Povežite se sa nama

DRUŠTVO

ISTRAŽIVANJE CGO O KORUPCIJI U CRNOGORSKOM OBRAZOVANJU: Haron i mi

Objavljeno prije

na

U antičkoj Grčkoj, opisuje mit, pokojnicima su stavljana dva novčića na oči, da bi podmitili skeledžiju Harona da preveze njihove duše preko rijeke Stiks u podzemni svijet. Rijeka je bila granica između gornjeg i donjeg svijeta, a jedini način za prelazak bila je – Haronova skela. Zbog monopola koji je skeledžija držao na rijeci, nijeste mogli ni umrijeti ako nemate da platite mito.

Kao što se spokoj duše korumpiranom skeledžiji morao platiti, pojedine fakultete u Crnoj Gori je danas teško ili nemoguće završiti ako ne odriješite kesu. Korupcija se uvukla u crnogorski sistem obrazovanja, kao zagađeni pljevaljski vazduh u pluća.

Više naših izvora, uz uslov anonimnosti, tvrde da neke fakultete na državnom univerzitetu ne možete ni upisati ako ne idete na časove kod profesora koji je ujedno asistent na tom fakultetu. Pojedine ispite ne možete ni polagati ako nijeste kupili najnovije izdanje knjige koju je odnekud prepisao profesor, čiji rijetki djelovi koje je sam napisao odišu pismenošću i intelektom. Konačno, ima ispita koje ne možete ni položiti ako ne platite.

Centar za građansko obrazovanje (CGO) u decembru prošle godine, sproveo je drugo istraživanje javnog mnjenja o korupciji u obrazovanju .

Čak 15 odsto ispitanika je priznalo da su koristili veze kako bi sebi ili bliskoj osobi obezbijedili bolje ocjene ili prolaz na ispitu, dok je 18 odsto reklo da su spremni da daju mito profesoru ukoliko bi to bio jedini način. Tek 40 odsto ispitanika bi prijavilo profesora koji bi od njih ili članova njihove porodice tražio mito ili uslugu za polaganje ispita ili povoljne ocjene.

U odnosu na novembar 2011. godine, kada je CGO takođe radio istraživanje na istu temu, više je građana koji su priznali da su koristili partijske ili rođačke veze kako bi došli do diplome (15 u odnosu na 10 odsto iz 2011).

Istovremeno, znatno je manje onih koji bi prijavili da im je tražen mito (40 odsto u odnosu na 61odsto), ali i onih koji bi dali mito (18 u odnosu na 24 odsto). Ova činjenica bi mogla da ukazuje na slabo funkcionisanje državnih institucija u slučaju prijavljivanja korupcije, kao i na to da ljudima ponestaje novca za davanje mita. Ili je u pitanju samo loša sezona.

Polovina građana smatra da je u Crnoj Gori moguće kupiti diplomu određene škole ili fakulteta, a samo 19 odsto tvrdi da zna nekoga ko je kupio. Znatno veći broj građana sa visokim i višim obrazovanjem navodi da zna nekoga ko je kupio diplomu. Ovi podaci su gotovo identični sa onima iz novembra 2011. godine.

Polovina ispitanika smatra da korupcija postoji u visokoškolskim (privatnim i državnim) ustanovama, dok značajno manji broj građana smatra da je ima u nižim školama. U odnosu na novembar 2011. godine, znatno je povećan broj građana koji misle da korupcija postoji na državnim i privatnim fakultetima i višim školama.

Znatno više građana ocijenilo je i da je primanje novca ili poklona rašireno u obrazovnom sistemu Crne Gore: 42 naprema 28 odsto tokom ispitivanja 2011. godine.

Mišljenje o postojanju partijskih i rođačkih veza neznatno je poraslo, sa 58 na 61 odsto.

Polovina ispitanika ocijenila je da korupcija postoji u situacijama vezanim za zapošljavanje i akademski napredak, evaluaciju i upis na fakultete, kao i organizaciju studentskog života.

Da se u Crnoj Gori daju novac ili pokloni u zamjenu za bolju ocjenu, prolaz na ispitu ili neku drugačiju pomoć učeniku ili studentu, smatra 40 odsto ispitanika. Većina, njih 60 odsto, ocjenjuje da se veze koriste za popravljanje ocjena, polaganje ispita ili uspjeha, a 30 odsto smatra da se to dešava u velikoj mjeri.

Među građanima sa osnovnim i nižim obrazovanjem znatno je manje onih koji smatraju da je korupcija raširena u odnosu na one sa višim ili visokim obrazovanjem.

Kao i kod ostalih problema vezanih za obrazovni sistem u Crnoj Gori, registruje se razlika između percepcije o problemu i iskustva sa datim problemom. Dok trećina građana smatra da su plagijati relativno česta pojava, tek 14 odsto ističe da lično poznaje nekoga ko je plagirao naučni, magistarski ili doktorski rad. I ovdje znatno veći broj građana sa visokim ili višim obrazovanjem ima negativniju sliku, pa veći broj njih ističe da poznaje nekoga u svom okruženju ko je plagirao.

Čak 86 odsto građana smatra da bi uvođenje obaveze objavljivanja magistarskih i doktorskih radova na portalima visokoškolskih ustanova i na sajtu Ministarstva prosvjete doprinijelo rješavanju nevolja sa plagijatima.

Korupcija u obrazovanju vodi korupciji u cijelom društvu. Oni koji su na ilegalan način došli do zvanja međusobno se štite. Tako oko sebe formiraju neprobojni krug. Skeledžije naših dana plove dalje.

Borba protiv korupcije

U odnosu na novembar 2011, mišljenje crnogorskih građana da je korupciju moguće smanjiti se prepolovilo, sa 43 na 22 odsto, pokazuju podaci posljednjeg istraživanja CGO. Znatno više građana smatra da se o problemu korupcije u obrazovanju govori manje nego što bi trebalo, 67 u odnosu na 50 odsto. Kao institucije koje su doprinijele otvaranju tog pitanja najčešće se spominju mediji (17 odsto) i NVO (16 odsto). Samo petina građana odgovorila je da je moguće smanjiti korupciju u obrazovanju , dok je gotovo 40 odsto odogovorilo da nije moguće smanjiti korupciju. Da građani nemaju formiran stav o korupciji u obrazovanju, ukazuje činjenica da ih čak 60 odsto ipak vjeruje da će novi zakon o spriječavanju korupcije i otvaranje posebne Agencije koja će se baviti sprečavanjem sukoba interesa i zaštitom zviždača smanjiti nivo korupcije u obrazovanju. Većina građana smatra da je korupcija u obrazovanju unutrašnje pitanje obrazovnog sistema, te ističu da je Ministarstvo prosvjete i nauke najodgovornije za taj problem. Građani bi najčešće korupciju u obrazovanju prijavili Ministarstvu prosvjete i nauke, 18 odsto, i Upravi za antikorupcijsku incijativu, 18 odsto. Tek šest odsto građana bi se obratilo nevladinoj organizaciji. U odnosu na novembar 2011, znatno je porastao broj građana koji bi se javio Upravi za antikorupcijsku incijativu (sa šest na 18), tužilaštvu/sudu (sa dva na sedam), dok je povjerenje u policiju značajno opalo (sa 27 na 14 odsto).

Filip Đ. KOVAČEVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo