Povežite se sa nama

DRUŠTVO

USVOJEN ZAKON O BUDŽETU ZA 2016. GODINU: Zdravo ga punili

Objavljeno prije

na

Predloženi budžet, težak 2,1 milijardi eura, poslanici u Skupštini Crne Gore usvojili su u minut do dvanaest, bez mnogo priče, uobičajenom većinom glasova DPS-SDP-SD koalicije. Sada svi mogu mirno na doček. ,,Usvojili smo Zakon o budžetu za 2016. godinu” zadovoljno je konstatovao predsjednik parlamenta Ranko Krivokapić, da bi sebi i svojim kolegama poželio ,,da ga zdravo trošimo”.

Nezavisni poslanik Dritan Abazović požalio se kako su rasprave o budžetu u parlamentu iz godine u godinu sve kraće: ,,Imali smo deset minuta za diskusiju, sada pet. Sljedeći put ne moramo ni dolaziti u Skupštinu da pravimo troškove. Možemo mejlom glasati o budžetu”.

Na drugoj strani, iz vladajuće koalicije drže da je rečeno sve što je trebalo reći. Prilikom izrade budžeta Vlada se rukovodila ,,obezbjeđenjem razvojne i dimenzije održivosti socijalnog karaktera”, hvalio se njen potpredsjednik Vujica Lazović. To objašnjenje dopalo se njegovom partijskom drugu (SD) Damiru Šehoviću. On je u parlamentu ponovio: ,,Zadovoljan sam zbog razvojne komponente kapitalnog budžeta što je dobro da se ulaže u infrastrukturu, a ne u neke zgrade i betone. Izdvajanja od 30 miliona više za socijalna davanja pokazuju odgovornost vlasti za uslove u kojima živimo”.

Sa malo više političkog iskustva, Zoran Jelić (DPS) je podsjetio vladajuću većinu da je 2016, prije svega, izborna godina. Zato je ukazao da Fondu rada nedostaje novac za isplatu pravosnažnih rješenja kojih ima 2.829 (prema DPS formuli x4 to bi se moglo pretvoriti u nekih 11 hiljada sigurnih glasova). ,,Novac koji je planiran Fondu za narednu godinu dovoljan je samo za isplatu rješenja iz 2013. godine, ne za 2014. i 2015”, skrenuo je pažnju jedan od najagilnijih aktera afere Snimak, ,,Treba naći rješenje i za te isplate”, kazao je Jelić. Rečeno – učinjeno.

Poslanici opozicije isti su prijedlog posmatrali iz bitno drugačije perspektive. ,,Svaki treći euro je pozajmljen u ovom budžetu. Imamo 77 miliona eura da platimo za kamate, a 70 miliona za socijalna davanja”, naveo je predsjednik SNP-a Srđan Milić.

Od opozicionih poslanika stigla je i ocjena da je predloženi budžet ,,diskriminatorski, pun bezobrazluka i lošeg planiranja…”. Sve to nije bilo dovoljno. Zakon o budžetu za 2016. godinu usvojen je sa 44 glasa za.

Sada bi mogli elaborirati usvojeno. Ima tu značajnih indikatora. Usvojeni budžet je od ovogodišnjeg (2015) veći za 162 miliona eura. Skoro 95 miliona tog ,,viška” otići će u tekuću potrošnju (planirani izdatak 773 miliona), planirana kapitalna potrošnja biće veća za 50 miliona, državni fondovi dobiće 23 više (izbori?) dok će na otplatu dospjelih kredita otići makar pet miliona više nego ove godine (391 milion ukupno, znatno više nego za planirane investicije i razvoj).

Budžetski deficit – odnosno, očekivani manjak prihoda u odnosu na rashode – za 2016. godinu je projektovan na 276 miliona (7,2 odsto BDP-a) i veći je za 41 milion u odnosu na budžet koji je u parlamentu usvojen prije godinu dana.

,,U 2016. biće neophodno zaduživanje od 688 miliona eura, od čega se 391 milion eura odnosi na otplatu ranijeg duga, 255 miliona duga za izgradnju autoputa, 36 miliona za pokriće budžetskog deficita i šest miliona za izmirenje duga Fonda za zdravstvo”, kazao je Lazović.

Da sada podvučemo crtu i prekinemo sa pukim nabrajanjem brojeva i citata. Pošto je lako dokazati da manje-više ništa od navedenog i izrečenog o budžetu za 2016. nije tačno. Tu tvrdnju dokazuju nekolike veoma bitne činjenice.

Vlada je pripremajući prihodnu stranu budžeta računala sa novom, većom, akcizom na sve vrste goriva. Pošto predloženi amandman na Zakon o akcizama nije dobio očekivanu podršku (uz zvaničnu opoziciju protiv je bila i SDP) tek usvojeni budžet je u startu kratak za makar 20 miliona eura.

Na strani rashoda, budžet za 2016. pravljen je uz pretpostavku da je prijedlog zakona o zaradama u javnom sekturu usvojen ili, u najgorem slučaju, da se usvaja skupa sa budžetom. Priznaju to i oni koji su (ipak) glasali i za ovaj, budžet sa strukturnom greškom. ,,To definitivno mora biti paket. Postavlja se pitanje šta ako se on (Zakon o zaradama) ne usvoji tokom 2016. godine. Ulazimo i u rizik da moramo da pravimo rebalans jer je negativan fiskalni efekat odnosno trošak koji proizilazi iz tog zakona 13 miliona eura”, upozoravao je Šehović, prije nego je glasao za.

Ali najvažnije od svega: Milo Đukanović i njegov kabinet predložili su ovaj budžet, kao i sve prethodne, sa jasnom namjerom da ne poštuju usvojeni Zakon o budžetu za 2016. godinu. Takav zaključak izvodimo iz nedavno usvojenog nalaza Državne revizorske institucije koji se odnosi na izvršenje Zakona o budžetu za 2014. godinu.

Revizori DRI utvrdili su da se državni novac trošio mimo zakona. Od mnoštva navedenih razloga pomenimo samo jedan: Vlada je 2014. potrošila 60 miliona više nego što joj je to Zakon dozvoljavao.

I idemo dalje. Novi zakon – nova nafaka, što bi rekli Podgoričani.

Samo da mi nastavimo da ga ,,veselo punimo” – oni će već naći način da sve potroše. Makar do izbora.

Dug leti, prizemljuje ga MMF

,,Javni dug je prema posljednjem zvaničnom podatku 59,6 odsto BDP-a”, oglasio se nedavno ministar finansija Radoje Žugić, ,,Naše projekcije su da će do kraja ove godine javni dug iznositi oko 64 odsto, a do kraja naredne 68,5 odsto BDP-a”.

Ministar, dakle, ne spori da i aktuelna Vlada barata podatkom koji još nije zvaničan, ali govori da je javni dug stigao na nivo od dvije trećine BDP-a. A to je, prema kriterijumima iz Mastrihta, krajnji momenat za opštu uzbunu.

Žugić objašnjava ,,naša je obaveza da, kada se ozvaniče prekoračenja koja se odnose na javni dug i nivo deficita, napravimo plan sanacije i da u periodu od pet godina vratimo parametre u dozvoljene okvire”.

U tu svrhu, najavio je ministar, Crna Gora će u drugoj polovini naredne godine dobiti pomoć MMF. ,,Crna Gora će dobiti početkom septembra tu ekspertsku pomoć. Prethodno, izvršićemo sve pripreme da bi u najkraćem roku imali sanacioni program i doveli osnovne fiskalne i makroekonomske parametre na željeni nivo”.

Samo da ne bude prekasno.

Raspodjela

Upoređujući sa prošlom godinom, a gledajući kroz iznos opredijeljenog novca, najveće povećanje (17,6 miliona) dobiće Ministarstvo finansija.

Procentualno, među budžetskim potrošačima bez vanrednih rashoda u 2016. godini, značajan rast bilježi na poziciji Predsjednik Crne Gore. Budžet Filipu Vujanoviću i njegovom okruženju uvećan je praktično za četvrtinu, pa će sa 700 porasti na skoro 875 hiljada eura. Valjaće u predizbornoj kampanji.

Više novca u odnosu na 2015. dobiće i Brajovićevo Ministarstvo pomorstva i saobraćaja (za subvencije i podršku Željezničkom prevozu i Željezničkoj infrastrukturi), Ivanovićevo Minustarstvu poljoprivrede (za subvencije i staračke naknade), Gvozdenovićevo Ministarstvo održivog razvoja i turizma (za subvencije avio prevoznicima i upravljanje Solanom Bajo Sekulić).

Najveću povišicu, ipak, poslije Ministarstva finansija dobiće Ministarstvo unutrašnjih poslova (ukupno 80,1 milion odnosno deset više nego u 2015. godini). Tek treba da vidimo da li će u tom ,,blagostanju” uživati aktuelni ministar Raško Konjević ili neko drugi. A da su momci u maskirnim uniformama, pod komandom Slavka Stojanovića i kontrolom Veselina Veljovića zaslužili svaku paru – jesu.

Konačno, kratkih rukava neće ostati ni parlament. Skupština CG dobiće 2016. 1,43 miliona više nego godinu ranije (oko 8,5 miliona ukupno) dok će i parlamentarne partije u izbornoj godini raspolagati sa približno 15 odsto državnog novca više – 4,6 miliona u odnosu na četiri miliona u 2015.

Budžetska sredstva namijenjena sudovima pod kontrolom Vesne Medenice uvećana su za nekih 30 odsto. Tužilaštvo će, prema Vladinom planu, na raspolaganju imati deset odsto više novca nego prošle godine, kao i Ustavni sud. Pametnome dosta.

Zoran RADULOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

HOTELI SVETI STEFAN I MILOČER I DALJE ZATVORENI: Statis optužuje premijera za prijetnje sudijama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Javni poziv kompanije Adriatic properties na saradnju pretvorio se u niz neprimjerenih optužbi i kvalifikacija na račun Vlade i premijera Zdravka Krivokapića, kojeg potpisnici optužuju da utiče na rad crnogorskog pravosuđa na način da lično prijeti pojedinim sudijama u sporovima koje zakupac vodi protiv države Crne Gore i Opštine Budva

 

Prepiska između predstavnika Vlade i zakupca hotelskog kompleksa Sveti Stefan i Miločer, kompanije Adriatic properties povodom zatvaranja/otvaranja hotela za ovu turističku sezonu, dostigla je krajem jula kulminaciju. Više se ne  biraju riječi i uvrede koje jedna strana upućuje drugoj.

U posljednjem u nizu javnih saopštenja kompanije Adriatic properties i Aman resorts pozvale su predstavnike Vlade na saradnju u rješavanju nezavidne trenutne situacije. Najpoznatije ljetovalište na Crnogorskom primorju i dalje je zatvoreno, uprkos poodmakloj turističkoj sezoni.

Ponovljen je zahtjev  u kojem tvrde da jedino  traže uvjerenje da mogu nastaviti da upravljaju luksuznim risortom u skladu sa međunarodnim standardima. ,,Bez upada, uznemiravanja, zastrašivanja ili oštećenja rizorta”.

Međutim, ovaj javni poziv  na saradnju pretvorio se u niz neprimjerenih kvalifikacija na račun Vlade i premijera Zdravka Krivokapića. Njega  potpisnici optužuju da utiče na rad crnogorskog pravosuđa na način da lično prijeti pojedinim sudijama u sporovima koje zakupac vodi protiv države Crne Gore i Opštine Budva.

,,U lokalnim medijima čitamo šokantne izvještaje da premijer prijeti lokalnom sudiji da će, ukoliko odluči u našu korist, zahtijevati da se protiv njega podnese krivična prijava tvrdeći da je institucija radila protiv interesa države”, navodi se u saopštenju koje su objavile Vijesti.

Da bi se zabrinuto upitali kakva se poruka ovakvim aktivnostima premijera šalje aktuelnim i potencijalnim investitorima u smislu demokratije i političke stabilnosti u Crnoj Gori.

Petros Statis nije potpisan ispod teksta saopštenja za javnost. Ali  prepoznatljiva je retorika predsjednika Odbora direktora kompanije Adriatic properties, čiji je osnivač of-šor kompanija Aidway investments Ltd, registrovana na Britanskim Djevičanskim Ostrvima.

I pored detaljne pretrage nije bilo moguće naći niti jedan tekst u medijima na temu u kojoj se pominju prijetnje premijera Krivokapića nekom od sudija. Ko je, gdje i kada objavio  takvu informaciju, Statis nije podijelio sa čitaocima. Teško je povjerovati da bi informacija o direktnom miješanju premijera Crne Gore u nadležnost pravosuđa ostala na marginama medijske scene u Crnoj Gori. Naprotiv, takva skandalozna vijest, našla bi se na naslovnicima vodećih medija i bila važna  vijest na svim TV stanicama i portalima. Ne bi bila ekskluziva tamo nekog lokalnog medija, ili onih medija koje Statis kontroliše.

Problematičan je i drugi dio neutemeljenog javnog opanjkavanja premijera, po kojem je u pitanju prijetnja lokalnom sudiji nekog lokalnog suda.

Od nižih sudova u Budvi radi samo Sud za prekršaje, dok se sporovi građana i privrednih subjekata sa teritorije opštine Budva uglavnom vode pred Osnovnim sudovima u Kotoru ili na Cetinju. U slučaju spora o kome govore u Adriatic propertiesu, navedeni sudovi nisu nadležni, pa ne može biti riječi o lokalnom sudu ni o lokalnom sudiji.

Podsjećamo, početkom jula kompanija Adriatic properties preko svojih advokata predala je Privrednom sudu u Podgorici predlog za određivanje privremene mjere kojom se državi Crnoj Gori zabranjuje da preduzima mjere i radnje koje mogu  nanijeti štetu ovoj kompaniji kao i zabranu da se vrše promjene na imovini koja je predmet Ugovora o zakupu hotela Sveti Stefan i Miločer kao i ugovora o zakupu hotela Kraljičina plaža.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

,,Dodatan broj smrtnih slučajeva može biti indirektno vezan za koronavirus ili može biti posljedica oslabljenog pristupa zdravstvenoj zaštiti tokom kovid krize”, izjavio je za Vijesti direktor Instituta za javno zdravlje Igor Galić.

U prvim mjesecima pandemije sami pacijenti su izbjegavali odlaziti u bolnice zbog rizika od COVID19, a tokom prošle godine  imali smo zatvaranje ambulanti na sekundarnom i tercijarnom nivou, podsjeća za Monitor epidemiološkinja iz Instituta za javno zdravlje Milena Popović Samardžić: ,,Kad se tome pridruže dugoročne posljedice COVID-19 infekcije može se postaviti sumnja da konačan broj umrlih od COVIDa nije definitivan i da može biti značajno veći”.

Ona kaže da porast broja smrtnih slučajeva daje potpuniju sliku uticaja pandemije na mortalitet, što se samo iz prijavljenih smrtnih slučajeva od COVID 19 ne može zaključiti. ,,Da bismo izmjerili stvarni uticaj pandemije na moratalit pored registrovanih umrlih od COVID 19 potrebno je analizirati i excess deaths, tj. promjenu u broju umrlih u poređenju sa prosjekom za isti period prethodne godine”, kaže.

Podaci govore da je tokom 2020. umrlo 430 muškaraca i 268 žena više u poređenju sa 2019. Najveći porast u broju smrtnih slučajeva u odnosu na 2019. godinu zabilježen je starosnoj strukturi iznad 65 godina. ,,Trend rasta mortaliteta tokom 2021 nastavio je da raste. Tokom januara broj preminulih je veći za preko 200 u odnosu na isti period prethodne godine. Taj trend rasta mortaliteta se nastavio i u narednim mjesecima što samo govori o ozbiljnosti ove pandemije. Kada se uz to uzmu u obzir i dugoročne posljedice COVIDa ili nešto što je već u literaturi poznato kao long COVID a što je čest uzrok vraćanja pacijenata u bolnicu u periodu od tri do šest mjeseci nakon inicijalne pojave simptoma, ponovno zauzimanje hospitalnih kapaciteta, pa i povećan rizik od smrti u prvih šest mjeseci od inicijalne infekcije, jasno je da će konačna slika ove pandemije što se tiče broja žrtava biti mnogo ozbiljnija”, zaključuje Popović-Samardžić.

Usljed kovid krize, tokom prošle godine, jedna od preporuka Nacionalnog koordinacionog tijela za borbu protiv zaraznih bolesti bila je da parovi odgode planove za proširenje porodice.

Kovid je dodatno ogolio negativne trendove koji odavno traju, a koje država do sada nije preduprjeđivala. Nakon što su početkom ovog mjeseca  objavljeni alarmanti podaci o padu nataliteta, reagovala je jedino Socijalistička narodna partija koja je poručila da nova vlast rješavanju problema negativne stope prirodnog priraštaja mora pristupiti krajnje ozbiljno, jer se radi o trendovima koji bi upalili „crveni alarm“ i kod država sa neuporedivo većim brojem stanovnika. U većini ostalih partija alarm se pali samo na priče iz davnina.

Sredinom aprila je objavljeno da će se pitanjima koja se tiču nataliteta baviti skupštinski odbor za Rodnu ravnopravnost.

Dugoročne prognoze, koje su još 2017. godine objavile Ujedinjene nacije govore da će u 2100. Broj stanovnika u Crnoj Gori biti za 200.000 manji nego danas i iznositi 437.000 ljudi. Polovinu stanovništva će činiti stariji od 60 godina.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

,,Podsjetiću da je u Jugoslaviji tokom 1972. za mjesec dana vakcinisano 18 miliona ljudi od variole vere. U epidemiji najvažniji je brz odgovor. Vakcinacija je dobrovoljna i umnogome zavisimo od solidarnosti. Mladi ljudi koji upravljaju pandemijom vakcinisani su u veoma malom procentu. U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. To je  bolje nego prije mjesec dana ali i dalje nedovoljno. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće nam poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru”, zaključuje Popović-Samardžić.

P.NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo