Povežite se sa nama

OKO NAS

HILJADU GODINA OD SMRTI KNEZA VLADIMIRA: Svetac koji povezuje region

Objavljeno prije

na

Život i smrt Svetog Vladmira (oko 970. – 4. juna 1016.) potvrđuje istinu da je samo ljubav sila, a da je sve drugo nasilje. Zato je razumljiv projekat nazvan Vladimir i Kosara, 1.000 godina ljubavi koji će se početkom juna realizovati u Crnoj Gori, Albaniji i Makedoniji, a koji će, po zamisli režisera Slobodana Milatovića, imati formu pozorišnog hodočaćša i slijediti svečev put od Prespe do Rumije.

Učesnici hodočašća će autobusima obići sve lokacije koje su vezane za Vladimira: Prespu, Ohrid i Strugu u Makedoniji, Elbasan, Drač i Tiranu u Albaniji, te Bar, Vladimir, Šas, Prečistu Krajinsku i Rumiju u Crnoj Gori.

U Prespi je Sv. Vladimir pogubljen, u Elbasanu su 600 godina počivale njegove mošti, a Rumija će biti krajnji cilj hodočašća, na čiji vrh će se učesnici ispeti i iznošenjem kamenja označiti završetak projekta.

Osim pozorišne predstave, očekuje se da se o ovom projektu snimi i dugometražni dokumentarni film, kao i dokumentarna TV serija.

Najavljena je i monografija o Sv. Vladimiru koja će biti objavljena u Makedoniji, Albaniji i Crnoj Gori, na tri jezika.

Planinari su takođe pokrenuli inicijativu da se iscrta staza Sv. Vladimira, što je naišlo na podršku turističkih radnika. Na ovaj način bi bila obnovljena tradicionalna srednjevjekovna karavanska staza, zatim bi bilo obavljeno njeno obilježavanje, markiranje i signalizacija. Time bi se Crna Gora, Albanija i Makedonija priključile Mediteranskoj pješačkoj stazi kojih u Evropi ima tek petnaestak.

Visokoškolske ustanove iz ove tri države su ovim povodom potpisale sporazum o saradnji. ,,Jedna od odrednica tog sporazuma je učešće u realizaciji projekta Putevima Svetog Jovana Vladimira radi valorizacije zajedničke kulturne, duhovne, istorijske baštine Crnogoraca, Makedonaca i Albanaca”, kaže dr Ana Stranjančević sa Univerziteta Mediteran u Baru.

Sa približavanjem juna primjetna je veća zainteresovanost zvaničnika. Iz kabineta crnogorskog predsjednika Filipa Vujanovića saopšteno da je na sjednici Odbora za obilježavanje 1000 godina od smrti kneza Vladimira Dukljanskog odlučeno da će tokom ove godine u svim gradovima Crne Gore biti organizovane aktivnosti u okviru obilježavanja 1000 godina od smrti kneza Vladimira Dukljanskog – Svetog Vladimira.

„Riječ je o fenomenu koji u najpotpunijem i najboljem smislu predstavlja kulturnu baštinu, vjerski kult, multikulturalni i multikonfesionalni potencijal na teritoriji Crne Gore, Albanije i Makedonije. Kult Vladimira i njegove vječne ljubavi sa Samuilovom kćeri Kosarom, kao i običaj iznošenja krsta i kamenja na Rumiju, predstavljaju jedan od najznačajnijih istorijskih i mitskih događaja na Balkanu”, kaže Slobodan Milatović. „Ovaj kult nije vezan samo za grad Bar i planinu Rumiju, već je od esencijalne važnosti za očuvanje kulturne vrijednosti, zajedničke baštine i duhovnog bića katolika, muslimana i pravoslavaca na znatno širem prostoru od crnogorskog”.

To Sv. Vladimira, uz saznanje da je za sveca proglašen prije podjele hrišćanstva, čini ekumenskim svecem. Njegov kult je danas jedan od najrasprostranjenijih kultova hrišćanskih svetaca na prostoru jugoistoka Evrope.

U Albaniji i Makedoniji Sv. Vladimir je poznat kao čudotvorac. U tim zemljama ima preko 50 portreta ove jedinstvene ličnosti – bakrorez, ikone ili freske.

Nedavno su u podrumima Istorijskog muzeja u Tirani, u jednoj srebrnoj kutiji, pronađene mošti Sv. Vladimira, za koje se ranije smatralo da se čuvaju u Novoj pravoslavnoj katedrali u Tirani. To je, kako su kazali stručnjaci Muzeja, urađeno tokom komunističke vlasti, kako bi se one što bolje očuvale.

Nedaleko od Tirane nalazi se grad Elbasan i čuvena crkva Sv. Jovana (Shen Gjoni) gdje su mošti sveca čuvane preko 600 godina i gdje se svake godine početkom juna organizuju manifestacije u svečevu čast.

Kneza Vladimira je podrumijsko stanovništvo smatralo svetim još za života. Pop Dukljanin jasno kaže da je blaženo Vladimirovo tijelo iz Prespe, gdje je ubijen, prenešeno u Krajinu uz najsvečanije počasti, pjevanjem himni i pohvala.

U pisanim izvorima spominje se mjesto Sv. Vladimir kod Ulcinja 1405. i 1425. godine.

Postojanje katoličke crkve Sv. kralja Vladimira zabilježio je barski nadbiskup Vicko Zmajević 1703. godine u svojoj apostolskoj vizitaciji. On navodi da se spomenuta crkva nalazi u selu Suma, nedaleko od Ulcinja, koju opisuje kao građevinu osrednje veličine, ali koja se nalazi u prilično lošem stanju, zbog čega joj je neophodna opravka krova.

U Ostrosu, u Krajini postoji Stari bunar koji je, po predanju, izgrađen 1001. godine, upravo u vrijeme vladavine kralja Vladimira i njegove žene Kosare.

Prema legendi, Sv. Vladimir je ,,doletio” na konju, koji je potom udarao kopitima po zemlji. Iako je to područje bezvodno, na tom mjestu je iskopan izvor žive vode.

Ovaj bunar, dubine 12 metara, je kulturno dobro i dan-danas ga koristi lokalno stanovništvo.

Direktorica Uprave za zaštitu kulturnih dobara Crne Gore Anastazija Miranović tvrdi da je ovaj kult jedinstven. ,,Činjenica da je narodno pamćenje i tradicionalno praktikovanje očuvalo jednog srednjevjekovnog vladara i njegov kult, uključujući i krst i običaj njegovog iznošenja na Rumiju, predstavlja bez dileme, jedinstveno nematerijalno dobro ne samo Crne Gore, nego i evropskih država u njenom okruženju”, zaključuje Anastazija Miranović.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

AZBESTNE CIJEVI I DALJE U VODOVODIMA: Prosipanje vode i vremena

Objavljeno prije

na

Objavio:

Azbestno-cementne cijevi jedan su od razloga što vodovodi u Crnoj Gori u svojim sistemima bilježe prosječne gubitke od blizu 70 odsto. Voda otiče mimo cijevi, kao i vrijeme da se šteta i rizici po zdravlje preduprijede. Projekat zamjene ovih cijevi, za koji je potrebno oko 150 miliona eura zastao je – ne samo zbog para, već i politike

 

Zbog zdravstvene zaštite i ogromnih tehničkih gubitaka u vodovodnim mrežama već godinama se upozorava na neophodnost zamjene azbestno-cementnih cijevi. U Crnoj Gori imamo vodovodnu mrežu od preko 600 kilometara cijevi napravljenih smješom azbesnih vlakana i cementa, materijala koji su izbačeni iz upotrebe u Evropskoj uniji još 2005. godine. U Crnoj Gori zabrana stavljanja u promet i upotrebu azbesta uvedena je Zakonom o životnoj sredini iz 2016.

Privilegiju da ne piju vodu iz azbestno-cementnih cijevi trenutno imaju samo stanovnici Plužina i Petnjice. Drugi mogu jedino da se tješe kako ne postoje pouzdani dokazi o štetnom uticaju unošenja azbestnih vlakana u organizam – ako se piju. Ako se ta vlakna udišu, dokazano su kancerogena. Iz Instituta za javno zdravlje su ranije objasnili da nijesu dovoljno razjašnjeni svi detalji u pogledu zdravstvenih efekata unošenja azbesta putem vode za piće koja prolazi kroz azbestno-cementne cijevi. Ipak se smatra da je ovakav unos daleko manje značajan sa zdravstvenog aspekta od udisanja čestica azbesta. Svjetska zdravstvena organizacija do sada nije utvrdila kancerogenost azbesta unijetog gutanjem tečnosti, pa zbog toga i ne postoje smjernice o dozvoljenoj količini u vodi. Prepoznat je rizik za radnike koji rade na uklanjanju azbestnih cijevi, jer mogu udahnuti čestice ovog materijala.

Ono što se sa sigurnošću zna je da cijevi imaju nedostatak zbog velikog gubitka vode koja protiče kroz njih – do dvije trećine.

U rješavanje ovog problema krenulo se 2019. godine, ali se nije daleko odmaklo. NVO Udruženje za unaprijeđenje vodosnadbijevanja, tretman i odlaganje otpadnih voda Crne Gore uz finansijsku podršku UNDP-a, od 9.050 eura, realizovalo je projekat Zamjena azbestnih cijevi u vodovodnim mrežama Crne Gore. Urađeni su projektni zadaci za 21 opštinu i prikupljeni podaci o ukupnoj dužini azbestnih cijevi u gradskim vodovodima koja iznosi 614,21 kilometar.

Iz Ministarstva ekologije, prostornog planiranja i urbanizma za Monitor objašnjavaju da ,,naredni korak koji je trebao da uslijedi jeste izrada Glavnog projekta zamjene azbestno-cementnih cijevi u vodovodnim mrežama i obezbjeđivanje finansijskih sredstava za implementaciju projekta. Izrada Glavnih projekata rekonstrukcije azbestno-cementnih cijevi je aktivnost koja je definisana i Akcionim planom za ispunjavanje završnih mjerila za Poglavlje 27- životna sredina i klimatske promjene. Nosilac aktivnosti je Udruženje za unapređenje vodosnabdijevanja, tretman i odvođenje otpadnih voda Crne Gore”.

NVO Udruženje vodovoda i Zajednica opština obratili su se Eko-fondu sa zahtjevom za uključivanje u projekat i finansijsku podršku. ,,Imajući u vidu da je prema procjenama Udruženja potrebno oko 150 miliona eura za realizaciju projekta i ograničena finansijska sredstva kojima raspolaže Eko-fond, dogovoreno je da Eko-fond može pružiti finansijsku podršku samo za izradu Glavnog projekta zamjene azbestno-cementnih cijevi”, kazao je za Monitor Draško Boljević, izvršni direktor Eko-fonda.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 20. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ČEREČENJE SOLANE I ULCINJSKIH PREDUZEĆA: Grad stečaj

Objavljeno prije

na

Objavio:

Stečaj je jedna od najneomiljenijih riječi u Ulcinju. Stečajem su redovno urnisana sva nekadašnja uspješna ovdašnja  preduzeća, počevši od Agroulcinja preko građevinske firme Primorje i Hotelsko-turističkog preduzeća Ulcinjska rivijera pa sve do Solane. Zato se očekuje da će specijalni tužilac otvoriti istrage i u ovim slučajevima

 

Slučaj ulcinjske Solane pokazuje šta su pohlepa i gramzivost, uz asistenciju države u stanju da devastiraju u kratkom roku. Agonija najstarije ulcinjske kompanije kreće 2004. godine kada Eurofond, koji je kontrolisao biznismen Veselin Barović, postaje većinski vlasnik Solane Bajo Sekulić u stečaju, za oko 800.000 eura. Godinu kasnije pokreće se postupak ,,programiranog stečaja” zbog duga za struju od 13.000 eura, a u međuvremenu, Eurofond podiže kredite zalažući imovinu Solane i emitujući akcije. Banke istovremeno stavljaju pod hipoteku milione kvadratnih metara zemljišta u neposrednom zaleđu Velike plaže.

Nekadašnji rukovodilac finansija u Solani Veselin Saša Mitrović kaže da je najteži udarac ta kompanija doživjela 2010. godine kada je, kako tvrdi, ukradeno 20 hiljada tona soli i milion eura iz blagajne. „Tada je i stavljena tačka na rad Solane, a radnici opljačkani. Kasnije i izbačeni na ulicu, a da niko nije odgovarao za to. I danas kada pitate te ljude iz Privrednog suda oni govore da su radili sve po zakonu!? Zato ih mi radnici i zovemo stečajna mafija“, naglašava Mitrović.

Konačno, 2011. godine uveden je u ovu firmu klasični stečaj rješenjem Privrednog suda. Od tada kontrola nad čitavom Solanom, ostacima ostataka njene pokretne i nepokretne imovine, kao i finansijskim sredstvima, prelazi kompletno u Podgoricu.

U posljednjih deset godina organizovano  je 15 neuspješnih pokušaja prodaje imovine Solane iako je bilo sporno da li Eurofond ima pravo na korišćenje ili svojine nad zemljištem. Ovi javni oglasi služili su da  bi se kupovalo vrijeme dok se ne završi posao definitivnog uništenja Solane.

Već deveta je godina da na Solani nema berbe soli, koja je preduslov da se očuva njen biodiverzitet, te da ona i dalje bude raj za ptice, što je čini staništem koje je važno u svjetskim okvirima. Zato se ona posebno navodi u svim godišnjim izvještajima Evropske komisije za Crnu Goru.

Stečajni postupak još traje, a u toku je procedura kojom se cjelokupna imovina Solane nastoji uknjižiti kao državna svojina, dok bi Vlada Crne Gore bila označena kao nosilac prava raspolaganja. Stečajni upravnik Solane, Žarko Ostojić, najavio je čak da će podnijeti tužbe Upravnom i Privrednom sudu, zbog odluke Savjeta za privatizaciju da ne pretvori pravo korišćenja u pravo svojine, odnosno da je imovina Solane državna svojina.

Mustafa CANKA
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 20. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NACIONALNI PARK PROKLETIJE ŽRTVA BESPRAVNE GRADNJE: Uništavanje šume na privatnom posjedu zakon ne prepoznaje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Gusinjanin Đ.V. u potpunosti je uništio planinarsku stazu ka Volušnici u zaštićenom području Nacionalnog parka (NP) Prokletije – dolini Grebaje, kada je odlučio da postojeći putić proširi i produži kako bi došao do svog posjeda. Reakcija nadležnih službi je zakasnila

 

Planinarska staza ka Volušnici u zaštićenom području Nacionalnog parka (NP) Prokletije – dolini Grebaje u potpunosti je uništena kada je Gusinjanin Đ.V, uz pomoć građevinskih mašina odlučio da postojeći putić proširi i produži kako bi došao do svog posjeda. Reakcija nadležnih službi je zakasnila. Prilikom probijanja puta dužine kilometar, oko 300 stabala oboreno je, srušeno, polomljeno ili iščupano, a zemljište isprevrtano.

Radovi su trajali dva dana, 6. i 7. maja. Prema riječima direktora NP Prokletije Marinka Bajraktarovića, nadzornik tog terena je drugog dana radova čuo mašine i zaustavio ih. Uprava nacionalnog parka o tome je obavijestila Upravu za inspekcijske poslove i Komunalnu inspekciju Opštine Gusinje dva dana kasnije – 9. maja. Inspekcija je na lice mjesta izašla sjutradan, a nadzoru su prisustvovali direktor i radnik službe zaštite NP Prokletije i Đ.V. Tada je konstatovano da su radovi sprovedeni na zemljištu u vlasništvu Gusinjanina. Oko 400 metara staze, širine tri metra, vlasnik je proširio, i taj se dio nalazi u trećoj zoni zaštite NP Prokletije. Ostalih 600 metara je u potpunosti novoizgrađen put, i to u drugoj zoni zaštite parka.

,,Nijesmo dali saglasnost za izvođenje radova u zaštićenom području Prokletija. U toku je proces u kome su preduzete mjere u saradnji sa Upravom za inspekcijske poslove i lokalnom upravom u Gusinju. Obiđen je teren, sačinjen izvještaj, a radovi su stopirani u istom trenutku kada ih je nadzornik uočio, i ne stoje tvrdnje da su se nelegalne radnje vršile naočigled zaposlenih u NP Prokletije, već su sve radnje učinjene po važećim zakonskim procedurama”, naveli su iz Nacionalnih parkova Crne Gore (NPCG) u saopštenju.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 20. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo