek označava tek kao – veliki potencijal.

Mogli bi, na primjer, nešto u tom pravcu naučiti od Španaca, koji su ove godine, kada su ostvarili odlične rezultate u turizmu, pojačali propagandu na njemačkom tržištu. Španija će 2016. ugostiti 74 miliona turista, ili 6,5 miliona više nego godinu ranije. Interesantno je da su sada posebno reklamirali svoje manje poznate gradove i mjesta u unutrašnjosti. Jer, mjesta na obali su veoma poznata Evropljanima. Samo u Majorki je 23. juna sletjelo 1.060 aviona koji su tog dana dovezli oko 200 hiljada turista!? Inače, veoma dobre rezultate ostvarile su ove godine i Italija, Grčka i Hrvatska, a najveći gubitnik je Turska, zbog terorističkih napada i blizine ratnih sukoba.

Naše nade da će evropski turisti doći u znatno većem broju, zbog problema na sjeveru Afrike i u Turskoj, nijesu se, dakle, pokazale utemeljenim. Nesigurnost i strah blokiraju ljude, pa tada gosti radije ostaju na sigurnom – kod kuće! Promjena u odnosu na Crnu Goru bi, kako pokazuje primjer Hrvatske, mogla da se očekuje tek kada postanemo članovi Evropske unije.

U svakom slučaju, do tada treba promijeniti ukupan odnos prema turizmu koji se u Crnoj Gori najčešće doživljava kao mjesto brze i lake zarade, utočište tzv. strateških partnera i recikliranih kadrova, a ne najvažnija poluga razvoja.

Zato, sa ovim teškim teretima, privatizaciji koja je sistemski urnisala najznačajnija preduzeća i napadnutim resursima, crnogorskom turizmu treba skinuti kapu: duboko se pokloniti svakom euru, dolaru, franku, dinaru ili leku koje je donio i donosi umornoj i posustaloj ekonomiji države i ličnim računima građana spašavajući ih od bankrota i latentne zone siromaštva.

Jer, da nema turizma na Crnogorskom primorju bi se živjelo kao na – sjeveru.

Budva, i dalje u centru

Više od 40 odsto turističkog prometa se već dvije decenije ostvaruje u Budvi. Prema podacima koje je saopštila Nacionalna turistička organizacija (NTO), na ulcinjskoj rivijeri se ostvaruje samo šest odsto od ukupnog broja noćenja u Crnoj Gori. To je, inače, koliko i Kotor, a gotovo sedam puta manje od Budve, tri puta manje od Herceg-Novog i 2,5 puta manje od Bara. Iako se radi o zvaničnoj statistici, ona ipak pokazuje ogroman turistički pad Ulcinja i Herceg-Novog u posljednje tri decenije. Jer, 1987. godine Ulcinj je ostvarivao oko trećine ukupnog turističkog prometa Crne Gore.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo