Povežite se sa nama

DRUŠTVO

CRNA GORA I INTEGRACIJE: Godina NATO, ponovo bez NATO?

Objavljeno prije

na

Vrijeme je dobilo ubrzanje na cijeloj planeti, ali kao da je u Crnoj Gori ono stalo. Ko više pamti da su 2009. godine u Sjevernoatlantsku alijansu primljene Hrvatska i Albanija. Sa tim susjednim državama i Makedonijom, a na inicijativu SAD-a, Crna Gora je tvorila tzv. Jadransku povelju, organizaciju koja je te zemlje pripremala za prijem u NATO. U Vašingtonu su smatrali da će njihovim učlanjenjem biti zatvoren ,,bezbjedonosni prsten” na jugoistoku Evrope, odnosno da će od Atlantika do Male Azije biti osigurano južno krilo Alijanse. Crnoj Gori je sa samita održanog u Strazburu i Kelnu poručeno da samo malo sačeka i da će ona biti prva sljedeća članica tog vojno-političkog saveza, ali da istovremeno mora da radi na reformama.

Zvaničnici u Podgorici su mogli da odahnu: na tzv. politici “aktivnog čekanja” su se izvještili do savršenstva. Igra na geopolitičkoj klackalici, ili kako bi to nezgrapno kazali u Stejt dipartmentu, na liniji vatre, mogla je da se nesmetano nastavi, a da se vlast sačuva bez bojazni. Godine su prolazile, samiti Alijanse se održavali, mijenjali se nacionalni koordinatori za komunikacione strategije, ali ključni strateški cilj nikako da se ostvari.

Neki su analitičari ukazivali da najistaknutiji predstavnici režima suštinski ne žele da Crna Gora postane dio te alijanse. ,,Nakon toga, oni nikada ne bi držali apsolutnu vlast. Kada profunkcioniše pravna država, oni bi sigurno izgubili vlast, slobodu i većinu svoje imovine. Nekome od njih će biti ugrožen i život zbog njihovih međusobnih obračuna”, ocjenjuje analitičar geopolitike, general Blagoje Grahovac.

Kako, dakle, to odlično znaju čelnici u Podgorici, a istovremeno im je polazilo za rukom da se predstavnicima vlada SAD i EU predstave kao jedina snaga koja, u zemlji sa dominantnom pravoslavnom većinom i jakim ruskim uticajem, može obezbijediti većinsku podršku građana za ulazak u NATO, realno je bilo pretpostaviti da će se ovaj proces otaljavati dok je god moguće. Zato se niko od upućenih nije iščuđavao što se podrška tom prioritetu vanjske politike kretala oko 35 odsto u biračkom tijelu, a tolika je podrška Đukanovićevoj stranci. A gdje su manjine, članovi i simpatizeri građanskih stranaka (SDP, GP, LP, CDU…), pa je DPS na nedavno održanom Glavnom odboru saopštio da zbog povećanja podrške u članstvu podiže na noge partijsku mašineriju.

Konačno su tu igru prozreli Amerikanci, pa je potpredsjednik SAD Džozef Bajden pozvao crnogorskog premijera da početkom februara dođe u Minhen, kako bi u četiri oka razgovarali na marginama konferencije o bezbjednosti. Bajden je odlučno prenio Đukanoviću da želi napredak u oblasti vladavine prava i jačanja podrške javnosti, odnosno da će se ostvarivanjem konkretnih rezultata Crna Gora preporučiti za članstvo u NATO. Kao političar koji je strancima uvijek govorio ono što oni upravo žele da čuju, predsjednik crnogorske Vlade je rekao da njegova Vlada predano radi na ispunjavanju prioritetnih uslova. ,,Dobio sam uvjerenje da ukoliko Crna Gora obavi svoj dio posla možemo računati na apsolutnu, punu i jasnu podršku SAD za članstvo, a to bi vjerovatno značilo i puni konsenzus kod NATO saveznika i izglednu šansu da prije sljedećeg samita dobijemo poziv”, kazao je Đukanović.

Vidjećemo da li je to saznanje razlog što se sedmostruki premijer nije mnogo uzbudio zbog izjave francuskog predsjednika Fransoa Olanda da će njegova država biti protiv proširenja Alijanse. Ostaje takođe da se narednih dana ili sedmica utvrdi da li se izjava odnosi i na Crnu Goru (ili, kako navode neki analitičari na Ukrajinu, Moldaviju i Gruziju) ili je, pak, došlo do promjena u geostrateškoj politici. ,,Moguće je da su neki trendovi na geopolitičkoj sceni takvi da jedna supersila kao što je Francuska zahtijeva da se proširenje NATO-a stopira, ali mislim da građane Crne Gore treba mnogo više da brine neučinkovitost i nesposobnost nas samih “, naveo je član Građanskog pokreta Dritan Abazović.

Sve se ovo dešava u godini koja je označena godinom učlanjenja u NATO, u zemlji u kojoj se vladajuća koalicija održava, navodno, isključivo zbog tog razloga. ,,Može se desiti da Crna Gora uđe u NATO, ali da vlast ne uđe”, kaže predsjednik Skupštine i lider SDP-a Ranko Krivokapić uz isticanje da je sudstvo glavna prepreka ulaska Crne Gore u NATO.

Abazović tvrdi da Crna Gora ima vrlo skromne ili nikakve rezultate u borbi protiv korupcije i organizovanog kriminala, nema povećanu vladavinu prava i slobodu medija, kao ni kvalitetnu reformu sektora bezbjednosti i nema povećanja podrške za pristup NATO-u. ,,Mi svakako ostajemo van geopolitičkih igara, i ukoliko bismo ove zadatke ispunili, mislim da bi bez obzira na neke trendove, odgovor naših partnera bio drugačiji. Međutim, suludo je očekivati da će, u situaciji kad nemate faktički nikakav napredak u ovim segmentima, neko biti toliko naklonjen Crnoj Gori da joj uputi poziv za članstvo”, ističe predstavnik Građanskog pokreta.

,,Naredna politika podgoričkih vlastodržaca ići će u pravcu stare-nove političke ideje o jedinstvu ‘dva oka u glavi'”, tvrdi Grahovac.

Mustafa CANKA

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo