Povežite se sa nama

OKO NAS

ULCINJ IZMEĐU POTREBA I PLANOVA: Ima li ko da iskoristi resurse i šanse

Objavljeno prije

na

Naselje Bijela gora liči na Malo brdo u Podgorici. Na desetine kuća niklo je na tom prostoru u posljednjih nekoliko godina. I gotovo su sve one nelegalno sagrađene. Radi se uglavnom o manjim objektima građana iz siromašnih slojeva. Samo su oni koji žive nešto niže od njih, u naselju Totoši, siromašniji. A to su ulcinjski Romi i Egipćani.

No, nedavno je jedna kuća na tom prostoru srušena. Sve je proteklo bez težih posljedica, iako je bilo veoma neprijatnih scena, u prisustvu novinara i policije. Vlast je pokazala „snagu države”, jer je danima ranije najavljivala akciju uklanjanja nelegalnih objekata. Najviše kao upozorenje ostalima na teritoriji Ulcinja da ne grade na opštinskom, odnosno na državnom zemljištu. Najavljeno je da će se slične akcije narednih dana, u koordinaciji Uprave za inspekcijske poslove i komunalne policije, sprovesti posebno u zoni morskog dobra, od Port Milene do Ade.

Činjenica je da se u Ulcinju trenutno gradi mnogo više nego ranijih godina. To je rezultat potrebe građana koji to pravo nijesu mogli da ostvare, jer je proces donošenja detaljnih urbanističkih planova izuzetno usporen. Tako je, na primjer, u toku procedura usvajanja čak 18 DUP-ova.

A za to vrijeme život ide svojim tokom. Mnogo brže od usporene opštinske administracije. Zato je u Ulcinju, kako se procjenjuje, preko dva miliona metara kvadratnih napravljeno „na divlje”. Osim što su država i opština uskraćene za veliki dio sredstava, to je bio širok prostor za korupciju. U tom kontekstu je lako shvatljivo što je budžet u Ulcinju prošle godine realizovan oko 6,5 miliona eura, a godinu ranije tek pet miliona, a da dugovi za neplaćene poreze i komunalije prelaze šest miliona eura.

Takođe, Ulcinj je opština koja tek treba da usvoji Strateški plan razvoja do 2020. godine, te da se do kraja marta Vladi Crne Gore uputi na razmatranje Nacrt Prostorno-urbanističkog plana ove opštine. Jer, Ulcinj je jedina opština kojoj taj najvažniji razvojni dokument radi Vlada. A čitav posao traje već šest godina. Najviše „zaslugom” ulcinjskih vlasti.

,,Mora misliti brzo i djelovati još brže. Isuviše smo mi propustili velikih prilika i prokockali izvjesne šanse da bi smo mogli više slušati one koje i sada poručuju “polako, polako, ima vremena”, kaže za Monitor potpredsjednik opštine Safet Beci i dodaje da ,,vrijeme više nije saveznik Ulcinjana”.

Nedavno je premijer Milo Đukanović zatražio od gradonačelnika Fatmira Đeke da se u Ulcinju mnogo brže usvajaju planovi razvoja, da se radi na realizaciji infrastrukturnih projekata od kanalizacije preko otpadnih voda do puteva, da se zajedničkim akcijama Vlade i opštine podstiču strana ulaganja.

Nakon uspješne priče oko početka realizacije projekta akva-parka u zaleđu Velike plaže, u Ulcinju će u maju boraviti delegacija od 30-ak poznatih privrednika iz Turske. Na dolasku investitora koji su uglavnom okupljeni u udruženju hotelskih kompanija Turske, posebno insistira ministar vanjskih poslova Mevlut Čaušoglu, koji je sredinom prošle godine boravio u Ulcinju. Kao ekspert za turizam, on je bio oduševljen prirodnim potencijalima ove opštine, naročito Velike plaže.

Još bolje ovo područje poznaju investitori iz Zapadne Evrope. U ovom gradu su turisti sa tog područja do 1990. godine činili dvije trećine gostiju. Oni, kako saznajemo, već imaju konkretne planove, naročito za Adu i predstavili su ih crnogorskim zvaničnicima. Uslovi da od naredne godine krenu u velika ulaganja u Ulcinju su im predočeni: regulisanje ,,ekološke bombe”, kanala Port Milena, i smanjenje PDV na turizam, sa sadašnjih 19 na sedam odsto. Možda bi se kompromis mogao naći na 10 odsto, kako su to uradile neke zemlje sjevernog Mediterana. Zbog nestabilnosti na Bliskom istoku, zapadnoevropski turoperatori i investitori povlače svoje biznise na evropski kontinent. Zato ovu iznenadnu, veliku šansu Ulcinj i Crna Gora ne bi smjeli da ispušte.

Tu je najveći resurs područje Štoja, sa 12 km prekrasne pjeskovite Velike plaže, koja je po projekcijama iz Nacrta PUP-a sasvim bespotrebno odstupila od rješenja iz Master plana razvoja crnogorskog turizma, iz 2001, a koji su upravo izradili njemački eksperti. To je tim nelogičnije ukoliko se zna da je to zamisao koja je prisutna još od Regionalnog prostornog plana Južni Jadran, s kraja 60-ih prošlog stoljeća, koji su projektovali tadašnji najpoznatiji svjetski arhitekti, a kasnije za svoje potrebe, na prostoru Antalije, praktično preslikali Turci.

I u tome je konačno postignut konsenzus u Skupštini opštine Ulcinj, kao što je, za sada, rješenje pronađeno i za Valdanos. Predstavnici Ministarstva održivog razvoja i turizma i obrađivači PUP-a složili su se sa primjedbama opštine Ulcinj da u toj uvali sa 18 hiljada stabala stoljetnih maslina ne treba predvidjeti nikakvu gradnju. Prema ranijoj verziji, na prostoru Mendre (rta na južnoj strani Valdanosa) je bila ucrtana izgradnja 900 kreveta u hotelskom smještaju. Nacrtom Strateškog plana opštine Ulcinj predviđa se da u Valdanosu bude turistički centar za izlete, zabavu, rekreaciju i posmatranje prirode.

Uz činjenicu da Solana, nakon snažnog pritiska Evropske komisije i stranih ambasada, treba da dobije zakonsku zaštitu, i očuva se kao prostor izuzetne ljepote za boravak ptica i proizvodnju soli, čini se da nema više većih, otvorenih pitanja za ,,bitke u ulcinjskom prostoru”.

Zato je Ulcinj ušao u novu fazu. Nema više omamljujućih priča o Dubaiju na Velikoj plaži, milijardama investicija, Arapima kojima je nebo granica, trigranitima, kubusluksovima, pa je sada ogromna odgovornost i na opštinskoj i na centralnoj vlasti kako bi vodili taj izuzetno zahtjevan i ujedno veoma kreativan proces vraćanja ovog grada na turističku mapu Evrope i svijeta.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo