Kako je moguće da opština sa budžetom od 79 miliona eura, najvećim u Crnoj Gori, sa izuzetkom Glavnog grada, dođe u situaciju da nema novca za plate zaposlenih i da tekuće obaveze pokriva zaduženjem.   Kako se od razmetanja milionima, od promovisanja bogatstva i luksuza na budvanskoj rivijeri, od zabave, pjesme i igara, došlo do finansijskog sloma i kreditnog zaduživanja?  To je bio alarm za političke aktere u Budvi koji su burno reagovali, sa jednim pitanjem – gdje je novac i kako je potrošen

Neočekivana finansijska kriza potresla je političku scenu  Budve. Najbogatija crnogorska opština na pragu je bankrota jer je početkom maja gradska kasa bila i bukvalno prazna, bez ijednog centa na računu. Račun je  ispražnjen nakon blokade zbog izvršenja pravosnažne sudske presude i naplate iznosa od 5,6 miliona eura u korist nekoliko porodica Rafailović iz Bečića, kojima je svojevremeno zemljište na budvanskom poluostrvu Zavala bilo oduzeto.

Na opštinskom računu nije bilo toliko sredstava, pa se naplata vrši u ratama, kako prihodi pristižu, što je uzrokovalo produženje blokade računa, te kašnjenje redovne isplate ličnih dohodaka zaposlenima u opštinskoj administraciji uoči i neposredno nakon prvomajskih praznika.

Ovo je prva blokada opštinskog računa poslije 10 godina finansijske stabilnosti. Poklopila se sa povratkom Demokratske partije socijalista na vlast u Budvi.  Kadrovi DPS i Evropskog saveza preuzeli su većinu ključnih pozicija u opštinskim javnim ustanovama, preduzećima i lokalnoj upravi na osnovu neformalnog interesnog saveza formiranog između grupacije Budva naš grad, DPS i Evropskog saveza, kojim je osigurana „projektna“ podrška mandatu Nikole Jovanovića na funkciji predsjednika Opštine Budva.

Tokom prethodne decenijske vladavine DPS i SDP u Budvi, blokade računa i kašnjenje plata bile su uobičajene kao i praksa da se zarade zaposlenih isplaćuju u bonovima za trgovinu, umjesto novca.

„Kako se DPS primakne opštinskoj kasi tako prifali za plate“,  kratak komentar na Fejsbuk stranici odbornika Đorđa Zenovića, lidera grupe građana Pokret za grad,   izazvao buru negativnih replika predstavnika vlasti u Budvi.

Problem sa nelikvidnošću riješen je tako što se predsjednik Jovanović zadužio kod opštinskih preduzeća na iznos od 2,2 miliona eura. Najveću pozajmicu od 1,1 milion eura dobio je od preduzeća Parking servis kojim rukovodi kadar DPS, Dragana Pima, zatim 700.000 eura od preduzeća Vodovod i Kanalizacija čiji je direktor Milan Perović, sin glavnog sponzora Jovanovićeve izborne kampanje i 400.000 eura od preduzeća Mediteran reklame.

Građani se pitaju kako je moguće da opština sa budžetom od 79 miliona eura, najvećim u Crnoj Gori, sa izuzetkom Glavnog grada, dođe u situaciju da nema novca za plate zaposlenih i da tekuće obaveze pokriva zaduženjem. Kako se od razmetanja milionima eura, od promovisanja bogatstva, sjaja i luksuza na budvanskoj rivijeri, od zabave, pjesme i igara, došlo do finansijskog sloma i kreditnog zaduživanja?

To je bio alarm za političke aktere u Budvi da reaguju pitanjem – gdje je novac i kako je potrošen?  Posebno kada se zna da su u usvojenom proračunu za 2026. godinu prenijeta i nepotrošena sredstva iz prethodne godine u iznosu od 20 miliona eura. Gdje je nestalo tih 20 miliona za samo 4 mjeseca, pitanje je na koje mnogi od predsjednika Jovanovića traže jasan odgovor.

„Račun Opštine Budva odblokiran je u ekspresnom roku, čime su otklonjeni svi pokušaji da se izazove zastoj u radu lokalne uprave i stvore vještački problemi u funkcionisanju sistema“, kazao je Jovanović optužujući kritičare za iznošenje navodnih neistina. “Deblokadom računa Opštine Budva odmah su isplaćene sve zarade zaposlenima u opštini, javnim službama i ustanovama čiji je osnivač opština, uprkos pokušajima pojedinih političkih subjekata da širenjem panike i dezinformacija uznemire zaposlene i građane. Ovim je potvrđeno stabilno funkcionisanje sistema i odgovoran odnos prema zaposlenima i njihovim pravima”,  tvrdi predsjednik .

Pod pritiskom opozicionih partija on je pokušao da opravda nestanak 20 miliona nabrajajući izdatke koji su se uglavnom odnosili na kupovinu brojnih nekretnina i zatvaranju sporova bivše DPS vlasti. Tvrdi da iz prethodne godine nije prenijeto 20 „nego 17,5 miliona eura koji su uloženi u projekte a ne u džepove“, iako je u odluci o budžetu za 2026. navedena stavka od 20 miliona iz prethodne godine.

Potvrdio je da je za oronulu zgradu JRB površine 815 m2, propale podgoričke kompanije Vektra Montenegro, vlasnika Dragana Brkovića, na njegovu inicijativu opština platila 7,1 milion eura. Kupio je od privatnih osoba  neurbanizovanu parcelu u zaseoku Maine za 500.000 eura. Rješavanje međunarodne arbitraže sa njemačkom kompanijom WTE koštalo je Opštinu 3,5 miliona eura. Plaćeno je 1,3 miliona za dvije parcele u naselju Dubovica za izgradnju montažne garaže, za koje upućeni tvrde da navodno  pripadaju povezanim licima sa predsjednikom Jovanovićem, pored drugih neracionalnih ulaganja i isplata.

Na  fiskalni poremećaj u Opštini oglasile su se sve opozicione partije.

Demokrate Budve najavljuju da će nadležne institucije utvrditi kako je predsjednik Opštine Budva Nikola Jovanović potrošio 21 milion eura na kombinacije Demokratske partije socijalista. Oni navode da je milionski spor koji je Opština izgubila i zbog koga je blokiran račun, vodio advokat koji je kum Jovanovića. „Frapantno je da je iz 2025. u 2026. prenijeto 21 milion eura i da je Jovanović taj ogromni novac građana Budve spiskao u rekordnom roku od par mjeseci i to baš na sve najproblematičnije DPS kombinacije. To je cijena ‘projektne podrške’ DPS-a“, ocijenile su Demokrate.

Iz budvanskog odbora Nove srpske demokratije kazali su da se slažu sa ocjenom Jovanovića da su finansije grada stabilne i iznose nula eura na računu.

“Ali samo zato što više nemate ni centa da podijelite tajkunima Demokratske partije socijalista kroz milionska poravnanja i kupovine oronulih nepokretnosti. Nažalost, blokada jedne od najbogatijih opština dokaz je sposobnosti interesnih grupacija koje upravljaju Budvom. Na vlasti su ‘Budva, naš grad’ – trojanski konji organizovane kriminalne grupe (OKG) DPS-a i počasnog predsjednika DPS-a, Mila Đukanovića. Potpredsjednici, sekretari i direktori djeluju pod dirigentskom palicom DPS-a“, istakli su iz NSD nabrajajući sve nenamjenske i sporne troškove aktuelne vlasti.

I odbornica Demokratske narodne partije Jovana Todorović pozvala je Jovanovića da odgovori kako je potrošeno 20 miliona eura.

“Opština Budva i njen predsjednik Jovanović mjesecima unazad su se javno hvalili ‘najvećim budžetom u istoriji opštine’, predstavljajući finansijsku sliku kao stabilnu i gotovo idealnu. Građanima je servirana priča o suficitu, odgovornom upravljanju… Danas, međutim, svjedočimo brutalnom sudaru te propagande sa realnošću: računi su prazni, zaposleni u Opštini Budva nemaju primanja, a praznik su čekali bez zarade koja ih po zakonu sleduje. Postavlja se jednostavno pitanje: gdje je nestao taj ‘rekordni budžet’ i kako je moguće da najbogatija opština u Crnoj Gori, koja se hvalila viškom sredstava, sada nije u stanju da isplati osnovne obaveze prema sopstvenim radnicima“. Ona je pozvala tužilaštvo da se ozbiljno pozabavi situacijom u Budvi.

Na društvenoj mreži X razvila se polemika između poslanika PES Vasilija Čarapića i predsjednika SO Budva Petra Odžića. Čarapić, čija partija ima jednog odbornika u lokalnom parlamentu napisao je na svom profilu kako „finansije u Budvi nisu u najboljem stanju i to je nešto što je problem države, pa smatram da treba uključiti i centralnu vlast u rješavanje problema“.

Reagovao je Odžić riječima: „I pored svih opstrukcija, spinova i negativne kampanje Budva nastavlja dalje. Finansijska stabilnost uz realizaciju najavljenih projekata ostaju priroriteti lokalne uprave“.

U retorici  dvojice vodećih budvanskih funkcionera, Jovanovića i Odžića nakon vijesti o ispražnjenoj opštinskoj kasi, nema  traga prihvatanja političke odgovornosti za pogrešno upravljanje javnim novcem.

Finansije Budve dugi  niz godina u rukama su  Socijaldemokratske partije. Na poziciju sekretara za finansije duže od 15 godina imenuju se kadrovi te partije. U različitim političkim savezima, bilo sa DPS, DF ili Budva naš grad, svejedno.  U periodu najveće krize u Budvi  tokom pohare budžetskog novca, dugovanja koja su dostizala stotine miliona eura, eksperti za finansije bili su iz redova SDP ili sadašnjeg Evropskog saveza, čiji predstavnik Slavko Đukanović vodi gradske finansije.

Branka PLAMENAC

Po nezvaničnim informacijama Monitora iz zapadne diplomatske zajednice u Beogradu, sadašnje operacije BIA-e i njenih kriminalnih kartela se fokusiraju na sakupljanje komprimitirajućih materijala – snimaka (prevashodno seksualne prirode) čiji akteri su pojedini crnogorski političari.Za sada kampanja i ucjene ne daju rezultate koje beogradski Vožd priželjkuje, posebno u miniranju EU puta zemlje

Kako se približavaju opšti izbori u Srbiji i nižu korupcionaške afere,tako i retorika vrha tamošnjeg režima postoja sve konspirativnija. Nakon “izdajnika” u sudstvu i tužilaštvu, koji su se usudili procesuirati njegove bliske prijatelje zbog korupcije, predsjednik Aleksandar Vučić se sada obrušio na izdajnike u policiji.

U intervjuu od prije tri dana za omiljenu žutu Televiziju Informer predsjednik države je izjavio da vlasti imaju snimak razgovora policijskog komandanta koji je navodno”obučavao svoje policajce kako da pređu na drugu stranu i koju uniformu da nose”tokom studentskog protesta 15. marta prošle godine u Beogradu. Država je saznala šta se sprema jer “oni nisu smeli da krenu, zato što su 13. marta shvatili da postoji narod koji će da se suprotstavi i njima i policiji” rekao je Vučić,ne trepnuvši, na Informeru. Jedini ko je tada bio “čvrsto uz narod, državu i Ustav”, je tadašnji komandant Policijske brigade, sada komandant Žandarmerije Radoslav Repac, dok su “svi ostali su već pretrčali bili na drugu stranu”, tvrdi Vučić. Dodao je da “jedino u vojsku nisu mogli da dirnu uopšte”. Poručio je i da je njegov politički saveznik i donedavno prvi čovjek Mađarske Viktor Orban pogriješio što se oslanjao na birokratiju, odnosno institucije. S druge strane, Vučić tvrdi da se on pred 15. mart i do tada najmasovnije građanske proteste protiv njega“oslanjao samo na građane”.

Sam Vučić je jasno objasnio šta za njega znači neposlušnost totalitarnoj vlasti. “Petog oktobra sam video kako izgleda kad najgori talog i najgori šljam ispliva na površinu” objasnio je predsjednik Srbije aludirajući na one koji su učestvovali u obaranju krvavog i kriminalizovanog režima Slobadana Miloševića 2000. godine. Prošle godine je napao sve iz EU koji su pružili podršku studentskim protestima rekavši da je blokaderima “pomagao ološ iz Evropske zelene partije, najgori ološ evropski koji je došao u Novi Sad… da podrži nasilje” uz prijetnje procesuiranjem.

Mnogi kritičari smatraju nedavno otkriće navodne zavjere protiv njega kao upozorenje i pripadnicima policije ali i drugih državnih institucija. Penzionisani general-major i bivši načelnik Vojnobezbednosne agencije (VBA) Momir Stojanovićje u izjavi za N1 ocijenio Vučićevu izjavu kao zakašnjelu i da je čudno da poslije toliko vremena upoznaje javnost sa događajem koji se desio u jednoj od institucija bezbjedonosnog sektora. Stojanović ističe da se Vučić u“svojoj vladavini oslanja isključivo na te institucije, a to je odlika autokratskih režima“. Takođe ukazuje da je prismotra (sigurnosnog aparata)  „uzrokovana povećanim strahom od ukupnog dešavanja u društvu i nezadovoljstva građana“.

U proteklih godinu dana, pogotovo od martovskih protesta studenata, izvršena je svojevrsna čistka u institucijama u sektoru bezbednosti i, nažalost, dovedeni kadrovi jako sumnjivih i moralnih i profesionalnih kvaliteta, zaključuje Stojanović. On smatra da predsjednik Republike najveće povjerenje ima u srbijansku vojsku (VS).“Nikad se nije desilo da predsednik svakoj jedinici VS ponaosob čestita njihove praznike, što govori da mu je stalo itekako do poverenja i ugleda u Vojsci” kaže Stojanović.

Vlast braće Vučić je prošle godine sprovela široke čistke u policiji, vojsci, i državnoj bezbjednosti (BIA) o čemu je Monitor već pisao.

Policijski general Bogoljub Živković je umirovljen u januaru prošle godine. Penzija je uslijedila nakon što su ga predsjednik i njegovi tabloidi prozvali da mu sin učestvuje na protestima. Sam Živković je izjavio da mu je rečeno da je sklonjen „na zahtev predsednika“.Radar  je izvijestio da je nakon Živkovića u penziju otjerano još oko 60 iskusnih policajaca. Prošlog septembra je smijenjen i umirovljen komandant Specijalne antiterorističke jedinice (SAJ) Spasoje Vulević. Vulević je tada izjavio da su mu unutrašnji ministar Ivica Dačić i direktor policije Dragan Vasiljević rekli da „predsednik ne želi da ima oružanu formaciju koja nije pod njegovom apsolutnom kontrolom”, i zbog toga Vulević ne može ostati komandant. U aprilu prošle godine je umirovljen i komandant 63. padobranske brigade general Nenad Zonić, koji se javno drznuo da  kaže da jedinica ne može biti zloupotrijebljena. Vojnobezbedonosna agencija (VBA) je dobila novog direktora – Đura Jovanića  a za načelnika Vojnoobaveštajne agencije (VOA) je postavljenVladimir Planić iz BIA-e. Komandant Ratnog vazduhoplovstva Duško Žarković  je, navodno „na sopstveni zahtev“ aprila 2025. otišao u mirovinu. Prošlog juna je prijevremeno umirovljen i komandant Kopnene vojske general potpukovnik Milorad Simović. Iako se govorkalo da će Miroslav Talijan, komandanta vojne 72. brigade za specijalne operacije za sada je ostao na svom mjestu, navodno uvjerivši braću Vučić da je lojalan njima.

Po Ustavu Srbije predsjednik ima samo ceremonijalna ovlašćenja dok unutrašnju i vanjsku politiku vodi Vlada Srbije.

Predsjednikov brat Andrej Vučić nema nijednu javnu funkciju.  Na ročištu pred Osnovnim sudom u Podgorici po tužbi za klevetu koju je podnio protiv Vijesti zbog prenošenja razgovora između kriminalaca na nekada zaštićenoj SKY ECC aplikaciji, Andrej je izjavio da je porodični čovjek koji već 28 godina radi u Narodnoj banci Srbije (NBS). U tužbi protiv Daily Press-a, osnivača Vijestinaveo da mu je povrijeđeno pravo ličnosti, da su širene neistine o njemu u objavi od 23. januara 2024. godine pod naslovom “Zvonko i Andrej slavili milijardu”. Na ročište je došao u pratnji predsjednika Demokratkse narodne partije (DNP) Milana Kneževića i lojalističkog novinara Dražena Živkovića.

Glavni akteri sporne prepiske su odbjegli narko policajac Ljubo Milović i Miloš Božović, kriminalac sa značkom BIA-e. Milović piše Božoviću u formi pitanja : „Vele da su Zvonko i Andrej milijardu slavili skoro“. Božović potvrđuje da „jesu slobodno, pratim ja malo kretanja njegova”. Andrej Vučić je osim Vijesti, gdje je proces u toku, tužio redakciju novine i portala Nova u Beogradu zbog prenošenja iste informacije. Viši sud je osudio  redakciju i novinarku, i istovremeno obeštetio brata predsjednika sa 100 hiljada dinara. Međutim, Apelacioni sud je oborio presudu i vratio parnicu na ponovni postupak jer su razlozi navedeni u obrazloženju “nejasni i protivrečni”. Takođe ni činjenično stanje nije potpuno i pravilno utvrđeno, navodi se u presudi Apelacionog suda. Nakon ovoga za očekivati je nova kampanja protiv nezavisnih sudija i tužilaca u Srbiji.

U drugim SKY prepiskama između raznih kriminalaca i biznismena može se vidjeti da se oni bore za naklonost Andreja jer on kadrira i u privredi i u bezbjedonosnim službama i navodi se kao poslovni partner Veselinovića. Veselinović se odavno pominje kao jedan od narko barona i kriminalnih bosova u službi porodice Vučić. Izvještaj BIA-e iz 2011.kojeg je objavio KRIK označava Veselinovića kao vođu kriminalne grupe koja se bavi trgovinom droge, švercom oružja i nafte, zelenašenjem i pranjem novca. BIA navodi da je u poslovima s drogom Veselinović  blisko sarađivao sa albanskim kosovskim kriminalcem Ismetom Osmanijem Curijem. Veselinovićev kum Milan Radoičić, nekadašnji potpredsjednik Srpske liste na Kosovu, je preuzimao je drogu Osmanija i prenosio je u Srbiju.

Za Crnu Goru najinteresantnija je smjena u decembru 2025. Marka Parezanovića, dosadašnjeg načelnika operative BIA-e i čovjeka od povjerenja Aleksandra Vučića. O njegovim subverzivno – obavještajnim aktivnostima kod nas su pisani superlativi u režimskim Večernjim Novostima gdje mu se pripisuju i zasluge za rezultate popisa stanovništva i resrbijanizaciju Crne Gore. Novi šef operative BIA-e je dosadašnji šef novosadskog centra BIA-e Nikola Vasiljević. Novi Sad je inače de fakto baza iz koje djeluju Prvi brat i Veselinović, pa neki ovo postavljenje dovode u vezu s njima. Jedan od razloga za smjenu Parezanovića su i do sada, kako je ocijenjeno, nedovoljni rezultati u destabilizaciji unutrašnjih crnogorskih političkih prilika.

Po nezvaničnim informacijama Monitora iz zapadne diplomatske zajednice u Beogradu, sadašnje operacije BIA-e i njenih kriminalnih kartela se fokusiraju na sakupljanje komprimitirajućih materijala – snimaka (prevashodno seksualne prirode) čiji akteri su pojedini crnogorski političari.Za sada kampanja i ucjene ne daju rezultate koje beogradski Vožd priželjkuje, posebno u miniranju EU puta zemlje.

Jovo MARTINOVIĆ

Hladnjače su pune, pa su ovdašnji prerađivači obustavili otkup od malih proizvođača mlijeka (do 100 litara dnevno). A svo mlijeko koje se otkupi, upakuje ili preradi, predstavlja tek petinu ili, u najboljem slučaju, četvrtinu onoga što ovdašnje tržište konzumira

Dok završavamo ovaj broj Monitora pred Ministarstvom poljoprivrede traje protest proizvođača i prerađivača mlijeka. Drugi ove nedjelje.

Skladišta domaćih prerađivača su prepuna, zbog čega su oni smanjili otkup. U prvom talasu, obustavljen je otkup od proizvođača koji su, na dnevnom nivou, predavali manje od 100 litara svježeg mlijeka. Približno 400 domaćinstava/gazdinstava. Prema najavama, ukoliko problem potraje, bez otkupa će ostati i (naj)veći farmeri.

U resornom Ministarstvu su, nakon prvog protesta, osmislili privremeno rješenje: mlijeko iz prepunih hladnjača poslaće u Srbiju da ga tamo upakuju u tetrapak. Ambalažu obezbjeđuje mljekara Lazine. Onda će ga vratiti u ovdašnje trgovine. Ako se mlijeko rasproda, do septembra su svi mirni.

Problem je što je u Srbiji na snazi privremena zabrana uvoza mlijeka, pa planirana operacija tetrapak treba dozvolu srpske Vlade. A nje nema, evo peti dan. Dok rastu brige i nezadovoljstvo egzistancijalno ugroženih stočara.

Nikada se u Crnoj Gori nije bolje živjelo, ustvrdio je prije samo desetak dana ministar poljoprivrede Vladimir Joković. Izrečeno je trebalo da prikrije podatak da je Vlada za finansiranje ovogodišnjeg agrobudžeta izdvojila znatno manje budžetskih sredstava nego godinu ranije (36 miliona ove, 56,5 prošle godine). Plate su veće, zaposlenih je više, pa je veća i potrošnja, nabrajao je ministar:  “Zbog toga raste i uvoz hrane, ali to ne znači da domaća proizvodnja stagnira”.

Tri dana kasnije, pokazalo se kako i od viška može da zaboli glava. Makar on bio samo sezonskog karaktera.

Višak mlijeka ponuđenog za otkup javlja se početkom proljeća, tokom septembra i oktobra, te u periodu decembar – početak januara, kada dolazi do pada potražnje zbog posta. Međutim, ako posmatramo cijelu godinu, domaći proizvođači mlijeka i mlječnih proizvoda obezbjeđuju manju polovinu onoga što se potroši u Crnoj Gori.

Prema dostupnim statističkim podacima za prošlu, 2025.  godinu, Lazine, Srna i Nika otkupile su i preradile oko 30 miliona litara kravljeg mlijeka. To je između trećine i polovine ukupne godišnje proizvodnje u Crnoj Gori koja se, nezvanično, procjenjuje na 60-80 miliona litara. Ostatak proizvođači iskoriste za vlastite potrebe ili proizvodnju sira i skorupa za (pijačnu) prodaju. Prema zvaničnim procjenama Ministarstva poljoprivrede, proizvodnja mlijeka je dvostruko veća, ali do prerađivača stigne manje od petine (17 odsto) onoga što se pomuze.

Uglavnom, mlijeko koje se otkupi, upakuje ili preradi u jogurt, kiselo mlijeko, pavlaku… predstavlja tek petinu ili, u najboljem slučaju, četvrtinu onoga što ovdašnje tržište konzumira preko trgovina, hotela i restorana (120 -150 miliona litara godišnje).

Kada bi Crna Gora danas zabranila uvoz mlijeka i mlječnih proizvoda i iz trgovina povukla proizvode iz uvoza, do vrha pune hladnjače prerađivača i trgovaca ispraznile bi se za 5-7 dana. Nakon toga bi zavladala nestašica, a cijene mlječnih proizvoda u trgovinama krenule bi da rastu. Maslaca i industrijskih (žutih) sireva ne bi bilo ni za lijek, pošto u tom segmentu domaća proizvodnja pokriva manje od petine tražnje (sirevi), odnosno, nije relevantan akter na tržištu (maslac).

Pokazuje nam to i tok novca. „Tri najveće crnogorske kompanije koje se bave preradom i prodajom mlijeka i mliječnih proizvoda –Lazine, Nika i Srna ostvarile su ukupni godišnji prihod od 26,06 miliona eura. Sa druge strane, samo Imlek Boka, koji na crnogorskom tržištu distribuira uvozno mlijeko i mliječne proizvode, uključujući prepoznatljivu kravicu, imao je ukupni prihod od 34,68 miliona eura”, pokazuje prošlogodišnja analiza portal Bankar.me. Da pritvrdimo: samo jedan uvoznik mlijeka i mlječnih proizvoda, doduše najveći, imao je za približno 25 odsto veći prihod nego svi crnogorski prerađivači zajedno. A svoje mjesto na ovdašnjem tržištu našli su i drugi uvozni brendovi, poput hrvatskog Dukata, slovenačkog Zbregova, njemačkog Megglea… Sve skupa, mlijeka i njegovih prerađevina uvezemo za 90 – 100 miliona eura godišnje. U svojoj kući ne proizvedemo ni pola te vrijednosti.

To, ipak, nije razlog da u Ministarstvu poljoprivrede ne budu zadovoljni. “U prethodnom periodu zabilježen je rast stočnog fonda, prije svega zahvaljujući uvozu kvalitetnih rasnih grla i unapređenju genetike, što je dovelo do povećanja ukupne proizvodnje mlijeka”, navodi se u jednom od saopštenja napisanih nakon obustave otkupa mlijeka i protesta koji su uslijedili. “To je upravo pokazatelj uspješnosti mjera koje Ministarstvo sprovodi u prethodnom periodu. Upravo iz tog razloga, neophodno je paralelno razvijati i kapacitete za preradu i plasman, kako bi se obezbijedila stabilnost tržišta i održivost domaće proizvodnje.”

Prije čestitki: podaci Monstata s kraja prošle godine pokazuju na blagi rast broja goveda i nešto veći porast broja ovaca u Crnoj Gori u odnosu na 2024. godinu. Problem je to što smo pretprošle godine, kada je urađen popis poljoprivrede, ustanovili da je između dva popisa (2010. – 2024.) broj goveda smanjen za skoro 15, a ovaca za 27 odsto. Tako nas je “uspješnost mjera” Ministarstva poljoprivrede u prethodnih 15 godina (šest poslednjih vlada) koštala gubitka svakog šestog goveda, svake četvrte ovce i, što nije najmanje važno, svakog trećeg poljoprivrednog gazdinstva.

Prema zvaničnoj statistici, krava muzara u Crnoj Gori daje oko 3.500 litara mlijeka godišnje. A njena rođaka sa farmi u EU dva do tri puta više: 7.000 – 10.000 litara mlijeka za 12 mjeseci.

Ni taj podatak ne smeta Vladimiru Jokoviću da nastavi sa samohvalama. “Poljoprivrednik sa 15 muznih krava može dobiti godišnje subvencije u visini godišnje plate premijera, plus sav prihod od proizvodnje“, naveo je ministar poljopirvrede gostujući u Bojama jutra TV Vijesti. Nakon što je, skoro konspirativno, saopštio da bi ovogodišnji agrobudžet bio značajno manji da su se u njegovom Ministarstvu i Vladi držali EU standarda i direktiva.

Pokušali smo da u Ministarstvu poljoprivrede  saznamo koje su to mjere i programi iz agrobudžeta sporni iz perspektive EU integracija. I imaju li oni spremne alternative za njihovu realizaciju u budućnosti, počev od naredne godine. Pitanja poslata u ponedjeljak na zvaničnu adresu PR službe Ministarstva ostala su bez odgovora.

Zato oni koji od agrobudžeta očekuju podršku za svoj posao, ali i stručnjaci koji se tim dokumentom bave analitički, prepoznaju tri najvažnije grupe problematičnih rashoda. Prve na toj listi su staračke naknade. Njima, stara je priča, nije mjesto u agrobudžetu već se ona moraju “preseliti” u onaj dio državnog budžeta iz kojeg se finansiraju sve ostale mjere socijalne politike. Koliko god da će ta “seoba” učiniti vidljivim koliko država, zapravo, (ne)pomaže razvoj crnogorske poljoprivrede i stočarstva.

Naredne stavke, smatraju verzirani, koja će teško zadržati svoje mjesto u agrobudžetu pripremljenom po EU standardima jesu sve one koje se odnose na finansiranje institucija i razni programi “podrške sistemu”. Pojednostavljeno, država ne može sopstvene obaveze i aktivnosti prikazivati kao dio agrobudžeta. On je namijenjen proizvođačima i prerađivačima hrane.

Ali, ne tako da bi se zadržalo postojeće stanje (“sačuvalo selo”), već da se ostvara stvarna i mjerljiva poboljšanja. I količinom i kvalitetom.  Sporni će, dakle, postati fiksni iznosi koji se isplaćuju po grlu krave, ovce, koze, bez pune kontrole efikasnosti proizvodnje i poštovanja higijenskih i ekoloških standarda. Tu će, očigledno, prednost imati srednje i velike farme, dok će držanje stoke radi naplate državnih subvencija postati stvar prošlosti. Ili zloupotreba na koje smo se, makar kao posmatrači, svi po malo navikli.

Vratimo se aktuelnom.

Okupljene proizvođače i prerađivače mlijeka nije primio niko iz resornog Ministarstva (nijesu se na vrijeme najavili), pa je u pomoć priskočio lično premijer. Nakon sastanka sa farmerima i mljekarima, Milojko Spajić se oglasio na X-u: “Sagledali smo probleme sa kojima se suočavaju i razmotrili moguća kratkoročna, kao i rješenja koja će na dugi rok unaprijediti stanje u sektoru… U cilju rješavanja nastalog problema neophodno je uključiti sve strane, koji će doprinijeti očuvanju i stabilnosti domaće proizvodnje.”

Znači ništa. A mlijeko je kvarljiva roba.

Zoran RADULOVIĆ