Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Bez novca, bez moći

Objavljeno prije

na

Srpska policija procjenjuje da je ekipa odbjeglog Darka Šarića, osumnjičenog za šverc preko dvije tone kokaina iz Urugvaja, posljednjih osam godina zaradila preko 4,5 milijardi eura od plasmana narkotika na evropsko tržište. Ova procijenjena zarada, koja prevazilazi tri godišnja crnogorska budžeta, govori koliko su u borbi protiv organizovanih kriminalnih grupa neophodni zakonski mehanizmi za zapljenu nelegalno stečene imovine i novca. Po važećem crnogorskom zakonu država može plijeniti isključivo novac i imovinu stečenu konkretnim krivičnim djelom, koje se okrivljenom stavlja na teret i koje je tužilaštvo u stanju da dokaze, ali ni od tog mehanizma do sada nije bilo neke vajde. Taj problem u svom izvještaju nedavno je konstatovao i ekspert Evropske komisije Rupert Vining navodeći da je jedan od ključnih nedostataka u obračunu sa organizovanim kriminalom to što Crna Gora ne oduzima imovinu ljudima sa one strane zakona, pa tako njihova nelegalno stečena carstva, čak i u slučaju osude, mahom ostaju neokrnjena.

U jeku istrage o narko-kartelu koji se sumnjiči da je zarađene milijarde prao ulaganjem i kupovinom nekretnina u Srbiji i Crnoj Gori, Vlada se konačno nakanila i obznanila dugo pripremani nacrt izmjena i dopuna Krivičnog zakonika koji omogućava takozvanu – proširenu konfiskaciju. O novom zakonskom tekstu poslanici bi trebalo da raspravljaju na proljeće, a izmjene predviđaju obrnuti teret dokazivanja, odnosno znače da će osumnjičeni za određena teža krivična djela ubuduće, umjesto tužilaštva, morati da dokazuju porijeklo cjelokupne imovine ukoliko postoji sumnja da je ona stečena kriminalnom djelatnošću.

U Mreži za afirmaciju nevladinog sektora pozdravljaju zakonske izmjene koje će omogućiti proširenu konfiskaciju, ali istovremeno strahuju da one neće presudno uticati na ambijent u kome nema političke volje i institucionalne spremnosti da se uđe u suštinski obračun sa organizovanim kriminalom.

,,Sigurna sam da će očekivane izmjene unaprijediti zakonski osnov za oduzimanje nezakonito stečene imovine. Glavno je pitanje da li će to i na koji način biti primijenjeno u praksi. Posebno imajući u vidu da ni naše sudije, ni naši tužioci do sada nijesu imali konkretnih iskustava u ovoj oblasti i da će se sve svesti na diskrecionu odluku istražnih organa koji će procjenjivati da li da pristupe konfiskaciji ili ne”, kaže izvršna direktorka MANS-a Vanja Ćalović.

Planirane izmjene o proširenoj konfiskaciji, čiji je autor Vlada, odnose se na krivična djela počinjena u okviru kriminalne organizacije, na neke teže oblike krivičnih djela poput terorizma, kao i na niz drugih privrednih krivičnih djela i povreda službenih dužnosti počinjenih iz koristoljublja.

Andrija Mandić lider Nove srpske demokratije, koja sprema svoj prijedlog zakona o oduzimanju imovine stečene kriminalom, vjeruje da pripremljene dopune imaju mnogo manjkavosti i insistira da bi za Crnu Goru, umjesto izmjena postojeće regulative, bilo efikasnije donošenje posebnog zakona, poput onoga koji je na snazi u Srbiji.

,,Ovdje je ostavljen prostor da vješti advokatski timovi mogu pronaći dovoljno pukotina da zaštite gotovo svakog. Metod na kome Nova insisitra i koji je sličan srpskom modelu, mnogo je efikasniji. On omogućava da osumnjičenom odmah blokirate svu imovinu, o kojoj se stara posebna agencija, dok proces dokazivanja teče u redovnom sudskom postupku”, kaže Mandić.

U Srbiji je za godinu dana primjene ovog zakona započeta istraga protiv oko 400 ljudi. Zaplijenjena je imovina vrijedna 100 miliona eura, a Ministarstvo pravde je izračunalo da bi država od kriminalaca mogla da naplati oko dvije milijarde eura. Do sada je najviše oduzeto od trgovaca drogom – samo u jednoj raciji od njih je zaplijenjeno oko 550 hiljada eura.

Postupci za oduzimanje imovine stečene kriminalom vode se, između ostalog, protiv biznismena Sretena Karića, nekadašnjeg ministra zdravlja Milovana Bojića, i protiv Sretena Jocića koji se tereti da stoji iza likvidacije vlasnika hrvatskog Nacionala Iva Pukanića. Na meti je i imovina Stanka Caneta Subotića, prijatelja premijera Mila Đukanovića koji se obreo na crvenoj Interpolovoj potjernici zbog sumnji da je srpski budžet švercom cigareta ojadio za desetine miliona eura. Oko je bačeno i na poznatu Canetovu vilu na Svetom Stefanu, u kojoj se svojevremeno bjegunac Subotić grlio i fotografisao sa našim državnicima.

Tužilaštvo je podnijelo i zahtjev za oduzimanje imovine Darku Šariću i vezanim licima čija se imovina procjenjuje na desetine miliona eura. Iz Specijalnog suda su, baš pred zaključenje ovog broja Monitora, potvrdili da je Šariću i članovima njegove porodice privremeno oduzeta vila na Dedinju, šest stanova u Beogradu, kragujevački klub u kome je on bio suvlasnik, kompleks kuća u Novom Sadu i novac sa dva računa u bankama u Srbiji. Srpsko tužilaštvo nije podnijelo zahtjev za zaplijenu Šarićeve imovine u Crnoj Gori, koja je trenutno, kako se tvrdi, predmet finansijske istrage domaće Uprave za sprječavanje pranja novca.

Crna Gora još nema zakonski temelj za slične akcije. Da ne bi bilo zabune – predložene izmjene zakona, koje se odnose na proširenu konfiskaciju imovine stečene kriminalom, neće omogućiti preispitivanje svih tranzicionih bogataša koji danas tvrde kako su svaki euro okupali radom i znojem, ali će svakako predstavljati dobar legislativni mehanizam za neko buduće tužilaštvo koje odluči da se pozabavi njihovim današnjim radom i mogućim djelima koja još nijesu zastarjela. U proces dokazivanja porijekla imovine, pod uslovom da izmjene budu izglasane u parlamentu, mogu se gurnuti isključivo ljudi protiv kojih se povede krivični postupak za konkretno krivično djelo. Stanko Marić predsjednik senata Udruženja pravnika Crne Gore se slaže sa Vanjom Ćalović da to ograničenje, u crnogorskom slučaju, može biti ključno.

,,Nije realno očekivati političku spremnost elite da ruši sistem koji je sama izgrađivala dvadeset godina. Borbe protiv kriminala nema dok se ta borba ne bude vodila protiv krupnog kriminala, a imajući u vidu činjenicu da postoje ozbiljne indicije da je dio vladajućih struktura povezan sa organizovanim kriminalom – nije realno, nije logično očekivati da će te strukture dozvoliti udar na sebe. To nije ni u ljudskoj prirodi,” smatra Marić.

Nije sigurno da se taj planirani institut neće izroditi u alatku za disciplinovanje onih koji otkažu poslušnost moćnicima. Praksa naš uči – povlašćeni mogu nesmetano i mimo zakona, a nepodobni se zalud pozivaju na prava i propise.

Iskustvo Italije

Od evropskih zemalja, Italija ima najduži staž u borbi sa organizovanim kriminalom. Oprobane su mnoge metode, ali tamošnji istražitelji vjeruju da je mafiji i organizovanom kriminalu nemoguće zadati ozbiljan udarac, ako se odlučno ne uđe u slamanje imperija sagrađenih na prljavom novcu. Tokom 2008. i 2009. u Italiji je prema zvaničnim podacima palo preko 3,600 mafijaša, a od njih je istovremeno zaplijenjeno skoro šest milijardi eura. Konfiskovana je čak i imovina koja je pripadala pokojnim članovima organizovanih kriminalnih grupa, kao i ona koja je bila prepisana na njihovu maloljetnu djecu. Samo u jednoj akciji finansijske policije u Palermu zaplijenjena je 300 miliona eura vrijedna imovina 13 članova Koza Nostre koji su uhapšeni 2007. godine. Među osobama čije su se nekretnine našle na udaru bio je i 56-godišnji Salvatore Biondino, vozač nekadašnjeg glavnog šefa Koza Nostre, Tota Rine, koji je uhapšen još prije sedamnaest godina. Policija je prisluškujući telefonske razgovore mafijaških vođa shvatila da oni nijesu premnogo zabrinuti zbog hapšenja svojih ljudi, čije su porodice bile zbrinute, već ključno zbog zaplijene imovine.

Petar KOMNENIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo