Povežite se sa nama

OKO NAS

Dvostruka diskriminacija

Objavljeno prije

na

Ukoliko zaposleni zavisnik od droge odluči da se liječi, ljekari ga iz humanih razloga ne zavode pod šifrom F11 (zavisnost od PAS), već pod takozvanim uslužnim šiframa – šizofrenije, paranoje, depresije i slično, jer mu u protivnom bolovanje neće biti plaćeno.

To je najočigledniji vid diskriminacije kojem su izloženi zavisnici u Crnoj Gori. Na taj apsurd u Zakonu o zdravstvenom osiguranju ukazali su iz NVO 4 Life povodom Dana ljudskih prava (10. decembra). Tim zakonom zavisnicima od alkohola, heroina, kokaina, marihuane i tableta uskraćeno je pravo na naknadu za vrijeme bolovanja. Iako je taj zakon donesen prije više od pet godina, niko ranije nije upozorio na to da i zavisnici imaju prava kao i ostali građani.

„Zavisnici koji su u radnom odnosu teže se odlučuju na liječenje, jer onda ostaju bez novčanih sredstava. Sa druge strane, postoje lažne šifre pod kojima se zavode zavisnici kako ne bi ostali bez naknade dok su na bolovanju. Taj problem se negativno održava na formiranje registra zavisnika u Crnoj Gori, jer dobijamo nerealnu sliku o broju korisnika droga na nacionalnom nivou”, objašnjava u razgovoru za Monitor programski direktor NVO 4 Life Milena Mijović.

U Crnoj Gori ne postoji registar zavisnika. Procjenjuje se da ima oko 12.000 narkomana, a Crna Gora je i dalje važno tranziciono područje za krijumčarenje droge prema zapadnoevropskim zemljama. O tome svjedoče i česte zapljene droge na graničnim prelazima.

Milena Mijović kaže da su iz 4 Life više puta skretali pažnju na to da su zavisnici diskriminisani Zakonom o zdravstvenom osiguranju, ali niko od nadležnih nije ništa preduzeo da se situacija promijeni. Taj zakon je, kaže, u koliziji i sa Ustavom i Zakonom o radu, jer oni jasno propisuje zabranu diskriminacije po svim osnovama.

,,Zakon o zdravstvenom osiguranju propisuje da naknada zarade osiguraniku ne pripada u slučaju da je spriječenost za rad prouzrokovana dejstvom alkohola ili psihoaktivnih supstanci. Pošto Crna Gora priznaje i formira politike droga prema definiciji Svjetske zdravstvene organizacije, po kojoj je narkomanija okarakterisana kao bolest, postavlja se pitanje zašto se nekome ko je bolestan ne daje naknada za bolovanje, odnosno vrijeme koje je potrebno za tretman bolesti”, pita se Mijović.

Izvršni direktor NVO Preporod Jovan Bulajić nedavno je kazao da uskraćivanje zarade zavisnicima koji su na liječenju predstavlja brutalan vid diskriminacije koji vodi do stigmatizacije te populacije.

Nakon izlječenja, mali broj bivših narkomana uspije da se zaposli. NVO 4 Life, koja se bavi resocijalizacijom zavisnika, za četiri godine postojanja uspjela je da nađe zaposlenje za svega petoricu bivših zavisnika i to u NVO sektoru i privatnim firmama.

U toj organizaciji ističu da predrasude i žigosanje zavisnika prate na svakom koraku u pokušaju da se ponovo uključe u društveni život, formiraju porodice i nađu zaposlenje, pa je neophodno da država sistemski obezbijedi programe za njihovu reintegraciju. Država treba, prema njihovom mišljenju, da sistemski obezbijedi programe za reintegraciju bivših korisnika droga, programe doedukacija, osposobljavanja za razna zanimanja kao i programe zapošljavanja. On tvrdi da u crnogorskom društvu nijesu dobrodošle čak ni osobe koje su se izliječile, formirale porodicu i nastavile normalan život, jer ih prate predrasude.

„Pojedini od naših članova uspijevali su da se zaposle, ali čim poslodavci saznaju za njihov problem, nađu način da im daju otkaz”, kaže Mijović.

Naravno, postoji i niz primjera da su zavisnici naišli na toleranciju i podršku kolega i poslodavaca.

Crnoj Gori bi, kažu oni koji se bave ovom problematikom, dobrodošao kvalitetan program reintegracije, zapošljavanja ili osposobljavanja liječenih zavisnika, kakve sebi mogu da priušte bogate evropske države.

NVO 4 Life uputila je u julu inicijativu ministru rada i socijalnog staranja Predragu Boškoviću da se zavisnicima od narkotika obezbijedi besplatan tretman rehabilitacije i resocijalizacije. Razlog za inicijativu je, kako su saopštili, namjera da zavisnici imaju ravnopravan status kao i ostali građani i neometan pristup zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti.

,,To što se u dokumentima navodi kao ‘liječenje’ je u stvari prvi dio procesa neophodnog za adekvatno tretiranje bolesti zavisnosti od droga i tiče se uspostavljanja apstinencije medikamentima i to najduže 21 dan. Taj početni dio tretmana je nedovoljan da bi se jedna osoba koja ima problem bolesti zavisnosti mogla smatrati uspješno izliječenom”, piše u inicijativi.

Nakon te faze neophodno je nastaviti sa sljedećim fazama – rehabilitacijom i resocijalizacijom, kao i pružanjem pomoći pri socijalnoj reintegraciji koja najčešće traje od jednu do dvije godine. ,,Tek tada se možemo nadati da je neko ko je imao problem zavisnosti od droga spreman nastaviti život bez njih”, navodi se u inicijativi.

U NVO 4 Life svjesni su teške ekonomske situacije u kojoj se nalazi Crna Gora, ali su dobro upoznati i sa još težom finansijskom situacijom porodica čiji su članovi zavisnici.

,,Plaćanje rehabilitovanja i resocijalizovanja za većinu njih nepremostiva je prepreka. Smatramo da je i to, uz ostale, jedan od glavnih razloga malog broja onih koji se javljaju za pomoć u Javnu ustanovu za smještaj, rehabilitaciju i resocijalizaciju zavisnika od psihoaktivnih supstanci ‘Podgorica'”, piše u inicijativi.

Milena Mijović kaže da za besplatnu rehabilitaciju i resocijalizaciju zavisnika od droga nisu potrebne dodatne finansije, izuzev onih koje se već na godišnjem nivou izdavaju za te namjene. Kao argument za ovu tvrdnju navodi primjer kako je to riješeno u Hrvatskoj. Svakom zavisniku koji želi da krene u program odvikavanja od droga, država Hrvatska to omogućava besplatno, sa istim budžetom kao i Crna Gora.

Adekvatna priprema i tretman zatvorenika i zavisnika od droga još dok su u ustanovama, ključni su za njihovu resocijalizaciju i reintegraciju u društvo. Više naših izvora tvrdi da poslodavci ne vjeruju bivšim zavisnicima. Na evidenciji Zavoda za zapošljavanje nalazi se oko tridesetak korisnika psihoaktivnih supstanci, i oni se najteže zapošljavaju.

U Centru za rehabilitaciju i resocijalizaciju korisnika droga „Kakaricka gora” oko 90 odsto štićenika čine zavisnici od droga. Direktor te ustanove Ljubinko Kaluđerović kaže da je „najskuplji” zavisnik onaj koji je u aktivnoj fazi i na ulici. ,,On košta državu sedam do deset puta više nego čovjek u bilo kom obliku tretmana”.

Veseljko KOPRIVICA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo