Povežite se sa nama

DRUŠTVO

KOTOR PRED BRISANJEM SA LISTE UNESCO: Greške, na tuđ račun, ispravljaju oni koji su ih proizveli

Objavljeno prije

na

Čestitke novoj vlasti u Kotoru povodom imenovanja predsjednice lokalne Skupštine Dragice Perović, stigle su od premijera Duška Markovića u vidu Akcionog plana za Kotor, koji je Vlada usvojila istog dana, 2. februara ove godine, pod pritiskom nadolazeće opasnosti od skidanja Kotora i Bokokotorskog zaliva sa liste svjetske kulturne i prirodne baštine.

Nedavno formiranoj lokalnoj upravi pripala je ,,čast” da ispegla sav urbanistički haos koji je prethodna DPS vlast ostavila u nasljeđe u vidu neprimjerenih građevina i čudovišnih stambenih kompleksa prosutih duž obale zaštićene Boke.

Na predlog iznenada razbuđenog Ministarstva kulture Vlada je pripremila strategiju za realizaciju Odluke Komiteta UNESCO donijete u Istanbulu u julu prošle godine. U pitanju je najoštrije upozorenje koje je do sada upućeno Crnoj Gori zbog neadekvatnog odnosa prema zaštićenom području Svjetske baštine.

Komitet UNESCO samo je u oštrijoj formi ponovio niz ranijih zahtjeva koji nisu ispunjeni, među kojima je izrada nezavisne Procjene uticaja na baštinu u skladu sa smjernicama ICOMOS-a za sve planirane, odobrene i započete razvojne projekte, kako bi se procijenili njihovi uticaji na Izuzetnu univerzalnu vrijednost kulturnog dobra i njegove karakteristike.

Određen je rok do kojeg se mora predati izvještaj o rezultatima navedenih procjena Centru za svjetsku baštinu do 31. decembra 2017. godine, odnosno ažurirani izvještaj o stanju kulturnog dobra i sprovođenju zaštite kako bi bio razmatran na 42. zasijedanju Komiteta u 2018. godini.

Zašto je Vlada čekala sedam mjeseci da postupi po zahtjevima Komiteta, nije poznato.

Od svih zahtjeva koji su od eksperata UNESCO stizali godinama unazad, Vlada je uspjela jedino da formira Savjet za upravljanje prirodnim i kulturno-istorijskim područjem Kotora, na čijem je čelu bio bivši predsjednik Opštine Aleksandar Stjepčević. Rezultati rada ovog Savjeta koji se par puta sastao, nisu poznati.

Među članovima Savjeta i dalje su imena koja su u raznim tijelima formiranim radi zaštite kulturnih dobara redovno pristuna. Prije svih Anastazija Miranović, direktorica Uprave za zaštitu kultrunih dobara, zatim arhitekta Veljko Radulović, arhitekta Dijana Vučinić, Lidija Ljesar, bivša direktorica Centra za konzervaciju i arheologiju…

Napravljena je i Studija zaštite kulturnih dobara za potrebe Prostorno urbanističkog plana (PUP) Opštine, koju Uprava za zaštitu kulturnih dobara, odnosno gospođa Miranović nije usvojila, iako je učestvovala u njenoj izradi.

Osnovana je i Nacionalna komisija za UNESCO koja broji 11 članova na čijem je čelu Branislav Mićunović, ambasador Crne Gore u Srbiji. Direktorica Miranović i Veljko Radulović članovi su i ove institucije koja se poput Savjeta ni jednom prilikom nije oglasila povodom višegodišnjeg uništavanja prostora kotorske Opštine.

Međutim, najzanimljiviji je trostruki zaštitarski angažman direktorice Miranović koja se istakla u podršci brutalne devastacije prostora. Uradila je to najmanje dva puta. Najprije se na sjednici UNESCO-a u Dohi u junu 2014. godine kao predstavnica crnogorske delegacije usprotivila preporučenom uvođenju moratorijuma na gradnju u Kotoru, i nedavno, na primjeru gradnje ugostiteljskog objekta na Turskom rtu, na Verigama. Uz obilato kršenje zakonskih normi, preporuka ICOMOS-a, Studije zaštite za PUP, Miranović izdaje konzervatorske uslove uz obrazloženje kako će betonsko ruglo na Verigama ,,kultivisati” prostor. U Vladinom akcionom planu Uprava se našla kao izvršilac poslova ili partner zajedno sa ostalim državnim institucijama, glavnim krivcima za stanje u drevnom gradu za koji sada prave sanacione planove u strahu od poraza koji bi imao ogroman međunarodni odjek, brisanja Kotora sa liste Svjetske baštine.

Akcionim planom Vlada nalaže lokalnoj upravi da suspenduje postojeću prostorno-plansku dokumentaciju na teritoriji Opštine Kotor. Da uvede moratorijum na dalju izgradnju do donošenja PUP-a, planiranog do kraja tekuće godine.

Vlada i Ministarstvo održivog razvoja i turizma našli su se u neočekivanoj ulozi. Moraju poništiti sve one planove koje su sami donosili, sve one državne studije lokacije kojima je betonirana obala Bokokotorskog zaliva, kao i lokalne urbanističke planove na koje su davali saglasnost.

Ova iznuđena odluka najbolje ilustruje kvalitet donijetih planova rađenih uglavnom po instrukcijama moćnog građevinskog lobija i tajkuna bliskih DPS-u. Njihova stambena naselja po Kostanjici, Morinju ili Glavatima, područjima na koje ICOMOS posebno ukazuje, ostaće kao spomenik jedne osione vlasti kojoj najveće zadovoljstvo predstavlja gradnja stambenih kompleksa u netaknutim prirodnim rezervatima.

U izvještaju ICOMOS-a iz 2013. Godine, o kojem je Monitor u više brojeva izvještavao, ukazano je na zabrinjavajući talas novogradnje koji je zahvatio područje Kotora. Napadnute su upravo one lokacije za koje je UNESCO zahtijevao poštedu ili bar kontrolisanu urbanizaciju. Navedeni su primjeri poražavajuće degradacije dijela zaliva, ribarskog naselja Morinj, Kostanjice, Dobrote, Škaljara, Orahovca, zelene zone Glavati, prostora čije prirodne vrijednosti ubrzano gube odlike, takozvani institut Izuzetne univerzalne vrijednosti koje su ga dovele na listu bisera Svjetske baštine.

Oštre kritike odnose se na planirana rješenja saobraćaja u cijelom području kotorskog zaliva, na nedostatak plana upravljanja područjem, nedefinisanje tampon zone oko zaštićenog područja. Iako je prošlo 35 godina od stavljanja Kotora pod zaštitu UNESCO vlast nije uspjela da ovu teritoriju pravno zaštiti kao zonu specifičnog kulturnog pejzaža.

U narednih devet mjeseci Vlada je u obavezi da obezbijedi izradu više dokumenata. Čitav niz studija Procjene uticaja na baštinu (HIA), zasnovanih na smjernicama ICOMOS-a. Najprije jednu sveobuhvatnu HIA studiju za pregled i usklađivanje svih planskih dokumentata. Zatim posebne HIA za ugrožene lokalitete Glavati, Kostanjica, Morinj, kao i za planirani most na Verigama ili pak drugo alternativno rješenje saobraćaja u zalivu. Planirana je izrada Studije zaštite kulturnih dobara za potrebe Prostornog plana posebne namjene za obalno područje i za Prostorni plan Opštine.

Izradu navedenih HIA studija Vlada je povjerila Arhitektonskom fakultetu bez raspisivanja javnog tendera iako se u ovoj ustanovi nemaju reference na takvim poslovima.

,,Uvođenje moratorijuma na gradnju blokiralo bi očekivane milionske investicije u gradu i onemogućilo planirani razvoj Kotora, što bi bilo nepravedno. Nije potrebno staviti van snage kompletnu prostorno-plansku dokumentaciju kada se to u preporukama Komiteta UNESCO ne traži. Mi ćemo uraditi sve da se zaustavi devastacija prostora, preispitaju planska dokumenta i prethodno planirani projekti. Naći ćemo alternativna rješenja koja neće ometati redovan život u Kotoru”, kazao je Vladimir Jokić, predsjednik Opštine Kotor.

Branka PLAMENAC

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo