Povežite se sa nama

OKO NAS

CRNOGORSKI POLJOPRIVREDNI BRENDOVI: Kako poštovati stroge standarde

Objavljeno prije

na

,,Njeguška pršuta”, ,,pljevaljski sir”, ,,crnogorska goveđa pršuta” i ,,crnogorska stelja” su četiri proizvoda, koji su do sada zaštićeni oznakama kvaliteta na nacionalnom nivou. Oni imaju oznaku porijekla, koja predstavlja najviši oblik, što je definisano Zakonom o šemama kvaliteta poljoprivrednih i prehrambenih proizvoda. Prema tom zakonu sve faze proizvodnje, od sirovine do prerade, treba da se odvijaju u određenom geografskom području. Da će se izboriti za to da njihovi proizvodi budu na taj način prepoznatljivi izvan granica Crne Gore nadaju se i proizvođači lisnatog i sira ,,prljo”, sira, kajmaka i meda.

Kako kažu u Ministarstvu ekonomije, zaštita poljoprivrednih i prehrambenih proizvoda šemama kvaliteta predstavlja instrument koji proizvođačima hrane omogućava da povećaju tržišnu vrijednost svojih proizvoda, a istovremeno obezbjeđuje potrošačima veći nivo zaštite i pružanje jasnih informacija o porijeklu proizvoda. Pored toga, kažu nadležni, promocija takvih proizvoda doprinosi prepoznatljivosti krajeva iz kojih potiču, pozitivno utiče na prihod poljoprivrednih gazdinstava i podstiče poljoprivredne proizvođače na udruživanje i organizovaniji nastup na tržištu.

,,Crnogorska goveđa pršuta” i ,,crnogorska stelja” su brendirane prije mjesec, ,,njeguški pršut” pretprošle godine, a ,,pljevaljski sir” lani.

,,Njeguški pršut” prvi je crnogorski proizvod koji je nacionalnim zakonodavstvom zaštićen kao oznaka kvaliteta. Proceduru zaštite pokrenulo je, i u saradnji sa Ministarstvom poljoprivrede i ruralnog razvoja, uspješno realizovalo Udruženje proizvođača njeguških specijaliteta sa Cetinja. Od sticanja nezavisnosti Crne Gore uloženi su napori da se proizvod zaštiti i po važećem zakonodavstvu usaglašenim sa EU standardima.

U Specifikaciji koju je izdalo Udruženje proizvođača njeguških specijaliteta potencira se kvalitet mesa i jasno navodi da ne može svaka osušena pršuta biti njeguška pršuta. ,,Na svježem butu ne smije biti vidljivih znakova bilo kakvih traumatskih procesa. Meso mora biti kompaktne strukture, suve površine i prepoznatljive crvenkasto-ružičaste boje. Zabranjena je upotreba blijedog, mekanog, vodenastog mesa ili tamnog, tvrdog i suvog mesa, odnosno, mesa normalne boje, ali mekog i vodenastog (RSE) i mesa koje je čvrsto i nije vodenasto, ali je blijede boje. Vrijednost pH, u trenutku ulaska mesa u sušaru, mjerena u području poluopnastog mišića treba da iznosi između 5,5 i 6,1”- precizirano je u tom dokumentu.

Zakon je obavezao proizvođače da čak definišu i detalje o debljini slanine na spoljašnjem i unutrašenjem dijelu buta.

U Udruženju proizvođača pljevaljskog sira kažu da je komplikovana procedura za zaštitu geografskog porijekla počela čak prije pet godina, što je za njih značilo i nastojanje da spriječe nelojalnu konkurenciju. Navodno, već godinama, na tržištu se kao ,,pljevaljski” prodaje sir iz regiona, po znatno višoj cijeni od one koju ima originalni proizvod. ,,Priznavaće se samo sir koji je proizveden na teritoriji opštine Pljevlja i to će dosta značiti za poljoprivredne proizvođače. Zaštitom su proizvođači dobili i veće obaveze, jer će se sir proizvoditi po ustanovljenim standardima i moraće da opravda svoje ime”- kažu u tom udruženju.

To ih obavezuje i na poštovanje standarda da, na primjer, sir bude u pločicama veličine 2-4 cm. Moraće se voditi računa koliko mlijeka ulazi u siraru i koliko se od tog mlijeka proizvede sira. Standardi nameću čak i potrebu vođenja računa o vodi u kojoj se peru cjedila u procesu proizvodnje, kao i o dužini samopresovanja.

Pljevaljski sir se proizvodi nekoliko stotina godina na isti način, prema recpetu koji su domaćice prenosile s koljena na koljeno. Ipak, Pljevljaci su svjesni da ih dobijanje ,,brenda”, pored brojnih prednosti, obavezuje na dodatno vođenje računa o svakom koraku proizvodnje. Pa i o najsitnijim detaljima.

,,Dobili smo nove pogodnosti ali i mnogo obaveza. O tome se mora do detalja voditi računa. Iako je zahtjevno, vjerujemo da imamo kapacitete da sve ispoštujemo”, kažu u Udruženju.

Sa mnogo pažnje će od sada biti prinuđeni da postupaju i oni koji proizvode ,,Crnogorsku goveđu pršutu” , koje je definisana kao ,,suvomesni proizvod od goveđeg mesa ekstra, prve i druge kategorije, soljen i dimljen na bukovom ili grabovom drvetu.” A da bi se suvo ovčje meso prodavalo pod nazivom ,,crnogorska stelja” treba da bude isključivo dimljeno na bukovom ili grabovom drvetu.

U skladu sa definisanim standardima, koji će se, tvrde, nadležni strogo poštovati, proizvodnja ,,crnogorske goveđe pršute” i ,,crnogorske stelje” ograničena je na sjeverni dio zemlje. Oblast proizvodnje obuhvata cjelokupnu ili dio teritorije 13 opština sa sjevera Crne Gore . Taj dio države karakteriše planinska klima, sa uticajem kontinentalne, na nadmorskoj visini od 550 do 2.000 metara.

Proceduru zaštite ta dva proizvoda pokrenula je NVO Udruženje za kvalitet mesa sjevera Crne Gore, koja je formirana 2015. godine. Osim što je formirano udruženje za potrebe zaštite crnogorske goveđe pršute i crnogorske stelje, urađene su dvije specifikacije proizvoda, sa pratećom dokumentacijom. Radi edukacije i pripreme proizvođača za proceduru zaštite i dalju internu kontrolu proizvodnje ovih proizvoda, sprovedene su brojne aktivnosti, među kojima su i studijska putovanja proizvođača u Austriju, Hrvatsku, Italiju

Proizvođači zaštićenih proizvoda, odnosno oni koji su te projekte realizovali kažu da je iza njih, ali i pred njima, mukotrpan posao i odgovornost. Kažu da u procesu zaštite, najzahtjevniji dio predstavlja pisanje adekvatne „Proizvođačke specifikacije”. U tom osnovnom dokumentu do detalja se opisuje proizvod i način proizvodnje. To mora biti proizvod koji ima dokazanu reputaciju i istoriju, a specifičnost proizvoda mora biti uslovljena geografskim okruženjem, vještinama ili dokazanom tradicionalnom metodom proizvodnje.

Proizvođači se nadaju da će se sve to isplatiti. Poznato im je da na nivou EU razlika u cijeni između zaštićenih proizvoda i drugih iz iste grupe iznosi između 20 i 30 odsto, što je, tvrde, dodatni stimulans. Do sada je u EU zaštićeno oko 700 poljoprivrednih i prehrambenih proizvoda, a prednjače Francuska i Italija. Regulativa EC 510/06 pruža mogućnost da i proizvođači iz zemalja koje nisu članice EU imaju pravo zaštite svojih proizvoda podnošenjem zahtjeva direktno Evropskoj komisiji.

Dugi sudski sporovi u evropskim zemljama oko prava nad nekim brendovima svjedoče o važnosti sistema zaštite. Deceniju i po Grci su vodili i dobili spor sa Dancima oko feta sira. Sličan nesporazum traje i između Srbije i Makedonije sa Slovenijom oko ajvara. Još nije jasno da li je šljivovica sa Balkana ili češka.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

POTVRĐENA OPTUŽNICA PROTIV VESELINA VELJOVIĆA: Skaj prepiska u centru pažnje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nakon potvrđivanja optužnice, oglasilo se SDT stavom da je vijeće Višeg suda potvrdilo da sadržina dekriptovane komunikacije preko SKY ECC aplikacije predstavlja zakonit dokaz. Veljovićev advokat tvrdi suprotno

 

Viši sud u Podgorici potvrdio je optužnicu protiv bivšeg direktora Uprave policije Veselina Veljovića. Optužnicom je obuhvaćeno 15 osoba koje se terete za stvaranje kriminalne organizacije, krijumčarenje, pranje novca i zloupotreba službenog položaja. Podsjećamo, Veljović se tereti da je 2020. godine postao pripadnik kriminalne organizacije koju je 2018. godine formirao Aleksandar Mrkić radi šverca cigareta i pranja para. Konkretno, tereti se da je 25. decembra 2020. godine Mrkiću dojavio da će policija pretresti prostorije koje koristi pripadnik njegove kriminalne organizacije Mujo Nikočević.

Nakon potvrđivanja optužnice, oglasilo se i Specijalno državno tužilaštvo koje se saopštilo da je vijeće suda potvrdilo pravno stanovište SDT-a da sadržina dekriptovane komunikacije preko SKY ECC aplikacije, pribavljena u postupku međunarodne pravne pomoći u krivičnim stvarima, predstavlja zakonit dokaz. „Nema razloga da se dovodi u sumnju zakonitost procedure pred nadležnim inostranim pravosudnim organom koji je taj dokaz prikupio, te da se svakako međunarodna saradnja zasniva na međusobnom povjerenju, odnosno pretpostavci da je dokaz u drugoj državi pribavljen na zakonit način“, piše u saopštenju koje potpisuje specijalni tužilac Vukas Radonjić.

Veljovićev advokat Mihailo Volkov u razgovoru za Monitor kaže da ga odluka Višeg suda kojom se potvrđuje optužnica protiv njegovog klijenta nije iznenadila. Naprotiv, tvrdi, to je i očekivao. „Nijesam vjerovao da će vanraspravno vijeće Višeg suda imati dovoljno pravne kuraži da obustavi postupak, posebno pri činjenici da se u dijelu Veselina Veljovića kompletna osnovana sumnja bazira samo na navodnoj skaj prepisci koja, uzgred, ni sama po sebi nije krivično opterećujuća. Svako onaj ko je bio u Višem sudu na tim ročištima zna kvalitet takvih rješenja i značaj samog instituta potvrđivanja optužnice koji će vrlo brzo da nestane iz zakonske procedure. Tako da s tim u vezi nijesam iznenađen“, kazao je Volkov.

Svetlana ĐOKIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ISTRAŽIVANJE INSTITUTA ALTERNATIVA: Preko 5.000 službenih automobila

Objavljeno prije

na

Objavio:

Vrijednost prevoznih sredstava u državnom vlasništvu je blizu 20 miliona eura. Ogromni vozni park institucijama nije dovoljan, pa je za ovu godinu najavljena kupovina još automobila u vrijednosti od najmanje četiri miliona eura

 

Prema podacima MUP-a iz februara 2024. godine, u Crnoj Gori je registrovano 4.658 vozila u državnoj svojini, što je za 377 više u odnosu na 2022. podaci su iz istraživanja koje je uradio Institut Alternativa.

Podaci MUP-a pokazuju da 4.658 vozila koristi 460 institucija. Najviše vozila ima MUP – 550. Potom slijedi Pošta Crne Gore – 345, Uprava policije – 181, Glavni grad Podgorica – 169, ANB – 119. Više desetina registrovanih vozila imaju i Uprava za inspekcijske poslove – 90, Uprava prihoda i carina – 77, Monteput – 72, Zavod za hitnu medicinsku pomoć – 54, Uprava za katastar i državnu imovinu – 44, Uprava za šume i Radio-televizija Crne Gore – po 43, Uprava za izvršenje krivičnih sankcija – 42, Putevi – 40, Aerodromi – 39, Uprava za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove – 38.

Ovi podaci nijesu  cjelovit pokazatelj broja vozila koja se koriste za potrebe državnih i lokalnih organa i institucija, te troškova koji nastaju njihovim korišćenjem. U ovaj broj ne ulaze vozila koja državne institucije uzimaju na lizing, s obavezom povraćaja vozila nakon isteka ugovorenog perioda, kao što su u prethodnom periodu radile Uprava za inspekcijske poslove i Uprava policije. Iako po državni budžet nastaju troškovi za ta vozila (višegodišnji zakup, troškovi goriva…) i koja neminovno čine vozni park državne institucije, ta vozila registruju davaoci lizinga, pa se ne prikazuju u broju vozila registovanih na državni organ.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

RAZVOJ KOLAŠINA ZAOBILAZI KOLAŠINCE: Više gradilišta, veća stopa nezaposlenosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

To što Kolašin, kako predstavnici vlasti vole da kažu,  doživljava ekspanzivan razvoj , nije uticalo značajnije na  rast broja zaposlenih koji žive u tom gradu.  Na  kolašinskim gradilištima rade , mahom, strani državljani

 

Iako je u Kolašinu   između 15 i 20 aktivnih gradilišta, tokom minule godine prijavljeno je svega sedam slobodnih radnih mjesta iz oblasti građevinarstava. Investicioni bum, za sada, onima koji traže posao nije donio skoro nikavu korist, pa je stopa nezaposlenosti u toj opštini  više nego duplo veća od državnog prosjeka i iznosi čak 33,8 odsto. Na evidenciji  Biroa rada je 795 Kolašinca ili 10 više, nego, recimo, 2018. godine,  kada je stopa nezaposlenosti bila oko 25 odsto.

Broj nezaposlenih lani, u odnosu na  2022. godinu,  smanjen je za 8,7 odsto. U  kvalifikacionoj strukturi  dominaniraju oni sa III, IV i V nivoom kvalifikacija obrazovanja (52,7 odsto). Među Kolašinkama i Kolašincima koji traže posao oko 10 odsto je visokoškolaca. Prema Informaciji, koju su nedavno iz Zavoda  za zapošljavanje (ZZZ) dostavili lokalnom parlamentu, na posao je u decembru prošle  godine čekalo 76 osoba sa invaliditetom, što je za pet manje u odnosu na isti period prethodne godine.

“U 2023. godini Birou rada poslodavci su prijavili 284 slobodna radna mjesta, što u odnosu na isti period prethodne godine, predstavlja smanjenje od 16,2 odsto. U istom tom periodu broj prijavljenih slobodnih mjesta u Crnoj Gori porastao je za 5,5 odsto”, piše u dokumentu dostavljenom Skupštini opštine (SO). Kolašinski poslodavci lani  su iskazali najveću potrebu za srednjoškolskim zanimanjima (114 prijavljenih slobodnih radnih mjesta), zatim za visokoškolcima (95), dok je bilo 75 slobodnih radnih mjesta za zanimanja I i II nivoa obrazovanja. Najviše slobodnih radnih mjesta prijavljeno je u djelatnosti obrazovanja, usluge smještaja i ishrane, te administrativne i pomoćne uslužne djelatnosti.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo