Povežite se sa nama

OKO NAS

ZDRAVSTVENA ZAŠTITA PO SELIMA SJEVERA: Sam svoj ljekar

Objavljeno prije

na

U samo tri seoske ambulante na području kolašinske opštine ordinira ljekar opšte medicine Doma zdravlja i to jednom nedjeljno po nekoliko sati. Ni u jednoj seoskoj ambulanti, za razliku od prije 10-15 godina, nema medicinskog tehničara. To znači da čak i kad i pregled obave blizu svoje kuće, mještani su prinuđeni da do grada idu za terapiju, bilo da je riječ o tabletama, injekcijama ili infuziji. To je za mnoge i ogroman napor i prilično veliki trošak, jer su mnoga sela kolašinske opštine od grada udaljena i više od 25 kilometara. Takvo stanje još dugo neće biti promijenjeno, a malo se čini i da se zaustavi propadanje ambulanti u ruralnom dijelu opštine.

Iako je Dragovića Polje jedno od rijetkih sela gdje svakog četvrtka može obaviti pregled u mjesnoj ambulanti, mještanin Saša Dragović tvrdi da je to daleko od onog što bi bio zadovaljavajući nivo zdravstvene zaštite.

„Ovaj kraj ima 550 stanovnika i zaslužuje više kada je riječ o zdravstvenoj zaštiti. Možda je dolazak ljekara jednom nedjeljno dovoljno, ali fali još mnogo toga da bismo bili zadovoljni. Za terapiju se mora do grada, a treba imati na umu i stare ljude s minimalnim primanjima”, kaže on.

Dragović objašnjava da je seoska ambulanta „u očajnom stanju”. Od četiri, nekad pristojne prostorije, sada je u funkciji samo jedna. Medicinski tehničar odavno nije stalno angažovan u tom selu. Dragović kaže da bi, uz adaptaciju ambulante, bilo moguće napraviti i uslovan stan, ukoliko bi nadležni odlučili da opredijele novac za rad saniteta u tom selu.

„Ambulanta je sada ruina. Prije dvije godine smo ovdje organizovali akciju dobrovoljnog davanja krvi, pa smo to obavljali u hodniku jer nije bilo moguće nigdje drugo. To dovoljno govori. Stalno zaposleni medicinski tehničar bi mnogo značio, jer ljudi ne bi morali za injekcije do grada. Mislim da selo to zaslužuje. To bi olakšalo i mještanima sela koja su od Dragovića Polja udaljena po sedam-osam kilomatara, kojima je zaista problem da stignu do Kolašina”, tvrdi on.

Dragović nastoji , kako kaže, da privuče pažnju potencijalnih donatora, koji bi bili voljni da finansiraju adaptaciju objekta u kojem se nalazi ambulanta.

Nešto zadovoljniji zdravstvenom zaštitom su mještani Bara Kraljskih, drugog sela u kojem ordiniraju ljekari kolašinskog Doma zdravlja. To selo je znatno bliže i povezano mnogo boljim putem s gradom nego ona u Gornjoj Morači, pa Duško Đinović smatra da je činjenica što ljekar i sanitet srijedom po nekoliko sati rade u mjesnoj ambulanti zadovoljavajuća.

U Manastiru Morača, iako hvale doktorku koja im dolazi svakog četvrtaka, kažu, mogla bi se mnogo kvalitenije organizovati zdravstvena služba.

„Osnovna mana je pravilo da se prima samo 15 pacijenata, a onih koji žele pregled obično bude mnogo više. Doktorka je dobra i brižljiva, ostalo osoblje je takođe profesionalno, ali ovo je veliko selo sa staračkim domaćinstvima, pa bi trebalo češće da nam dolaze. U ambulanti u Manastriru Morača je nekada stalno bio zaposlen i sanitet, ali toga odavno nema”, kažu Donjomoračani.

Taj kraj, podsjećaju, nekad je bio opština s razvijenim službama, pa je i kad je riječ o zdravstvenoj zaštiti prednjačio. Zbog toga ih, kažu mještani Manstira Morača, i pored truda nadležnih u kolašinskom Domu zdravlja sadašnje stanje ne može zadovoljiti.

To su utisci onih koji imaju sreće što su njihova sela obuhvaćena organizacijom zdrastvene zaštite na seoskom području. U drugima je stanje još mnogo gore, a mještanima znatno veći napor stići do najbližeg ljekara. Na primjer, u selu Vranještica, do kojeg su putevi veći dio zime neprohodni, malobrojni mještani, koji nemaju gdje da odu, muku muče da stignu do grada, pa tako i do ljekara. Vožnja taksi terenskim vozilima do tog dijela opštine košta i po 30 do 40 eura u jednom pravcu, pa kažu, da ih zdravstvena zaštita „papreno” košta.

„Da sam u Podgorici, za ove pare koje dajem taksistima da bih stigla do Doma zdravlja, mogla bih da se liječim u privatnim klinikama. Srećom solidnog sam zdravstvenog stanja, ali mene i uzimanje ljekova skupo košta. Kod ljekara idem tek ako imam i drugog posla u gradu, recimo da nabavim namirnice. Nekad iskoristim i to što ljekar dolazi u Bare Kraljske, mada rijetko se poklopi da mi je pregled potreban baš srijedom”, kaže jedna srednjovječna Vranještičanka.

No, u razgovoru s nadležnim u kolašinskom Domu zdravlja stiče se utisak da je u okviru raspoloživih novčanih i drugih mogućnosti učinjeno najviše što je moguće.

,,Pružanje kvalitetnih zdravstvenih usluga na prostoru od oko 900 kvadratnih kilometara, podijeljenih na 19 mjesnih zajednica, predstavlja izuzetno kompleksan i zahtjevan posao. Ulažući velike napore, smatram da Dom zdravlja na zadovoljavajući način pruža zdravstvenu zaštitu kako stanovništvu gradskog područja tako i u mjesnim centrima. Pružanje zdravstvenih usluga stanovništvu udaljenih seoskih područja organizovano je kroz punktove u Barama Kraljskim, Dragovića Polju i Manastiru Morači”, kaže direktorica te ustanove Dragica Popović.

Prema njenim riječima, u seoskim ambulantama gdje ne ordiniraju ljekari, stiže patronaža. Ona kaže da se ljekari i tehničari maksimalno trude da izađu u susret mještanima ruralnog dijela opštine i čine sve što mogu. Nerijetko su tokom nevremena zimi dovodili u opasnost i sebe i vozače, trudeći se da odgovore na poziv iz nekog zavejanog sela.

Adaptacija ambulanti i angažovanje osoblja u njima prevazilazi i nadležnost i mogućnosti te ustanove.

Direktorica Popović kaže da je profesionalno i u skladu s propisima organizovan i proces sistematskih pregleda djece po seoskim školama, kao i vakcinacije. Za sve to, kaže ona, izdvajaju se znatna sredstva i ulaže trud osoblja, s obzirom na udaljenost sela i loše puteve. Za više od toga nema uslova.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo