Povežite se sa nama

OKO NAS

Kad istina kasni

Objavljeno prije

na

bar

“Ovaj skup je doprinos rasvjetljavanju jednog teškog zločina. Smatramo da je to u interesu i Crne Gore i stoga nadležni organi moraju kazati svoju riječ”, rekao je zatvarajući dvodnevni rad konferencije Masakr u Baru jedan od čelnika Nacionalnog savjeta Albanaca u Crnoj Gori Mehmet Bardhi. Upravo je to bila poruka tridesetak učesnika skupa, među kojima su se nalazile i dvije osobe koje su preživjele masakr. ,,Mi ne želimo monolog niti da krivimo bilo koga, već nastojimo objasniti ovaj monstruozni zločin i otkriti punu istinu”, zaključili su učesnici skupa.

 

A mnogo je činjenica saopšteno na ovoj konferenciji. Od toga da je čitav zločin brižljivo pripremala, izvela i prekrila velom ćutnje jugoslovenska OZNA, kojoj su u svemu veliku podršku pružile partizanske vlasti u Albaniji Envera Hodže. Naime, prisilno mobilisani Kosovari su iz Prizrena dovođeni u Crnu Goru preko Albanije, navodno da bi popunili partizanske jedinice koje su se u proljeće 1945. godine borile za oslobođenje Istre.

Prema riječima istoričara Jusufa Bajraktarija, komunistička vlast je odmah nakon ulaska na Kosovo uvela vojnu upravu (8. februara 1945). Da bi preduprijedila neku ,,veliku pobunu Albanaca koja se očekivala na proljeće” napravljen je pakleni plan o likvidaciji hiljada ljudi. On je sprovođen na taj način što su mladi Kosovari krajem 1944. i početkom 1945. godine nasilno mobilisani i slani u borbu protiv okupatora, na Sremski front ili u Istru, kao topovsko meso. Od desetina hiljada mobilisanih, gotovo polovina se nije nikada vratila svojim domovima.

U Istru su se iz Prizrena u martu 1945. godine uputila tri ešalona s oko 11 hiljada vojnika. Svi su oni razoružani i pod strogom kontrolom 27. brigade 46. partizanske divizije pješice krenuli preko albanskih gudura prema Jadranu.

Drugi ešalon, s oko 4.700 ljudi (prema tvrdnjama kosovskih istoričara, dok partizanski hroničari tvrde da ih je bilo 2.472), nakon pet dana napornog hoda tokom kojeg su mnogi maltretirani, stigao je u Bar u podne 1. aprila. Kolona je bila duga nekoliko kilometara, a kada su Kosovari prolazili kroz barsko polje širio se nesnosan miris. Smješteni su u centru grada, u zgradu Monopola na Pristanu i u njenom ograđenom dvorištu, navodno da bi se odmorili.

Kada su četvorica mladića krenula da piju vode s jedne obližnje česme, stražari su, kako je rekao preživjeli Kosovar Banuš Plana, na njih otvorili vatru. Sa svih strana, naokolo grada pod Rumijom, đe su ranije bile raspoređene partizanske jedinice, pucalo se na mlade ljude kao na glinene golubove.

Spasilo se tek stotinak, uglavnom onih koji su se nalazili u zgradi. Barani su ih skrivali po kućama i štalama, ali bilo je i mnogo onih koji su ih ubijali. ,,Ovaj zločin ima svoju veoma tamnu, ali i svijetlu stranu”, kazao je istoričar iz Krajine mr Ismail Doda i precizno naveo da je 33 mještana spasilo od sigurne smrti 97 Kosovara.

Prema zvaničnoj verziji, koju je prije nekoliko godina saopštio tadašnji pomoćnik šefa OZNE za srez barski Nikola Masoničić, do masakra je došlo nakon što je jedan Albanac ubio sprovodnika Boža Dabanovića i kada je neko od sprovođenih bacio sa prozora zgrade Monopola prokrijumčarenu bombu na komandanta brigade. ,,Nastao je haos. Prvo su partizani pucali u vis, a kada je gomila krenula da bježi u strahu prema planinama – i u meso. I počeo je, da tako kažem, a da ne bude pogrešno shvaćeno, ‘lov’ na njih. Uz egzekuciju na licu mjesta”, ispričao je Masoničić.

Prema Izvještaju partizanske komisije, za nekoliko sati ubijeno je oko 450 Kosovara. Ali, ako se ima u vidu činjenica da je stotinak ljudi preživjelo masakr, da ih je, prema tvrdnjama albanskog istoričara Urana Butke, tokom marša kroz Albaniju stradalo još hiljadu, a da je u ešalonu bilo najmanje 2.742 ljudi, onda se osnovano može pretpostaviti da je u poslijepodnevnim satima 1. aprila 1945. godine, u Baru, na Veliki petak, likvidirano oko 1500 Kosovara.

Istoričar Vladimir Dedijer je 1981. godine zapisao da je u Baru ubijeno „od 500 do 600 Albanaca”. Pozivajući se na jugoslovenske izvore, istoričar Bećir Meta naveo je svjedočenje Bajrama Golje kapetana Jugoslovenske armije, člana Vojne komisije za ispitivanje činjenica i okolnosti tog zločina. On je u dopisu upućenom samo nekoliko dana nakon masakra najvišim državnim zvaničnicima, istakao da je u Baru ubijeno ili masakrirano 1700 Albanaca i 38 Srba s Kosova. „Nema primjera u svijetu da vojska ubija svoje regrute na takav kriminalan način, bez ikakvog povoda i razloga”, naveo je ovaj jugoslovenski oficir, ističući da je za zločin odgovorna 10. crnogorska brigada.

Niko pouzdano ne zna đe je toliki broj ljudi sahranjen. U Baru nema masovne grobnice. Prema tvrdnjama preživjelih, starijih Barana i istoričara, tijela najvećeg broja ubijenih završila su u moru, u pećinama obližnjeg brda Volujica s morske strane, jedna ili dvije masovne grobnice nalaze se u selu Tuđemili, na obroncima brda Sutormana, dok su neki sahranjeni u okolnim selima, na muslimanskim grobljima.

Učesnici konferencije po prvi put posjetili su mjesto zločina kod bivše zgrade Monopola u Baru, i nakon minuta ćutnje položili cvijeće, a pjesnik Hajredin Kovači je pročitao svoje dvije pjesme posvećene ovom masakru. Ovoj ceremoniji prisustvovali su i predsjednik opštine Ulcinj Nazif Cungu i potpredsjednik Bara Osman Subašić.

Mustafa CANKA

Komentari

OKO NAS

VIŠE STOTINA ROMA I EGIPĆANA I POSLIJE 20 GODINA BEZ REGULISANOG STATUSA: Pomoć zaobilazi ljude ,,bez zemlje”

Objavljeno prije

na

Objavio:

Prema zvaničnim podacima UNHCR-a, 360 osoba koje se vode kao bivši i interno raseljeni, nema riješen pravni status, a većina su pripadnici romske i egipćanske populacije. Za redovni sistem pomoći, ali i interventne u toku epidemije Covid-19 oni su – nevidljivi

 

,,Ne daj Bože da opet zatvore pijacu, da ne smijemo da izađemo i radimo. Ne znam kako bih preživljavao, jer meni niko ne može pomoći”,  moli se Gazmend Krueziu (53), dok iznova narasta broj oboljelih od Covid-19.

Njegova životna priča i nastojanje da prehrani l dvanaestočlanu porodicu nijesu usamljeni. U Crnoj Gori, prema zvaničnim podacima UNHCR-a, 360 osoba koje se vode kao bivši i interno raseljeni, nema riješen pravni status, a većina su pripadnici romske i egipćanske populacije. Na osnovu rezultata ,,terenske verifikacije” sprovedene krajem 2017. godine zajedno sa Ministarstvom unutrašnjih poslova i Ministarstvom rada i socijalnog staranja, UNHCR procjenjuje da je u Crnoj Gori oko 140 osoba u riziku od apatridije. To označava osobu bez državljanstva i – bez prava.

Iako veliki broj romskih porodica teško živi, mnoge nijesu formalno registrovane ni kao socijalno ugrožene. Prema istraživanju Centra za demokratiju i ljudska prava (CEDEM) samo 28,6 odsto ovih domaćinstava korisnici su materijalnog obezbjeđenja porodice (MOP). Familije poput Gazmendove ugrožene su dvostruko. Zbog neriješenog pravnog statusa nemaju podršku fondova za socijalno ugrožene, ali ostaju i van domašaja interventne pomoći.

,,Ovaj tim mi je pomogao da dobijem državljanstvo Kosova, ali nisam uspio da riješim boravište u Crnoj Gori. Obraćao sam se nekoliko puta Pravnom centru, ali ni oni nijesu  mogli da pomognu. Svi su dobili stanove, ja nisam jer nemam status. Nigde ne radim, a ni moja djeca. Najstariji sin ima 23 godine. Bilo gdje da tražiš posao potrebna je potvrda o boravku. Djecu sam uz dva svjedoka upisivao u knjige rođenih i vode se na majku, koja takođe ima kosovsko državljanstvo. Živimo u privatnom smještaju. Svakog mjeseca mi treba najmanje 100 eura za kiriju i račune, inače ću završiti na ulici”, kaže Krueziu.

Prethodni period je za njega i porodicu, kako kaže, bio veoma težak. Dva puta ga je policija vratila kući kada je pokušavao da sa deponije u blizini divljeg naselja gdje živi, koje zajedno sa brojnim drugim ima zajedničku adresu Vrela BB, sakupi i proda sekundarne sirovine.

,,Svi su dobijali pomoć u hrani i pakete sa sredstvima za higijenu, ja nijednom. Kada su iz Romskog savjeta dijelili pakete, rekli su da je to samo za domicilne Rome. Pratili smo i to što je Vlada pomagala ovima što primaju socijalno i koji su prijavljeni na birou. Ja nijesam mogao da dobijem bilo što od toga. Nadam se da će neko da pomogne da i ja i moja porodica, ali i ostali koji su u istoj situaciji dobiju dokumenta, da možemo bar malo normalnije da živimo”, kaže Krueziu.

Upola mlađi Emra Morinaj (27), sa Kosova, otac četvoro djece, kaže da su prethodne mjesece preživljavali zahvaljujući komšijama.

,,Da nije bilo njih, gladovali bismo. Nijesu nam dali da izlazimo i da radimo. Ne znam kome da se obratim da mi pomogne. Jednom su mi iz Crvenog krsta dali krompir i makarone i ja im zahvaljujem”, kaže Morinaj.

Djeca su mu rođena u Podgorici, ali on i dalje čeka dozvolu za stalni boravak.

,,Obraćao sam se nekoliko puta i MUP-u. Tražili su nekakva dokumenta sa granice i sa Kosova. Sve sam to pribavio, ali opet ne mogu da riješim status u Crnoj Gori. Sin ove godine kreće u prvi razred, a bliznakinje pohađaju vrtić. Samo tražim da ja i moja porodica dobijemo status. Kad budem to imao, imaću sve”,  kaže Morinaj za CIN-CG.

On ističe kako je svjestan da u okviru RE populacije ima i onih kojima je još gore.

,,Mlad sam i izlazim, radim što god stignem, ali ima ljudi koje poznajem, starih i bolesnih. Siguran sam da je njima, pogotovo u prethodnom periodu bilo teže. Ovo što su iz socijalnog i biroa dali po 50 eura sigurno bi i nama značilo, jer smo bili spriječeni da radimo”, objašnjava Morinaj.

Vlada Crne Gore je, prema zvanično objavljenim podacima, u okviru mjera za ublažavanje posljedica COVID-19 uplatila jednokratnu novčanu pomoć od 50 eura za 17.078 osoba koje su 31. marta 2020. godine bile na evidenciji Zavoda za zapošljavanje. Prosječno se na birou rada nalazi i oko hiljadu osoba RE populacije. Po 50 eura dobili su i 8. 583 korisnika MOP-a, među kojima ima i Roma i Egipćana.

Rješavanje pitanja raseljenih lica iz bivših jugoslovenskih država i interno raseljenih lica sa Kosova koja borave u Crnoj Gori, predstavlja dio pregovora sa Evropskom unijom, u okviru Poglavlja 23 – „Pravosuđe i temeljna prava”. Vlada je još u julu 2011. godine, usvojila strategiju kojom je ovaj posao trebalo da bude okončan 2015. godine. Tada su ocijenili da posao nije završen, pa su postavili novi rok – kraj 2019. godine, koji očigledno nije bio dovoljan.

,,U periodu od 7. novembra 2009. godine kada je stupio na snagu Zakon o dopunama Zakona o strancima zaključno sa 31. decembrom 2019. godine, raseljena i interno raseljena lica su podnijela 15.237 zahtjeva za odobravanje stalnog nastanjenja i privremenog boravka do tri godine. Od ovog broja riješeno je 15.050 zahtjeva, dok je po 187 zahtjeva postupak u toku. Od 15.050 riješenih predmeta, za 12.366 lica zahtjev je usvojen i odobren stalni boravak, ili privremeni do tri godine; 286 zahtjeva je odbijeno, dok je 2.398 predmeta odbačeno, odnosno postupak obustavljen (dupli ili nepotpuni zahtjevi)”, objašnjava za CIN-CG savjetnica Zaštitnika ljudskih prava i sloboda Dina Knežević.

Osobe koje nijesu iskoristile pravo da podnesu zahtjev za regulisanje stalnog nastanjenja i privremenog boravka, prema njenim riječima, od 1. januara 2015. godine nezakonito borave u Crnoj Gori.

Izvršni direktor organizacije mladih Koračajte sa nama –Phiren amenca Elvis Beriša kaže da se njima nekoliko porodica obratilo za pomoć i da će se time pozabaviti.

,,U kratkom periodu samo na teritoriji Podgorice identifikovali smo više od 38 osoba koje nemaju riješen pravni status. Zbog toga nijesu mogli da koriste pomoć koju je obezbijedila Vlada. Uz podršku UNDP-a, u narednom periodu naša organizacija će pružati pomoć ovim porodicama u hrani, ali i prilikom upisa djece u obrazovne ustanove”, kaže Beriša.

 

U Romskom savjetu ga se ne sjećaju, ali…

U Romskom savjetu, iako se ne sjećaju ,,gospodina Gazmenda Krueziua“, kažu da njegova izjava nije tačna, ili je „proizvod neinformisanosti“.

„Iskreno, osobe se trenutno ne sjećam. Mogu da tvrdim, kao član Romskog savjeta, da smo, u saradnji sa asistentima Crvenog krsta, uz podršku Glavnog grada i NVO Help podijelili ukupno 1.300 paketa za sve Rome i Egipćane, kako domicilne, tako i za lica bez pravnog statusa na teritoriji Podgorice“, izjavio je za CIN-CG član Romskog savjeta Mensur Šalja, nabrajajući sva naselja gdje su to radili, uključujući i divlju naseobinu Vrela BB i Šatorsko naselje. To se, kaže Šalja, može provjeriti i „sa porodicama Đukatani, Beriša i drugim u divljim naseljima koji nijesu domicilno stanovništvo i koji su dobili pomoć od donatora…“

Adnan Đukatani potvrdio je za CIN-CG da su iz Romskog savjeta dijelili pakete njemu i njegovoj braći.

,,Za vrijeme korone, kada smo bili spriječeni da radimo, nama su iz Romskog savjeta dijelili po dva paketa u kojima je bila hrana i sredstva za higijenu. Takođe, dijelili su nam brašno i ja im se zahvaljujem”, rekao je Đukatani, koji živi u istom naselju kao i Krueziu.

On i njegova braća, ipak, imaju status stranca sa stalnim nastanjenjem, što nije isto.

Gazmen Kruzeiu je i u ponovnom razgovoru sa novinarom CIN-CG bio kategoričan da ga je mimoišla svaka pomoć koju su drugi dobijali. Njegov komšija Besim Hajrizi, koji takođe nema riješen pravni status, potvrdio je da ni on nije dobio pomoć.

,,Kada su iz Romskog savjeta dijelili pakete, meni nijesu dali. Svim mojim komšijama koji imaju državljanstvo su dijelili. Rekli su: ,,Vama ćemo u drugom krugu”. Ali, više nijesu dolazili”, rekao je Besim Hajrizi za CIN-CG.

 

Izgrađena 243 stana, čeka se 96

Na popisu stanovništva 2011. godine, 6.251 lice se izjasnilo da pripada romskoj nacionalnosti (1,01 odsto ukupnog stanovništva), dok populacija Egipćana broji 2.054 lica (0,33 odsto). Najviše Roma živjelo je na teritoriji Podgorice (3.988), zatim Beranama (531), Nikšiću (483), Bijelom Polju (334), Herceg Novom (258). Najveći broj Egipćana se nalazi u Podgorici (685), Nikšiću (446), Tivtu (335) i u Beranama (170). Naselja u kojima borave Romi i Egipćani su smještena na obodima gradova.

Kroz regionalni stambeni program, za osobe sa Kosova, koje su u Crnu Goru došle 1999. godine, na Koniku izgrađena su 243 stana. Iz Ministarstva rada i socijalnog staranja su obećali da će u naredne dvije godine u podgoričkom naselju Konik biti izgrađeno još 96 stanova za raseljene, navodeći da je novac za gradnju, u vrijednosti od 3,5 miliona eura, obezbijeđen kroz Regionani stambeni program.

Serđan BAFTIJARI

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

BERANE PLAĆAJU CEHOVE BAHAĆENJA DPS-a: Računi za prosipanje magle

Objavljeno prije

na

Objavio:

Apelacioni sud je presudio da je Opština Berane obavezana da na ime izrade studije i propratnih troškova postupka isplati oko 150.000 eura,  za projekat topifikacije Berana iz vremena kad je ovom opštinom upravljao DPS. No, tom dokumentu, kao ni fakturi,  nema nikakvog traga u arhivi lokalne uprave u ovom gradu

 

Projekat toplifikacije Berana zamišljen na iskorišćavanju obnovljivih izvora energije, lansiran dok je DPS imao  vlast u ovom gradu, aktulizovan je ovih dana. Apelacioni sud je presudio da  je Opština Berane obavezana  da na ime izrade studije i propratnih troškova postupka isplati oko 150.000 eura, iako od tog projekata nije bilo ništa.

Iz sadašnje lokalne uprave tvrde da u posjedu Opštine Berane nema nikakve studije, kao ni ostalih pratećih dokumenata, i da je presuda neutemljena.

Oni ističu da je izvršen uvid u arhive lokalne uprave, Službu menadžera i Sekretarijata za finansije i svih drugih službi, ali da tragova o ovom poslu nema.

,,Smatrali smo da je utuženje potpuno neosnovano, jer je nemoguće platiti nešto po nekom računu koji nije zaveden kod Opštine Berane i njenih službi. Tim prije, jer ta studija kao predmet ugovora nije dostavljena naručiocu posla, odnosno Opštini Berane u ugovorenim rokovima. Sud, ipak, na kraju nije presudio u našu korist, što negativno utiče na funkcionisanje Opštine. To je posljedica koruptivnog rada onih koji su vodili Opštinu Berane za vrijeme vladavine DPS-a”, kažu iz lokalne uprave koju od 2014. godine čine Koalicija Zdravo Berane (SNP, DF), a od prije dvije godine i Demokrate.

Oni će  kod Vrhovnog suda zatražiti reviziju pravosnažne presude.

Opštini Berane je, nakon što je prešla u ruke opozicije, prispio za naplatu putem tužbe račun od stotinu hiljada eura za navodnu izradu fizibiliti stidije za toplifikaciju grada  iz vremena kada je lokalnom upravom rukovodila  Demokratska partija socijalista.

Sve bi bilo u redu kada bi fizibiliti stidija bila u Opštini, ali tom dokumentu, kao ni fakturi, nema nikakvog traga u arhivi lokalne uprave u ovom gradu.

,,Možda je fizibiliti studija i urađena, ali mi u arhivi Opštine nemamo nikakvog traga o tome. Platili smo mnoge račune bivše vlasti koje smo zatekli, ali u ovom slučaju se radi o očiglednim zloupotrebama”, kazao je Monitoru sagovornik iz Opštine Berane.

Ovu Opštinu preko advokatske kancelarije Fila iz Beograda utužilo je za iznos od stotinu hiljada eura preduzeće Bioinvest.

Toplifikacija grada ,,na osnovu obnovljivih izvora energije” je samo jedan od projekata koji su ostali mrtvo slovo na papiru, a koje su u vrijeme lokalne vlasti DPS-a na sva zvona najavljivali u izbornim kampanjama funkcioneri te partije.

Još 2010. godine lokalno DPS rukovodstvo je obećalo građanima da će gradska zona ubrzo dobiti centralno grijanje i da će se nakon toga toplifikacija  poširiti na čitavo vangradsko područje.

Tada je inicirana i izrada problematične fizibiliti studije.

Ugovor o dodjeli donatorskih sredstava za izradu ove studije 2010. godine potpisali su tadašnji predsjednik Opštine Vuka Golubović i direktor Centra za međunarodnu razvojnu saradnju republike Slovenije Gašpar Jež. Odnosi se na toplifikaciju grada putem mehaničkog, biološkog i termičkog tretmana otpada.

U ugovoru je precizirano da se izvođač obavezuje da u roku od devet mjeseci završi izradu studije i da je Opština Berane dužna da 30 dana nakon izrade studije i ispostavljenog računa izvođačima plati stotinu hiljada eura.

Saopšteno je da se radi o dva veoma značajna projekta zasnovana na održivom iskorišćavanju obnovljivih izvora energije i očuvanju biodiverziteta. Za njih su Opština Berane i slovenačke institucije obezbijedile po sto hiljada eura.

Istaknuto je da realizacija ovih projekata iziskuje preko 40 miliona eura, a da se taj novac  dobrim dijelom može  obezbijediti preko Evropske banke za rekonstrukciju i razvoj.

Od svega nije bilo ništa. Iz sadašnje lokalne uprave tvrde da je tužba potpuno neosnovana. Kažu i da je njihove navode potvrdio  Privredni sud Crne Gore koji je tuženi zahtjev preduzeća Bioinvest odbacio kao neosnovan, ali su redovni sudovi, na, kako smatraju, neosnovan način, presudili u korist Bioinvesta.

Iz Koalicije Zdravo Berane ističu da i ovaj slučaj ukazuje kako je koalicija DPS-SDP dok je vršila lokalnu  vlast, neozbiljno  ulazila u realizaciju velikih projekata, ostavljajući za sobom dugove.

,,Eksperti  i specijalisti za sve i svašta ubjeđivali su narod Berana da uklone šporete iz svojih stanova jer će ubrzo dobiti parno grijanje. Sve su to radili iako su stručnjaci upozoravali da za tako nešto treba obezbijediti blizu 50 miliona eura. A to kako su sklapani ugovori i kako je tekla izrada fizibiliti studije govori o ozbiljnosti onih koji su to radili”, saopštili su iz Koalicije Zdravo Berane.

Iz lokalne uprave tvrde da zapisnik o primopredaji studija nije zaveden u Beranama, te da ni račun koji je dostavila advokatska kancelarija i koji datira od 23.09. 2011. godine ne postoji u računovodstvu Sekretarijarta za finansije Opštine Berane.

,,Obaviješteni smo da je zapisnik o primopredaji studije navodno potpisan u Čačku, iako se zna da se sjedišta ugovorenih strana nalaze u Beogradu, Mariboru i Beranama. Koordinator u ime Opštine Berane, kao naručioca posla, nije ni do današnjih dana predao Opštini Berane studije, tako da nijesmo u mogućnosti da se upoznamo sa sadržinom istih i da damo bilo kakve primjedbe, a ni saglasnost. Taj koji je radio studije bio je u obavezi da ih preda naručiocu posla – Opštini Berane u ugovorenom roku, a ne fizičkim licima pod sumnjivim okolnostima”, navode iz lokalne uprave.

Sve to  se događalo u vrijeme kada su tadašnji kadrovi  iz Demokartske partije socijalista planirali da u Beranama grade regionalni otpad i kada je napravljena najveća planina smeća na sjeveru Crne Gore, na Vasovim vodama, koja se sada sanira.

Tada je iz opštinske kase plaćeno desetine fizibiliti stidija, studija izvodljivosti i raznoraznih ekspertiza. Potrošeno je ko zna koliko stotina hiljada eura. Zbog toga niko nije odgovarao.

O naplati potraživanja na ime izrade studije koja se odnosi na toplifikaciju grada i mehaničko, biološki i termički tretman otpada bilo je riječi  na posljednjoj sjednici lokalnog parlamenta. ,,Opština treba da plati preko 150.000 eura za nešto čega nema. To je potvrda koliko je prethodna vlast bila neodgovorna. Sličnih presuda i potraživanja je bilo dosta i to sve na štetu Opštine i samih građana. To građani prepoznaju i zato su u Beranama kazali – ne DPS-u “, navela je Mira Paunović, odbornica SNP-a .

DPS je, nakon gubitka vlasti 2014, prije primopredaje, džakovima iznosio dokumentaciju iz zgrade Opštine. Pretpostavlja se da je fizibiliti studiju jedan od projekata menadžera iz DPS vlasti odnio kući. Kao privatno vlasništvo.

Uglavnom, fizibiliti studiju, koja je ko zna gdje, Opština treba da plati stotinu pedeset hiljada eura,  sa kamatama. Beranama stižu računi iz vremena kada je DPS prosipao maglu.

                                                                                                   Tufik SOFTIĆ

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

NEOBIČNE AKCIJE SLUŽBE BEZBJEDNOSTI POVODOM PISANJA NA FB: Silom na satiru

Objavljeno prije

na

Objavio:

Službenici policije su više osoba zvali na informativne razgovore, nekima su pretresali stanove, a sve zbog sumnje da stoje iz satiričnih stranica na fejsbuku ili da bi makar saznali ko upravlja tim stranicama

 

„Nemojmo politizovati proteste“, „MIMistarstvo onostranih poslova“, „Bestebe“, „Prodajica stvarčica – nije prevarica“, i možda trenutno najpopularnija „Bilo je jako neprijatno“ (It was very unpleasant/Psalam 117), samo su neke od uticajnih fejsbuk stranica koje na humorističan način obrađuju trenutnu političku situaciju. Njihove šale su najčešće na račun vlasti i njima bliskih.

O političkoj zbilji ovog društva dovoljno govori činjenica da su službenici Uprave policije nakon nereda u Budvi organizovali neobičan lov na administratore satiričnih fejsbuk stranica, koji su nepoznati javnosti. Na fejsbuku su se prije nedjelju dana pojavile i fejsbuk stranice sa ciljem da pomognu policiji u razotkrivanju „počinioca teških internet prekršaja“. Od tada i službenici policije počinju da „informativno saslušavaju“ (u nekim slučajevima i pretresaju) svakog za koga sumnjaju da je administrator neke od problematičnih fejsbuk stranica.

Ove satirične fejsbuk stranice nazivaju i „mim stranicama“, jer humor najčešće prikazuju u formi „mimova“ (kombinacija fotografija i teksta, izmijenjenih sa ciljem da nasmiju javnost), koje proizvode i objavljuju na svojim stranicama. Njihov humor na račun društva, političkih partija (najčešće vladajućih), javnih ličnosti često je surov,  zna i da pređe granicu dobrog ukusa. Ali teško da bi se, makar prema crnogorskim zakonima, nešto od toga moglo smatrati krivičnim djelom.

Crnogorski Ustav i zakoni garantuju slobodu govora, a nju štite i međunarodne konvencije o ljudskim pravima, pa ostaje nejasno za činjenje kojih djela i prekršaja bi se potencijalno mogli teretiti admini ovih stranica. Jedna od „kontraobavještajnih fejsbuk stranica“ navela je kao osnov gonjenja činjenje „teških internet prekršaja“ – termin koji ne poznaje nijedan crnogorski zakon. Postoji kršenje pravila ponašanja na fejsbuku, zbog čega su (nakon prijava nezadovoljnih fejsbuk korisnika) neke od stranica više puta gašene (zbog prijava da šire uvredljiv sadržaj i govor mržnje) i ponovo pokrenute pod sličnim imenima.

Postavlja se pitanje da li su „fejsbuk kritičari“, odnosno počinioci „teških internet prekršaja“, toliki problem ove države da se primjenjuju filmske kontraobavještajne mjere kako bi se otkrili identiteti ljudi iza fejsbuk stranica. Čak je i logo, istaknut na profilu jedne od tih stranica, sličan onom Agencije za nacionalnu bezbjednost (ANB).

„Glavni cilj naše inicijative, jeste taj, da uz vašu pomoć razotkrijemo počinioce teških internet prekršaja i pomognemo našoj policiji kako bi izgrednike priveli pravdi… Ova akcija treba da preraste u opšti crnogorski građanski bunt protiv protivnika Crne Gore i njene državnosti, kao i vrijednosti međunacionalnog i multikonfesionalnog sklada“, piše na profilu jedne od stranica za otkrivanje identiteta fejsbuk stranica.

Ovo je objavljeno nakon što su mim stranice objavile fotografije i identitet više policijskih službenika, koji su se u Budvi proteklih sedmica obračunavali sa tadašnjom lokalnom vlasti i građanima. Policijski službenici u Budvi nijesu nosili pločice sa imenima, na šta su bili obavezni po zakonu, zbog čega su određene mim stranice odlučile da objave njihova imena i fotografije. Vlada Crne Gore i Ministarstvo unutrašnjih poslova osudili su ovakvo „targetiranje“ i „napade“ na policiju, koja radi svoj posao.

Admin jedne od popularnih mim stranica kazao je za Monitor da su pripadnici policije proteklih sedmica na osnovu gradskih i kafanskih priča „upadali“ u kuće i ljude pozivali na informativne razgovore zbog sumnje da stoje iza neke od stranica na fejsbuku. Tvrdi da su jednom građaninu pretresali kuću u kojoj živi, navodno tražeći pištolj, iako on nije bio iz „mimerske“ priče.

Njegove kolege sumnjaju da je riječ o zastrašivanju ljudi, ne bi li priznali da su administratori fejsbuk stranica ili potkazali onog ko jeste.

Iz Uprave policije od ponedjeljka do zaključenja ovog broja nijesu odgovorili na naša pitanja u vezi sa istragom fejsbuk stranica.

Prema nezvaničnim saznanjima Monitora, ostalo je na saslušanju ovih osoba u svojstvu građana, jer su svi negirali povezanost sa stranicama na fejsbuku. Na isti način su se završavale i ranije istrage policije, po prijavi određenih opozicionih i političkih subjekata bliskih vlasti.

Da bi otkrili ko stoji iza spornih mim stranica, službenici policije imaju veoma jednostavan način – da identitete lica traže od kompanije fejsbuk. Ali da bi im ta američka firma dala neophodne podatke, policija im mora dostaviti dokaze na kojima baziraju sumnju da te stranice krše zakon.

To ukazuje na moguće motive policije da ne iskoristi ovaj mehanizam kako bi saznala ko stoji iza „problematičnih“ fejsbuk stranica, već u saradnji sa parapolicijskim internet stranicama lovi administratore po gradovima. Pritom uznemirava i nevine ljude.

 

U Upravi policije ćute

Iz Uprave policije od ponedjeljka nijesu odgovorili koliko osoba, u kom svojstvu i zbog sumnje u koje krivično djelo su službenici policije saslušavali povodom objava određenih facebook stranica.

Nijesu odgovorili ni da li su nekim od građana pretresani stanovi i na osnovu čega, kao ni da li je zbog objava na ovim stranicama protiv nekoga podnešena krivična prijava

Nijesu odgovorili ni koliko građana je od početka godine policija procesuirala zbog objava na društvenim mrežama i internetu, za koja krivična djela i prekršaje i protiv koliko ljudi su podnesene krivične prijave.

Pljevljaku Velimiru Čabarkapi je protekle sedmice Osnovni sud u Pljevljima izrekao kaznu od dva mjeseca zatvora jer je na svom fejsbuk profilu objavio satiričnu verziju himne Crne Gore. Nikšićanin Milija Goranović prekršajno je morao da plati 500 eura jer se narugao direktoru Uprave policije Veselinu Veljoviću.

 

Krivičnim djelima prikupljaju dokaze

Kao obrazloženje za otkrivanja kritičara vlasti na fejsbuku, jedna od revnosnih  fejsbuk stranica objavila je sljedeće:

„Naša policija nema mogućnosti pristupa fejsbuk profilima bez odobrenja administracije fejsbuka, što daje ogroman prostor izgrednicima da vrše hajku na pripadnike MUP-a. Svjesni smo da je ovo bitka 21. vijeka, a vaš mali doprinos u informacijama za nas će biti dragocjen. Individualizacijom počinioca uz vašu pomoć, mi ćemo lako doci do IP adrese, e-maila i tako dobiti čiste dokaze kako bi se izgrednici priveli pravdi i čime bi se stekao osnov sumnje u izvršenje krivičnog djela.“

Iako nije precizirano za koje su krivično djelo bi se stvorio osnov sumnje, advokat Miroje Jovanović, poznat iz suđenja „državni udar“, precizno je na fejsbuku naveo koja bi krivična djela počinili administratori ove stranice, činjenjem najavljenog.

Tvrdi da je riječ o najmanje tri krivična djela iz Krivičnog zakonika Crne Gore – proganjanje (član 168a), neovlašćeno prikupljanje i korišćenje ličnih podataka (član 176) i povreda slobode govora i javnog istupanja (član 178).

Ivan ČAĐENOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo