Povežite se sa nama

OKO NAS

Ponovno buđenje solidarnosti

Objavljeno prije

na

Ovonedjeljno gostovanje glumaca Sergeja Trifunovića na TV-u pokazalo je da pojedinac može mnogo. ,,Ja ću samo kratko i idem”, rekao je Trifunović i poručio gledaocima da ne troše pare na glasanje SMS porukama u aktuelnim rijaliti programima, već da taj novac iskoriste da pomognu nekome da sačuva svoj život. Pozvao je da se novac uplati za osmogodišnju Tijanu Ognjanović kojoj je neophodna transplatacija srca u Hjustonu. Cijena operacije je 710.000 dolara. Dodao je da je skoro u Srbiji umrla djevojka koja nije imala novca za operaciju.

Trifunovićev potez odjeknuo je širom regiona. I za samo nekoliko dana sakupljeno je gotovo pola miliona eura za liječenje Tijane Ognjanović.

I fudbaleri reprezentacija Crne Gore su svoju premiju od 25.000 eura uplatili na račun porodice Ognjanović.

Tranzicija i promocija novih ,,vrijednosti” otvrdnula je srca, pa su ovakvi potezi neophodni da se ponovo probudi osjećaj za solidarnost. U regionu i Crnoj Gori postoji filantropska tradicija, ali je ona kao i mnogi drugi dobri običaji tokom devedesetih brutalno prekinuta.

Istraživanje Individualna filantropija, koje je sredinom ovog mjeseca prezentovao Fond za aktivno građanstvo (FAKT) , pokazuje da je 47 odsto građana Crne Gore voljno da učestvuje u akcijama za opšte dobro, ali veliki broj nije u prilici da to uradi zbog nedostatka sredstava, kao i zbog toga što ne vjeruju da će taj novac otići u prave ruke.

Sociolog Andrija Đukanović za Monitor kaže da u Crnoj Gori filantropija nije na visokom nivou: ,,Davanje za potrebe zajednice nije razvijeno. Da bismo mogli da govorimo o filantropiji, moramo se zapitati da li smo mi zaista društvo koje njeguje solidarnost i odgovornost. Mislim da nijesmo”.

I 44 odsto ispitanih građana smatra da je kod nas slabo razvijen običaj davanja za opšte dobro, 12 procenata smatra da filantropije uopšte nema, dok 15,9 misli da je ,,prilično” zastupljena, a svega 1,7 vjeruje da je ima mnogo. Takođe, 61 odsto ispitanika je kazalo da se dobročinstvo slabo podstiče, a glavni razlozi za to su loša materijalna situacija u društvu i nepostojanje svijesti o opštem dobru, kao i opterećenost države i pojedinaca drugim problemima.

Poznato je da je država toliko preopterećena da imamo jedinstven slučaj u svijetu – Vlada je obrnula robinhudovsku maksimu, pa uzima od siromašnih da bi dala bogatima. Euro po euro.

,,Dirnuti pričom o maloj Tijani, našem beskućniku i sličnim primjerima velikog odziva građana koji su nesebično pokazali humanost, i da prije svega ima nade za nas, ubrzo će biti pokrenuta peticija da porez za SIM kartice koji plaćamo svakog mjeseca ide u posebni fond, fond za humanitarne svrhe, za pomoć teško oboljelima, ugroženima zbog elementarnih nepogoda, požara, poplava itd.”, najavljeno je na Fejsbuk stranici Podgoričke legende.

Zaključak FAKT-ovog istraživanja je da su nedovoljno novca i nedostatak svijesti glavni razlog zbog kojeg građani ne učestvuju u filantropskim akcijama. Kako Crna Gora nikad nije imala više bogataša a manje dobročinitelja, može se izvesti i zaključak da onima koji imaju para nedostaje svijesti o solidarnoj pomoći onima koji su u nevolji.

U svijetu se dio bogataša odriče polovine svog bogatstva u dobrotvorne svrhe. Krajem februara to su uradili Rus Vladimir Potanjin i Ukrajinac Viktor Pinčuk kao prvi tajkuni iz zemalja bivšeg Sovjetskog Saveza koji su se pridružili ideji najbogatijih ljudi svijeta da drugima podijele svoje bogatstvo. Zamislite ovdašnje bogataše da dio svog bogatstva, ili po koji sat udijele za pomoć, opšte dobro, zadužbinu. Nezamislivo.

,,Naši bogataši su u većini slučajeva svoje bogatstvo stekli na problematičan način. Mnogi su iz rata i bijede izašli kao milioneri. To nam govori da je njihovo bogatstvo rezultat svega drugog osim njihove kreacije i rada. Usljed toga ne možemo od njih puno da očekujemo. No kritika ne treba samo da se odnosi na bogataše već i na građane, jer je mali broj njih spreman da pomogne i uradi nešto bez nadoknade. Filantropija ne podrazumijeva samo materijalna davanja već i pomoć kroz usluge i vještine koje posjedujete”, kaže Đukanović.

Anto Janković, koordinator programa filantropije FAKT-a, kaže da je činjenica da se filantropija veže za bogate pojedince i navodi primjere Vasa Ćukovića zahvaljujući kome i danas imamo bolnicu u Risnu, Milorada Perovića koji je nikšićkom zdravstvu zavještao milion dolara i Stanislava Ćana Koprivice koji je pomagao književnike, slikare, liječenje bolesnih, izgradnju puteva…

Jelena Žižić iz Fondacije Ćano Koprivica smatra da je situacija u pogledu davanja za opšte dobro danas bolja nego prije deset godina ali i da ,,još uvijek imamo situaciju da veliki broj građana nije upoznat sa značenjem pojma filantropija”.

,,Mislim da treba više edukovanja o filantropiji, posebno onog dijela građana i privrednih subjekata koji bi mogli filantropski djelovati i svojim primjerom dati doprinos njenoj promociji”, kaže Žižić.

Pomenuto istraživanje je pokazalo da građani vjeruju da preduzeća daju donacije prvenstveno zbog stvaranja pozitivne slike i dobijanja poreskih olakšica.

Janković smatra da je neophodno da se bogati pojedinci i privredna društva podstaknu na pomaganje drugih putem poreskih olakšica i izgrađenog institucionalnog okvira, kao i da se podstaknu sami građani na činjenje za opšte dobro.

,,Moramo biti svjesni da institucionalni okvir negativno utiče na razvoj filantropije u situaciji u kojoj država naplaćuje PDV na svaki SMS koji proslijedite u humanitarne svrhe (pod uslovom da se operateri odreknu svog dijela dobiti) ili kada privrednik mora da plati PDV na, recimo, bravariju koju je zamijenio na nekoj školi ili bolnici. Jednostavno, moramo jasno definisati oblasti od opšteg interesa i mehanizme davanja za opšte dobro”, kaže Janković.

On objašnjava da neke olakšice već postoje, ali da je neophodno definisati set mehanizama koji bi odredili oblasti od opšteg dobra, mehanizme davanja, ali i mehanizme kontrole trošenja prikupljenih sredstava, kako bi se eliminisala mogućnost zloupotrebe. Zakon o porezu na dobit pruža mogućnost oslobađanja od poreza do visine od 3.5% dobiti na godišnjem nivou, dok Zakon o porezu na dohodak fizičkih lica pruža mogućnost oslobađanja do 3% ukupnog godišnjeg prihoda pojedinca.

,,Ako pogledamo oko sebe, zapazićemo da naša preduzeća, kompanije, nijesu spremne da ispune ni ono što im je zakonski propisano a kamoli da daju nešto dodatno. Veliki broj preduzeća ne plaća poreze i osiguranje za svoje zaposlene i time im uskraćuje osnovna prava. U takvoj atmosferi teško možemo govoriti o razvoju filantropije. Svi su okrenuti profitu i to često na najgrublje moguće načine, pa se o svijesti i brizi za one koji ne mogu i kojima treba pomoć ne može govoriti”, smatra Đukanović.

Janković podsjeća da je stepen razvoja filantropije oduvijek zavisio od stepena razvijenosti društva.

,,Da pola miliona ili milion eura često nijesu nedostižni pokazali su građani Hrvatske u slučaju male Nore Šitum, kao i glumac Sergej Trifunović, nakon čijeg je apela preko TV B92 za svega nekoliko dana prikupljeno pola miliona eura za operaciju srca male Tijane Ognjanović”. Janković naglašava da moramo biti svjesni da najveći potencijal postoji u nama samima.

Pa, zašto da ne iskoristimo taj potencijal i pomognemo sebi i drugima.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo