Povežite se sa nama

Izdvojeno

VRHOVNI SUD: ČEKAJUĆI PREDSJEDNIKA/CU: Iza kulisa

Objavljeno prije

na

Popunjene su tri pozicije u Vrhovnom sudu, no i dalje se čeka predsjednik ili predsjednica tog suda, a na tu obavezu podsjeća i EK. Neke “istorijske šanse” da ovu poziciju nakon Vesne Medenice dobiju ljudi koji je mogu reformisati, su već propuštene, a ima naznaka da bi se to moglo desiti – opet

 

 

Odlukom Sudskog savjeta, ove sedmice Vrhovni sud dobio je tri nove sutkinje:  Senku Danilović, dosadašnja sutkinju Višeg suda u Podgorici, Anu Vuković, sutkinju Apelacionog suda i Jelenu Ružičić, koja dolazi iz Upravnog suda.  Sada su u Vrhovnom sudu ostala još dva upražnjena mjesta.

Senka Danilović, je osim što je bila sutkinja Višeg suda, od 2015. godine obavljala poziciju predsjednice Upravnog odbora Centra za edukaciju nosilaca pravosudne funkcije. Ime joj se pojavilo i na spisku sudija koji su dobijali stanove, odnosno stambene kredite od Vlade Duška Markovića 2018. godine, kada je na čelu Komisije za rešavanje stambenih pitanja bio nekadašnji ministar Predrag Bošković, a što je nakon pada DPS-a problematizovala nova vlast te civilni sektor. Prema podacima koje je objavila Vanja Ćalović Marković, izvršna direktorica MANS-a, tadašnja članica Nacionalnog savjeta za borbu protiv korupcije, Danilović je dobila 40 hiljada eura stambenog kredita, a vraća oko 8.000. U zahtjevu sutkinje Danilović upućenom Vladi navodi se da ona i njena porodica žive kao podstanari.

Dodjela stanova problematizovana je jer se dešavala na tajan način, bez rang lista, te zbog toga što sudijama i tužiocima nije po zakonu stanove mogla dijeliti vlada. Specijalno državno tužilaštvo je formiralo tim povodom predmet.

Sutkinja Jelena Ružičić, bila je sutkinja Osnovnog suda u Nikšiću, pa potom sutkinja Upravnog suda. Krajem 2022. bila je kandidatkinja za sudiju Ustavnog suda, no nije izabrana na tu poziciju. To je, kako su smatrali u Akciji za ljudska prava, bilo iznenađenje, jer je „izazvala najveću pažnju poslanika, njen intervju bio je među najdužim, dobila je najviše pitanja od najvećeg broja poslanika različitih partija, hvaljena je i od poslanika pozicije i opozicije, pa je očekivano u medijima viđena kao neko s velikim šansama”. Postavgustovska vlast optuživana je tada za poltičku trgovinu tokom procesa popunjavanja mjesta u pravosuđu.

Sutkinja Ana Vuković bila je sutkinja Osnovnog, Višeg suda u Podgorici, pa potom i Apelacionog suda Crne Gore, odakle je sada izabrana za sutkinju Vrhovnog suda. Bila je kandidatkinja za predsjednicu tog suda, a ta pozicija upražnjena je od kraja 2020. godine, nakon odlaska dugogodišnje predsjednice te instance Vesne Medenice.  Ana Vuković je , odnedavno, skupa sa sudijom Vrhovnog suda Rankom Vukićem, kandidatkinja za tu poziciju.

Kada se prvi put kandidovala za predsjednicu Vrhovnog suda, u junu 2021, skupa sa sutkinjom Milenkom Žižić, civilni sektor smatrao je da bi njen izbor bio „istorijska šansa za nezavisno sudstvo“.

“Generacije mladih pravnika često porede sutkinju Vuković sa čuvenom sutkinjom američkog Vrhovnog suda Rut Bejder Ginsburg, koja je bila neumorna i odlučna borkinja za pravdu i koja je ostavila impresivno pravno naslijeđe”, naveli su tada iz 11 NVO – Evropska asocijacija za pravo i finansije (EALF), ADAMAS, ANIMA – Centar za žensko i mirovno obrazovanje, Akcija za ljudska prava (HRA), Centar za ženska prava (CŽP), Centar za istraživačko novinarstvo (CIN), Komitet mladih pravnika UPCG, Prima, Sigurna ženska kuća, Spektra i Alijansa omladinskih radnika.

Organizacije su tada podsjetile na istragu  koju je Vuković vodila u slučaju Moldavke S.Č, oštećene u slučaju trgovine ljudima i posredovanja u vršenju prostitucije u Crnoj Gori, koja je, “prema procjeni eksperata, vođena pod izuzetno teškim uslovima, kako praktične, tako i pravne prirode”, a koju je pozitivno ocijenila ekspertska misija Savjeta Evrope i OEBS, u izvještaju objavljenom 23. septembra 2003. godine.  Podsjetili su  i na presudu sutkinje Vuković u slučaju Ramada 2017. godine, kojom je “tužilaštvu ukazala kako je trebalo da se do kraja založe za utvrđivanje odgovornosti za kršenje zakona u tom slučaju”.

No, „istorijska šansa“, tada nije iskorišćena. Pozicija predsjednika/ce Vrhovnog suda ostala je upražnjena do danas, na što se ukazuje i u Izvještaju EK za Crnu Goru za ovu godinu.

U izvještaju EK se navodi da država, osim vrhovnog tužioca, sudija Ustavnog suda i članova Sudskog savjeta, treba da izabere i stalnog predsjednika Vrhovnog suda, “kako bi se obezbijedilo pravilno funkcionisanje pravosuđa s nezavisnošću, nepristrasnošću i integritetom nosilaca funkcija na ključnim pravosudnim pozicijama”. Ostale pozicije u međuvremenu su popunjene, no ova još čeka.

EK u Izvještaju podsjeća da je do sada propalo pet pokušaja izbora.  Podsjeća se i  da je ministar pravde u oktobru 2022. kritikovao odluku Sudskog savjeta o raspisivanju novog poziva za izbor čelnika Vrhovnog suda jer je smatrao da to nije primjereno, te da u januaru 2023. jedini kandidat koji se prijavio, vršiteljka dužnosti predsjednika suda (Vesna Vučković) , nije dobila potrebnu većinu zbog tumačenja zakona na Generalnoj sjednici Vrhovnog suda.

Posljednji oglas za tu poziciju raspisan je 19. januara ove godine. Sutkinja Ana Vuković i sudija Ranko Vukić  prijavili su se za te pozicije, saopšteno je  iz Vrhovnog suda. Mediji, međutim,  pišu, da bi „istorijska šansa“  mogla biti propuštena i ovoga puta.  Kako navode Vijesti, pozivajući se na izvore upućene u rad pravosuđa, dvoje kandidata  teško će na Opštoj sjednici Vrhovnog suda obezbijediti dvotrećinsku podršku, potrebnu da Sudski savjet odlučuje o njihovom izboru. Navodno u pravosuđu,  odnosno Sudskom savjetu, postoje dvije struje koje na čelu Vrhovnog suda žele dvoje sudija koji se u ovom postupku nijesu prijavili na oglas.

Građanska aktivistkinja Dina Bajramspahić ocijenila je  da je, imajući u vidu da su na Opštoj sjednici kandidatima potrebni glasovi 13 od 14 sudija, dovoljno da dvoje sudija iz bilo kog razloga ne glasa da se ne utvrdi predlog koji bi bio upućen Sudskom savjetu. „To, znači da prijavljeni kandidat praktično mora da ima skoro apsolutnu podršku svih sudija, što je izuzetno visok kriterijum”.

Ona navodi da, nakon što je Skupština uspjela da s izrazitom većinama popuni pravosudne funkcije (vrhovni državni tužilac, sudije Ustavnog suda i članovi Sudskog savjeta), nema razloga da Opšta sjednica i Sudski savjet takođe ne pokažu društvenu odgovornost.  Ističe da je urgentno da sudije Vrhovnog suda ispune dužnost i dođu do dvotrećinske većine i okončaju v. d. stanje u Vrhovnom sudu koje traje od decembra 2020.

Vrhovni sud je, podsjeća ona, između ostalog  koordinator za sudstvo u pregovaračkom procesu i nosilac aktivnosti u poglavljima 23 i 24, a od sudstva se očekuje da pruži konkretne rezultate, naročito kad su u pitanju bilansi primjene usvojenog zakonodavstvo.

Ozbiljni rezultati kada je u pitanju pravosuđe, i dalje izostaju. Od suštinske je važnosti da na rukovodeće pozicije u sudstvu dođu pravi ljudi.

Milena PEROVIĆ

Komentari

FOKUS

BESKONAČNO TRAJANJE SUDSKIH PROCESA: Dok nas smrt ne rastavi

Objavljeno prije

na

Objavio:

Neke istine odavno su jasne. Samo pravosuđe nije u stanju da ih saopšti. Usled beskonačnih istraga i sudskih procesa koji se pokatkad okončaju smrću okrivljenih ili zastarom

 

Objavljeno je ove sedmice – preminuo je Željko Vuković, optuženi za saučesništvo u ubistvu Srđana Vojičića i pokušaj ubistva književnika Jevrema Brkovića 2006. godine. To je na suđenju zakazanom za ovu sedmicu saopštila njegova advokatica Aleksandra Rogošić.  Sada se čeka od Ministarstva unutrašnjih poslova da po zahtjevu Višeg suda u Podgorici potvrdi ovu informaciju. Ukoliko ona bude tačna proces se obustavlja. U prevodu, nakon skoro 20 godina od ubistva Vojičića i napada na Brkovića, proces će se okončati ne presudom i rasvijetljenim slučajem, već smrću jedinog osumnjičenog. U međuvremenu je preminuo i književnik Jevrem Brković.

Na ovonedjeljnom  ročištu advokatica  Rogošić je saopštila da je od Vukovićeve majke dobila informaciju da je preminuo: “Dobila sam informaciju od majke okrivljenog da je preminuo 1. aprila. Istu informaciju je dobio sud od policije. Do narednog pretresa, sud će tu informaciju da potvrdi, kako bi se postupak obustavio”, kazala je Rogošić.

Puniša Vojičić, stric ubijenog Srđana,  saopštio je da sumnja da je Vuković “ubijen ili sklonjen u inostranstvo”. On je sudu predložio da zatraži ispitivanje da li je tijelo koje se nalazi u grobnici zaista Vukovićevo.  Vojićić smatra da je Vuković bio prijetnja nalogodavcima zločina.

Vijesti su u februaru ove godine objavile  transkript razgovora odbjeglog policajca Ljuba Milovića i šefa kavačkog kriminalnog klana Radoja Zvicera o tome “da je jedan podgorički biznismen” organizovao napad na književnika, kada je ubijen  Vojičić. Brković je više puta tvrdio da je motiv napada i likvidacije njegov roman Ljubavnik Duklje, u kojem je pisao o vezama bivše crnogorske vladajuće političke i poslovne klase s organizovanim  kriminalom.

Vuković je uhapšen u oktobru 2019., a suđenje je počelo naredne godine – četrnaest godina nakon ubistva. I istrage koja je tapkala u mjestu. A onda je nastavljeno tapkanje u sudnicama.

Viši sud je Vukovića u novembru 2022.godine proglasio krivim za saizvršilaštvo u pokušaju ubistva i osudio na tri i po godine zatvora. Međutim u aprilu prošle godine Apelacioni sud je  predmet vratio na ponovno suđenje. Vuković je pušten da se brani sa slobode.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 12. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

EKONOMIJA VLASTI: Državna preduzeća – partijsko vlasništvo

Objavljeno prije

na

Objavio:

Službena saopštenja iz državnih kompanija, nerijetko, otkrivaju i najnovija pomjeranja na ovdašnjoj političkoj mapi. Neke ljubavi se gase, neke razbuktavaju. A neke traju

 

Još ne postoji zvaničan podatak o broju preduzeća koja su u većinskom vlasništvu države Crne Gore ili neke od ovdašnjih 25 opština. Iz Instituta alternativa potrudili su se i napravili svoju listu. Ona, u stvarnosti, ne može biti kraća. Samo duža. Prema njihovim podacima, imamo 55 državnih i 123 lokalna preduzeća sa, makar, 20.515 zapošljenih. Čiji broj u kontinuitetu raste.

Makar neki od donosioca odluka u prebrojanim državnim  preduzećima ne osjećaju se kao dio tog sistema. Odnosno, ne prihvataju pripadajuće obaveze o javnosti rada. Tako su iz pljevaljskog Rudnika uglja (dio sisetama EPCG) odbili da NVO MANS dostave podatke o zapošljavanju i poslovnim aranžanima vezanim za prodaju uglja kompanijama iz Srbije. Poslovna tajna, objasnili su.

„Kada smo tražili kopiju pravilnika o poslovnoj tajni, odgovoreno nam je da ova kompanija nije obveznik Zakona o slobodnom pristupu informacijama (SPI), jer Rudnik nije u vlasništvu države“, objasnili su iz MANS-a novinarima Vijesti. I predočili dokument – odgovor koji su dobili iz Rudnika uglja. Tamo stoji: „U smislu citirane zakonske odredbe (dio Zakona o SPI, primjedba Monitora), a imajući u vidu činjenicu da je Rudnik uglja, kao jednočlano akcionarsko društvo u 100 odsto vlasništvu EPCG, a ne države Crne Gore, smatramo da ne postoji zakonska obaveza Rudnika uglja za postupanje“.

To što je EPCG skoro pa u sto postotnom vlasništvu države – nema veze. Da je važno, valjda bi neko od nadležnih iz izvršne vlasti ili regulatornih i nadzornih agencija reagovao na objavljene tvrdnje. Ovako, stvari su sada postavljene na sledeći način: Rudnik uglja nije državno nego vlasništvo Elektroprivrede, pa se na njega ne odnosi Zakon o slobodnom pristupu informacijama. Pride, pošto im je resorni ministar Saša Mujović to završio, ubuduće će „sva nabavka uglja EPS-a od RUP-a ići na osnovu bilateralne saradnje dvije kompanije“. Tako će se, pojasnili su iz Ministarstva energetike dogovor Mujovića i izvršnog direktora EP Srbije Dušana Živkovića, „izbjegnuti nepotrebni troškovi trećih lica, posrednika u trgovini, smanjiti mogućnost manipulacija i postigli maksimalni benefiti za kompanije“. Možda. Ali će se tako takođe izbjeći i javno oglašavanje prodaje, nadmetanje potencijalnih kupaca koje bi moglo donijeti bolju cijenu prodavcu (iz perspektive Crne Gore to nam je u interesu) i bilo kakva kontrola poslova ugovorenih bilateralnom saradnjom. Čija se tajnost, vrlo je vjerovatno, podrazumijeva.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 12. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NOVO VRIJEME, STARI NAČIN: Posao sa malim HE cvjeta

Objavljeno prije

na

Objavio:

Vlasnici  33 mHE koje su sagrađene po osnovu šeme podsticaja koju plaćaju građani ubiraju milionske profite. Oni kojima je spriječena gradnja traže od države milionski odštetu. Nacrtom zakona o obnovljivim izvorima predviđaju se brojne olakšice, pa se prekaljeni biznismeni već  organizuju da prigrabe nove subvencije

 

 

Deset firmi koje gazduju sa 22 male hidroelektrane (mHE), od biznisa prodaje struje u prethodnim godinama, pa do kraja prošle godine, prikazalo je dobit od preko 21,5 miliona eura, saopštili su iz Akcije za socijalnu pravdu (ASP).

Iz ove organizacije podsjećaju da su biznis mHE razvile vlade Demokratske partije socijalista. Do poslova su došli uglavnom bliski vrhu te partije po političkom, rodbinskom, kumovskom-prijateljskom ključu.

Podsticaj za mHe, kao obnovljive izvore energije, plaćaju građani. Prema zvaničnim podacima na terenu imamo 33 mHE koje su sagrađene po osnovu šeme podsticaja. Biznis šema je obuhvatala dodjelu koncesija za proizvodnju struje iz mHE na period od 27 do 30 godina, a koncesionar dobija pravo na subvencije u prvih 12 godina, koje plaćaju potrošači kroz račune na struju, a dio se izdvaja iz državne kase, naveli su iz ASP.

Male HE uglavnom se nalaze na nerazvijenom sjeveru, gdje mještani godinama ukazuju da su im uništile rijeke. Ilustrativan je primjer Andijevice na čijoj teritoriji se nalazi deset malih HE, devet privatnih i samo jedna opštinska. Godišnje vlasnici mHE sa područja ove opštine od njih zarade oko četiri miliona eura, a budžet Andijevice je 2,5 miliona. No u ovoj opštini su donekle zadovoljni jer su se izborili za procenat od šest odsto koje naplaćuju malim HE za koncesuju na vode. U drugim opštinama taj je procenat svega 0,5 odsto. Koncesije se naplaćuju preko Ministarstva finansija, a 70 odsto pripada lokalnim samoupravama, dok 30 odsto ide u državni budžet. Prema projekcijama mHE će u tri decenije, koliko će biti u privatnom vlasništvu, zaraditi oko 120 miliona eura. Opštini Andijevica će u tom periodu pripasti samo devet miliona eura.

U susjednim Beranama Hidroenergija Montenegro je razgranala posao sa  malim hidroelektranama. ,,Hidroenergija Montenegro, koja gazduje sa osam mHE, a do kraja prošle godine je nagomilala dobiti oko devet miliona eura“, navode iz ASP-a.

Ova kompanija je u vlasništvu Olega Obradovića i Ranka Radovića, kome su vlasništvo ustupili Ranko Ubović i Aleksandar Mijajlović, nezvanični vlasnici kompanije Bemaks.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 12. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo