Povežite se sa nama

Izdvojeno

ZLOUPOTREBA MEHANIZMA NEPOSREDNOG SPORAZUMA: Nabavke male vrijednosti pojele milione eura

Objavljeno prije

na

Iza zatvorenih vrata opštinskih  kancelarija,  sa dobavljačima ili izvođačima radova koje sami biraju, lokalni funkcioneri sklapaju brojne „male poslove“, čija se ukupna vrijednost mjeri milionima eura. Ostavljajući  često sumnju u korupciju, konflikt interesa i privilegije

 

Neposredni sporazum, ili direktna pogodba,  koju je moguće zaključiti na do 8.000 eura, bez PDV,  je  nabavka roba, usluga i radova direktnim izborom određenog ponuđača, koju nije obavezno sprovesti kroz sistem Crnogorskih elektronskih javnih nabavki (CEJN). Taj mehanizam   opštine na sjeveru često neumjereno koriste  i to, uglavnom, bez volje  da proces učine dostupnim javnosti.  Uz  gotovo uvijek „zagrantovanu diskreciju“, troši se  milionski iznosi  novaca građana, nerijetko,  i uz očigledan konflikt interesa.

Ukupna vrijednost radova na infrastrukturi, koje je, lani,  Opština Kolašin direktnom pogodbom sklapala sa privatnim preduzećima u tom gradu je oko 850.000 eura. Pojedina  preduzeća su češće birana u odnosu na ostale, pa je, recimo, “Boter CO” angažovan na radovima čija je ukupna vrijednost 92.184 eura. “Vujisić Company” je, na primjer,  „za menje poslove“ naplatila od Opštine 44.661, “NV Group” 42.186, “Moki Cranes” 38.117 eura…

Iz te lokalne uprave Monitoru su kazali da su na tako intenzivno i često korišćenje mehanizma direktnog sporazuma bili prinuđeni zbog elementarnih nepogoda , odnosno hitnosti radova na seoskom području. Tvrde i da su izvođače birali samo prema tome da li imaju mehanizaciju koja može obaviti određeni posao na terenu. Poznavaocima lokalnih prilika nije teško zaključiti da se često dešavalo „da mehanizaciju imaju“ oni koji imaju i članske karte nekih od partija koalicione vlasti.

„Omiljene“ firme postoje i u drugim opštinama, pa upada u oči  učestalost njihovog angažovanja prilikom „manjih poslova“. U više lokalnih uprava su Monitoru objasnili da je jedini razlog za to, navodna, kompetentnost tih preduzeća, kao i „pokazana odgovornost, ažurnost i profesionalnost“. Prema nezvaničnim podacima,  u više slučajeva se pokazalo da su na čelu tih firmi, često,   bliski  rođaci i prijatelji lokalnih funkcionera.

Mojkovačka opština je, prema podacima dostupnim na zvaničnom sajtu te lokalne uprave, za šest mjeseci prošle godine,  sprovela preko 200 nabavki male vrijednosti, a ukupan iznos potrošen na taj način je 105.000 eura. Nema javno dostupnih   podataka  koji se odnose na ostatak 2023. godine.  Mojkovac je, ujedno, jedna od rijetkih lokalnih uprava,  koja informacije o „malim poslovima“ precizno i ažurno objavljuje. U većini drugih opština najfreškije informacije  iz te oblasti su od   prije  tri, pa i četiri, pa čak i pet godina.

Prema javno dostupnim podacima, ni opština Bijelo Polje nije škrtarila u direktnim pogodbama, koje su se odnosile , od revizije planske dokumentacije, do usluga hrane i pića…Taj mehanizam, prema ovogodišenjem Planu, nesmanjeno će  koristiti i ubuduće.

Istraživanje Istituta alternativa (IA) o jednostavnim nabavkama za 2022. godinu, pokazalo je da se prilikom korišćenja mehanizma neposrednog sporazuma,  iz godine u godinu,  javljaju iste nepravilnosti. One se ogledaju  u tome što pojedinačne nabavke prelaze iznos koji je zakonom preciziran, kao i u nevođenju računa o godišnjoj procjeni predmeta javnih nabavki. U  decembru 2022. godine  usvojene  su izmjene i dopune Zakona o javnim nabavkama, kada je vrijednost za tu  vrstu jednostavnih nabavki povećana sa 5.000 na 8.000 eura. Istovremeno, amandman kojim bi se ograničila količinska upotreba tog  mehanizma na  sedam odsto  godišnje je  povučen. To je, analizirajući javno dostupne podatke, opštinama na sjeveru,  i ne samo njima, otvorilo mogućnost za još ležernije raspolaganje  novcem lokalnih budžeta, bez ikakvog ograničenja, sa povećanim pragom iznosa.

Sklapanje poslova, uz korišćenje mehanizma neposrednog sporazuma, često je „obojen“ očiglednim konfliktom interesa. Jedan od primjera je  slučaj iz Andrijevice, kada je predsjednik Opštine, prije dvije godine,  iz prodavnice čiji je vlasnik, naručivao „za potrebe lokalne uprave“, čak i brašno, ulje, pirinač, deterdžent za veš, omekšivače…

Tada važeću normu da ukupna vrijednost za isti predmet nabavke ne smije da prelazi 5.000 eura u većini opština, prema istraživanjima IA prije dvije godine, u opštinama tumačili su  „na način da jedna faktura ne može premšiti taj iznos“. Opština Mojkovac je, tako,  sa jednom građevinskom kompanijom realizovala nabavku adaptacije kancelarija kroz tri fakture.

„Iako se radi o hodniku i kancelarijama koje se nalaze u istom,  Zgradi Bojne njive Opština je, na osnovu tri fakture,  realizovala adaptaciju.  Na taj način direktno je izabrala izvođača, umjesto da objavi javni poziv za adaptaciju prostorija kroz regularan postupak jednostavnih nabavki“,  jedno je od zapažanja iz IA.

Prema podacima iz izvještaja te NVO, Opština Gusinje imala je dvije nabavke materijala, koje su izvršene istog dana, ali su razdvojene budući da njihov zbirni iznos premašuje limit od 5.000 eura. Opština Andrijevica je, kako piše u Izvještaju IA,  recimo,  nabavila 72 kompleta udžbenika za Gimnaziju u iznosu većem od 6.000 eura.  Opština Gusinje je za geodetske usluge dva puta platila preko 5.000, a za usluge rada bagera na lokalnim putevima više od 8.000 eura.  Opština Mojkovac je prekoračila iznos prilikom nabavke peleta u iznosu od blizu 6.000 eura.

Lokane uprave su,  2022. godne  direktno ugovarale nabavke u iznosu od 84.000 eura, koliko je potrošila Opština Gusinje, do više od 500.000 eura koliko je trošila Opština Kolašin. Izmjene zakona o javnim nabavkama lani su te iznose samo povećale.  Čak i iz oskudnih informacija na sajtovima opština vidi se da se često dešava da pojedine, naročito građevinske firme, za neke lokalne uprave obavljaju  i po desetak poslova, čija pojedinačna vrijednost bez PDV-a ne prelazi 8.000 eura .

Najveći udio novca potrošenog kroz direktan sporazum, u odnosu na sredstva opredijeljena  za za ukupne javne nabavke ,  odnosno,  60 odsto, prije dvije godine imala je opština Berane.  Kada je o tome riječ, Kolašin je na taj način potrošio oko 53 odsto novca za javne nabavke. Među sjevernim opštinama visokim procentom potrošenim na javne nabavke male vrijednosti, prednjači i Gusinje.

                                                                                                            Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

FOKUS

RAZLAZ MILATOVIĆA I SPAJIĆA: Novo miješanje karata

Objavljeno prije

na

Objavio:

Predsjednik države poručuje da ćemo o njegovim budućim političkim potezima biti na vrijeme obaviješteni. Sada je, kaže,  posvećen samo državnoj funkciji. Premijer se ne oglašava. Valjda sprema program održivih reformi. Ostali  preračunavaju šta im raskol u PES-u može donijeti a šta odnijeti

 

 

Za nama je vikend koji je protresao crnogorsku političku scenu. Sa tendencijom, smatraju mnogi, da je iz temelja preobrati. U kom pravcu – neizvjesno je.

Prvo je, u subotu poslije podne, stigla vijest da Predsjednik države Jakov Milatović napušta pokret Evropa sad (PES). “Dosadašnji način rada je suprotan obećanom i vrijednostima koje sam imao na umu prilikom stvaranja pokreta. Iz tog razloga dajem ostavku na sve funkcije u pokretu”, objavio je Milatović, inače osnivač i potpredsjednik PES-a, na društvenoj mreži X. Uz to je podsjetio da su, osnivajući PES, građanima obećali transparentnost u radu, racionalan i argumentovan dijalog, te kompentenciju i lični integritet kao odlučujući faktor pri zapošljavanju i napredovanju. Da bude jasnije šta zamjera doskorašnjim partijskim kolegama.

U danima koji su prethodili Milatovićevoj objavi svjedočili smo obraćanju Igora Dodika (sin predsjednika RS i funkcioner tatine partije) u kojoj on Milojka Spajića podsjeća na navodni vlastiti doprinos podizanju PES-ove partijske infrastrukture u Crnoj Gori. Iz PES-a su to prećutali.

Potom su Spajić i Milatović, kao premijer i predsjednik države, “konstruktivno” razgovarali o popuni upražnjenih ambasadorskih mjesta. “Izbor ambasadora mora biti kvalitetan i profesionalan proces, a cilj je Vlade i predsjednika države da personalna rješenja budu ona koja će kvalitetno zastupati interese Crne Gore u drugim zemljama”, navedeno je u zajedničkom saopštenju. Međutim, nezvanične informacije o tome kako su partije vladajuće koalicije međusobno podijelile zone uticaja u upražnjenoj diplomatskoj mreži ne ulivaju povjerenje u taj proces. Dok se Predsjedniku, kažu neki, učinilo kako je neopravdano ostao bez mogućnosti da ponudi neka svoja rješenja.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog marta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

DODIK POSLIJE PUTINA OBIŠAO MANDIĆA: Open srpski svet

Objavljeno prije

na

Objavio:

Predsjednik parlamenta CG ugostio je predsjednika RS koji se prije nedjelju  vratio sa poklonjenja PutinuDodik je u Moskvi ponovio  punu podršku ruskoj agresiji na Ukrajinu.  Putinu poželio “sve pobjede koje može da ostvari i rekao : “ Sve Putinove pobjede i pobjede Rusije su i naše pobjede”. Obišao je i  Putinovog vazala  Lukašenka.   Umjesto zastave BiH, čiji je RS sastavni dio, Mandić je  postavio samo zastavu Dodikovog (po mnogima de facto privatnog) entiteta. Uslijedila je  nota Ministarstva vanjskih poslova BiH našem ministarstvu

 

 

Nedavna, tobože državna, posjeta Milorada Dodika, predsjednika bosansko-hercegovačkog entiteta Republika Srpska (RS), Crnoj Gori ozbiljno dovodi u pitanje javno deklarisane političke motive i ciljeve njegovog domaćina – predsjednika Skupštine Andrije Mandića. Bilo bi razumljivo da je Mandić primio predsjednika Skupštine RS ili Parlamentarne Skupštine BiH. Umjesto njih dolazi Dodik koji se samo prije nedjelju dana vratio sa poklonjenja diktatoru Vladimiru Putinu u Moskvi. Dodik je u izjavama ruskom RT-u i domaćim medijima, po ko zna koji put, dao punu podršku ruskoj agresiji na Ukrajinu rekavši da je Putinu “poželio sve pobjede koje može da ostvari i rekao da su sve Putinove pobjede i pobjede Rusije i naše pobjede”.

Dodik se osvrnuo i na  posjetu 19. januara Putinovom vazalu i diktatoru Aleksandru Lukašenku rekavši da je uspio “dogovoriti razne aranžmane bitne za RS”. Bjelorusija je, po Dodiku, “razvijena zemlja i nije omotana bodljikovom žicom kako to neki pokušavaju da predstave”. Ona je prijatelj RS-a. Takođe je rekao da vjeruje da će jednog dana doći do ujedinjenja srpskog naroda sa dvije strane Drine kao što je došlo do ujedinjenja dvije Njemačke. On već duže vrijeme ne krije da mu je rasturanje BiH, kako kaže mirnim sredstvima, jedan od glavnih političkih prioriteta.

Dodik, kao takav – ratnohuškački nacionalista i sa oreolom sponzora organizovanog kriminala i korupcije, u Crnoj Gori nije dočekan sa državničkim počastima niti su ga primili njegov kolega Jakov Milatović ni premijer Milojko SpajićVijestima je nezvanično saopšteno iz Vlade i Predsjedništva da Dodik nije ni tražio sastanak – vjerovatno znajući kakav bi odgovor bio. Kod Mandića je dobrodošao i učinio mu “veliku čast”. Iako je crnogorski predsjednik parlamenta kasnije izjavio da Crna Gora poštuje BiH kao državu, on je umjesto zastave Bosne i Hercegovine, čiji je RS sastavni dio, postavio samo zastavu Dodikovog (po mnogima de facto privatnog) entiteta zbog čega je uslijedila i nota Ministarstva vanjskih poslova BiH našem ministarstvu.

Dodik je Mandiću izrazio i brigu “da srpska nacionalna zajednica u Crnoj Gori bude adekvatno zastupljena” ali i da je tu da podrži stabilnost i razvoj Crne Gore kao i njeno EU članstvo. Koncept srpskog sveta je za Dodika “fenomenalna ideja” i ranije je govorio da je prirodno i da Crna Gora bio dio tog projekta.  Na kraju, Mandiću je predat, suprotno protokolima i rangu sagovornika, i Prijedlog sporazuma o uspostavljanju specijalnih paralelnih odnosa između RS i CG koji je Mandić na sebe preuzeo da proslijedi predsjedniku i premijeru.

Jovo MARTINOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog marta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

DRŽAVA I MONTENEGRO PETROL: Hoće li građani opet platiti krađu šljunka

Objavljeno prije

na

Objavio:

Montenergo Petrol pred Privrednim sudom od države traži da mu plati četiri miliona eura. Predstojeće suđenje ima veliki značaj jer će biti jedan od sudskih epiloga višedecenijeske krađe šljunka iz crnogorskih rijeka

 

U Privrednom sudu u Podgorici, kod sutkinje Nine Jovović, protekle sedmice, održano je pripremno ročište po tužbi Montenegro Petrola protiv države.

Navedena firma traži od države odštetu od četiri miliona eura. Predstojeće suđenje ima veliki značaj jer će biti jedan od sudskih epiloga višedecenijeske krađe šljunka iz crnogorskih rijeka.

Montenegro Petrol tuži državu jer su uz veliku medijsku pažnju i uz prisustvo najviših državnih zvaničnika 13. februara prošle godine  srušeni njegovi nelegalni objekti za proizvodnju šljunka. Taj događaj tadašnji premijer Dritan Abazović ocijenio je kao početak borbe protiv građevinske mafije i najavio da je  država konačno riješila da stane na put višedecenijskoj krađi šljunka.

Prije samog rušenja, Ministarstvo ekologije, prostornog planiranja i urbanizma je 7. februara 2023. predložilo Vladi da donese zaključak o proglašenju ekološke katastrofe u zahvatu vodoizvorišta Bolje sestre, pojas uz rijeke Morača i Cijevna.

U predlogu se navodi da je ovo Ministarstvo i Agencija za zaštitu životne sredine analiziralo negativan uticaj postojećih objekata, postrojenja koja negativno utiču na životnu sredinu i vodostaj rijeka na način što iste u fazi rada kao i u mirovanju emituju i ispuštaju štetne materije čime direktno ugoržavaju vodovizvorište. Zatražilo se hitno rušenje objekata.

Vlada je 9. februara 2023. razmotrila Informaciju o potrebi hitne primjene mjera sanacije terena u zahvatu vodoizvorišta Bolje sestre, pojas uz rijeke Morača i Cijevna sa elementima ekološke katastrofe. Usvojila je Vlada tada Informaciju o potrebi hitne primjene mjera sanacije terena uz obale ove dvije rrijeke.

Zaduženo je Ministarstvo ekologije, prostornog planiranja i urbanizma i Agencija za zaštitu životne sredine da hitno uklone i sruše objekte u zahvatu vodoizvorišta Bolje sestre, pojas uz rijeke Morača i Cijevna.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog marta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo