Povežite se sa nama

OKO NAS

Jaguarov misteriozni skok

Objavljeno prije

na

Posljednje afere prisluškivanja u Crnoj Gori, kao i afera Snimak, aktuelizovale su pitanje kako je i pod kojim okolnostima nestao sistem jaguar, koji je za prisluškivanje koristila bivša vojska državne zajednice SCG. Ovaj sistem je, neposredno prije nego mu se misteriozno izgubio svaki trag, bio u posjedu petog vojno-obavještajnog centra Vojske Srbije i Crne Gore, sa sjedištem u Podgorici.

Monitorov dobro obaviješteni policijski izvor kaže da je jaguar u Crnu Goru stigao iz Hrvatske početkom ratnih dešavanja devedesetih godina.

„Jaguar se do tada nalazio negdje u Hrvatskoj. Sa povlačenjem tadašnje jugoslovenske vojske dopremljen je u Podgoricu i smješten u komandi korpusa, u kasarni u Maslinama”, kaže naš izvor.

On dodaje da ga je vojska od tada koristila za praćanje svega što joj je bilo interesantno na ovim prostorima.

„Sistem za prisluškivanje jaguar bio je u toj kasarni sve do referenduma o crnogorskoj nezavisnosti. Neposredno poslije toga je nestao pod misterioznim okolnostima. Vojska Crne Gore negira da ga je našla kada je naslijedila kasarnu”, tvrdi Monitorov izvor.

Prema njegovim riječima sasvim je sigurno da je jaguar ostao na teritoriji Crne Gore.

„Nema nikakvih tragova o tome da jaguar više nije u našoj državi. Mogao ga je uzeti samo neko ko je znao da je tamo i neko ko zna da ga koristi. To su mogle biti kriminalne grupe, ali isto tako i političke grupacije”, tvrdi naš policijski izvor.

On kaže da u to vrijeme nije bilo mnogo takvih sistema za prisluškivanje i da ga nijesu posjedovale ni neke poznate policijske ili vojne formacije.

„Srpska jedinica za specijalne operacije (JSO) nikada nije u svojim rukama imala ni jaguar niti bilo šta slično”, dodaje naš izvor.

Na pitanje da li neko od crnogorskih kriminalaca koristi uređaje za prisluškivanje i da li ima tehniku za praćenje konkurentskih grupacija, naš izvor tvrdi da to nije nemoguće.

„Poznato je da jedan crnogorski kontroverzni biznismen koristi prislušnu tehniku da bi prikupljao informacije od ekonomskog, kriminalnog, ali i političkog značaja”, objašnjava dobro obaviješteni izvor iz crnogorske policije.

Prislušni sistem jaguar je britanskog porijekla i može da prati pet hiljada telefonskih razgovora u minuti sa daljine i do sto kilometara. Sa njim se može pratiti sva žična i bežična telefonska komunikacija. Taj sistem može da locira osobu koja je predmet praćenja u krugu od pet metara.

„Ima novijih sistema, ali prednost ovog sistema je u tome što je veličine putne torbe i što može da se izmješta vrlo lako, pa je zgodan za teren. Radi na baterije. Sa njim je lakše pratiti onoga koga hoćete da pratite, nego da mu postavljate takozvane bubice. Kao stvoren je za kriminalce ili druge grupacije koje žele da prate svoju konkurenciju”, objašnjava naš policijski izvor.

On dodaje da pomoću jaguara mogu da se prate komunikacije u vojnim, političkim ili kriminalnim krugovima.

„Jaguar je u stanju da dekodira telefone. Kada naiđe na kodiranu ‘prepreku’, ovaj sistem se za nju zakači i ne prestaje da radi sa prestankom telefonskog razgovora. On nastavlja da radi na tome narednih sati sve dok ne razbije kod. Poslije toga taj kodirani telefon je uvijek dostupan za praćenje”.

Ovaj sistem za prisluškivanje može, takođe, da sluša radio sisteme i radio stanice. Koliko je moćan govori i činjenica da je sposoban da prati pet hiljada telefonskih razgovora u samo jednoj minuti. Ima softver koji prati telefone i umrežava ih.

„Radi se o višenamjenskom sistemu sa softverom, dekoderom i sistemom za prisluškivanje. Može da prati čak i toki-voki sisteme i sve kanale na radio stanicama, a ima i sistem da se uključi na njih”, kaže naš izvor.

Ipak, njegova najveća prednost je što je veoma lak za prenošenje i može da se montira bilo gdje, za razliku od sistema telekomunikacija koji su statični.

„Možemo samo da nagađamo šta se dogodilo sa jaguarom koji je bio u Podgorici. Ako se nalazi u rukama kriminalaca, onda oni mogu da prate sistem cijele bezbjednosti. Nema te osobe koja ne može biti predmet praćenja. Protiv njega jednostavno nema zaštite”, kaže naš policijski izvor.

Riječ je o prenosivom vojnom sistemu, kojih ima više vrsta, do najsavremenijih.

„Treću i četvrtu generaciju jaguara koristi britanska specijalna formacija SAS”, naglašava naš policijski izvor.

On kaže da je sistem koji posjeduje crnogorska Agencija za nacionalnu bezbjednost (ANB) mnogo savršeniji od jagura. To je američko-izraleski sitem kobra kojim može da se prisluškuje dvadeset sedam hiljada telefonskih razgovora u minuti. Koliki mu je domet – tajna je. Poznato je da može da locira lice koje se prati praktično u milimetar, i u tom pogledu je potpuno savršen. Za razliku od jaguara, koji može čak i lako da se kupi, kobra je mnogo skuplja, složenija i veća.

„Kobru u Crnoj Gori nema niko osim ANB”, kaže izvor iz policije

Dok srpska Obavještajno informativna agencija (BIA) koristi izraelsku opremu za praćenje i prisluškivanje, Vojska Srbije koristi napredni operativno taktički komandni i prislušni softver njemačke proizvodnje švarc.

„Ovaj sistem je smješten u Bujanovcu ili Preševu. Njegov domet je do četiristo kilometara. Što znači da se u tom krugu mogu slušati i kontrolisati svi telefonski razgovori u regionu, uključujući Kosovo i Crnu Goru”, kaže naš izvor.

Prema riječima našeg izvora strane obavještajne agencije, kao britanska MI6, njemačka BND i američka CIA, stanje na Balkanu prate preko satelita. Monitor je već pisao o tome da se satelitskim putem mogu pratiti i švercerski kamioni i napraviti snimak čak i registarskih oznaka na vozilu. Ove agencije putem satelita mogu da prate i telefonske razgovore kriminalaca.

„CIA podatke iz satelita dostavlja operativnim bazama u Albaniji (Tirana) i Italiji (Aviano), koji se kasnije prosljeđuju po sektorima i bazama. Kriminalci pred ovim tehnikama ne mogu pobjeći”, kaže Monitorov izvor.

Afere prisluškivanja u Crnoj Gori dovedene su do usijanja, tako da se više i ne zna ko koga prisluškuje. Sve je počelo aferom Listing iz koje je javnost saznala da su na telefonskoj vezi bili odbjegli narko bos Darko Šarić i tadašnji ministar finansija Igor Lukšić i ministar vanjskih poslova Milan Roćen. Nastavljeno je sa listingom razgovora odbjeglog šefa balkanske mafije Nasera Keljmendija sa visokopozicioniranim političarima i službenicima ANB. Međutim, pravi šok je izazvala afera praćenja i prisluškivanja stranih diplomata, posebno iz zemalja članica NATO.

Kao prva žrtva tih afera ,,pao” je šef ANB Vladan Joković, a potom je njegov nasljednik Boro Vučinić smijenio Lidiju Mijović sa funkcije šefa Uprave za međunarodnu saradnju i specijalnog savjetnika za evropske integracije.

Nedavno je na vidjelo izbila afera prisluškivanja novinara Dana, zbog čega će biti obavljeno kontrolno saslušanje specijalnog tužioca Đurđine Ivanović i ministra policije Raška Konjevića. Zbog nezakonitog prisluškivanja i korištenja tehnike sa ,,ušnog” vd direktora policije Slavko Stojanović prvog radnog dana ,,počistio” je šefa Odsjeka za posebne provjere Dejana Bašanovića.

Ministarka odbrane Milica Pejanović-Đurišić do sada nije odgovorila na pitanje koje su joj mediji postavili šta se desilo sa sistemom jaguar, ali je jedan od lidera Demokratskog fronta Nebojša Medojević izjavio da mogućnost da ovaj sistem koristi neko ko to ne bi smio ugrožava ustavni poredak i elementarna građanska prava i slobode.

,,Korišćenje savremene digitalne vojne opreme jaguar za prisluškivanje od strane privatnih osoba i zloupotreba te tehnike u prljavoj kampanji protiv opozicije, slobodnih medija, slobodnih intelektualaca već poprima obrise teškog ugrožavanja ustavnog poretka i elementarnih građanskih prava i sloboda, o čemu ćemo obavijestiti EU i NATO”, kazao je nedavno Medojević, govoreći o ovom problemu.

Tufik SOFTIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo