Povežite se sa nama

DRUŠTVO

DOSIJE KORUPCIJA NA LOKALNOM NIVOU: KOLAŠIN (2): Zemlja za odabrane – formula za bogaćenje

Objavljeno prije

na

Opština Kolašin oštećena je za enormne sume novca zbog nezakonite rasporodaje opštinskog zemljišta tokom proteklu deceniju i po, za što još niko nije odgovarao. Formula za bogaćenje privilegovanih na štetu Kolašina bilo je više, ali ova sa zemljištem je vrlo jedostvana – kupiš plac od Opštine, recimo, za 1000 eura, a prodaš ga sjutradana za 70.000. Ili prosto dobiješ opštinske kvadrate, jednim potezom pera. I eto, berićeta.

Dvodecenijska, sada već bivša, kolašinska vlast u kojoj su dva ključna čovjeka bili Mileta Bulatović i Mile Šuković, prodala je ili ustupila bez naknade milione kvadratnih metara na atraktivnim lokacijama. Zemlja je prodavana često ispod cijene, a nekada i poklanjana privilegovanim pojedincima, firmama ili sa njima povezanim licima. Zemljište je Opština ustupala i bez tragova o oglasima, i odluka Skupštine. Zbog svega toga još 2009. godine Opštinski odbor Sociajldemokratske partije ( OO SDP) podnio je krivičnu prijavu, koja godinama nije procesuirana.

,,Osnovano sumnjamo da su prodavali i poklanjali državno zemljište bez ikakve kontrole. Zaduživali su opštinu i davali zemljište pod fiduciju. U svemu tome su ih pratile institucije sistema”, izjavila je aktuelna predsjednica Opštine Kolašin Željka Vuksanović još kada je lokalna SDP podnijela prvu krivičnu prijavu protiv Šukovića i Bulatovića, koji su dugo pokrivali mjesta predsjednika Skupštine i Opštine Kolašin.

U septembru 2015. OO SDP Kolašin dopunio je i proširio krivičnu prijavu protiv Bulatovića i Šukovića i to zbog sumnji da su dali zemlju po povlašćenim cijenama ili bez naknade većem broju lica, na nezakonit način, što je, kako se tvrdi, nanijelo ogromnu štetu Opštini Kolašin i Crnoj Gori.

Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) imao je uvid u dio dokumentacije na osnovu koje je sačinjena krivična prijava. Od Specijalnog tuźilaštva do objavljivanja ovog teksta nijesmo dobili odgovor na pitanje rade li po ovoj prijavi. A u njoj zaista ima mnogo primjera koji navode na sumnje o zloupotrebi moći.

Tako je Opština Mirosalvu Rakočeviću, navodno po oglasu od 9. avgusta 2007. godine, prodala tri katastarske parcele: u katastarskoj opštini (KO) Kolašin 2024 kvadratnih metara za 40.500 eura; u KO Drpe 2619 kvadratnih metara, po cijeni od 26.200 eura; a u KO Smailagića Polje površinu od 3450 kvadratnih metara, za 7.000 eura.

Parcele u Kolašinu i Smajilagića Polju, Rakočević prodaje dan pošto ih je kupio i to po višestruko većoj cijeni. Zemlji u KO Kolašin za 24 sata porasla je vrijednost gotovo četiri i po puta, tako ono što je platio 40.500 eura, Rakočević prodaje za 182.000 era. Za plac u Smailagića Polju, dan kasnije, Rakočević je dobio dva i po puta više novca – 17.250 eura.

Treću parcelu u Drpama prodao je par mejseci kasnije, u oktobru 2007. Tu je cijena skočila gotovo šet puta. Tako je za ono što je platio 26.200 dobio 150.000 eura. Da rezimiramo: za tri parcele koje je ukupno platio Opštini 73.700 eura, Rakočević je dobio 349.250 eura. Zaradio je 275.950 eura! A toliko je Opština izgubila samo u tom poslu.

Sve ove parcele Rakočević je prodao kompaniji Allianz Kapital iz Budve.

Ovoj firmi još je nekoliko lica prodalo zemlju do koje su od Opštine Kolašin došli gotovo u bescjenje. Tako je Milan Bulatović toj kompaniji prodao 600 kvadratnih metara , za 33.000 eura. Tu je zemlju Bulatović nešto ranije kupio od Opštine za 600 eura. Dakle, euro po kvadratu, a prodao je čak 55 eura po kvadratu, s tim što, kako se navodi u krivičnoj prijavi OO SDP-a, ni tih 600 eura Bulatović Opštini nije platio, ali je uredno plac uknjižio na svije ime, prije transakcije sa Allianzom.

To prema krivičnoj prijavi, u koju je CIN-CG imao uvid, nije jedina opštinska parcela do koje je bez nadoknade Bulatović došao u posjed. On je na svoje ime uknjižio i parcelu u KO Kolašin od 391 metar kvadratni, koju je trebalo da plati 1955 eura, iako nije bilo oglasa ni odluke Skupštine o toj transakciji.

I Zoran Bulatović je trgovao sa Allianz Kapital: on je 1267 kvadratnih metara prodao toj kompaniji za 76.200 eura. Zemlju je prethodno dobio od Opštine Kolašin po simboličnoj cijeni, a da prema krivičnoj prijavi prije toga nije vršena procjena vrijednosti placa.

Allianza je kupila zemlju i u maju 2007. godine od Tomislava Bulatovića i to 710 kvadrata za iznos od 78.100 eura, dakle 110 eura po kvadratnom metru. Ranije je Bulatović taj plac kupio od Opštine, iako o prodaji te zemlje nije bilo odluke Skupštine Opštine, što je obavezno.

Allianze Kapital nije kupiovala samo zemlju preko posrednika. Trgovala je po privilegovanim cijenama direktno od Opštine Kolašin. U avgustu 2007. godine 8.748 kvadratnih metara kupili su za 87.500 eura, dakle nešto ispod 10 eura po kvadratu. Prema krivičnoj prijavio OO SDP, ni u ovom slučaju nije vršena procjena vrijednosti nepokretnosti, a u neposrednoj je blizini zemljište prodavano od 50 do 150 eura po kvadratnom metru.

Zanimljiva je i transakcija s početka 2005. Opština Kolašin je prodala Dejanu Đuraškoviću iz Podgorice 400 metra kvadratnih za 800 eura – dva eura po kvadratu. Ni o toj prodaji ne može se naći odluka SO Kolašin. Đurašković je istu parcelu, pošto je uknjižio, ubrzo prodao Zoranu Vlahoviću, bivšem glavnom administratoru ovog grada na sjeveru. Vlahović je platio zemlju 1.000 eura, dakle 2,5 eura po kvadratu. Međutim, u Vlahovićevim rukama placu enormno raste vrijednost i on je prodaje Allianz-u za 70.000 eura, ili 175 eura po kvadratu. Sedamdeset puta više nego što je kupio. Dobar posao za lokalnog funkcionera – daš hiljadu, a zaradiš 69.000 eura.

Prema registru Privrednog suda (CRPS) firma Allianz Kapital je osnovana u martu 2007. Godine. Osnivač je Igor Chaplygin, a direktor je bio Zoran Rakočević. Firma je osnovana prvo kao agencija za nekretnine, a kasnije se preregistruje u hotelijersko preduzeće. Brzo po registraciji, iz CRPS se briše ime Rakočevića, a kao jedino lice u društvu registruje se Chapygin.

Allianz prema državnom katastru posjeduje ogromnu imovinu, ne samo u opštini Kolašin, već i u Budvi i Kotoru. Na dio imovine u Budvi prošle godine uknjižen je teret, zbog neizmirenog poreskog duga od oko 33.000 eura. Posljednjih nekoliko godina ova se firma nalazila i na spisku blokiranih pravnih subjekata zbog duga od više desetina hiljada eura. A ove godine Allianz Kapital se našla na listi 200 najvećih poreskih dužnika sa dugom od 282.651,60 eura.

Ineče, prema ranijim napisima, formalni vlasnik Allianza je skupa sa nekoliko drugih lica kupovao zemlju između Svetog Stefana i Budve i to od nekadašnjeg tvorca projekta na Zavali Sergeja Polonskog. Uz Chaplyngina u tim su transakcijama, prema navodima medija, učestvovali Igor Pelyuhno i Nahum Emilfarb, koji je sada jedan od vlasnika Budvanske rivijere. Emilfarb je poznat po tome što je propali projekat Zavala transformisao u Dukljanske vrtove i što sada ima velike planove u prijestonici turizma, ali i drugim grdovima po obali.

„Da ste se i vi javili na oglas o prodaji opštinske zemlje, dobili biste je po istim uslovima, kao što su neki za koje pitate”, rekao je za CIN-CG Mileta Bulatović. Kada je CIN-CG insistirao da pojasni konkretne slučajeve, Bulatović je izgubio strpljenje i poručio: „Sjašite, prešli ste svaku granicu i vi, i istraživačko novinarstvo, i Vijesti. Znamo mi dobro ko ste vi”, rekao je Bulatović, ne nudeći odgovor na brojne dileme.

Ali, sve gore napisano jedan je, manji, dio priče. Opštinska prostranstva uzeli su najveći igrači. Mediji su ranije objavili da je većina njih kupovala zemlju u bescjenje. Prema podacima Uprave za nekretnine Aco Đukanović, brat crnogorskog premijera, upisao je u septembru 2009. na svoje ime preko 275 hiljada kvadratnih metara, rasprostranjenih na tri parcele u katastarskim opštinama Šljivovica i Smailagića Polje.

Edin Kolarević, premijerov sestrić, u Kolašinu ima šest parcela u katastarskim opštinama Kose i Smrčje. Ukpune površine oko 46 hiljada kvadratnih metara!

Ogromnu zemlju posjeduju i druga lica bliska vrhu Crne Gore – direktno ili preko povezanih lica i firmi. Tako se Zoran Bećirović, prijatelj premijera Đukanovića, domogao stotine hiljada kvadrata preko kompanija koje je privatizovao. Samo njegova SKI Resort – Kolašin 1450 posjedovala je oko 147.000 kvadratnih metara na Jezerinama kraj Kolašina. A Ljubiša Šestović, pašenog Branimira Gvozdenovića, dugogodišnjeg ministra u više Vlada Crne Gore, u ljeto 2008. godine došao je u posjed 83 hiljade metara kvadratnih.

Mreža za afirmaciju nevladinog sektora (MANS) podnijela je prije više godina krivičnu prijavu protiv Vlade Crne Gore i Ministarstva uređenja prostora, kao i protiv Aca Đukanovića, Edina Kolareviića, Dragana Bećirovića i Branimira Gvozdenovića zbog konflikta interesa. Naime, izradu prostornih planova za područje na kome se nalazi ogromna zemlja porodica Đukanović, Šestović i Kolarević, Vlada i njeno Ministarstvo dodijelil su Republičkom zavodu za urbanizam i planiranje (RZUP), koje je u vlasništvu Aca Đukanovića!

I ova krivična prijava, ostala je mrtvo slovo na papiru.

Milena Perović-Korać
Milka Tadić-Mijović

Ovaj tekst je dio projekta “Misli lokalno – djeluj lokalno! – Borba protiv korupcije na lokalnom nivou” koji realizuje Centar za građansko obrazovanje (CGO), u saradnji sa NVO “Bonum” iz Pljevalja, NVO Inkubator – Prostor za nezavisne kulturne inicijative iz Kotora i NVO Centar za istraživačko novinarstvo – CIN iz Podgorice, a finansira ga Evropska unija. Mišljenja iznijeta u tekstu predstavljaju stavove autora iz CIN-a i ni na koji način se ne mogu smatrati zvaničnim stavom EU, kao ni CGO-a, Bonuma i Inkubatora.

Komentari

DRUŠTVO

VIDRA, DIVOKOZE I MI: Nemoćnom sistemu džaba zakoni

Objavljeno prije

na

Objavio:

Vidra koja je u subotu iz okoline Crnog jezera usnimljena u urbanoj sredini, pronađena je, odmah sjutradan, mrtva i ostavljena pored kontejnera. Ni na ovaj događaj, kao ni na brojne prije njega, nadležni nijesu adekvatno odgovorili. Pažnju javnosti izazvala je i vijest da su poslije 40 godina na Orjenu primijećene divokoze. Ostaje nada da neće proći kao bezazlena, i zakonom zaštićena vidra

 

Prije nekoliko dana na Žabljaku je usnimljena vidra koja je iz svog staništa, okoline Crnog jezera, došla u urbanu sredinu. Taj snimak je podijeljen preko društvenih mreža, a propratili su ga oduševljeni komentari građana. Sjutradan, ta plašljiva, bezazlena i zakonom zaštićena vidra, pronađena je mrtva pored kontejnera. Ni na ovaj događaj, kao ni na brojne prije njega, nadležni nijesu adekvatno odgovorili.

„Slučaj stradale vidre govori o nivou društvene svijesti u Crnoj Gori. Nevjerovatno je kako je obesmišljen odnos ljudi prema drugim živim bićima i kako je od oduševljenja pojavom vidre došlo do njenog tragičnog kraja”, kaže za Monitor direktor Ekološkog pokreta Ozon Aleksandar Perović.

On ukazuje da je proganjanje i maltretiranje vidre snimanjem i praćenjem, samo po sebi, vid terora nad živim bićem. „Odavno govorimo o tome koliko je važno u obrazovni sistem uključiti, na primjer, humanu ekologiju, kako bi se shvatila odgovornost ljudi u ekosistemu i neophodnost brige za sva živa bića. Ili, ekološku psihologiju koja bi mogla uticati na unapređenje ekološke svijesti i bolje razumijevanje suživota u ekosistemu”.

Iz Nacionalnih parkova Crne Gore (NPCG) kažu da su preduzeli radnje u okviru svojih nadležnosti. „Nalazom veterinara utvrđeno je da vidra nema prostrijelne, ubodne rane, niti bilo kakve fizičke povrede. U cilju rješavanja slučaja, na našu inicijativu, a uz podršku Ministarstva ekologije, prostornog planiranja i urbanizma i Centra za ekotoksikološka ispitivanja, izvršiće se toksikološke analize kako bi se utvrdilo eventualno trovanje”.

To nije u potpunosti tačno. Falila je pravovremena reakcija nadležnih službi, koje su, svjesne opasnosti, bile dužne da vidru odmah bezbjedno vrate u njenu prirodnu sredinu. Kao što je to učinjeno, isto prije par dana, u slučaju divojareta koje se spustilo na put Mojkovac – Đurđevića Tara, a na koje su nadzornici Nacionalnog parka Durmitor, odnosno služba zaštite, naišli, preuzeli ga i odnijeli  u njegovo stanište.

I biološkinja Belma Šestović, stručna saradnica za zaštitu faune sisara u JP NPCG, ocijenila je da je mrtva vidra još jedan dokaz da ne umijemo da se odgovorno ponašamo prema raznolikosti biodiverziteta. „Ne dešava nam se prvi put ovakav  slučaj. Ubrzo će biti poznato kako je životinja stradala. Evroazijska vidra je poluakvatični sisar, pa nije čudno što je viđena na kopnu. Za nju je poznato da prelazi velike površine u potrazi za hranom prelaskom iz jednog vodotoka u drugi”, istakla je ona.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štempanom izdanju Monitora od 21. januara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ROMI I DISKRIMINATORNI ZAKON O IZBORU ODBORNIKA I POSLANIKA: Od margine do margine  

Objavljeno prije

na

Objavio:

Zakon o izboru odbornika i poslanika diskriminiše Rome. Na izjašnjenje nadležnih na inicijativu NVO Romska organizacija mladih (ROM) Koračajte sa nama – Phiren amenca za donošenje izmjena i dopuna tog zakona, kojima bi se obezbijedilo njihovo učešće u političkom životu Crne Gore, moraće da čekaju još. Manipulacija tom zajednicom traje decenijama

 

,,Sve dok romska zajednica ne bude imala autentičnog predstavnika u  Skupštini Crne Gore, domu gde se kroji njihova sudbina, ako se tamo ne čuje njihov glas, ne možemo očekivati suštinske promjene od kojih će ona  dugoročno imati koristi”, kaže za Monitor Serđan Baftijari, jedan od osnivača NVO Romska organizacija mladih (ROM) Koračajte sa nama – Phiren amenca i student na master studijama na Centralnoevropskom univerzitetu u Beču.

Iz Phiren amence krajem prošle godine podnijeli su inicijativu Skupštini Crne Gore za donošenje izmjena i dopuna Zakona o izboru odbornika i poslanika kako bi se obezbijedilo učešće u raspodjeli mandata izbornih lista za izbor poslanika romske manjinske nacionalne zajednice. Kako su objasnili, sadašnja verzija zakona diskriminiše Rome.

Ta se inicijativa oslanja na odredbe Okvirne Konvencije za zaštitu nacionalnih manjina kojom se zemlje ugovornice, među kojima je i Crna Gora, obavezuju da će jemčiti prava nacionalnim manjinama i ravnopravnost pred zakonom. Ta konvencija zabranjuje bilo koji oblik diskriminacije u oblasti ekonomskog, socijalnog, političkog i kulturnog života, i obavezuje države potpisnice da usvajaju odgovarajuće mjere u te svrhe.

Crna Gora, imajući u vidu kako je romska zajednica godinama tretirana na svim nivoima, ne ispunjava preuzete obaveze. Ne poštuje ni Ustav, koji propisuje da su zajamčena prava pripadnicima manjinskih naroda i drugih manjinskih zajednica na autentičnu zastupljenost u Skupštini Crne Gore i skupštinama lokalnih samouprava u kojima čine značajan dio stanovništva, shodno principu afirmativne akcije.

Prema sadašnjem Zakonu o izboru odbornika i poslanika izborne liste pripadnika manjinskih naroda ili zajednice stiču pravo na raspodjelu mandata ukoliko su osvojile najmanje 0,7 odsto ukupno važećih glasova na izborima. Još niži cenzus određen je za hrvatsku nacionalnu manjinu, zbog malog broja Hrvata koji žive u Crnoj Gori (6021). Ta lista treba da osvoji 0, 35 odsto od ukupno važećih glasova.

Isto pravilo ne važi i za Rome, kojih u Crnoj Gori, prema zvaničnim statističkim podacima – posljednjem popisu stanovništva, ima tek nešto više – 6251. ,,Prema svim istraživanjima, Romi  žive na margini društva. Ukoliko bude postojala volja nadležnih organa da rade na ostvarivanju ciljeva koji su predviđeni novom Strategijom za socijalnu inkluziju Roma i Egipćana za period od 2021. do 2025. godine, a koja prepoznaje problem anticiganizma, realno je za očekivati da će položaj romske zajednice biti znatno bolji”, ističe Baftijari.

Uzimajući sve to u obzir, iz Phiren amence tražili su od Skupštine da se ista zakonska pravila primijene i na romsku nacionalnu manjinu.

Da bi do toga i došlo, prvo bi, kaže Baftijari, Odbor za sveobuhvatnu reformu izbornog zakonodavstva trebalo da reaguje na njihov dopis, i da se potom, u plenumu Skupštine, usvoje izmjene i time otkloni diskriminatorna norma Zakona prema romskoj zajednici.

Iz PR službe Skupštine Monitoru objašnjavaju kako izgleda pravni tok tog procesa. Nakon što dobije inicijativu za donošenje zakona, predsjednik parlamenta je dostavlja poslanicima i Vladi, radi eventualnog podnošenja predloga zakona. ,,Zakonodavni odbor nije nadležan da razmatra akte podnesene u formi inicijative, već je shodno nadležnostima koje su za ovo radno tijelo utvrđene Poslovnikom Skupštine Crne Gore, ovlašćen da razmatra predloge zakona, drugih propisa i opštih akata koje donosi Skupština sa stanovišta njihove usklađenosti sa Ustavom i pravnim sistemom Crne Gore“, kažu.

Na 27. sazivu na Sedmoj sjednici Drugog redovnog zasjedanja, krajem decembra prošle godine, donijeta je Odluka o izmjeni Odluke o obrazovanju Odbora za sveobuhvatnu izbornu reformu, kojom je  rad tog privremenog radnog tijela produžen do 31. jula 2022. Do tada je ono, kako preciziraju, dužno da pripremi i podnese Skupštini na usvajanje predloge pristiglih zakona i drugih akata. ,,Između ostalog, tom je Odlukom propisano da Odbor ima zadatak definisanja Predloga Zakona o izboru odbornika i poslanika“, navode još iz Skupštine.

Drugim riječima, Romi će, na konačno izjašnjenje nadležnih, još morati da čekaju.

,,Sve dok pomenuti Odbor ne organizuje i uvrsti u tačku dnevnog reda ovo pitanje, ne možemo očekivati da će ono doći na red. Želim da verujem da će i predstavnici nove Vlade imati sluha da se pitanje političke participacije Roma konačno nađe na agendi. Na taj način poslali bi poruku, kako romskoj, tako i međunarodnoj zajednici da zaista žele da rade na inkluziji Roma u našem društvu”, napominje Baftijari.

Na zadatku je i Ustavni sud, koji, takođe po inicijativi NVO Phiren amenca, treba da odluči o ustavnosti jednog od članova Zakona o izboru odbornika i poslanika, kojim se, između ostalog, u privilegovan položaj stavljaju pripadnici onih nacionalnih i etničkih zajednica koji postignu zakonom definisano učešće do 15 odsto od ukupnog stanovništva na državnom nivou i od 1,5 do 15 odsto na lokalnom. Malo je vjerovatno da Romi svoja politička prava, primjenom takvog zakonskog rješenja, mogu ostvariti u svim opštinama gdje žive. Osim u Podgorici i Beranama, gdje ih ima 2,14 odsto od ukupnog broja stanovnika, odnosno 1,56 odsto.

Kada rastumačimo pravni jezik, zaključak se sam nameće – Rome ni zakoni ne štite.

,,Ukoliko se romskoj zajednici ne omogući da imaju svog autentičnog predstavnika u najvišem domu, šaljemo poruku da je anticiganizam  znatno zastupljeniji kod nas nego kod susjednih zemalja, i da se Romi tretiraju kao građani drugog reda. Svjedoci smo da se sa   raznih adresa šalju poruke da ne treba da prebrojavamo krvna zrnca, no, ako samo jedna zajednica ne može da ostvari zagarantovana prava, stiče se utisak da to zapravo i radimo”, upozorava Baftijari.

Bilo je sličnih inicijativa i ranije. I iz NVO Mladi Romi više puta su isticali da se sve dok Crna Gora ne bude garantovala Romima njihova prava, govori  o simulaciji, a ne stimulaciji njihove integracije  u društvo. ,,Osim simboličnog zapošljavanja u državnoj upravi, i to na pozicijama koje su bez uticaja, romska zajednica ne učestvuje u tijelima političkog odlučivanja. U resorima bitnim za poboljšanje položaja romske populacije, kao što su unutrašnji poslovi, obrazovanje, rad i socijalno staranje, nema zaposlenih Roma”, kazao je medijima Samir Jaha, izvršni direktor te NVO, mjesecima nakon što su i sami uputili zahtjev o izmjeni Zakona o izboru odbornika i poslanika u Skupštini.

Do sada svaka je bila bez uspjeha. Romska zajednica žrtva je manipulacija godinama.

,,Pored pitanja političke participacije treba raditi na smanjenju etničke distance prema romskoj zajednici. Jedan od načina da se to uradi je kroz obrazovanje i zapošljavanje. Vrijeme je da napravimo iskorak i pošaljemo jasnu poruku da u Crnoj Gori svi uživaju jednaka prava i da načelo nediskriminacije važi za sve. Ovo je trenutak da pokažemo da smo kao društvo sazreli i da zaista baštinimo evropske vrijednosti”, zaključuje Baftijari.

A Romima, pokraj nas, vrijeme i život teku – od margine do margine.

Andrea JELIĆ

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

KORONA VIRUS: Omikron u naletu

Objavljeno prije

na

Objavio:

U Crnoj Gori je ove nedjelje zabilježen rekordni skok oboljelih od korona virusa od početka pandemije. Stručnjaci kažu da je ovo do sada najzarazniji soj virusa, ali da je blaži od dosadašnjih. Zdravstvene vlasti su revidirale mjere, a peti talas se tek očekuje tokom januara

 

Omikron je uveliko došao u Crnu Goru. U srijedu je zabilježen rekordni broj oboljelih, od početka pandemije, u jednom danu čak 1.507, dan prije 1.200 novooboljelih.

Ovo je bio alarm za Ministarstvo zdravlja i Institut za javno zdravlje pa su predložili nove mjere za borbu protiv kovida. One su predviđale i zabranu rada restorana, kafića, kafeterija i sličnih ugostiteljskih objekata već od 30. decembra do 12. januara. Međutim da bi se ispoštovali ugostitelji i barem dijelom ublažili gubici, apel struke opet nije uvažen. Radno vrijeme restorana, kafića, ostalih ugostiteljskih objekata i hotela 31. decembra na 1. januar ograničava se do 1 sat poslije ponoći, a ostalim danima do 22 sata. Zabranjena su i okupljanja na otvorenom, kao i svadbe, žurke, festivali… Novina je i što će se od 2. januara za ulazak u Crnu Goru, osim potvrde o vakcinaciji ili odležanoj bolesti zahtijevati, u oba slučaja, obavezan i negativan PCR ili brzi antigenski test.

Ministar finansija i socijalnog staranja Milojko Spajić kazao je da je donijeta teška odluka, koja može imati veliki uticaj na privrednike koji su investirali novac u pripremu za Novu godinu. Ocijenio je i da će država zbog izostanka proslave Nove godine imati gubitak od preko 30 miliona eura. Smatra da je nađen najbolji kompromis i da su usvojene mjere one koje će dati razultat. ,,Dozvolili smo da ljudi proslave i ugostitelji ipak imaju ispunjenje investicija. Ali, i morali smo da brinemo o zdravlju građana, koje je uvijek na prvom mjestu”, poručio je on.

Podsjetimo da su protekle nedjelje, 21. decembra, predstavnici zdravstvenih vlasti, nakon dvonedjeljnog pada oboljelih, dozvolili svadbe uz prisustvo 100 osoba, kao i proslave u zatvorenom, lokalima je bilo omogućeno da će za vrijeme novogodišnjih i božićnih praznika moći da radi nakon ponoći. Mnogi su se nadali da će biti omogućene i proslave na otvorenom.

Međutim iz Evrope su stizala upozoranja na novi sok korona virusa. U Danskoj su zabilježeni rekordni slučajevi zaraženih kovidom. U Norveškoj su epidemiolozi upozorili da, ako se ne poduzmu protivmjere, mogli bi imati i do 90.000 do 300.000 zaraženih dnevno. Frode Forland, norveški epidemiolog, rekao je za Financial Times da očekuju oko 500 bolničkih prijema dnevno, gotovo dvostruko više nego u prethodnom talasu.

I u Crnoj Gori su stizali glasovi upozorenja. Iako je epidemiološka situacija bolja, to može biti samo privid, jer nam je omikron zakucao na vrata i po procjenama Svjetske zdravstvene organizacije sprema nam se nova oluja, izjavila je za RTCG šefica Kancelarije SZO u Podgorici, Mina Brajović.

,,Omikron nam je pred vratima i zato bih uputila apel i građanima i kreatorima politika koji pokušavaju da održe normalnim socijalni i ekonomski život da imaju u vidu da nam se sprema nova oluja”, kazala je ona.

Dosadašnja istraživanja, za koja naučnici napominju da su nedovoljna, govore da je ovo mnogo zarazniji ali i mnogo blaži soj virusa – hospitalizacija među omikron pozitivnima je za najmanje 40 odsto manja nego kod zaraženih delta sojem. Naučnici navode da je podatke potrebno uzeti sa rezervom jer je većina zaraženih mlađa od 40 godina i da zbog brzine kojom se širi bolnice i dalje mogu biti opterećene kada krene širenje među nevakcinisanom populacijom i starijima.

Primijećeno je i da su vakcine manje efikasne pri sprječavanju zaraze nego što je to slučaj sa drugim sojevima ali i dalje značajno štite od hospitalizacije i smrti. Treća doza ima istu efikasnost pri sprječavanju zaraze kao što su to dvije doze imale kod delta soja. Buster doza pokazala se izuzetno efikasnom pri sprječavanju hospitalizacija i smrti kod ranjivih grupa.

,,Postoje informacije, koje dolaze iz eminentnih institucija, koje pokazuju da omikron rezultira smanjenom hospitalizacijom, ali ako imate eksponencijalni rast onda krajnji učinak će biti veća hospitalizacija. A prijeti i opasnost da veliki broj zdravstvenog osoblja bude pogođen jer se ova varijanta toliko promijenila u svom šiljku da je rezistentna na antitijela koja smo stekli cijepljenjem ili preboljenjem”, rekao je za Jutarnji list Stipan Jonjić imunolog s Medicinskog fakulteta u Rijeci.

Za sada u Crnoj Gori nemamo povećan broj hospitalizacija i smrtnih slučajeva. ,,Ono što znamo o omikron soju je da zasad nemamo povećan broj hospitalizacija i smrtnih ishoda, ali nam treba vremena da se to pravilno procijeni… Moramo biti oprezni i u naredne dvije nedjelje ćemo znati kakav uticaj može imati”, izjavio je za TV Vijesti direktor Instituta za javno zdravlje Igor Galić.

Da se nadamo da nam se kad je korona u pitanju, neće ponoviti ovogodišnji zimski i jesenji scenario. U Budvi je krajem februara proglašen dan žalosti zbog velikog broja preminulih gađana od korona virusa. Na Cetinju je u martu proglašen dan žalosti nakon što je u prvih deset dana tog mjeseca korona virusa umrlo 10 stanovnika tog grada. Zdravstveni radnici na Cetinju su isticali da ih ne čudi veliki broj zaraženih jer se građani ne pridržavaju propisanih mjera. Slučno je bilo i u ostatku Crne Gore.

U većini crnogorskih opština 22. mart je bio Dan žalosti u znak sjećanja na sve žrtve korona virusa pošto se navršavala godina od kada je u Crnoj Gori zabilježen prvi smrtni slučaj. Nakon mjesec i po, 1. aprila, otvorene su bašte kafića u 10 crnogorskih opština, a krajem maja prestala je da važi obaveza nošenja maske i na otrvorenom.

Galić je ponovio da je građanima najsigurnije da praznike proslave u krugu porodice. Kazao je kako očekuju da u januaru bude peti talas koji će imati najveći ,,pik”.

Pojedini naučnici tvrde da je virus oslabio i da je omikron soj početak kraja epidemije. A davno je i počela.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo