Povežite se sa nama

OKO NAS

Pendrek sijeva država ćuti

Objavljeno prije

na

Zlostavljanja i mučenja u crnogorskim pritvorima i zatvorima najčešće prolaze bez kazne za počinioce. Pa i kada ih sudovi ipak osude – u pitanju su blage kazne, daleko ispod evropskih standarda. A dešava se čak i da predsjednik države koristi svoju zakonsku mogućnost i pomiluje rijetkog policajca koji je zbog ovog djela osuđen na zatvorsku kaznu.

Ovakvim postupanjem država promoviše nekažnjivost u slučajevima mučenja i zlostavljanja, umjesto da potencira nulti prag tolerancije za takva djela, što je međunarodni standard.

,,Od ukupno 121 ispitane sudske odluke, više od trećine su oslobađajuće (51 odluka ili 42 odsto) jer je optužba odbijena zbog odustanka državnog tužioca od gonjenja ili zastarjelosti krivičnog gonjenja (19 odluka ili 16 posto)”, piše u izvještaju Mučenje i zlostavljanje u Crnoj Gori, koji je uradila Akcija za ljudska prava (HRA) u saradnji sa Centrom za antidiskriminaciju Ekvista, Centrom za građansko obrazovanje i Sigurnom ženskom kućom.

Sudskim odlukama kojima je odgovornost izvršilaca utvrđena (50 ili 41 odsto), oni su osuđeni na neadekvatne kazne, najčešće uslovne ili minimalne osude i ublažene kazne zatvora.

Najviša pravosnažna kazna, na koju je po Izvještaju neko službeno lice osuđeno je pet mjeseci zatvora. Ova kazna određena je u dva slučaja: presudom Osnovnog suda u Podgorici, kojom je osuđen policajac D.P. i presudom tog istog suda, kojom je pravosnažno osuđen policajac Dejan Damjanović, zbog krivičnog djela mučenje i zlostavljanje putem pomaganja. No, Damjanovića je pomilovao predsjednik Crne Gore Filip Vujanović, iako su ovakve kazne ionako blage, imajući u vidu praksu Komiteta protiv mučenja UN, koja odgovarajućim sankcijama za mučenje smatra one od šest do 20 godina zatvora.

Najteža izrečena kazna, za koju presuda još nije pravosnažna, jeste kazna zatvora od sedam mjeseci na koju su prvostepenom presudom od 11. 02. 2013. godine osuđeni policajci Ivica Paunović, Milanko Leković i Milan Kljajević, zbog pomaganja u prebijanju pokojnog Aleksandra

Pejanovića u betonjerci prije četiri godine, dok su njihove kolege Dobrivoje Đuričić i Bojan Radunović oslobođeni optužbi zbog istog slučaja. Međutim, mračnija strana ovog događaja je što za mučenje Pejanovića još nijesu optuženi ni oni koji su ga tukli, ni oni koji su to naredili.

Tako, ni državno tužilaštvo u priči o zlostavljanju i mučenju nema svjetliju ulogu. Državno tužilaštvo u nekim od najkontroverznijih slučajeva, kao što su prebijanje u ZIKS-u 2005. godine kada je specijalna policija ušla u zatvor i prebila osamnaest pritvorenika, po više godina sprovodi neefikasne istrage bez rezultata. A u čak sedam slučajeva, prema podacima iz Izvještaja, odustali su od krivičnog gonjenja. I tu nije kraj statistici koja pokazuje odnos tužilaštva prema mučenju i zlostavljanju. Državno tužilaštvo u 15 od ukupno 75 ispitanih slučajeva nije procesuiralo navode o zlostavljanju, tako što je odbacilo krivičnu prijavu zlostavljanja. Tužilaštvo je čak u osam od 15 slučajeva propustilo da navode date medijima ispita po službenoj dužnosti, a u tri od 15 slučajeva uopšte nije postupalo po prijavama zlostavljanja.

Tužilaštvo nije reagovalo čak ni na slučajeve koji su zavrijedili izuzetno veliku pažnju medija kao što su zlostavljanje okrivljenih u akciji Orlov let i štićenika JU Zavod Komanski most koje je komentarisao CPT u svom izvještaju i nazvao ,,nečovječnim i ponižavajućim”. Državno tužilaštvo nije ni do danas reagovalo ni na zlostavljanje navijača na košarkaškoj utakmici KK Budućnost – KK Partizan, iako su sami navijači odavno kažnjeni za remećenje javnog reda i mira na istoj utakmici. Osobe koje su odgovorne za mnoge od ovih slučajeva još rade na odgovornim pozicijama, a državno tužilaštvo to, izgleda, uopšte ne zabrinjava. Direktorica Akcije za ljudska prava Tea Gorjanc-Prelević u izjavi za Monitor objašnjava da u Crnoj Gori još postoji neprihvatljivo gledanje kroz prste mučiteljima i zlostavljačima iz redova državnih službenika. ,,Ovo je vrlo zabrinjavajuće, zato što je zabrana mučenja i drugog zlostavljanja apsolutno zaštićeno ljudsko pravo, bez ograničenja i izuzetka čak ni za vrijeme ratnog stanja”, kaže Gorjanc-Prelević.

No, teško da se išta može promijeniti sve dok tužilaštvo i sudovi ne počnu da rade svoj posao u skladu sa zakonom.

,,Posebno je tragična tolerancija koju pokazuju sudije prema policajcima – čak i kada je pravosnažno utvrđeno da su pendrecima u kontinuitetu tukli i vukli po zemlji nekoga ko nije pružao nikakav otpor i pri tom mu nanijeli povrede – koje osuđuju uslovno, što znači da im se sve oprašta ako se samo naredne dvije godine uzdrže od izvršenja novog krivičnog djela”, objašnjava Gorjanc Prelević. Ona tvrdi da ovako blaga kaznena politika uopšte ne doprinosi sprječavanju zlostavljanja, već samo ohrabruje agresivce u redovima policije da nastave.

I advokat Dalibor Kavarić pojašnjava da je posljedica ovakve situacije osjećaj nekažnjivosti ali i da vodi veoma brzo uništavaju kredibiliteta cijelog pravosudnog sistema. ,,Ovakva kaznena politika za mučenje i zlostavljanje proizvodi ozbiljne anomalije – pa većina građana u nedostatku povjerenja u institucije, usljed povrede prava i sloboda ličnosti o kojima govorimo – pribjegava medijima i NVO, umjesto da se obrate institucijama”, kaže Kavarić.

,,Slučaj Pejanović jedan je od najtežih po brutalnosti i upornosti neposrednih nasilnika i njihovih pomagača, ali i po aktivnoj saučesničkoj ulozi vrha Uprave policije i Državnog tužilaštva”, tvrdi za Monitor advokat Kavarić, koji je zastupnik porodice Aleksandra Pejanovića. ,,U odgovornoj državi, najodgovorniji u Upravi policije i Vrhovnom državnom tužilaštvu bili bi krivično gonjeni ili bi snosili drugi oblik ogovornosti za neprocesuiranje jednog krajnje jednostavnog i jasnog slučaja. Ovaj slučaj je teško narušio povjerenje u institucije sistema.

Okolnosti su teže, što najodgovorniji – a to su nalogodavci i neposredni nasilnici – i dalje nesmetano rade u Upravi policije i staraju se o bezbjednosti svih nas, do prve prilike kada će nekom nesrećnom građaninu uraditi isto što su i Pejanoviću”, kaže Kavarić. On tvrdi da je nekažnjivost glavnih aktera u slučaju Pejanovića bila direktno ohrabrenje i poziv na njegovu likvidaciju – što se veoma brzo i desilo.

Dug je, prema Izvještaju Procesuiranje mučenja i zlostavljanja spisak propusta državnih organa. Od blagih kazni, preko nepotpunih optuženja – kada tužilaštvo počiniocima stavlja na teret lakše krivično djelo, optužbom ili istragom se ne obuhvate svi koji su bili umiješani, sudovi zanemaruju očigledne dokaze zlostavljanja, nekritično prihvatanje iskaza okrivljenih, do činjenice da osumnjičeni službenici često nijesu suspendovani već normalno rade.

,,Problem je i što ovakav tolerantni odnos tužilaštva i sudstva prema mučenju i zlostavljanju ukazuje na nepromijenjeni mentalitet u pravosuđu, koji još uvijek teži da štiti državne službenike, umjesto da služi kao bedem od zloupotrebe službenih ovlašćenja i korupcije, koji se ogledaju u drastičnom kršenju ljudskih prava”, zaključuje Gorjanc-Prelević.

Marijana BOJANIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo