Povežite se sa nama

OKO NAS

ZAŠTITA CRNOGORSKIH ŠUMA OD POŽARA: Jednima obaveza, drugima korist

Objavljeno prije

na

Prema podacima organizacije Zeleni Crne Gore, tokom minulih 15 godina, na teritoriji naše države evidentirano je više od 1.500 šumskih požara, u kojima je uništeno ili oštećeno 1,3 miliona kubnih metara drvne mase. Požari imaju primat u devastaciji šuma nad nelegalnom sječom i drugim oblicima uništavanja. Država još nije uspjela da nađe uspješan model zaštite od vatre tog ogromnog ekonomskog i ekološkog bogastva.

Pred još jednu sezonu požara jasno je da će šumske komplekse na sjeveru i dalje štititi jedino pripadnici lokalnih službi zaštite i spasavanja. Kao i uvijek, bez ičije pomoći, s oskudnom opremom i malobrojnim ljudstvom, bez osnovnih kapaciteta pokušavaće da ogromna šumska prostranstva zaštite od vatrene stihije.

Stručnjaci iz oblasti šumarstva smatraju da bi vatrogascima u gašenju požara, prije svih, pomoć trebalo da pruže koncesionari, odnosno oni koji imaju najveću i najdirektniju korist od šuma. Prema iskustvima rukovodilaca službi zaštite sa sjevera, ta podrška je gotovo uvijek izostajala.

,,Neodogovoran je stav onih koncesionara koji smatraju da zaštita šuma od požara nije njihova briga, čak ni u gazdinskim jedinicama na kojima sijeku, shodno ugovorima o koncesijama. Zabluda je da službe zaštite i spasavanja u opštinama mogu efikasno zaštititi na hiljade hektara šuma”, kaže inž. Dragiša Dožić, dugogodišnji direktor kolašinskog Šumsko-industrijskog kombinata Tara i Nacionalnog parka Biogradska gora.

On, kao argument za tvrdnju da smo otišli tri koraka unazad u gazdovanju resursima, navodi primjer iz sedamdesetih godina prošlog vijeka. Tih godina požari su bili česta pojava na teritoriji kolašinske opštine. Više požara je izbilo u tarskom šumsko privrednom području, u rejonu visokih mješovitih šuma i u dolini rijeke Morače.

,,U gašenju požara učestvovalo je više stotina uposlenih iz radne organizacije Tara, koja je gazdovala šumom na tom području, zatim, građani Kolašina, koji su se odazvali opštoj mobilizaciji, pripadnici JNA… Nebriga, koja se ispoljava prema vrijednostima a čija je glavna karakteristika zadovoljiti trenutne potrebe, odlika je našeg društva. Posljedice takve orijentacije već su jasno vidiljive”, tvrdi Dožić.

Slična sjećanja ima i bivši prvi čovjek pljevaljske Službe zaštite i spasavanja Mlađen Simović. On kaže da se osamdesetih godina ,,o šumama starao isključivo onaj ko je gazdovao njima”. Tada je, objašnjava Simović, Šumsko preduzeće bilo u punoj snazi i šume su izuzetno dobro štićene.

,,Ako bi se desio veliki požar, prekidala bi se proizvodnja i radnici su angažovani na gašenju. U periodu kada su šumska preduzeća slabila, počelo se oslanjati na lokalnu službu, koju prethodno niko nije osposobio za toliki obim posla”, kaže on.

Članom 41, Zakona o šumama, definisano je da se „zaštita šuma od požara obavlja u skladu s godišnjim planom zaštite, koji donosi organ državne uprave nadležan za gazdovanje šumama”. Istim članom definisano je i da se „za šume koje su naročito izložene opasnostima od požara, godišnjim planom zaštite predviđaju i posebne mjere za sprječavanje požara, kao što su stvaranje prosjeka, obezbjeđenje potrebnih količina vode, podizanje zaštitnih pojaseva pored saobraćajnica, kresanje prizemnih grana kod četinara i druge mjere…”. Prema programu gazdovanja šumama za prošlu godinu, Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja za zaštitu od požara izdvojilo je svega 27.980 eura za cijelu državu. Ako se izuzme glavni grad, sve opštine su za sprovođenje protivpožarnih planova dobile samo po 2.000 eura. Direktori šumskih područnih jednica sa sjevera nijesu bili raspoloženi da zvanično komentarišu šta su tim novcem mogli uraditi i da li su uopšte išta radili, osim što su napisali planove.

Simović je siguran da svi ti planovi ostaju na papiru. On tvrdi da je osnovni problem što zakon nije precizno definisao čija je tačno obaveza gašenje vatre u šumskim kompleksima. Neosporno je, naglašava, da se koncesionari moraju obavezati da vode računa o sredini iz koje uzimaju bogatstvo.

To čak ni formalno nije učinila većina manjih koncesionara, dok i oni koji su tu obavezu ,,na papiru” preuzeli, kao što je kompanija Vektra Jakić za pljevaljske šume, nijesu baš pokazivali namjeru da ispoštuju taj dio ugovora.

Na području beranske opštine, od početka aprila, bilo je, kako tvrdi komandir tamošnje Službe zaštite i spasavanja Tihomir Bogavac, dvadesetak šumskih požara. Sve su lokalizovali sami vatrogasci.

,,Ti požari su zahvatili šumske komplekse na području Jugovina u Buču. Naravno, sami smo ih ugasili. Od kada sam ja na ovoj funkciji ne sjećam se da je iko priskočio u pomoć, a tu prije svega mislim na radnike preduzeća, koja su korisnici koncesija ili zaposleni u Područnoj jedinici Uprave za šume”, tvrdi on.

Intervencije na teško pristupačnim područjima pod šumom, napominje Bogavac, ogroman su finansijski izdatak za lokalnu upravu, ali i veliki napor i rizik za vatrogasce. O tome malo ko vodi računa, a oni koji zarađuju na drvnoj građi, najmanje.

Slično je iskustvo i Miloša Vlahovića, komandira kolašinskih vatrogasaca. Ni on ne moža kazati da su njegovim kolegama ikada u pomoć pritekli koncesionari, odnosno zaposleni u područnim šumarskim jedinicama.

Iz razgovora s nekoliko vlasnika preduzeća, koja eksploatišu drvnu građu na sjeveru, jasno je da zaštitu šuma od požara ne smatraju svojim poslom niti obavezom. Za to, kažu, nemaju obučene ljude ni opremu.

,,Meni nije jasno zbog čega me to pitate. Nema u mom koncesionom ugovoru ništa o tome da moji radnici, koji su motoristi i skideristi, treba još i vatru da gase. Valjda postoje ljudi plaćeni za to. Mislim da ste pogriješili sagovornika za tu temu i ne pišite mi ime u novinama”, kaže jedan od koncesionara sa sjevera.

Njegov kolega, vlasnik kolašinskog preduzeća, Kubura promet Ljubiša Kuburović, objašnjava da je jasno da koncesionari treba da vode računa da ne izazovu požare na terioriji gdje rade. Međutim, ni on tačno ne zna koje su mu obaveze ukoliko do požara u tom dijelu šume ipak dođe.

,,Nikada se do sada nije desio požar na rejonu na kom moje preduzeće eksploatiše. Smatram da je gašenje vatre, koja prijeti nekom pirodnom bogastvu, obaveza svakog građanina, pa i moja, kao i radnika čiji sam poslodavac. Nije mi poznato da sam ugovorom preuzeo neke posebne obaveze što se toga tiče”, kaže on.

Zbog nedorečenosti propisa, kada je riječ o zaštiti šuma od požara i mnogim drugim devastacionim procesima, tvrdi Dožić, stanje u toj oblasti je haotično i neophodne su hitne sanacione, ali i zakonske mjere. On upozorava da je saniranje devastiranih šuma dug proces, koji treba pratiti decenijama da bi se postigao željeni cilj.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

KOLAŠIN U SURET LOKALNIM IZBORIMA: Doskorašnji protivnici pod istim političkim kišobranom

Objavljeno prije

na

Objavio:

U Kolašinu su se odlučili da izborne liste ispune, uglavnom, novim licima. Takav pristup učesnika lokalnih izbora mogao bi  donijeti novi kvalitet, ali može biti i riskantan kada je riječ o rezultatima

 

Sastav izbornih lista učesnika lokalnih izbora u Kolašinu  svojevrsna je kombinacija  partijskog podmlađivanja i  političkih  transfera,  koji su,  u nekoliko slučajeva,  spojili čak i  doskora ljute političke  oponente. Uz to, neuobičajeno za kolašinske prillike, na listama gotovo svih partija, koalicija i pokreta dominiraju nova lica.

U izbornoj trci u Kolašinu učestvovaće  SNP, Grupa birača ,,Za naš Kolašin – dr Momčilo Vukčević”,  pokret „Zajedno gradimo Kolašin“ (DPS, SDP, SD i nestranačke ličnosti), Evropa sad,  koalicija ,,Idemo ljudi” (Demokrate i Ujedninjena), DF i URA.

Željka Vuksanović, koja je bila dugogodišnja predsjednica OO SPD i bivša predsjednica Opštine našla se na listi URA, na čijem je čelu  Miodrag Vlahović,  koji do sada nije bio aktivan u političkom životu garada. Vuksanović će tako ubuduće u Opštinskom odboru URA sarađivati sa Milanom Đukićem, aktuelnim predsjednikom Skupštine opštine (SO). I Đukić je, bez zvaničnog saopštenja, iz Grupe birača (GB), koja je u tom gradu dugogodišnji vjerni saveznik Demokratske partije socijalista (DPS), prešo u URA. Međutim za njega nije bilo mjesta na izbornoj listi te stranke.

Vuksanović  je, tokom minule skoro dvije decenije, najoštriji kritičar kako DPS-a, tako i GB-a, čije je lokalne lidere Mila Šukovića i pokojnog Miletu Bulatovića  optuživala za zloupotrebu, pa čak i podnosila krivične prijave protiv njih.

Kritički se osvrtala, tokom minule četiri godine, i na rad koalicije  čiji je kadar bio Đukić, kao i na način na koji je on obavljao funkciju predsjendika SO. Đukić je, pak, u drugoj polovini mandata aktuelne kolašinske vlasti (DPS, GB i Socijledmokrate)  oštro kritikovao rad nekih svojih koalicionih partnera iz izvršne vlasti. Kamen spoticanja u vladajućoj kolašinskoj koaliciji bilo je i neuspjelo osnivanje RTV-a, kao i infrastrukturni projekti za potrebe MOSI igara.

Razlaz sa GB-om u kojoj je započeo političku karijeru Đukić nikad nije objasnio, ali konflikti između njega a i lidera GB-a Šukovića traju, navodno, već više od godinu. Šuković se , međutim, odlučio da naziv, pa i vrh  izborne liste prepusti dr Momčilu Vukčeviću, koji je u lokalni parlament ušao kao odbornik DPS-a.  Odmah nakon parlamentarnih izbora 2020. godine, Vukčević je napustio tu stranku i do sada djelovao kao nezavisni odbornik, mada je svojim glasom davao podršku svim predlozima izvršne vlasti.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NAKON LIKVIDACIJE JOVANA VUKOTIĆA – NAZIRE LI SE KRAJ RATU KLANOVA:  Krvavi niz

Objavljeno prije

na

Objavio:

Broj uniformisanih policajaca  i inspektora u civilu koji su u utorak obezbjeđivali sahranu Vukotića u selu Čevo nadomak Cetinja, upućuje  da službe nijesu željele da ovaj čin prepuste slučaju. Više je razloga zbog kojih se vjeruje da rat klanova nije stao

 

Da li će likvidacijom Kotoranina Jovana Vukotića biti okončan osmogodišnji krvavi rat između škaljarskog klana čiji je bio apsolutni vođa i kavačkog, čije vođe su većinom u zatvoru, pitanje je na koje ni bezbjednosne strukture nemaju odgovor.

Broj uniformisanih policajaca ali i inspektora u civilu koji su u utorak obezbjeđivali sahranu Vukotića u selu Čevo nadomak Cetinja, jasno upućuje  da službe nijesu željele da ovaj čin prepuste slučaju već se strogo vodilo računa da se i ovom prilikom očuva bezbjednost stotinak onih koji su došli da se oproste sa ubijenim.

U spisima  predmeta koji su formirani protiv pripadnika obje kriminalne grupe navedeni su njihovi planovi da određene članove suprostavljenog klana likvidiraju upravo u vrijeme sahrane Vukotića.  Do realizacije takvog plana ipak nije došlo.

S druge strane, broj oproštajnih poruka u vidu čitulja ali i sadržaj pojedinih, razlog je više da se vjeruje da će uslijediti nastavak krvavog rata. Tako se u nizu oproštajnih čitulja izdvojila i jedna kojom se poručuje da će  se nastaviti tamo gdje je Vukotić stao.

,,Škaljarski kriminalni klan jeste obezglavljen, ali to ne znači da je došao kraj likvidacijama. Ubistvom Vukotića škaljarci jesu zadobili težak udarac, ali upravo zato vjerujemo da će njegovi podanici krenuti osvetničkim putem”,  smatra sagovornik iz bezbjednosnog sektora.

Vukotić je ubijen 8. septembra u Istanbulu, a tamošnji istražitelji su za samo 8 dana uspjeli da sklope mozaik zločina i uhapse čak 14 osoba za koje se vjeruje da imaju veze sa njegovom likvidacijom. Tako su 16. septembra u opsežnoj akciji uhapšeni Radoje Živković, zvani Žuti i Zdravko Perunović, koji su, prema optužbama,  organizovali egzekuciju. Kako je zvanično saopšteno, pronađeno je i oružje iz kojeg je za milion i po eura ubijen Vukotić.

Tamošnji istražitelji su utvrdili da je, navodno, Radoje Živković platio milion i po eura lideru turske kriminalne grupe Binaliju Džamgozu za organizaciju ubistva, koji je u julu uhapšen u Crnoj Gori i nalazi se u Istražnom zatvoru.

Svetlana ĐOKIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

TUŽILAŠTVO I POLICIJSKA TORTURA: Vide mučenje, ali ne i mučitelje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Službenici Uprave policije su tokom 2020. godine mučili Jovana Grujičića, Benjamina Mugošu i Marka Boljevića kako bi iznudili priznanja i dokaze za podmetanje bombe u Hotelu Grand i ispred kuće visokog policijskog funkcionera Duška Golubovića. Tužilaštvo u predmetu mučenja Grujičića vidi mučenje, ali ne i mučitelje

 

Crnogorski istražni organi od 2015. godine nijesu otkrili ko je bacio bombu na Hotel Grand i  na kuću tadašnjeg visokog policijskog službenika Duška Golubovića. Međutim, ponovo su otkrili da su službenici sistema skloni da upotrebom brutalne sile fabrikuju dokaze i iznude potrebna priznanja i svjedočenja.

Tužilaštvo je za ova krivična djela izvelo pred sudiju Jovana Grujičića i Benjamina Mugošu, dok je Marko Boljević naveden kao svjedok. Sva trojica su naveli da su pod prisilom dali prvobitne izjave u policiji. Međutim, u sudskom postupku pravosnažno su oslobođeni Grujičić i Mugoša. Njihov pravni zastupnik – advokat Damir Lekić za Monitor kaže da je utvrđeno kako je Grujičić u vrijeme izvršenja krivičnih djela bio na liječenju u psihijatrijskoj ustanovi u Dobroti.

Lekić i Boljevićev advokat Novica Milošević Osnovnom državnom tužilaštvu podnijeli su krivične prijave za torturu nad njihovim branjenicima. Domaći i strani vještaci medicinske struke utvrdili su da su sva trojica bili mučeni i zlostavljani u policijskoj stanici onako kako su opisivali tokom postupka.

Osnovno tužilaštvo je slučaj torture razdvojilo u tri predmeta. Za svaku žrtvu odvojeni predmet. Dok se u slučajevima Mugoše i Boljevića sumnjiče policajci i očekuju suđenja, u predmetu Grujičića je osnovna tužiteljka Maja Knežević po drugi put odbacila krivičnu prijavu protiv službenika policije.

Akcija za ljudska prava (HRA) izrazila je protest zbog takve odluke. Ističu da je tada medicinskim nalazima ,,potvrđeno da je mučen da bi se od njega iznudio iskaz”.

,,Grujičić je tada primoran da ‘prizna’ izvršenje krivičnog djela koje nije učinio – postavljanje eksplozivnih naprava na kuću Duška Golubovića i lokal Grand – a u međuvremenu ga je i sud pravosnažno oslobodio te optužbe”, saopštili su iz HRA.

U toj nevladinoj organizaciji smatraju da je odluka o odbacivanju krivične prijave donijeta bez sprovođenja djelotvorne istrage, koja bi bila ,,hitna, temeljna i nepristrasna”. Punomoćnik Jovana Grujičića, advokat Damir Lekić, podnio je pritužbu Višem državnom tužilaštvu u Podgorici protiv nove odluke o odbacivanju krivične prijave, a HRA je 9. septembra po drugi put podnijela pritužbu Tužilačkom savjetu zbog nesavjesnog i nezakonitog rada državnih tužilaca u tom predmetu.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo