Povežite se sa nama

OKO NAS

KREDIT ZA AUTOPUT SMOKOVAC-MATEŠEVO: Čekaju se braća Kinezi

Objavljeno prije

na

Ministar saobraćaja i pomorstva Ivan Brajović je odahnuo. Kineska Eksim banka je prošle sedmice napokon odobrila 688 miliona eura vrijedan kredit za gradnju dionice autoputa od Smokovca do Mateševa. Čeka se da tu odluku aminuje Vlada u Pekingu. Pa da potom Vlada u Podgorici potvrdi svoje učešće sa 121 milion eura, prihvati zahtjeve Kineza da im širom otvori vrata za još nekoliko značajnih infrastrukturnih projekata (od Luke Bar preko Barske i Crnogorske plovidbe, pa do Željezničke infrastrukture, a moguće i Velike plaže), i u konačnom, da sve to verifikuje crnogorski Parlament.

Brajović se, baš kao i premijer Milo Đukanović, nada da će čitava ova procedura biti završena u narednih mjesec i po dana, te da bi radovi, vjerovatno, mogli na krenu na proljeće. Najavljeno je takođe da će oni trajati pune četiri godine, što znači da bi, u najoptimističkijoj varijanti, Crna Gora prve kilometre autoputa mogla da dobije 2019. godine. Ko preživi, pričaće.

Neće ni to biti lako s obzirom na potencijalna minska polja u ekonomiji kojima se kreće ova zemlja. Prije svega se to odnosi na porast državnog duga. Prema procjeni MMF-a, on će zbog gradnje autoputa sa sadašnjih 58 porasti na čak 73 odsto bruto-društvenog proizvoda. A pravilo je da se već sa 60 odsto pali „crvena lampica” u nacionalnoj ekonomiji. No, u Vladi očito ne smatraju da to znači i „crveno svjetlo” za autoput. Jer, treba zaposliti odavno spremnu domaću operativu, povratiti tajkunima dio novca koji im je „zarobljen” zato što su prije nekoliko godina pokupovali zemljište na trasi Smokovac-Mateševo, nešto novaca sliti u budžet od PDV-a, imati priču za naredne parlamentarne izbore.

Dovoljno da bi se ušlo u ovaj projekat iako je on samo četvrtina projektovane ceste Bar-Boljare. Ova dionica, duga 43,5 km, koštaće čak 809 miliona eura, ili oko 19 miliona eura po kilometru. Poređenja radi, Kinezi će dvije dionice puta u Srbiji (Obrenovac-Ub i Lajkovac-Ljig), ukupne dužine 50,2 km, graditi za 334 miliona dolara. Ne eura! Dakle, gotovo četiri puta jeftinije nego u Crnoj Gori. Nije ni tamo baš lagan teren: biće napravljeno 30 mostova, jedna saobraćajna petlja, jedan tunel.

Istraživanje londonske kompanije Skot Vilson pokazalo je da broj prolazaka na trasi od srpsko-crnogorske granice do južnog Jadrana ne raste nego opada. Na ekonomsku neodrživost tog projekta stalno su javno ukazivali potencijalni finansijeri iz Evropske investicione banke i Evropske banke za obnovu i razvoj, kao i njemačke diplomate. Stručni tim rejting agencije Standard&Poor's je gradnju autoputa prepoznao kao „fiskalni rizik koji može imati implikacija na državni dug i eksterne indikatore Crne Gore”. Nedavno je i nekadašnji ministar saobraćaja Crne Gore mr Vojislav Mićunović rekao da je taj put ekonomski neopravdan, i da od Bara do Kolašina treba graditi polu-autoput.

Iz tog i još nekih drugih razloga je šef Delegacije Evropske unije u Podgorici, ambasador Mitja Drobnič, tražio ovih dana nešto bliže informacije od ministra Brajovića o namjerama crnogorskih vlasti. Posebno zato što su Đukanović i premijeri susjednih zemalja tokom nedavnog boravka u Njemačkoj i susreta sa kancelarkom Angelom Merkel kazali da je za njih prioritet jadransko-jonska autocesta. ,,Njom se Crna Gora direktno uključuje na autoputeve Hrvatske, a zatim se preko Slovenije povezuje sa zemljama EU. Na drugoj se strani, preko Albanije, Grčke, Turske povezuje s Azijom, čime bi Crna Gora postala čvorišna tačka koja ne bi samo povezala dvije zemlje – Hrvatsku i Albaniju, nego dva kontinenta – Evropu i Aziju. Zato smatram da je to najkraći (95 km dug) i vjerovatno najbolji autoput koji treba graditi u Crnoj Gori”, tvrdi Mićunović.

Potreba za novcem iz Kine i učvršćivanje saradnje sa Aleksandarom Vučićem, ćeraju Đukanovića i njegove saradnike da ne prihvate evropske savjete i preporuke. Bar za sada, jer još nema reakcija SAD.

Ko zna, možda su crnogorski čelnici konačno naučili drevnu kinesku mudrost, koju označavajući početke radova na pojedinim dionicama u Srbiji, takođe kreditima Eksim banke, uporno ponavlja predsjednik Srbije Tomislav Nikolić: ,,Ako želiš da budeš bogat, prvo gradi puteve”.

Na to su, još prije sedam godina crnogorskom premijeru ukazivali iz američko-turske kompanije Enka-Behtel. ,,Vidio sam tada da, nažalost, nema vizije i spremnosti da ova predivna zemlja napreduje”, rekao je Šarik Tara, vlasnik te firme koja ima godišnji obrt od šest milijardi eura, napominjući da je sa Đukanovićem, ipak, ostao u prijateljskim odnosima.

Jer, te 2007. godine Tara je organizovao veliku konferenciju u Miločeru o nužnosti bržeg ekonomskog razvoja i saobraćajnog povezivanja Crne Gore. Njegove riječi nijesu naišle na plodno tlo u Crnoj Gori. Jesu u Albaniji i na Kosovu, đe je Enka-Behtel, u rekordno kratkom roku, sagradila odlične autoputeve.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo