Povežite se sa nama

DRUŠTVO

KOTORSKI KARNEVAL: SATIROM NA POTEŠTATICU I GOSPODARA

Objavljeno prije

na

Jednom godišnje, krajem februara, u vrijeme karnevalskih svečanosti, građani Kotora se probude, trgnu iz učmalosti i zimskog sna da svoju zatomljenu energiju i nezadovoljstvo situacijom u gradu ili državi, iskažu kroz specifičan humor, komediju, provokativne maske, satiru i šalu koja nikoga ne ostavlja ravnodušnim.

Ovogodišnji karneval pokazao je kako svemoćna, produžena ruka vlasti, ni taj segment izražavanja volje građana nije zanemarila. Satirična oštrica karnevala koja je znala da preko dobro osmišljenih maski ili kritičkih priloga u novinama makar i na kratko ubode i zaboli predstavnike vlasti, da ukaže na dubinu ekonomske propasti koja je zadesila drevni grad u proteklih dvadeset godina, otupjela je do neprepoznatljivosti.

Nakon uspješnog karnevala iz 2012. na kome su brojne grupe i pojedinci imali zapažene maske, organizovali originalnu sahranu propalog Kotora koji je izgubio status grada i postao varoš, prizivali duhove nestalih brodova moćne Jugooceanije, slali poslednje pozdrave uništenim fabrikama, hotelima, kulturi, sportu, – preduzete su mjere da se tako nešto više ne ponovi.

Pod pokroviteljstvom Opštine kotorski karneval polako ali sigurno gubi svoj značaj, ideju i šarm, kao i svaka politički obojena zabava.

Pored nemaštovitih i blijedih maski, karnevalski gnjev ove godine je iskaljen u liku omrznutog stranog investitora Obećanka Lažovića Krnja, koji personifikuje glavnog krivca za sva nedjela, muke i nevolje koje su grad zadesile u protekloj godini.

Bio je to spektakl u kome je u centru turističkog Kotora na lomači gorjela lutka vlasnika hotela Fjord, irskog bankara Majkla Fingltona, u zelenom nacionalnom kostimu, sa maketom hotela u ruci. Finglton je hotel Fjord kupio 2004. godine, koji je od tada zatvoren i kao napuštena ruina, „krasi” obale zaliva Boke.

Karnevalske fešte prati i živa izdavačka djelatnost Kotorana. Štampana su dva humorističko-satirična lista, Karampana i Ćakulona. Oba imaju dugu tradiciju sa velikim prekidima u izlaženju. Karampanu je 1926. osnovalo Srpsko pjevačko društvo Jedinstvo, dok je Ćakulona pokrenuta 1886. u naselju Muo.

List Karampana štampan na dvadeset strana, izlazi uz finansijsku pomoć Opštine. Uređuje ga dr Jovica Martinović koji se istovremeno pojavljuje i u vrlo cijenjenoj ulozi kapa od karnevala. Karampanu karakteriše blaga satira, humor i šala na račun gradskih vlasti i pojedinaca, ali bez osvrta na ključne probleme o kojima se u gradu govori.

Urednik Martinović je ovoga puta iznenadio puk time što je naslovnicu posvetio Gospodaru Crne Gore, odnosno Deklaraciji o pravima i dužnostima njegovih podanika. Deklaracija predstavlja parodiju na državni sistem „u kome koristi uživaju jedino Gospodar, (Milo Đukanović), Dvor (familija), te Vitezovi prvog reda, (ministri, tajkuni i ostali mili prijatelji)

U jednom od 17 članova Deklaracije stoji: „Svi podanici se rađaju bez dostojanstva i imaju samo ona prava i slobode koje im dodijeli Gospodar. Svako suprotno ponašanje će se tretirati kao direktan napad na Njegov lik i djelo, a time i kao pokušaj rušenja Države.”

Ili: ,,Svako može biti uhapšen, zatvoren i proganjan ukoliko je to u interesu Gospodara.”

Član 10 propisuje: „Podanici imaju pravo na slobodu okupljanja samo ako ono ima za cilj izražavanje kolektivnog obožavanja Gospodara. Svaki drugi vid okupljanja smatra se izdajom Države,” dok se „podanicima garantuje pravo na javno informisanje o dnevnom raspoloženju Gospodara putem Pobjede. Smatraće se da drugi mediji šire antidržavnu propagandu i ukoliko se ne mogu staviti pod kontrolu Dvora, najstrože će se disciplinovati……”

Takođe, „Lična svojina podanika predstavlja prelazni oblik ka svojini Vitezova Prvog reda. A svako ima pravo na slobodu kretanja po površinama koje još uvijek nisu u vlasništvu Vitezova i ostalih najmilijih podanika Gospodara.”

Spekuliše se da iza ovako sročenog otvorenog izrugivanja premijeru Đukanoviću, sa sve njegovom karikaturom, stoje kotorske karnevalske SDP snage.

List Ćakulona koji kao samizdat izdaje NVO Ćakulonija a uređuje advokat Boško Grgurević, svoju je naslovnicu posvetio Mariji Maji Ćatović, predsjednici Opštine Kotor.

Karikatura Disciplina u praksi prikazuje gradonačelnicu kao pitoresknu autoritarnu čobanicu ovnova lokalne uprave, Iva Maguda, direktora direkcije za izgradnju Kotora, Bora Kašćelana, šefa opštinskog DPS-a, Željka Avramovića, odbornika DPS-a i Željka Aprcovića, republičkog poslanika iste, vladajuće partije.

U uvodnoj rubrici Lode Ćakulone urednik Grgurević se otvoreno razračunava sa Ćatovićkom koja je stavila veto na njegov izbor za kapa od karnevala.

On navodi da je „Kotor vjekovima imao ćitadine koji su imali smjelosti, hrabrosti i vizionarstva da unaprijede renesansni duh Kotora i da vode računa o biseru njegovog duha, o Karnevalu. Danas, nažalost, to se okrenulo naopačke”.

Kapa bira politika i Poteštatica, tj. gradonačelnica. Zato Grgurević pita Ćatovićku: „Ženo draga, za što plaćaš dvaest savjetnika? Jel moguće da ti niko nije rekao da tvoj posao nije da aminuješ Kapa od Krnevala? Primaj te nagrade za turizam u gradu bez hotela, rukomet bez kluba, menadžerisanje (Kavač, Škaljarski Pentagon i Free Shoop kod pošte) … Idi u Vijetnam, podržaću te u NATO integracijama, nauči neki strani jezik, budi džek i dalje šalji moje pare u Podgoricu, slavi svaku kotorsku feštu u Dubrovnik i Budvu… Sretno, samo mi Kotor ostavi da bude carski i kraljevski..”, piše Grgurević i potpisuje: „Podvijte repice poslušnici, slijepci i slijepice!”

Ovim i drugim prilozima na 23 strane Ćakulona je uzbudila duhove u Kotoru i gradskoj upravi.

Prva reakcija uslijedila je na lokalnom radiju Skala. U komentaru posvećenom karnevalu, vlasnik radija Slavko Mandić za Ćakulonu nije birao riječi.

„Uoči karnevala izašla je i kotorska smrdotina, mislim da se zove, nekakva laprdonska škrabotina kojom tvorac svoju sliku slika”, ocijenio je Mandić

Za ovakvu ocjenu Ćakulone bio je očigledno inspirisan pjesmicom koja je u listu objavljena i po svemu sudeći njemu posvećena. Neimenovani autor rimom insinuira način na koji je Mandić stekao svoj radio, kako je mijenjao svoje nacionalno opredjeljenje od istaknutog Srbina do današnjeg Crnogorca. Te kako svoju biografiju pere između ostalog i učešćem na izložbi Riječ, slika, neprijatelj.

Karampana i Ćakulona ove su godine bile protjerane sa novinskih kioska u Kotoru. Mogle su se kupiti jedino na takozvanom, kamenom kiosku Turističke organizacije ispred gradskih vrata. Ćakulonu raznose studenti-kolporteri po gradskim trgovima i ulicama jer je prodaja na kiosku TO bila ograničena na svega pet dana.

Kotorske vlasti očigledno nemaju sposobnost da prihvate kritiku, „škerce i botunade” na svoj račun. Drugačije se mišljenje sankcioniše i u vesele dane feštanja i karnevala. Slobodni medijski prostor se hermetički zatvara u gradu koji ima dva radija i TV u perspektivi, na papiru, ali i na opštinskom budžetu.

Branka PLAMENAC

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo