Povežite se sa nama

OKO NAS

KAKO VLADA DIJELI PARE ZA BORBU PROTIV NARKOMANIJE: Rasipanje u prazno

Objavljeno prije

na

U posljednjih deset godina, Ministarstvo finansija je od dijela prihoda od igara na sreću dodijelilo gotovo tri miliona eura za „doprinos u borbi protiv droge i svih oblika zavisnosti”. Krajem tekućeg mjeseca je rok za predaju dokumenata, a iz nevladinih organizacija koje se ozbiljno bave ovom društvenom nevoljom, nijesu zadovoljni načinom raspodjele sredstava.

Iz godine u godinu, pokazuju dokumenti, sve je više organizacija koje traže i dobijaju novac od države za svoje projekte i programe. Na ovaj način se raspe pozamašna suma namijenjena borbi protiv bolesti zavisnosti (u prosjeku 300 hiljada eura). Oni koji zaista rade svoj posao ne dobiju ni blizu potrebnog novca da obave planirano.

Saša Mijović iz NVO 4 Life, kaže da se rasparčavanje sredstava dešava zbog nepostojanja adekvatnog monitoringa i evaluacije od strane Ministarstva finansija. „Izvještaji, finansijski i narativni, se traže jedino ako organizacija ponovo aplicira za sredstva. Tek 2014. godine je uvedena forma, a do tada su se dobijena sredstva pravdala na proizvoljan način”.

Lako je osnovati NVO – trošak osnivanja je oko 25 eura, i potrebno je nedelju dana da proces bude gotov. Moguće je osnovati i više ovih organizacija istovremeno. Jednostavno je i njihovo gašenje, za razliku od firmi koje moraju da prođu kroz stečaj i terminaciju.

Ovo ostavlja prostora za jednostavnu manipulaciju – osnovati NVO, uzeti niovac, ugasiti organizaciju, pa ponoviti proces sljedeće godine. Možda podići igru na viši nivo – aplicirati sa više organizacija istovremeno.

Iako je nedavno uvedeno da je uslov za apliciranje za sredstva Ministarstva minimum šest mjeseci postojanja NVO, teško da će ovo uspjeti da poremeti visprene individualce.

Saša Mijović kaže i da Komisija za dodjelu sredstava od igara na sreću izgleda ne pravi razliku između projekata i programa, jer neproporcionalno dodjeljuje novac. Sličan iznos se daje za radionice koje traju nekoliko dana i za programe koji se sprovode cijele godine.

Mijović ističe da veliki dio novca odnose državne institucije i sportske organizacije, a NVO sektor gubi ugled kod građana, jer izgleda kao da ništa ne radimo. „Sve je veći broj aplikacija, a sve manje novca za ozbiljne organizacije”. On ukazuje i na činjenicu da je sve veći broj organizacija sa sufiksom „protiv droge” koje odnose novac. „Postoji sekcija za razvoj sporta. Istom logikom bismo trebali i mi koji se borimo protiv bolesti zavisnosti da apliciramo u sekciji za sport”.

Na konkursu prošle godine, razne sportske i ekološke organizacije su dobile skoro sto hiljada eura pomoći, što čini trećinu raspoloživih sredstava. I zaista je kroz godine bilo interesantnih projekata: Ping pong na ulici, Čekiranje u šumi, Streljaštvo da i alkohol ne, Šahom protiv droge…

Mijović objašnjava i da je rasipanje sredstava kako bi svi bili zadovoljni dovelo do toga da se daje premali dio traženog novca za projekte, tako da niko ne može da isfinansira i završi obaveze tim sredstvima. „Zakonom je određeno da se daje minimum 60 odsto tražene sume, a ministarstvo daje tek 20-30 odsto. Pored ovoga, novac dodjeljuju samo za određene tačke iz projekta/programa, koje je nemoguće izdvojiti i ostvariti pojedinačno”.

On rješenje vidi u dodjeljivanju sredstava i kontrolisanju malog broja ozbiljnih organizacija. Borba protiv narkomanije nije za šalu. Ovdje su osim finansija, u pitanju i ljudski životi.

To nam dokazuje i posljednji u nizu nesrećnih događaja – smrt tridesetdvogodišnje zavisnice I.C. koja se starala o nepokretnoj tridesetogodišnjoj M.O., takođe zavisnici od droga. Preminula je za sobom ostavila troje maloljetne djece, koja borave u domu.

Zbog ovakvih slučajeva, između ostalog, bi trebalo pažljivije dodjeljivati sredstva i voditi računa da se finansiraju projekti i programi koji zaista prave razliku. „Bilo bi značajno kada bi se razgraničilo šta je to adekvatno raspolaganje slobodnim vremenom mladih, a šta su mjere primarne, sekundarne ili tercijarne prevencije u borbi protiv svih oblika zavisnosti. Podvoditi reklamu na majicama sportskog kluba kao vid primarne prevencije je postala pogrešna tradicija u borbi protiv svih oblika hemijskih i nehemijskih zavisnosti”, navodi Igor Milošević iz NVO Zid. On kaže da ministarstvo jedino zanimaju detaljni izvještaji koji se dostavljaju da bi se opravdali troškovi, ali ne i efekti uloženog novca.

Tijana Žegura iz NVO Juventas, kaže da sprovođenje preventivnih aktivnosti kroz sportska i umjetnička društva ne nalazi utemeljenje u strateškim dokumentima Crne Gore iz oblasti borbe protiv narkomanije. „Najveći problem u ovakvoj raspodjeli novca predstavlja činjenica da se uspješnost projekata kratkoročno usmjerenih na prevenciju, po principu organizovanja kurseva, sportskih i kulturnih manifestacija i ostalog, u trajanju od nekoliko dana, ne može izmjeriti”.

Iako nema saznanja o nenamjenskom trošenju sredstava, Žegura smatra da bi kontrole u sprovođenju aktivnosti trebalo češće sprovoditi. Ona ističe da predviđena sredstva treba dodjeljivati isključivo iskusnim organizacijama koje imaju jasno preciziran rad u ovom polju.

Jovan Bulajić iz NVO Preporod, kaže da je malo kome poznato da na konkursu Ministarstva finansija, koji se u javnosti isključivo veže za NVO, potpuno ravnopravno apliciraju i javne ustanove, sportska udruženja i klubovi (postojeći i nepostojeći), razna pravna lica, mediji. A loša konotacija po pravilu veže se samo za civilni sektor. On procjenjuje da veliki broj organizacija koje se navodno bave borbom protiv droge indirektno dopronosi da zavisnici odustanu od liječenja, i teško ih je ubijediti da je liječenje moguće kada dođu na pravo mjesto. „U takvim organizacijama zavisnik ne može dobiti pomoć. Ako uopše nekoga nađe na vratima na koja je pokucao, vjerovatno će ga začuđeni poslati na neku drugu adresu. Posle nekoliko takvih, neuspjelih pokušaja, on će povjerovati da je sve uzalud”. Bulajić objašnjava da više od polovine novca koji dobijaju vrate na ime poreza i doprinosa. „A ovaj posao nije za nas usputna stvar, već životni poziv.”

Vladan Golubović iz NVO Cazas, kaže da je njegova organizacija u 2014. dobila ukupno 8.900 eura za realizaciju projekta Identifikacija i razvoj mreže usluga dostupnih zavisnicima/ama od droga u Crnoj Gori. „Cilj projekta je bio da sakupi, sistematizuje, ujedini i objavi sve podatke o servisima, institucijama, organizacijama i programima koje se nude osobama koje su u problemu zavisnosti od droga. Uprkos činjenici da je cilj projekta bio usklađen sa ciljevima i principima Nacionalne strategije za sprječavanje zloupotrebe droga 2013-2020, odnosno Akcionog plana za sprovođenje Strategije za period 2013-2016, mi smo za realizaciju ovog projekta dobili tek četvrtinu potrebnih sredstava”.

On smatra da Komisija treba da konsultuje stručnjake iz ove oblasti prilikom odabira aktivnosti, odnosno projekata. „Trenutno najveći broj podržanih aktivnosti, odnosno projekata, je ad hoc prirode, kratkog su daha, nesistematični i nesvrsishodni”.

Prema podacima iz civilnog sektora, sve su mlađi korisnici droga. Podsjetimo se, najmlađi heroinski zavisnik u Crnoj Gori ima jedanaest godina. Sve su češće primjedbe roditelja osnovaca da je droga dostupna i u školi.

Nadležni žmure, ili pomažu kako ne treba.

Filip Đ. KOVAČEVIĆ

Komentari

Izdvojeno

INTERNET PREVARE U OBLANDAMA LAŽNOG MARKETINGA: Meta naivni i nezaštićeni

Objavljeno prije

na

Objavio:

Zakon o zaštiti potrošača zabranjuje prevarne oglase koji prenaglašavaju efekte ponuđenih proizvoda, sadrže neistinite tvrdnje da će on biti dostupan samo u kratkom roku ili uspostavljanje i vođenje tzv. piramidalnih programa… Ipak, baš takve sadržaje svakodnevno susrijećemo na portalima i društvenim mrežama

 

Na portalima i društvenim mrežama zapljuskuju oglasi koji nude priliku da se bez mnogo truda i novca oslobodimo zdravstvenih i finansijskih problema. Ponuda je bogata: riješite se dioptrije bez operacije, zaboravite na dijabetes, obnovite oštećenu hrskavicu na zglobovima, izliječite neplodnost, prostatitis ili smršajte 50 i nešto kilograma za 28 dana.

Ponuđene metode su, kako piše, nove i revolucionarne, dok ljekari i farmaceuti pokušavaju da ih zataje ne bi li sačuvali dobru zaradu. Često se naglašava kako je za čudesno otkriće zaslužan neki crnogorski student/studentkinja. Doduše, kako svjedoče kolege iz okruženja, ako istim  oglasima pristupite sa internet adresa iz neke druge zemlje, bude da je pronalazač njihov a ne naš zemljak.

Timski rad? Ili najobičnija prevara? Biće drugo.

,,Ove godine se dogodilo nešto nevjerovatno na Europskom kongresu urologa. Sva publika je stajala 10 minuta i pljeskala momku koji je bio na bini. Bio je to Veselin Mitrović – student iz Nikšića. On je predložio upotrebu jedinstvene formule koja dopušta potpuno izlječenje prostatitisa i spriječenje smrtonosnih posljedica. Razvoj lijeka koordinirao je profesor Aleksandar Mišić, urolog na medicinskom institutu”.

Tako počinje tekst koji u naslovu tvrdi da je pronađen lijek koji prostatitis uklanja poslije prve terapije. Slijedi razgovor sa dvojicom ,,pronalazača”, fotografije, opis teškoća (i prijetnji) kojima ih je navodno  izložila farmaceutska mafija. Čitav sajt djeluje prilično poznato. Počevši, nerijetko, od fotografije osobe koja vodi dnevnik na nekoj od ovdašnjih televizija. I, kako izgleda, baš čita vijest o našem genijalnom studentu (fotografija mu je u pozadini) i njegovom nevjerovatnom otkriću.

Tokom istraživanja naišli smo na makar tri slučaja da su novinari/novinarke iz Crne Gore, Srbije i Bosne i Hercegovine bili žrtve zloupotrebe takvih montaža. Neko je pozajmio njihovo ime/fotografiju da bi dao vjerodostojnost reklamama za svoje čudotvorne proizvode.

Sajt sa revolucionarnim lijekom nudi brojne sadržaje karakteristične za obične portale (politika, ekonomija, zdravlje, zabava…). Samo što oni, umjesto očekivanog sadržaja, vode do oglasa za kupovinu prostamida, kako se zove novootkriveni ,,lijek”.

Tu piše kako se za nekoliko minuta završava petnaestodnevna akcija tokom koje je ,,lijek” moguće kupiti u pola cijene, iako ni tada nije jeftin – 39 eura. Treba, ipak, požuriti pošto na lageru, pokazuje brojčanik, ima još samo nekoliko komada.     „Preporučujem da Prostamid što prije naručite. Program se neće ponoviti uskoro”, podstiče i profesor koordinator.

Za nepovjerljive, tu je istraživanje o učinkovitosti lijeka. ,,Prostamid distribuiramo u Crnoj Gori više od mjesec dana i proveli smo anketu među 10.000 naših klijenata”, kazuje jedan od ,,pronalazača” uz rezultate navodne ankete: Normalizacija mokrenja i prestanak neugodne boli – 99% ispitanika;  Lakoća i učinkovitost liječenja – 100% ispitanika; Poboljšanje potencije – 92% ispitanika; Nisu uočene nuspojave i ovisnost – 100% ispitanika.

Kako ne kupiti takav lijek? Ili neki sličan, a dostupan samo u virtuelnoj stvarnosti.

,,Ove godine se dogodilo nešto nevjerovatno na Evropskom kongresu dijabetologa. Sva publika je stajala 10 minuta i pljeskala momku koji je na bini. Bio je to Mićan Vujović – student iz Nikšića. On je predložio upotrebu jedinstvene formule koja dopušta potpuno izlječenje dijabetesa i spriječavanje smrtonosnih posljedica”, piše u tekstu na sajtu na kome se promoviše ,,unikatni lijek” koji reguliše dijebetes poslije prve terapije.  Djeluje poznato?

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 2. decembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

VRIJEME PRIPREMA ZA SEZONU POŽARA: Problemi notirani, rješenja se odlažu

Objavljeno prije

na

Objavio:

Klimatske promjene, sve veći broj požara, opasnost od drugih nepogoda, prinudiće nas da ovom pitanju poklanjamo više pažnje, odgovornosti i solidarnosti. Ili da plaćamo sve veću cijenu zbog posljedica

 

Pošto su nas novembarske poplave zatekle nespremne, pravo je vrijeme da se počnemo pripremati za predstojeću sezonu požara. Da izbjegnemo nova „iznenađenja“. Tokom jula i avgusta vatrena stihija progutala je hektare šuma po Crnoj Gori. Šteta se još procjenjuje.

Oko 65 odsto teritorije Crne Gore pokriveno je šumom – 2019. izgorjelo je 113 km2 teritorije od toga 95 km2 šuma, 2020. čak 258 km2 šume od 400 km2 izgorjele teritorije. Prošle godine izgorjelo je 143 km2, što odgovara površini od 24.000 fudbalskih terena. Koristeći evropski model ,,ukupne štete” Organizacija KOD je izračunala da je štete od požara 2021. iznosila 280 miliona eura.

Državna računica se znatno razlikuje, pa prema njoj šteta za prošlu godinu iznosi samo 6,4 miliona. Prema procjenama Uprave za šume, 2020. kada je bilo najviše požara – 220,  ukupna šteta usljed šumskih požara u Crnoj Gori iznosila je svega 12 miliona. U svom izvještaju o požarima Državna revizorska institucija je istakla da je, prema evropskom modelu procjene štete, ta šteta najmanje desetostruko veća. Na to su upozorili i iz skupštinskog Odbora za turizam, poljoprivredu, ekologiju i prostorno planiranje ocijenivši da je potrebno unaprijediti metodologiju za procjenu štete prouzrokovane požarima, shodno EU standardima.

Od nevjerodostojne procjene štete, gore su slike koje se svako ljeto ponavljaju – neadekvatno opremljenih vatrogasaca koji, često rizikujući živote, pokušavaju da spriječe da se požari prošire do kuća uz slabu pomoć iz vazduha. Svake godine ponavljaju se isti, alarmantni, podaci – Crna Gora ima pet letilica, pojedinih sezona sve ne mogu da lete jer nemaju licence, a sa licencama kubure i piloti jer nemaju dovoljan broj letova.

,,Jedan od dva helikoptera je ‘72. godište, a drugi je ‘98. Već 24 godine nije nabavljen nijedan helikopter”, izjavio je ministar bez portfelja Zoran Miljanić na kontrolnom saslušanju koje je na temu požara održano početkom juna u Skupštini. On je kazao da je Vlada odlučila da kupi neophodni višenamjenski helikopter koji, bez opreme, košta 10 miliona eura, ali da na kraju ništa nije bilo od toga. ,,Gori nam pod nogama, a mi nemamo rješenja”, zaključio je Miljanić.

Crna Gora je, prije tri decenije, dok je bila u zajednici sa Srbijom, prodala četiri kanadera Grčkoj za 8,4 miliona eura, sa 13 rezervnih motora za te avione i preko 3.500 komada razne opreme i rezervnih djelova za njih. Od te 1993. do danas kanaderi, iako neophodni, su samo san.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 2. decembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

BIŠEVCI OPET HOĆE OTCJEPLJENJE OD ROŽAJA: Tvrde da opštinske vlasti namjerno urušavaju Biševo

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kao i prije dvije godine, mještani rožajske mjesne zajednice Biševo opet intenziviraju aktivnosti sa ciljem da izdejstvuju da njihov kraj postane opština. Taj status su, podsjećaju, imali sve do 1956, a razloga za „otcjepljenje” od Rožaja je, tvrde, previše

 

U Mjesnoj zajednici (MZ) Biševo tvrde da su ponestali svi razlozi da budu dio rožajske opštine. U tom kraju Odluku o osnivanju Incijativog odbora za sprovođenje postupka i formiranje nove opštine donijeli su poodavno. Kako je Monitoru kazao predsjednik odbora Mersudin Redžović izrađena je i Studija opravdanosti formiranja nove opštine. Pozivaju se na član 16 Zakona o teritorijalnoj organizaciji Crne Gore. Formiranje Opštine, objašnjava Redžović, bilo bi „konačno vraćanje onog što pripada i mještanima i dijaspori”. On podsjeća da je opština Biševo formirana 1918. godine i da je funkcionisala sve do 1955. godine kada je ukinuta”. Početkom te godine, spajanjem opština Biševo i Ibara osniva se opština Rožaje.  U selu s ponosom podsjećaju na istorijsku činjenicu da je Biševo, u vrijeme Osmanske vladavine, imalo svog Pašu-Biševca koji je bio i zet Sultana Abdulah Hamida II.

„Biševo sa bogatom istorijom, gdje žive ljudi različitih vjera i nacija, kroz istoriju imalo je puno poznatih ličnosti. Svi oni su dali doprinos i Biševu i Crnoj Gori. Kroz istoriju, ovo mjesto je imalo revolucionare, narodne heroje, nosioce Partizanske spomenice. Pokret otpora protiv fašizma upravo je krenuo iz Biševa 1941. godine. Prvi magistralni put, put koji je spajao Crnu Gori i Srbiju, prošao je kroz Biševo početkom 30-ih god prošlog vijeka. Biševo je 1918. godine imalo i svoju poštu i telefon, krajem 40-ih godina prošlog vijeka Dom kulture i svoje kino, zemljoradničke zadruge, hotel, fabrike tekstila, bolnicu, osnovnu školu…”, kaže saogovornik Monitora.

Biševo se nalazi na tromeđi Crne Gore, Srbije i Kosova. Prema posljednjim zvaničnim podacima, ima 450 domaćinstava i oko 1.800 stanovnika. To je najveća rožajska MZ, koja je okružena vrhovima Hajle, Vršine, Čukara i Gospođinim vrhom. Prvi trag o naselju Biševo sreće se u popisu stanovništva iz 1453. godine. U srednjem vijeku taj kraj je poznat kao „konačište” trgovaca, jer je bio na karavanskom putu od Dubrovnika do Carigrada. Danas ima 13 zaselaka.

Mještani tvrde da je njihova MZ prije 70 godina imala oko 9.000 stanovnika, ali i da je je tokom minule dvije decenije „opštinska vlast u Rožajama namjerno i ciljano radila na urušavanju Biševa i njegovog stanovništa”. Za to vrijeme, objašnjavaju, iz Biševa se iselilo blizu 2.000 mještana. Takav odnos, kaže Redžović, razlog je i zbog čega brojna dijaspora ne želi da ulaže u svoje rodni kraj. Kad se formira opština, tvrde u toj MZ, biće drugačije.

„Skoro 1.800 Biševaca živi na području Zapadne Evrope. Oni žele da svoj kapital i svoje projekte ulože u svoje mjesto. Kako je sada stanje, niko od njih ne želi da ulaže, zato smo svi mi iz Biševa jednoglasni i odlučni da vratimo status opštine”, poručuju iz Incijativnog odbora.

Ne kriju razočarenje vladajućom Bošnjačkom strankom (BS), koja će vladati Rožajama i naredne četiri godine. Kažu da lokalna vlast „do sada nije marila za svoje građane”. Biševci ukazuju na, kako tvrde, očigledan nepotizam, luksuzne stanove lokalnih funkcionera, enormno bogaćenje… Kažu da je BS „obezvrijedila sve koji nisu članovi te partije”. Oštre kritike iz na račun rožajske vlasti sitzale su iz Biševa i minulih godina. Misle i da je incijativu trebalo pokrenuti mnogo ranije, jer su mještani tih prostora „žrtve nakaradne politike koju vodi vlast u Rožajama posljednjih godina”.

„Ta vlast ne čini ništa da zaustavi iseljavanje građana niti otvaraju radna mjesta. Da je sve manje stanovništva govore podaci iz OŠ „Milutin Ivanović“ u Biševu, koja je svojevremeno, brojala na stotine đaka. Sada se mogu izbrojati na prste jedne ruke. Ukoliko se pod hitno ne riješi status Biševa, na tim prostorima će ostati samo starci”, upozorava Redžović.

On podsjeća na podatak da je 125 porodica iz Biševa već kupilo grobna mjesta širom Njemačke i drugih zemalja. To, kako tvrdi, daje do znanja da se oni više nikad neće vratiti na svoja nekadašnja ognjišta. Biševci su uvjereni da će sa dobijanjem statusa opštine svom kraju vratiti nekadašnji sjaj.

Sagovornik Monitora tvrdi da su inicijativu podržali mještani zaselaka Bijele Crkve, Radetine, Razdolja, Paučine, Vuče, Bukovice, Malindubrave, Crnče, Baća, Jablanice, Čokrlija, Donjeg Biševa, Sinanovića Luka… Ideji da se Biševu vrati status opštine pridružilo se oko 470 Biševaca koji žive u Njemačkoj, Švajcarskoj, Švedskoj i drugim zapadnim zemljama. Povodom inicijative u Njemačkoj je već osnovan Fond za razvoj Biševa.

Iz Opštine Rožaje su, komentarišući incijativu iz te MZ, podsjetili da su „Zakonom o teritorijalnoj organizaciji Crne Gore, definisani uslovi kao i sam postupak za teritorijalnu promjenu odnosno osnivanje, ukidanje i promjena teritorija opštine”. Objašnjavaju i da „mišljenje na inicijativu daje nadležno ministarstvo, uz procjenu organizacionih, kadrovskih i tehničkih mogućnosti”. Tvrde i da za incijativu Biševaca nema objektivnih razloga, a optužbe iz te MZ nazivaju zlonamjernim.

Prema Zakonu o teritorijalnoj organizaciji, nova opština se može osnovati na teritoriji „koja predstavlja prirodnu i geografsku cjelinu, kao i ekonomski povezan prostor sa sjedištem opštine kao gravitacionim centrom”.

Članom 16 tog zakona, kao jedan od načina za osnivanje opštine predviđeno je i izdvajanje dijela jedne opštine u novu opštinu.

„Teritorijalna promjena vrši se radi podsticanja ekonomskog razvoja određenog područja, pružanja višeg nivoa usluga, kao i efikasnijeg vršenja poslova u cilju zadovoljenja potreba lokalnog stanovništva i privrednih subjekata na području opštine. Teritorijalne promjene ne smiju ugroziti ekonomski razvoj nekog područja niti kapacitet opština da uspješno vrše svoje funkcije”, piše, između ostalog u Zakonu.

Prema istom aktu, inicijativu za teritorijalnu promjenu može podnijeti najmanje 30 odsto građana koji imaju biračko pravo sa područja za koje se zahtijeva teritorijalna promjena,  skupština opštine ili predsjednik Opštine. Inicijativu sa studijom podnosilac dostavlja Ministarstvu radi davanja mišljenja, koje se odnosi na ispunjavanje formalno-pravnih pretpostavki. Kad ocijeni da je to potrebno, Ministarstvo može od drugih organa državne uprave tražiti stav u vezi podnijete Inicijative i studije, koji će uzeti u obzir prilikom davanja mišljenja.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo